Ðài Ti?ng Nói Hoa K?

M?i dây, tin v? v? hãng thông t?n AP cáo bu?c r?ng tru?ng d?i di?n c?a h? t?i Hà N?i, là ông Ben Stocking, dã b? công an Vi?t Nam hành hung trong khi dang tác nghi?p dã gây du?c s? chú ý c?a du lu?n, bên l? nh?ng di?n ti?n dang x?y ra t?i Tòa Khâm S? cu và giáo x? Thái Hà ? Hà N?i. M?t s? t? ch?c b?o v? quy?n t? do báo chí, k? c? ?y Ban B?o V? Các Nhà Báo dã ra thông cáo ph?n d?i chính quy?n Vi?t Nam v? v? này. Trong khi dó chính ph? Vi?t Nam kh?ng d?nh không h? có chuy?n hành hung nhà báo Ben Stocking, và dã m?i nhà báo này d?n làm vi?c d? c?nh cáo ông dã vi ph?m lu?t pháp Vi?t Nam. Ban Vi?t Ng? dài VOA dã ti?p xúc v?i ?y Ban B?o V? Các Nhà Báo ? New York d? tìm hi?u ph?n ?ng c?a h? liên quan t?i v? vi?c này. Du lu?n chú ý d?n v? vi?c này là b?i vì chuy?n m?t nhà báo nu?c ngoài b? dánh d?p ? Vi?t Nam là di?u hi?m th?y, h?u nhu chua h? x?y ra. M?t s? t? báo ? Hoa K? dã dang l?i bài vi?t c?a AP dánh di t? Bangkok ngày 20 Tháng Chín, kh?ng d?nh hãng thông t?n AP v?n duy trì cáo bu?c r?ng phóng viên Ben Stocking dã b? công an Vi?t Nam hành hung và c?m gi? trong 2 ti?ng ru?i d?ng h?. Ph?i h?p viên Chuong Trình Châu Á Bob Dietz nói ?y Ban B?o V? Các Nhà Báo là ông tin vào ngu?n tin c?a AP.

Sau dây là m?t s? chi ti?t trong câu chuy?n gi?a Hoài Huong v?i ông Bob Dietz, ph?i h?p viên Chuong Trình Châu Á c?a ?y Ban B?o V? Các Nhà Báo.

Ông Bob Dietz: “Theo hãng thông t?n AP thì ông Ben Stocking dã b? d?m, b? bóp ngh?t c?, và b? dánh vào d?u, nói chung là b? d?i x? m?nh tay b?i nh?ng ngu?i dã b?t gi? ông. ?y Ban B?o V? Ký Gi? chúng tôi ph?i d?a trên các ngu?n tin dó. Chúng tôi cung dã xem qua do?n video trên YouTube v? nh?ng gì x?y ra ngay tru?c khi Ben b? b?t, và theo nh?ng gì chúng tôi coi du?c, thì nh?ng gì dã x?y ra không m?y d?p.”

Tuy nhiên, d?i di?n c?a ?y Ban B?o V? Ký Gi? nói nên d?t v? r?c r?i này vào m?t b?i c?nh t?ng quát hon, ông Bob Dietz nói trong tru?ng h?p nhà báo Stocking, có l? công an Vi?t Nam dã ph?n ?ng hoi quá tay th? nhung quan tr?ng hon là v?n d? liên quan t?i thái d? c?a nhà nu?c Vi?t Nam d?i v?i gi?i truy?n thông nói chung.

Ông Bob Dietz nh?n m?nh r?ng công tâm mà nói, thì da s? các phóng viên nu?c ngoài làm vi?c t?i Vi?t Nam không tác nghi?p trong b?u không khí lo âu s? b? chính quy?n t?n công nhu nhà báo c?a AP v?a r?i.

Ông Bob Dietz: “V? hành hung nhà báo Stocking là m?t tru?ng h?p b?t thu?ng. Nhung di?u mà chúng ta dã ch?ng ki?n v?i chính ph? Vi?t Nam là t? khi du?c gia nh?p WTO, các nhà báo Vi?t Nam dã b? h?n ch? hon tru?c, trong khi tru?c khi gia nh?p T? Ch?c Thuong M?i Th? Gi?i, Vi?t Nam dã h?a s? có thái d? c?i m? d?i v?i gi?i truy?n thông, và n?i r?ng quy?n t? do báo chí, di?u dó dã không x?y ra.”

Ông Bob Dietz nói m?c dù Vi?t Nam dã d?t ra m?t s? h?n ch? d?i v?i phóng viên nu?c ngoài làm vi?c t?i Vi?t Nam, nhung ông không nh? du?c b?t c? v? r?c r?i nào trong dó m?t nhà báo nu?c ngoài dã b? dùng vu l?c t?n công nhu l?n này.

Ðu?c h?i v? nh?ng bi?n pháp h?n ch? ho?t d?ng c?a các ký gi? nu?c ngoài, ông Bob Dietz gi?i thích.

Ông Bob Dietz: “Vâng, nh?ng h?n ch? dó là v? v?n d? di l?i, ti?p c?n các quan ch?c chính ph?, và nói chung là các ký gi? c?m th?y h? b? nhà nu?c Vi?t Nam theo dõi sát nh?ng gì h? làm, và nh?ng gì mà h? tu?ng trình. Tuy v?y, các nhà báo nu?c ngoài không vì th? mà t? k?m ch? mình trong khi thi hành nhi?m v? c?a mình. Tôi không tin là chính quy?n t?o di?u ki?n d? dàng d? cho ký gi? ho?t d?ng t?i Vi?t Nam.”

