“Con cò mà đi ăn đêm...”

“Con cò mà đi ăn đêm...” Người ta nói tới con cò là một con vật sinh hoạt (kiếm ăn) ban ngày, cò mà đi ăn đêm là trái ngược, có một điều gì đó không ổn, khó khăn, nghịch cảnh. “Ðậu phải cành mềm” là gặp phải cảnh ngộ không may, nên phải “lộn cổ xuống ao.” Khi đã sa cơ thất thế, tất phải cầu cứu, dù đó là kẻ qua đường, độc ác hay lương thiện. Người vớt cò không phải để cứu cò mà để vặt lông cho lên bếp.
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Hiện tình đất nước: Mini-đại hội - Cuộc sát phạt ở thượng đỉnh Ở Hà Nội, 2 tuần nay, có những cuộc họp kín, không công bố, được canh phòng rất cẩn mật. Từ trong nước, có dự đoán rằng đảng CS đang chuẩn bị cuộc “Hội nghị đại biểu giữa nhiệm kỳ”, thường gọi tắt là “Ðại hội giữa nhiệm kỳ” sẽ diễn ra vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau. Căn bệnh “Kiêu ngạo cộng sản” Dân gian ta vẫn thường nói: “Có tài, có tật”. Tức là có ý nói: những người có tài ba lỗi lạc hơn người khác, thì thường hay có tật kiêu ngạo, ỷ cậy vào tài năng của mình mà đâm ra ngạo mạn khinh thường người khác. Người cộng sản vốn tự cho mình là “những người tiến bộ, đi theo đúng đường lối phát triển của Lịch sử”, cho nên họ thường chê bai những người khác là “lạc hậu, phản tiến bộ v.v...” Độc hơn cả sữa có melamine Gần như tất cả các quán cà phê ở Sài Gòn đều bán sữa tươi. Mỗi khi có khách gọi sữa tươi, chủ quán thường hỏi thêm: “Có cho cà phê không?” Dù ghiền hay không ghiền cà phê, thiên hạ vẫn gọi sữa tươi khi vào quán cà phê hoặc vì nó bổ, hoặc cho đỡ ngán bởi đã làm cả chục cữ cà phê trong ngày. Phản ứng của Ủy Ban Bảo Vệ Các Nhà Báo đối với vụ Ben Stocking bị hành hung “Vụ hành hung nhà báo Stocking là một trường hợp bất thường. Nhưng điều mà chúng ta đã chứng kiến với chính phủ Việt Nam là từ khi được gia nhập WTO, các nhà báo Việt Nam đã bị hạn chế hơn trước, trong khi trước khi gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới, Việt Nam đã hứa sẽ có thái độ cởi mở đối với giới truyền thông, và nới rộng quyền tự do báo chí, điều đó đã không xảy ra.” Vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng Tòa Khâm Sứ và linh địa Thái Hà đã trở thành công viên. Hệ quả tốt xấu thế nào? Mọi sự chấm dứt tại đây hay còn phần nối tiếp? Tương lai sẽ trả lời. Nhưng trong những ngày mà sự việc như ‘đã rồi’ thì xuất hiện bức thư ‘Quan điểm của Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam về một số vấn đề trong hoàn cảnh Việt Nam hiện nay’. Lá thư của một cán bộ từng công tác nước ngoài gởi cấp lãnh đạo Cộng Sản Việt Nam Buổi chiều ngày 19/9, sau cái hôm mà UBND Tp Hà Nội huy động lực lượng từ 4 giờ sáng để khẩn trương xây dựng công viên cây xanh trên khuôn viên Tòa Khâm Sứ cũ, lúc đó tôi vẫn còn ở California, xôn xao, căng thẳng, bức xúc từ công đồng người Việt, và tin tức từ bên nhà, đâu đâu cũng đồn thổi lên sắp xảy ra vụ Thiên An Môn thứ hai nhưng ở