‘Dược thảo êm dịu’ sắp được trồng và bán như rau
Từ mấy thế kỷ trước, thổ dân da đỏ đã xem “yerba mansa” như một thần dược có khả năng chữa bá bệnh. Các thổ dân và người Tây Ban Nha sống trong vùng Tây Nam Hoa Kỳ dùng dược thảo này để trị nhiều thứ bệnh từ đau răng cho đến nhiễm trùng.

Home

 

H́nh bên: Trong b?c h́nh do Trung Tâm Khoa H?c Duy Tŕ Nông Nghi?p t?i tru?ng New Mexico University cung c?p, m?t th?a vu?n tr?ng cây thu?c yerba mansa dang tr? bông trong trung tâm khoa h?c d?u Tháng Sáu, 2008. Các chuyên gia tiên doán yerba mansa s? tr? thành m?t du?c th?o ph? bi?n nhu sâm M? ho?c thu?c mát goldenseal. (H́nh: New Mexico State University's Sustainable Agriculture Science Center/AP)

 

ALBUQUERQUE, New Mexico (AP) - T? m?y th? k? tru?c, th? dân da d? dă xem “yerba mansa” nhu m?t th?n du?c có kh? nang ch?a bá b?nh. Các th? dân và ngu?i Tây Ban Nha s?ng trong vùng Tây Nam Hoa K? dùng du?c th?o này d? tr? nhi?u th? b?nh t? dau rang cho d?n nhi?m trùng.

Theo ti?ng Tây Ban Nha, yerba mansa có nghia là “du?c th?o êm d?u.” M?c dù ch? m?c trong vùng Tây Nam khô ráo, yerba mansa dang du?c chú ư trong ngành du?c th?o trên toàn qu?c. Các chuyên gia tin r?ng trong vài nam s?p t?i, “du?c th?o êm d?u” s? du?c ph? bi?n nhu các lo?i thu?c ch? bi?n t? cây c? nhu goldenseal (thu?c mát nhu hoàng liên) và các lo?i sâm M? (ginseng).

Th? nhung tru?c khi lo?i du?c th?o mà các th? dân xem là th?n di?u này du?c bán trên th? tru?ng, các nghiên c?u gia c?n t́m nh?ng gi?i pháp d? b?o v? môi tru?ng thiên nhiên dành cho yerba mansa tru?c s? phát tri?n nhà c?a c?a loài ngu?i.

Ông Charles Martin, m?t nghiên c?u gia làm vi?c ? Trung Tâm Khoa H?c Duy Tŕ Nông Nghi?p t?i tru?ng New Mexico University, dă t́m ra m?t gi?i pháp. Ông giúp yerba mansa tr? thành m?t s?n ph?m nông nghi?p cho ti?u bang New Mexico.

“Theo nhu tôi bi?t, trung tâm c?a chúng tôi là noi duy nh?t t?i Hoa K? th?c hi?n nh?ng cu?c nghiên c?u nh?m s?n xu?t yerba mansa hàng lo?t,” ông Martin nói. “Chúng tôi nh?m vào nh?ng du?c th?o thiên nhiên ch? có trong vùng này, giúp các nông gia c? nh? có cây d? tr?ng tr?t t?i m?t noi khan hi?m nu?c. Yerba mansa có kh? nang ch?ng sâu b?, và nhu th? du?c th?o này r?t lư tu?ng cho các nông gia.”

Du?c th?o êm d?u c̣n có nh?ng tên g?i khác nhu “yerba del manso,” “duôi c?c kè” ho?c “r? d?m l?y.” Cây yerba mansa có t?m thu?c v?a ph?i, bông tr?ng l?n chia ch?a, thu?ng m?c g?n d?m l?y ho?c d?c theo b? sông ? Tây Nam Hoa K? và mi?n B?c M? Tây Co.

N? l?c tr?ng yerba mansa không ch? mang l?i l?i nhu?n cho các nông gia, mà d?ng th?i giúp du?c th?o này không b? h?y di?t. Du?c th?o dă du?c li?t kê trên danh sách nh?ng lo?i cây thu?c c?n du?c b?o t?n.

Trên th? tru?ng du?c th?o hi?n nay, nhi?u s?n ph?m chua du?c ch?ng minh b?ng khoa h?c v? s? hi?u nghi?m c?a thu?c. Nhu yerba mansa, nhi?u du?c th?o chua du?c nghiên c?u và phân tích m?t cách k? lu?ng hon. Theo lu?t hi?n nay, thu?c du?c th?o dùng d? b?i b? s?c kh?e không c?n ch?ng minh s? hi?u nghi?m ho?c an toàn tru?c khi du?c bán.

V́ yerba mansa có kh? nang bén r? r?t nhanh, các nông gia không c?n nhi?u th?i gi? và phân bón d? cham sóc vu?n du?c th?o. Tuy v?y, nu?c v?n là m?t y?u t? quan tr?ng.

“Nó có th? m?c trong nhi?u lo?i d?t khác nhau, k? c? d?t có ch?t vôi, và trong h?u h?t các tru?ng h?p có nhi?u n?ng hay ít n?ng,” ông Martin nói. “M?t khi n?y m?m, cây này không c?n nhi?u nu?c hon so v?i nh?ng lo?i cây nông ph?m khác, nhu cây alfalfa ch?ng h?n.”

Tru?c nhu c?u mua thu?c ch? bi?n t? cây c? dang gia tang, m?t vài lo?i du?c th?o có th? b? tr?ng tr?t quá nhi?u.

Theo t?p chí dinh du?ng Nutrition Business Journal, trong nam 2007, s? lu?ng thu?c du?c th?o du?c bán t?i Hoa K? dă lên t?i $4.8 t?, t?c là tang 4.3% so v?i lu?ng bán trong nam 2006.

Ông Michael Moore, giám d?c tru?ng thu?c Southwest School of Botanical Medicine t?i Bisbee, ti?u bang Arizona, tiên doán yerba mansa s? du?c bán thay th? cho thu?c goldenseal. N?u yerba mansa du?c s? d?ng nhi?u hon, tr? thành m?t k? ngh?, ngu?i ta ch? có th? dáp ?ng nhu c?u b?ng cách tr?ng tr?t du?c th?o này trong các nông tr?i.

“Có nhi?u lo?i du?c th?o dă b? hái g?n h?t trong thiên nhiên, g?n nhu tuy?t ch?ng,” k? c? goldenseal và sâm M?, ông Moore nói. “M?t tram nam tru?c dây, sâm M? có th? du?c t́m th?y t?i 22 ti?u bang. Gi? dây ch? c̣n vài ti?u bang có cây sâm này mà thôi.”

Ngoài New Mexico, ti?u bang California dang có nhi?u vu?n tr?ng cây yerba mansa nh?m m?c dích b?o t?n thiên nhiên. S? chuy?n d?i sang lănh v?c thuong m?i s? không khó khan.

“Chúng tôi có th? tr?ng cây này d? bán trên th? tru?ng m?t cách d? dàng. Đây là m?t ngành mà có l? chúng tôi dang ti?n vào,” ông Jeff Nighman nói. Ông là phó ch? t?ch c?a công ty Santa Barbara Natives Inc. t?i Gaviota, California. (h.d.)

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here