Ðu?c h?i v? quan di?m c?a ?y Ban B?o V? Ký Gi? liên quan t?i tin nói r?ng B? Ngo?i Giao Vi?t Nam dã m?i nhà báo c?a AP lên d? c?nh cáo ông c? ý vi ph?m pháp lu?t Vi?t Nam khi ch?p ?nh t?i khu v?c ngan c?m, d?ng th?i c?nh cáo r?ng nhà nu?c có th? d? ra các bi?n pháp x? lý ti?p theo, ông Bob Dietz nói.

Ông Bob Dietz: “Ben Stocking và hãng thông t?n AP mu?n b? l?i câu chuy?n r?c r?i l?i sau lung, theo ch? tôi hi?u h? dã tu?ng trình v? nh?ng s? ki?n dã x?y ra cho m?t ký gi? c?a thông t?n xã AP, r?i thôi, h? không mu?n kéo dài câu chuy?n làm gì, h? mu?n ti?p t?c thi hành nghi?p v? truy?n thông, n?u nhà nu?c Vi?t Nam c? nh?t quy?t ph?c t?p hóa v?n d?, thì dó là quy?t d?nh c?a phía Vi?t Nam. Chúng tôi s? chú tâm theo dõi xem Vi?t Nam s? x? lý chuy?n này ra sao.”

Ph?i h?p viên Chuong Trình Châu Á c?a ?y Ban B?o V? Ký Gi? nói m?c dù ph?i duong d?u v?i m?t s? h?n ch? và dôi khi di l?i b? gi?i h?n trong các thành ph? Hà N?i, Saigon, và các vùng ph? c?n, nói chung các nhà báo nu?c ngoài d?u c?m th?y tuong d?i tho?i mái trong vi?c tu?ng trình tin t?c, và sau v? r?c r?i v?a qua, không có ai b? m?t tinh th?n.

Ông Bob Dietz: “Không có m?t ký gi? nào mà tôi dã ti?p xúc c?m th?y b? tr?n áp tinh th?n, lúc nào cung s? s? b?t ng? b? công an Vi?t Nam xông vào dánh d?p. Theo tôi nghi thì dây là m?t v? r?t tiêu c?c nhung ch? x?y ra có m?t l?n, trong dó công an Vi?t Nam dã ph?n ?ng quá tay. Nhung m?t khác, nó nói lên thái d? c?a chính quy?n Vi?t Nam d?i v?i gi?i truy?n thông, r?ng h? mu?n ki?m soát và h?n ch? các ho?t d?ng truy?n thông.”

Tuy nhiên, ông luu ý v? s? khác bi?t d?i x? gi?a các nhà báo nu?c ngoài và ký gi? d?a phuong, và r?ng trên th? gi?i nói chung, 85% các nhà báo b? gi?t h?i trên th? gi?i không ph?i là ký gi? nu?c ngoài, mà là ký gi? d?a phuong tu?ng trình v? nh?ng câu chuy?n nguy hi?m vì b?t l?i cho nhà nu?c s? t?i. Ông Bob Dietz nh?n m?nh ông không có ý nói các nhà báo b? gi?t h?i ? Vi?t Nam:

Ông Bob Dietz: “Tôi không nói các nhà báo Vi?t Nam b? gi?t h?i ? Vi?t Nam, nhung m?t s? dã b? b? tù, và cái b?u không khí trong dó các nhà báo làm vi?c mang theo nó m?t v? n?ng n? v? nh?ng gì h? có th? vi?t, và nh?ng gì h? không du?c vi?t.

Nh?n d?nh v? các nhà báo Vi?t Nam, ông Bob Dietz nói theo kinh nghi?m làm vi?c v?i nhi?u nhà báo Vi?t Nam, m?c dù ph?i tác nghi?p trong b?i c?nh khó khan dó, nhi?u nhà báo dã xoay x? d? th?c hi?n ch?c nang c?a mình v?i phong cách chuyên nghi?p dáng n?.

Ông Bob Dietz: “Thành th?t mà nói, nghi?p v? làm báo c?a h? có t?m c? qu?c t?, không thua các nhà báo nu?c ngoài, v?n d? n?m ? ch? chính quy?n làm gì v?i nh?ng bài tu?ng trình c?a h?, và h? du?c phép tu?ng trình d?n m?c nào, và các linh v?c nào b? nhà nu?c k?m hãm. ”

Ông Bob Dietz nói v? r?c r?i này không giúp dua ra m?t hình ?nh d?p v? Vi?t Nam du?i con m?t c?a th? gi?i, dù r?ng Vi?t Nam trong th?i gian qua dã d?t du?c nhi?u thành qu? kinh t? t?t d?p, th? nhung theo ông, không m?t nu?c nào có th? g?t hoàn toàn t? do báo chí sang m?t bên, n?u th?c s? mu?n tr? thành m?t xã h?i c?i m? v? kinh t?:

V?n theo ông Dietz, m?t n?n kinh t? nang d?ng di dôi v?i s? phát tri?n c?a các ho?t d?ng báo chí, và kèm theo dó là nh?ng k? v?ng cao hon c?a công chúng.

Ông Bob Dietz: “M?t khi n?n kinh t? tr? nên nang d?ng và trên dà phát tri?n m?nh, thì cùng v?i s? n? r? c?a kinh t?, ho?t d?ng truy?n thông cung phát tri?n m?nh, vì m?t n?n báo chí t? do là m?t ph?n h?u nhu không th? tách r?i kh?i t? do kinh t?”.

Thua quý v?, dó là nh?n d?nh c?a ông Bob Dietz, ph?i h?p viên Chuong Trình Châu Á c?a ?y Ban B?o V? Ký Gi? ? New York, v? ho?t d?ng báo chí t?i Vi?t Nam và v? v? vi?c liên quan t?i nh?ng gì x?y ra cho nhà báo Ben Stocking c?a hãng thông t?n AP t?i Vi?t Nam m?i dây.