Hà Nội. Nghĩ về Nguyễn Chí Thiện Bài này cũng không phải để tranh luận hay phản bác quan điểm của những người chống đối, bôi bác Nguyễn Chí Thiện. Có thể không chia sẻ nhưng tôi tôn trọng ý kiến của mọi người theo cách riêng của tôi. Vì thế, trong bài viết ngắn này tôi chỉ giới hạn vào mục tiêu duy nhất là trình bày những gì tôi biết về nhà thơ Nguyễn Chí Thiện. Hội Ðồng Giám Mục Công Giáo Việt Nam phê phán bạo quyền Hà Nội Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội gởi văn thư số 1437/UBND-NC đề ngày 23 tháng 9 năm 2008, yêu cầu Hội Ðồng Giám Mục “xem xét và xử lý nghiêm minh theo qui định của giáo hội đối với Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt, Linh Mục Vũ Khởi Phụng, các giáo sĩ Nguyễn Văn Khải, Nguyễn Văn Thật, Nguyễn Ngọc Nam Phong”, đồng thời cũng yêu cầu chuyển đổi họ ra khỏi khu vực Hà Nội. Góc Chiến Trường Xưa: Tìm lại thân phận Tôi là một Thiếu Sinh Quân của trường TSQ Việt Nam, trước năm 1975 trường chúng tôi cũng là một trong những trường thuộc quân số của Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH và Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị. Kể từ ngày 29/4/1975 sau lệnh tan hàng của Trung tá Ngô Văn Dzoanh Chỉ Huy trưởng trường TSQ Việt Nam và lệnh đầu hàng ngày 30/4/1975 của tướng Dương Văn Minh thì số phận của hơn 1,400 TSQ còn tại ngũ ở trường không biết đi về đâu. Truyền thông hầm chông Nhờ có sự tham dự của tư tưởng giới, con người là một loài động vật có khả năng và có nhu cầu truyền thông. Truyền thông giữa người dân với người dân. Truyền thông giữa người dân với nhà cầm quyền. Truyền thông giữa cộng đồng dân tộc với cộng đồng thế giới. Truyền thông là cội nguồn của cảm thông và hợp tác, của hòa bình và công lý. Tuyền thông của CSVN, đặc biệt nhất là truyền thông hầm chông đã thực sự giam cầm người dân trong môi trường mù lòa, môi trường xa cách ánh sáng văn minh hàng vạn dặm. Xin cảm ơn Thượng nghị sĩ Mc Cain Vào giữa năm 1995, khi tôi đang nằm trong tù tại trại Hàm Tân, thì hai vị thượng nghị sĩ Mc Cain (Cộng Hòa) và Tom Harkin (Dân Chủ) được Tổng Thống Bill Clinton trao phó cho nhiệm vụ đi Hanoi để hoàn tất việc thương thuyết về vấn đề bình thường hóa liên hệ ngoại giao giữa hai chính phủ Mỹ và Việt Nam. Công việc này theo đúng với truyền thống chính trị của nước Mỹ từ xưa tới nay là “Chính sách ngoại giao phải có tính cách lưỡng đảng” (Bi-partisan Foreign Policy). Thế kẹt của cộng đảng Việt Nam hiện nay Ba cuộc đấu tranh của dân oan, công nhân, và các nhà dân chủ đặc biệt của Khối 8406 là cuộc đấu tranh thường hằng mà CSVN phải điên đầu đối phó suốt nhiều năm qua. Hai cuộc đấu tranh sau chỉ mới nổi lên gần đây nhưng lại dồn CSVN vào ngõ bí. Tất cả những cuộc đấu tranh ấy đều được các nhà dân chủ đặc biệt các thành viên Khối 8406 sẵn sàng yểm trợ, tiếp tay, đưa tin vì chúng luôn luôn tạo lợi thế cho cuộc đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền. Cộng