30 Tháng Tư - Ðọc lại tập thơ ÐẤT KHÁCH của Thanh Nam
Những người đến muộn trên miền đất Thanh Nam gọi là “tạm dung” này, cầm cuốn sách trong tay, chợt cảm nhận một nỗi buồn mênh mang.

Home
Nguy?n Ðình Toàn Trong t?p tho “Ð?t Khách” c?a Thanh Nam, Thái Th?y cho mu?n d? d?c, còn có thêm m?t lá thu vi?t tay c?a T? Vi Lang du?c ch?p l?i, m?t trang r?i in ba bài tho t? tuy?t c?a Thanh Nam, m?t d? t?ng Vu Quang Ninh, m?t d? t?ng Tr?n Cao Linh, và m?t ch? th?y ghi ? bên du?i Tháng Sáu 1984. Bài tho d? t?ng Vu Quang Ninh có tên là “Mu?i Nam”: Ch?p m?t mu?i nam g?p l?i nhau Ng?m ngùi tóc b?c ngó lòng dau N? cu?i nhu mu?n tan thành lê Trong m?t ân tình r?n bi?n dâu Bài “g?i” Tr?n Cao Linh là “L?i Xa”: Ru?u ti?n chua trao l?i giã bi?t Tháng giêng theo tuy?t b?n xa r?i Gió dua khan gói thành ly khách Có g?p h?n quê gi?a x? ngu?i? Và bài “Ph? Cu” nhu sau: Nh?n thu bè b?n t? quê nhà Dò d?c tên du?ng th?y xót xa Ôi, dã nghìn thu vào t?ch m?ch Nh?ng anh hùng cu, m? nhân xua! Nh?ng trang vi?t c?a T? Vi Lang, không th?y ghi tên ngu?i nh?n, nên không bi?t g?i cho ai, nhung d?c tu?ng ch?ng th?y th?i gian ng?ng l?i: Nhà van Thanh Nam trút hoi th? cu?i cùng t?i Seatle, ti?u bang Washington, lúc 07 gi? t?i ngày 02 Tháng Sáu nam 1985, thì qua hôm sau, tôi ti?p cú di?n tho?i c?a anh Vu Ð?c Vinh g?i xu?ng Los Angeles, báo tin bu?n ?y, và h?i r?ng: - H?i Van Hóa Vi?t Nam ti?u bang Washington chúng tôi mu?n dang m?t ai-cáo lên các báo, d? cho các van ngh? si, ký gi? và b?ng h?u t?i h?i ngo?i cung nhu ? nu?c nhà bi?t tin. V?y, ch? ‘Cáo Phó’ch? dành riêng cho gia dình anh Thanh Nam dùng, thì H?i Van Hóa chúng tôi dùng ch? ‘Kh?p Báo’ có du?c chang? Trong phút xúc d?ng, tôi tr? l?i ngay: - Ðu?c l?m ch?! Ch? ‘kh?p’ không có nghia là khóc thành ti?ng, mà ‘kh?p’ch? là ‘?a l?’ khóc th?m. Anh th? nghi xem: T?i sao tr?i d?t l?i sinh chúng ta vào cái th? k? mà qu?c gia dân t?c ph?i ch?u nhi?u dau thuong tang tóc nh?t l?ch s? này? Có th? nói: Ða s? chúng ta, ch? vì qu?c n?n mà tr? thành k? c?m bút vi?t báo, vi?t van. Th? r?i cu?c b? dâu h?ng th?y dã khi?n chúng ta phiêu d?t kh?i quê huong yêu d?u! Và trong khi các anh dang h?p m?t, n?m tay nhau ? Seatle, c?m thán hi?n c?nh, th?c m?c tuong lai... thì Thanh Nam n?m xu?ng, vinh vi?n ra di! Nhu th?, các anh - và c? tôi ? dây n?a - không ‘?a l?’ sao du?c? D?t cu?c di?n dàm v?i anh Vu Ð?c Vinh, tôi c?m bút th?o ngay bài tho c?m thán này d? dang báo, g?i là ghi chút tình d?ng nghi?p v?i Thanh Nam... VAN THANH NAM TH? TH? Vô doan thiên d?a ng?u sinh ngô D? nhi d?ng kham kh?