Washington - Trong ngày Th? Hai, H? Vi?n hy v?ng s? thông qua d? lu?t 700 t? gi?i c?u h? th?ng tài chánh và ngân hàng nu?c M?; Thu?ng Vi?n s? bi?u quy?t trong vòng 2 ngày sau. T?ng Th?ng Bush ch?c ch?n s? ký ban hành d?o lu?t. Hành Pháp và Qu?c H?i M? dã di t?i m?t th?a thu?n sau khi tu?ng r?ng s? b? t?c vì b? không khí chính tr? mùa tranh c? c?n tr?.

Sáng nay, th? tru?ng New York m? c?a hy v?ng s? không b? xáo d?ng vì tình hình b?t tr?c tr?n l?n lo âu và hy v?ng trong su?t tu?n qua. Nhung sau khi Qu?c H?i d?ng ý cho chính ph? chi 250 t? M? kim ngay l?p t?c, 100 t? trong th?i gian s?p t?i, còn 350 t? ph?i ch? d?i xét l?i, thì nh?ng ai s? du?c l?i và ai bi thi?t thòi khi 700 t? dô la du?c dem dùng “làm vi?c t? thi?n” c?u các nhà tu b?n?

Gi?a hai ?ng c? viên t?ng th?ng, không bi?t ai s? du?c coi là chi?m uu th? sau quy?t d?nh chi tiêu này; vì c? hai v? d?u ?ng h? d?o lu?t m?t cách dè d?t. M?i ngu?i, Ngh? Si John McCain và Ngh? Si Barack Obama d?u có th? tuyên b? mình dã giúp thúc d?y cho d?o lu?t thành hình. Tuy nhiên, khi kinh t? trong nu?c xu?ng thì công chúng thu?ng có khuynh hu?ng b? roi d?ng dang c?m quy?n; cu?c th?o lu?n gay g?t trong nh?ng ngày qua khi?n các c? tri M? nghiêng v? phía d?ng Dân Ch? hon m?t chút.

T?ng Th?ng George W.Bush khó nh?n công v? phía ông trong vi?c ban hành d?o lu?t này, vì hai nhân v?t chính trong Hành Pháp dóng vai ch? d?ng thi?t k? vi?c gi?i c?u h? th?ng ngân hàng là ông B? Tru?ng Tài Chánh Henry Paulson và ông Ben Bernanke, ch? t?ch H? Th?ng D? Tr? Liên Bang, t?c Ngân Hàng Trung Uong M?.

Ngu?i dân dóng thu? ? M? s? ph?i ch?u gánh n?ng chi tiêu 700 t? dô la d? c?u các ngân hàng, s? là nh?ng ngu?i ch?u s? thi?t h?i chung. Chính ph? s? ph?i vay n? d? có s? ti?n dó, và s? ph?i dùng công qu? d? tr? ti?n l?i. T?ng s? n? c?a qu?c gia dã du?c nâng lên trên 10 ngàn t? M? kim.

Nh?ng ngu?i ?ng h? d?o lu?t nghi r?ng dân M? s? không m?t h?t 700 t?. Vì khi chính ph? mua l?i nh?ng món n? khó dòi c?a các ngân hàng thì không ph?i t?t c? nh?ng món n? dó d?u không dòi du?c d?ng nào. N?u may m?n mà các con n? mua nhà v?n tr? n? thì có th? ch? m?t m?t n?a hay ít hon. Nam 1989 du?i th?i c?u T?ng Th?ng Bush, thân v? t?ng th?ng duong nhi?m, chính ph? M? dã b? ra g?n 400 t? d? c?u các ngân hàng ti?t ki?m (Savings and Loans) b?ng cách mua các tài s?n m?t giá c?a nh?ng con n? phá s?n, thì sau dó m?y nam dã dem bán các tài s?n dó thu l?i du?c 124 t?.

M?t di?u kho?n du?c qu?c h?i thêm vào trong d? lu?t có th? l?y l?i ti?n cho các ngu?i dóng thu?, là bu?c các ngân hàng du?c tr? giúp ph?i cho chính ph? quy?n mua các c? ph?n c?a h? v?i giá r?. N?u các ngân hàng này phát d?t, các c? ph?n lên giá thì công qu? s? có l?i. Nam 1979 chính ph? Carter dã “làm vi?c thi?n” d?ng ra b?o d?m cho công ty xe hoi Chrysler di vay 1.5 t? m? kim d? tránh b? phá s?n. Ð?i l?i, công ty cho chính ph? quy?n mua nhi?u c? ph?n v?i giá h?. Sau hai nam, công ty Chrysler dã phát d?t, tr? h?t n?, và giá c? ph?n lên giúp cho công kh? du?c l?i to!

Nhung tru?c m?t, các ngân hàng s? hu?ng l?i ngay sau khi d?o lu?t du?c ký. H? s? có ti?n ngay d? ti?p t?c vi?c cho vay. Nh? ngu?i tiêu th? cung nhu các xí nghi?p vay du?c ti?n, kinh t? M? s? ph?c ho?t. Các ngu?i mua nhà s? hu?ng lãi su?t th?p hon, các sinh viên s? vay du?c ti?n ti?p t?c di h?c, nh?ng ngu?i dùng th? tín d?ng không ph?i tr? lãi su?t c?t c? n?a. Nh?ng ngu?i d? ti?n ti?t ki?m trong các ngân hàng mà không thu?c lo?i truong m?c ký thác s? du?c l?i vì không lo m?t ti?n.

Nh?ng ngu?i lãnh d?o các ngân hàng du?c c?u tr? s? b? thi?t, vì d? lu?t ?n d?nh nh?ng ngân hàng du?c c?u tr? t? 300 tri?u tr? lên n?u tr? thù lao các v? qu?n d?c trên 500,000 dô la m?t nam s? b? dánh thu? n?ng.

Nh?ng ngu?i dang lo nhà b? sai áp vì thi?u ti?n tr? s? du?c l?i vì các dân bi?u d?ng Dân Ch? s?a l?i d? lu?t cho phép chính ph? mua nh?ng món n? khó dòi thuong thuy?t v?i ch? nhà thay d?i s? ti?n tr? hàng tháng d? nh?ng con n? s?n lòng tr? s? kh?i b? m?t nhà. R?t ti?c, nh?ng ngôi nhà dã b? sai áp r?i thì không có hy v?ng du?c c?u, nh?ng ngôi nhà mà giá tr? th?p hon món ti?n n? cung không th? c?u du?c! Các dân bi?u Dân Ch? dã ch?u nhu?ng b? không dòi d? lu?t cho phép các th?m phán thay d?i các món n? mua nhà, sau khi Ngh? Si Barack Obama khuy?n cáo h? th?a hi?p.

Theo d? lu?t s?p thông qua thì sau khi tiêu 350 t? M? kim, chính ph? có th? chi thêm 350 t? n?a, tr? khi Qu?c H?i làm ngh? quy?t bác b?. Tuy nhiên di?u này khó thành s? th?t vì v? t?ng th?ng, ông Bush, ho?c m?t trong hai ?ng c? viên, có th? ph? quy?t; trong tru?ng h?p dó Qu?c H?i ph?i có 2 ph?n ba ph?n d?i thì m?i ch?ng l?i du?c ông t?ng th?ng.