Sản Việt Nam: Nửa đường đứt gánh Ðảng Cộng Sản Việt Nam đang xốn xang tổ chức các cuộc được gọi là tổng kết nửa nhiệm kỳ của Ðại hội Ðảng nhiệm kỳ X, 2006-2010 để “rút kinh nghiệm, tiếp tục phấn đấu thực hiện hoàn thành những mục tiêu mà Ðại hội Ðảng các cấp đề ra”, nhưng có nhìn lại cũng như không vì trước sau chỉ thấy một mầu xám xịt. Nhớ Về Trường Trưng Vương Năm Xưa Trường nữ trung học Trưng Vương Hà Nội di cư vào Sài Gòn năm 1954. Ban giám đốc gồm có: bà hiệu trưởng Tăng Xuân An, bà Nguyễn Thị Phú - giám học và bà Nguyệt Minh - tổng giám thị, cùng một số giáo sư và học sinh trường Trưng Vương. Năm học đầu tiên trường tạm trú (học nhờ) trường nữ trung học Gia Long. Hội luận về quá khứ, hiện tại và tương lai Việt Nam Thưa quí khán thính giả, cuộc hội luận chính trị về Việt Nam bước qua phần thứ hai, thảo luận về hiện tình chính trị. Nói đến vấn đề nầy thì quí khán thính giả đã biết quá nhiều về những sai trái mà đảng cộng sản phạm phải trong khi họ cai trị đất nước Việt Nam mấy chục năm qua. Dĩ nhiên cũng có cái tốt nhưng nó quá ít so với cái xấu lan tràn khắp nước trong thời gian dài. Bây giờ lập lại những sự sai trái mà đa số ai cũng biết thì rõ là nhàm chán. Nhưng chúng tôi đã bàn về quá khứ và muốn nhìn về tương lai thì phải điểm sơ qua xem hiện tại nó như thế nào? Cộng Đến, Cộng Đi Tháng Chín 2008, trong www.hoanghaithuy.com có một điện thư gửi từ Hà Nội, Việt Nam. Tôi đã đăng thư này trong một bài 4 Món Ăn Chơi trước đây. Nay, vì sự liên tục của câu chuyện, tôi đăng lại: Thư ngỏ gửi Nguyễn Tấn Dũng (Nhân chuyến đi Úc) Với tư cách của một kẻ bị xã hội cộng sản ruồng bỏ - biết ông... lưỡi cứng, chân mềm sang đất nước Australia xinh đẹp, để vận động thương mại và đầu tư, một lần nữa tôi quyết định viết thư tới ông - tinh hoa của bày đàn cộng sản - một bày đàn đã làm khổ dân, khổ nước từ khi cướp chính quyền đến nay (1945-2008). CS Việt Nam muốn cân bằng quan hệ kinh tế với Hoa Kỳ và Trung Quốc Tiến Sĩ Trần Lê Anh tốt nghiệp ngành luật, chính sách và xã hội tại trường Ðại Học Northeastern, thành phố Boston. Ông đang dạy kinh tế và quản trị tại trường Ðại Học Lasell, trong bang Massachusetts. Gần đây, ông đã viết một bài trên Asia Times, ấn bản điện tử, để đưa ra những nhận xét về quan hệ kinh tế giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. VOA nhờ ông tóm tắt những ý chính trong bài viết này. Thư ngỏ gửi Nguyễn Tấn Dũng (Nhân chuyến đi Úc) Nhưng thôi, để được làm người tự do, để kéo bóng râm dân chủ từ kiều bào mình về với mảnh đất độc tài gay gắt, yếm khí của Việt Nam, tôi sẵn sàng chấp nhận sự ruồng bỏ này... Sự thật chỉ có một nhà thơ Nguyễn Chí Thiện Lời người viết.