-qu?c-s?u D? d?a kh? lân vô nh?t ki?n Hoa-bang hàn vu t?ng cô chu T? Vi Lang t? d?ch bài tho c?a mình nhu sau: Nghia gì, tr?i d?t sinh ta? Chung s?u kh? qu?c, ch?c dà mu?i xuân Tha huong ch?ng g?p m?t l?n Bang Hoa mua l?nh dua h?n hoài huong T?p tho “Ð?t Khách” c?a Thanh Nam dã du?c in ra cách dây dã hon hai ch?c nam. Thanh Nam dã qua d?i ch? hai nam sau khi “Ð?t Khách” du?c xu?t b?n. Sách in kh? l?n, bìa và ph? b?n bên trong là tranh và ?nh r?t d?p c?a Duy Thanh, Ng?c Dung, Tr?n Cao Linh. Thanh Nam sang Hoa K? nam 1975, t?ng c?ng cho d?n nay dã g?n ba ch?c nam. Ba ch?c nam noi dát khách dài hay ng?n? R?t nhi?u chuy?n dã roi vào lãng quên. Nhung cung có r?t nhi?u chuy?n ngu?i ta không th? nào quên du?c trong kho?ng th?i gian ?y, chuy?n k? ? ngu?i di, k? còn ngu?i m?t, tang thuong bi?n d?i, xa nhau khi tóc còn xanh, g?p l?i mái d?u dã tr?ng c?... L?i còn nh?ng ngu?i m?t l?n chia tay cung là vinh bi?t, ch?ng còn bao gi? nhìn l?i th?y nhau n?a! Ð?i v?i m?t s? b?ng h?u, m?t s? d?c gi? c?a ông, Thanh Nam ? trong tru?ng h?p nhu v?y. Nh?ng ngu?i d?n mu?n trên mi?n d?t Thanh Nam g?i là “t?m dung” này, c?m cu?n sách trong tay, ch?t c?m nh?n m?t n?i bu?n mênh mang. Cu?n sách có th?t. Nh?ng dòng ch? trên gi?y tr?ng, m?c den là có th?t. Nhung c?m nó trong tay, ngu?i ta tu?ng ch?ng ch? dang c?m gi? m?t cái ?o. Ba muoi nam tóa tang, l?t l?i nu?c m?t, hay dùng ch? c?a chính Thanh Nam “ phí bao nhiêu tóc xanh d?i ch?”, rút c?c cung ch?n bi?t d?i ch? cái gì, quên hay nh? thì t?t c? m?i chuy?n cung dã tan vào hu không r?i, không níu l?i du?c gì n?a, không s?a ch?a gì du?c n?a. Mu?n roi nu?c m?t khi tàn m?ng Nghi d?t vô cùng giá t? do Thanh Nam dã ghi lên trang d?u t?p tho c?a mình hai câu tho ?y. L?y lòng c?a ngu?i ? l?i d? hi?u l?y n?i dau c?a ngu?i di du?c chang? Hi?u du?c hay không hi?u du?c, r?i sao? “Ð?t Khách” c?a Thanh Nam tràn ng?p m?t n?i ng?m ngùi c?a thân l? th?, nh? nu?c, nh? ngu?i. Oi h?i quê huong bè b?n cu Nh?ng ai còn m?t gi?a sa mù M?t nhau t? bu?i tàn xuân dó Không m?t tin nhà, m?t cánh thu Bi?n bi?t th?i gian mòn m?i d?i R?i b?i tâm s? tuy?t dang to M?t nam ngu?i có mu?i hai tháng Ta tròn nam dài M?t Tháng Tu! Tru?c 1954, ? Hà N?i, ngu?i ta d?c “Cu?c Ð?i M?t Thi?u N?” c?a Thanh Nam, “Nhìn Xu?ng“c?a Sao Mai, “Cánh Hoa Tru?c Gió” c?a Nguy?n Minh Lang, “M? Tôi S?m Bi?t M?t Chi?u Thu“c?a Hoàng Công Khanh... Nam dó Thanh Nam còn r?t tr?, m?i ch? trên du?i hai muoi. Ông n?i ti?ng r?t s?m. Thanh Nam b? Hà N?i vào Nam tru?c khi x?y ra hi?p d?nh Geneve, nên ông có d?p làm quen và choi thân v?i h?u h?t các nhà van, mi?n Nam, nh?t là nh?ng ngu?i làm vi?c tr?c ti?p t?i các tòa báo. Khi du?c tin Lê Xuyên m?t m?i dây, h?u h?t nh?ng ngu?i quen bi?t Thanh Nam d?u liên tu?ng t?i ông và nh?ng ngày Sài Gòn cu là vì v?y. Cu?c luu vong 30 Tháng Tu 1975 Thanh Nam coi nhu là: Ch?p nh?n hai d?i trong m?t ki?p Ðành cho giông bão phu phàng dua Ð?u thai l?n n?a trên tr?n th? Kéo n?t tram nam ki?p s?ng nh? Ð?i ngu?c h? tên cha m? d?t T?p làm con tr? nói ngu ngo Có th? l?y cái bu?n c?a ngu?i ? l?i d? hi?u n?i kh?c kho?i c?a ngu?i ra di và ngu?c l?i chang? Gi? th? r?ng du?c, gi? th? r?ng không, r?i sao? M?i s? có gì khác v?i nh?ng gì dã x?y ra? Hai muoi chín nam r?i ba muoi nam. Nh?ng ai, còn ai m?t? “Ð?t nu?c” ngu?i ta có tr? v? du?c cung v?n ch? là nh?ng cu?c vi?ng tham. Nh?ng ngu?i “cùng m?t l?a bên tr?i l?n d?n” còn l?i bao nhiêu ngày à còn có th? làm du?c gì n?a dây? Ngoài trên m?t ch?c cu?n ti?u thuy?t, Thanh Nam còn vi?t k?ch tho, làm r?t nhi?u tho, vi?t l?i ca cho nhi?u ca khúc c?a các nh?c si b?ng h?u, t?ng ph? trách biên t?p nhi?u tu?n san van ngh?, biên t?p cho nhi?u chuong trình phát thanh. Ông s?ng dôn h?u v?i t?t c? b?n bè và du?c m?i ngu?i yêu m?n. ? Hoa K? m?i vào Xuân. T?t Vi?t Nam qua dã khá lâu r?i, có còn cung ch? còn cái rét Tháng Ba. Li?u có d? l?nh d? ta cùng nghe l?i “Tho Xuân Ð?t Khách” c?a Thanh Nam không nh?: Canh b?c chua choi mà h?t v?n C? còn dánh ph?i dàn thua Mu?n roi nu?c m?t khi tàn m?ng Nghi d?t vô cùng giá T? Do! B?ng h?u qua dây dam b?y k? Ð?a nuôi thù h?n, d?a phong ba Ð?a n?m yên ph?n vui êm ?m Ð?a nh?c nh?n lê ki?p s?ng th?a Mây nu?c có phen còn h?i ngô Thâm tình vi?n x? l?i nhu xa Xuân này dón tu?i g?n nam ch?c Ð?i bóng mình ta say v?i ta Ð?c tho m?i gi?t mình: Thanh Nam m?t m?i ? tu?i nam muoi. Còn quá tr?! Th? nhung, có bi?t bao ngu?i nhu ông, có th? coi nhu d?i dã m?t t? nhi?u nam tru?c dó, d?t ngang tru?c dó. Bao gi? Tháng Tu s? không còn là vi?t thuong c?a l?ch s? chúng ta n?a nh?? Nguy?n Ðình Toàn
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here