- Người bạn Trần Phong Vũ đã viết đủ trong “Nghĩ về Nguyễn Chí Thiện” (NV số 8339 ngày 6 tháng 10/2008), nhưng Trần Huynh chưa đề cập đến những “chung quanh, đằng sau Nguyễn Chí Thiện”, bài nầy vì thế được viết nên. Xin lỗi với quý độc giả nếu phải đọc lại thêm một lần những nội dung về người/việc mà bài viết của Trần Phong Vũ đã nêu ra. Tất cả chỉ do ý hướng muốn nói rõ ra sự việc mà thôi. Trang trọng. Chính trị: Vùng cấm địa? Dưới chế độ CSVN, tất cả hình thức làm báo của người dân đều bị nghiêm cấm. Làm báo hay nói tổng quát hơn, quyền tự do ngôn luận là một trong các nhân tính căn bản của con người. Quan hệ Việt - Trung:Mười tám năm Bắc - thuộc đã là quá đủ ! Quan hệ Việt-Trung từ xa xưa đến nay luôn có ý nghĩa chiến lược mang tính chất quyết định đối với đất nước ta. Hội luận về quá khứ và tương lai Việt Nam, Phần II (tiếp theo) "...Theo sự nhận định của chúng tôi tình hình hiện tại của đời sống xã hội Việt Nam có một điều thê thảm nhứt là sự phá sản của đời sống tinh thần." Vai trò Mặt Trận Tổ Quốc tại CSVN: Mặt Trận Tổ Quốc hay tổ cò? Luật Mặt Trận Tổ Quốc (MTTQ) của đảng Cộng Sản Việt Nam đã có hiệu lực từ 9 năm qua, nhưng qua thời gian tổ chức chính trị-xã hội này đã chứng minh nó chỉ là thứ vô dụng đối với dân nhưng lại tích cực đóng góp vào việc bảo vệ chế độ dựa trên nền tảng quan liêu, tham nhũng và lãng phí. Thử tìm hiểu 4 ứng cử viên tổng thống và phó tổng thống Hoa Kỳ như thế nào? LTS: Nhật báo Người Việt hân hạnh giới thiệu đến quý độc giả bài viết sau đây về 4 ứng cử viên tổng thống và phó tổng thống Hoa Kỳ của Hàn Lâm Nguyễn Phú Thứ. Báo Người Việt không chủ trương ủng hộ bất cứ ứng cử viên nào trong cuộc bầu cử Tháng Mười Một tới đây, nhưng chọn đăng bài này vì bài chứa đựng những chi tiết về tử vi của các ứng cử viên mà nhiều độc giả muốn biết. Chính sách chạy rong Ngủ rong là nay ngủ nhà này, mai ngủ nhà khác. Hát rong còn gọi là hát dạo. Sáng hát ở đầu đường, chiều hát trong xó chợ, kiếm tiền sống độ nhật. Hàng rong là kiểu bán hàng di động liên miên. Di động để tìm đến khách hàng, di động vì bị công an hè phố sua đuổi. Hai tuần lễ trước bầu cử Hai tuần trước, Từ Nam California đã trình bày về “khúc ngoặt” trong tranh cử tổng thống sau gần 20 tháng tranh cử; khúc ngoặt này cho thấy ủng hộ của người đi bầu bắt đầu ngả rõ rệt về liên danh Dân Chủ Barack Obama-Joseph Biden từ tuần lễ thứ nhì Tháng Mười. Hai tuần lễ trước bầu cử Hai tuần trước, Từ Nam California đã trình bày về “khúc ngoặt” trong tranh cử tổng thống sau gần 20 tháng tranh cử; khúc ngoặt này cho thấy ủng hộ của người đi bầu bắt đầu ngả rõ rệt về liên danh Dân Chủ Barack Obama-Joseph Biden từ tuần lễ thứ nhì Tháng Mười. 13 ngày trước bầu cử: Ðể có lá phiếu của cộng đồng Hispanic... Nếu những lời chỉ trích hai ủy ban vận động tranh cử John McCain và Barak Obama đưa ra trong loạt quảng cáo truyền hình để kiếm phiếu khiến nhiều người phải lắc đầu, loạt quảng cáo được chiếu trên những đài truyền hình hay đài truyền thanh nói tiếng Spanish (tiếng Tây Ban Nha) còn kinh hãi hơn nữa. 13 ngày trước bầu cử: Ðể có lá phiếu của cộng đồng Hispanic... Nếu những lời chỉ trích hai ủy ban vận động tranh cử John McCain và Barak Obama đưa ra trong loạt quảng cáo truyền hình để kiếm phiếu khiến nhiều người phải lắc đầu, loạt quảng cáo được chiếu trên những đài truyền hình hay đài truyền thanh nói tiếng Spanish (tiếng Tây Ban Nha) còn kinh hãi hơn nữa. 4,000 công nhân đình công ở Thanh Hoá, 35,000 công nhân mất việc ở Sài Gòn Gần 4,000 công nhân làm tại một hãng sản xuất giày dép vốn đầu tư Ðài Loan ở tỉnh Thanh Hóa đã đình công để phản đối cách cư xử mất nhân phẩm con người của các cai thợ người ngoại quốc. 4,000 công nhân đình công ở Thanh Hoá, 35,000 công nhân mất việc ở Sài Gòn Gần 4,000 công nhân làm tại một hãng sản xuất giày dép vốn đầu tư Ðài Loan ở tỉnh Thanh Hóa đã đình công để phản đối cách cư xử mất nhân phẩm con người của các cai thợ người ngoại quốc. Tiểu thương bãi thị đòi giảm giá thuê sạp bán hàng Vụ tiểu thương chợ Ea Súp, tỉnh Ðăk Lăk bãi thị để yêu cầu giảm giá thuê sạp bán hàng vẫn chưa kết thúc. Vụ bãi thị này kéo dài suốt từ ngày 30 tháng 12 tới nay. TĐ Richardson xin rút khỏi sự đề cử làm Bộ trưởng Thương mại Thống đốc tiểu bang New Mexico, Bill Richardson, hôm 4 Tháng Một, loan báo là ông đã xin rút lại sự đề cử của Tổng Thống Tân Cử Barack Obama, để ông làm bộ trưởng thương mại, giữa lúc có một đại bồi thẩm đoàn đang điều tra vì sao có một số người đóng góp tài chánh cho ông, đã giành được một hợp đồng làm ăn béo bở với tiểu bang của ông. TĐ Richardson xin rút khỏi sự đề cử làm Bộ trưởng Thương mại Thống đốc tiểu bang New Mexico, Bill Richardson, hôm 4 Tháng Một, loan báo là ông đã xin rút lại sự đề cử của Tổng Thống Tân Cử Barack Obama, để ông làm bộ trưởng thương mại, giữa lúc có một đại bồi thẩm đoàn đang điều tra vì sao có một số người đóng góp tài chánh cho ông, đã giành được một hợp đồng làm ăn béo bở với tiểu bang của ông. Ông Obama xem xét việc mở rộng các phúc lợi thất nghiệp Theo báo cáo của tờ New York Times số ra ngày Chủ Nhật 4 Tháng Một, Tổng Thống Ðắc Cử Barack Obama và các đảng viên Dân Chủ tại Quốc Hội đang xem xét việc mở rộng các phúc lợi thất nghiệp và bảo hiểm sức khỏe được chính phủ trợ giúp, như một phần trong một chương trình phục hồi kinh tế kéo dài hai năm. Bush bố: Jeb Bush cũng sẽ làm Tổng Thống Rồi đây sẽ lại có một Tổng Thống Bush khác? Trung Quốc chuẩn bị cho cuộc duyệt binh vĩ đại tại Công trường Thiên An Môn Các cơ quan truyền thông của nhà nước Trung Quốc cho biết hôm 4 Tháng Một, là Trung Quốc sẽ đánh dấu kỷ niệm 60 năm thành lập nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc, bằng một cuộc duyệt binh vĩ đại, với các chiến cụ, vũ khí hiện đại nhất, tại Công Trường Thiên An Môn, Bắc Kinh. Kinh tế không thể bắt đầu hồi phục trong năm 2009 Trong một cuộc hội thảo kinh tế cuối tuần này, hầu hết các nhà kinh tế nổi tiếng của Hoa Kỳ cho rằng không có triển vọng nền kinh tế Hoa Kỳ sẽ bắt đầu hồi phục trong vòng 6 tháng tới, trang mạng tài chính của Market Watch cho biết. Kinh tế không thể bắt đầu hồi phục trong năm 2009 Trong một cuộc hội thảo kinh tế cuối tuần này, hầu hết các nhà kinh tế nổi tiếng của Hoa Kỳ cho rằng không có triển vọng nền kinh tế Hoa Kỳ sẽ bắt đầu hồi phục trong vòng 6 tháng tới, trang mạng tài chính của Market Watch cho biết. Cựu danh hài Mỹ sắp được chức nghị sĩ liên bang Trong mấy ngày sắp tới, người ta có thể nói chính trị gia là mấy ông hề. Vào cuối tuần qua, một viên chức của Minnesota nói rằng chính quyền tiểu bang sẽ công nhận ông Al Franken là người đắc cử trong cuộc đua nghị sĩ. Ông Al Franken từng là một danh hài nổi tiếng với miệng rộng toác và đôi mắt to sau cặp kiếng cận. Những người đàn bà trong thành phố đổi tên (kỳ 1) Trinh đứng ngắm mình trước gương lớn trong phòng ngủ đã hàng giờ. Nàng nhìn tấm thân còn nõn nà trong niềm tiếc nuối mênh mang. Mới ngoài ba mươi nhưng Trinh chưa bao giờ nghĩ là “đã toan về già” như cổ nhân nói. Nàng vẫn khát sống, thèm yêu và muốn yêu cuồng, sống vội. Nhưng bây giờ một đổ vỡ đã tới, thật thản nhiên, thật bất ngờ và thật tàn bạo. Khai trương cơ sở mới trị giá $592 triệu của Tòa đại sứ Hoa Kỳ tại Baghdad Hôm Thứ Hai, cơ sở mới của tòa đại sứ Hoa Kỳ ở Iraq – khu nhà với chi phí xây dựng $592 triệu – đã được long trọng khai trương ở Baghdad. Phụ nữ ngồi xe lăn, chạy thoát bằng chân Cô Ana Victoria Perez, 30 tuổi, không tàn tật như người ta tưởng. Cảnh sát cho biết cô đã đứng dậy từ một chiếc xe lăn và bỏ chạy khi biết mình bị cảnh sát đuổi bắt. Hai em Ðức, sáu tuổi và bảy tuổi, tính đến Phi Châu theo tiếng gọi của tình yêu Ông Holger Jureczko, phát ngôn viên của ty cảnh sát, nói với hãng AFP, “Mika và Anna-Lena rất thương yêu nhau và quyết định thành hôn tại xứ ấm áp Phi Châu. Hai đứa nhỏ đã mang theo em gái 5 tuổi của Anna-Lena để làm nhân chứng cho lễ cưới.”	Huy Phuong Trong kho tàng ca dao có m?t bài l?c bát sáu câu nói v? con cò, mà ngày xua trong trong sách qu?c van giáo khoa thu, chúng ta dã thu?c n?m lòng: “Con cò ma di an dêm Ð?u ph?i cành m?m l?n c? xu?ng ao Ông oi, ông v?t tôi nao Tôi có lòng nào ông hãy xáo mang Có xáo thì xáo nu?c trong Ð?ng xáo nu?c d?c dau lòng cò con!” Trong bài h?c thu?c lòng này, chúng ta còn nh? t?i ph?n d?i ý c?a bài (do các ông Tr?n Tr?ng Kim - Nguy?n Van Ng?c... biên so?n) dã nói r?ng: “Bài này mu?n chuy?n con cò mà ng? ý luân lý r?t cao. Con cò sa xu?ng nu?c, ngu?i ta b?t du?c s?p dem làm th?t, mà nó v?n xin n?u b?ng nu?c trong, d? cho ch?t v?n du?c trong s?ch. Cung nhu ngu?i nghèo khó di làm an l? sa co th?t th?, b? ph?i tai n?n, nhung bao gi? cung gi? l?y lòng trong s?ch, không làm di?u gì ô u?.” Ngu?i ta nói t?i con cò là m?t con v?t sinh ho?t (ki?m an) ban ngày, cò mà di an dêm là trái ngu?c, có m?t di?u gì dó không ?n, khó khan, ngh?ch c?nh. “Ð?u ph?i cành m?m” là g?p ph?i c?nh ng? không may, nên ph?i “l?n c? xu?ng ao.” Khi dã sa co th?t th?, t?t ph?i c?u c?u, dù dó là k? qua du?ng, d?c ác hay luong thi?n. Ngu?i v?t cò không ph?i d? c?u cò mà d? v?t lông cho lên b?p. Dù s? vi?c dã nhu v?y, s? ch?t là s? cùng, nhung ch?t sao d? kh?i mang ti?ng, làm x?u h? cho lu cò con: “Ð?ng xáo nu?c d?c, dau lòng cò con.” Câu chuy?n và ý nghia don gi?n nhu v?y mà các ông nhà van thu?c xã h?i ch? nghia Vi?t Nam, mãi cho d?n nam 1989, v?n còn mang n?ng d?u óc tranh d?u giai c?p, th? c?u, den d?c l?i nghi ra nh?ng ý nghia c?a bài con cò méo mó “vô s?n” nhu sau: V?y “cành m?m” và “ao” ? dây cung ch? là bi?u tu?ng n?t. Nó chính là lu?i pháp lu?t c?a chính quy?n phong ki?n quan liêu t? thu?ng d?nh cung dình d?n ngóc ngách huong thôn xua kia; nó là th? lu?t pháp co giãn nhu “cành m?m;” nhu ki?u ao chuôm tù d?ng, méo mó và b?n th?u - nó là d?i s?ng xã h?i phong ki?n, d?c ác và b?n cùng... Còn “ông” ? dây là ai? Có nhà van, b?n tôi dã gi?i thích d?y là m?t ông già nào dó di kéo vó dêm, ho?c lão phú ông ch? ao, cò b? n?n kêu v?i ông ?y. Tôi nghi không th? v? v?n nhu th?. Mà “ông” ? dây dích th? là nhà nu?c phong ki?n - nh?ng k? n?m gi? quy?n binh và ch?u trách nhi?m d?i s?ng m?i m?t c?a xã h?i. Ông Hoàng Cát dã vi?t trên tu?n báo Van Ngh?, m?t tu?n báo c?a H?i Nhà Van có gi?y phép c?a nhà nu?c (M?t bài ca dao xua dòi quy?n s?ng t?t d?p - báo Van Ngh? s? 18- 1989), l?i lên m?t d?y d?i r?ng: “Hi?u bài ca dao ? ý nghia xã h?i nhu v?y, ta m?i th?y h?t t?m vóc c?a ca dao...” Trong m?t bài ca dao con cò khác: “Cái cò mày m? cái tôm Con tôm qu?p l?i, mà ôm cái cò Cái cò mày m? cái trai Cái trai qu?p l?i, mà nhai cái cò.” Ðây là m?t lo?i ca dao ?n d?, t?c thanh, thanh t?c nhu nh?ng v?n tho c?a H? Xuân Huong, mà ta tìm th?y r?t nhi?u trong ca dao: “N?c cu?i cái s? con cò Ðuong dêm tr? d?y di mò con trai.” Hay: “Con trai mày há mi?ng ra Con cò nó m? mu?n tha th?t mày Con cò mày m? cái trai Cái trai qu?p l?i mu?n nhai cái cò.” ? vùng van Li?u Ðôi (t?nh Nam Hà) có m?t câu chuy?n Cò Ca, Di?u Trai b?ng l?c bát, trong này cò l?i dóng vai phái nam, k? chuy?n nhu sau: “Cò ta m?i bu?c th?ng lên, Nàng dang ngon gi?c ? trên s?p vàng Ai oi, ai có bàng hoàng Thân nàng d?y d?c, m? màng d? ra Nhìn quanh ch? có mình ta Cò li?n m?i m? d? mà gh?o choi Không ng? trai khép ngay thôi Tr?i oi, Tr?i h?i! H?a này oan gia! Cò Ca c? rút m? ra Càng giãy thì l?i càng dà ch?t hon.” Trong ph?n suu t?p tho nôm Nguy?n Khuy?n (1971-NXB Van H?c) l?i có bài Cò Trai nhu sau: “Trai dâu ch?ng bi?t tính con cò Mày h? hang chi nó m? cho Chua h?n mu d?y không khép kín Ðã toan m? nh?n ch?c an to Hãy v? bãi bi?n cho êm th?m M?c k? bên sông nó g?t gù Cò tr?ng d?u khôn dành gác m? Trai già ch? lúc l?i phoi mu.” Rõ ràng, trai cò ? dây nói v? các con v?t, ?m ?, l?y chuy?n thanh là trai cò mà nói t?i chuy?n t?c nam n? nhu ta v?n thu?ng th?y các nhà nho hay nhân gian trong các câu d?, câu hát ai mu?n hi?u sao thì hi?u. Trong câu chuy?n “Cò-Trai” này cung không dính líu gì t?i chuy?n “b?ng du?t tuong trì, ngu ông d?c l?i” trong m?t ý nghia khác. Và l? c? nhiên, theo s? phân tích chân chính c?a các nhà van hóa, thì câu chuy?n bày l?i không càng dính dáng chi t?i giai c?p d?u tranh, hay s? tranh giành gi?a các giai c?p phong ki?n, th?ng tr? nhu theo các nh?n xét có l?p tru?ng giai c?p c?a các nhà phê bình van h?c C?ng S?n. Thu?ng thu?ng trong ch? d? kìm k?p van hóa du?i th?i T? H?u, hay Nguy?n Ðình Thi, các nhà van thu?ng bày t? l?p tru?ng trung thành v?i giai c?p, v?i d?ng, v?i hy v?ng bài vi?t c?a mình là chi?c vé vào chi?u ng?i c?a H?i Nhà Van, hay ch?ng ch? ph?m h?nh c?a mình trong s? trung thành tuy?t d?i v?i nhà nu?c. Do v?y ta cung ch?ng ng?c nhiên chút gì d?i v?i các phân tích, bàn lu?n v? chuy?n “trai cò” theo nh?ng cái nhìn thiên l?ch, méo mó du?i dây: - Ph?n ánh s? áp b?c tranh giành l?n nhau gi?a b?n phong ki?n (Nguy?n Ðang Châu, Ca dao cu và m?i -BGD 1955). - Ðây là gì? N?u không ph?i là s? tr? thù chân chính c?a t?p th? nhân dân d?i v?i b?n c?m quy?n phong ki?n du?i d?ng tôm, trai ch?ng l?i cò (Cao Huy Ð?nh- Tìm hi?u ti?n trình van h?c nhân gian Vi?t Nam- Nxb Xã h?i 1974). - “Tôm mà qu?p cò, trai mà nhai cò cung trái v?i lôgic thông thu?ng nhu châu ch?u dá cho xe nghiêng nhung nhân dân ta dã th?ng b?n th?ng tr?, dó là s? th?c t?ng x?y ra trong các cu?c nông dân kh?i nghia” (Truong Chính - T? Phong Châu - Ti?ng Cu?i Nhân Gian Vi?t Nam- NXB KHXH 1979). Ch? ti?c r?ng nh?ng câu ca dao này phát xu?t dã quá lâu trong kho tàng van chuong bình dân, n?u không các ông nhà van mang n?ng dôi kính “c?n th? giai c?p” dã dem so sánh trai cò này v?i cu?c tranh d?u ch?ng M? cung nên. Không ph?i trong van chuong bình dân không có nh?ng câu mang “giai c?p tính” nhu mong mu?n c?a các nhà van trung thành v?i ch? d? C?ng S?b, nhung ph?n l?n ch? mang tính cách than vãn tiêu c?c nhu câu “m?y d?i bánh dúc có xuong, m?y gi?i tr?c phú mà thuong dân nghèo...” Còn nhu d? ph?c v? ch? d? m?t cách tích c?c và diên cu?ng, các nhà làm van hóa l?i cho các th? h? con em, nh?t là trong các lo?i sách giáo khoa du?c biên so?n theo cung cách này, b?t th? h? tr? tu?i và nhân dân ph?i deo m?t c?p kính màu d? chuyên chính d? r?i nhìn dâu cung th?y chuy?n “giai c?p,” là có t?i v?i ti?n nhân và t? qu?c, vì van hóa là muôn d?i, mà chính tr? ch? là giai do?n. Ð? k?t lu?n bài này, chúng tôi xin trích du?i dây m?t câu nói c?a Lê Du?n trong bài “Xây d?ng tu tu?ng làm ch? t?p th? trên l?p tru?ng c?a giai c?p vô s?n, NXB S? Th?t 1965), d? th?y ông trùm này dã thò bàn tay “s? do?n” c?a mình vào van h?c nhu th? nào, m?t câu mà các nhà van hóa C?ng S?n dã nâng niu trích d?n ? m?i noi, nhung cho t?i gi? này, chúng tôi v?n chua hi?u ông ta th?c tâm mu?n nói gì. Ðó là: “Và nay mai dù cho d?n khi Ch? Nghia C?ng S?n thành công thì câu ca dao Vi?t Nam v?n rung d?ng lòng ngu?i Vi?t Nam hon h?t.”
Powered By Nguoi-Viet Online