Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Thông cảm với người Trung Quốc
Ðầu thập niên 1980, hàng vạn sinh viên người Trung Hoa sang du học ở Mỹ và Canada. Tôi gặp anh Hà Vân Khoa khi anh được nhận vào chương trình Ph.D. ở Ðại Học McGill, Montréal. Trên 30 tuổi, cha mẹ anh từng bị đầy ải thời Cách Mạng Văn Hóa, Khoa phải bỏ học từ khi lên mười để đi làm ruộng. Ðặng Tiểu Bình thay đổi, Khoa tự học để được nhận vào đại học, anh học tiếng Anh qua đài BBC. Khoa thông minh, có tư cách hòa nhã, chững chạc, tinh thần cởi mở, thân thiện. Nhưng anh biết rất ít về lịch sử và văn hóa của chính nước Trung Hoa.
- Mối ám ảnh về mầu da
Chỉ cần gây cho dư luận chú ý đến những cảnh Mục Sư Wright tuyên bố những câu nẩy lửa “chống Mỹ” là sẽ khích động được rất nhiều cử tri da trắng. Hiện nay còn khoảng 300 đại biểu đương nhiên được tham dự đại hội đảng Dân Chủ chưa quyết định sẽ chọn ai, nhưng nếu lo lắng về vấn đề này thì họ sẽ ngần ngại hơn khi chọn Nghị Sĩ Barack Obama. Không ai muốn đem mầu da vào cuộc tranh cử, nhưng rất khó gạt vấn đề đó ra khỏi đầu óc mọi người!
- Xây dựng nền tảng thiện
Làng Hombrechtikon ở phía Ðông Nam thành phố Zurich, có khoảng ba ngàn dân, trong đó nhiều người là di dân đời thứ nhất. Có hai gia đình người Việt Nam, có người từ Tiệp, từ Macedoine tới, cùng người Trung Hoa, Bangladesh, Ấn Ðộ, vân vân.
- Giải thoát khỏi cái đói
Ðầu thập niên 1980, tôi tham dự một nhóm công dân người Canada tranh đấu cho nhân quyền, họ đang vận động chính phủ Canada can thiệp đòi Cộng Sản trả tự do cho nhà văn Doãn Quốc Sĩ ở Việt Nam. Tôi đã kể chuyện về Doãn Quốc Sĩ cho những bạn trẻ này nghe, về con người, về các sáng tác của ông.
- Làm Mẹ
Nhiều người ví đất nước quê hương với mẹ. Nhưng ví như vậy là chưa thấy đúng giá trị của các bà mẹ. Người ta có thể hờn dỗi với quê hương, có người oán giận quê hương suốt đời, có người từ bỏ đi luôn không thương tiếc. Nhưng không mấy ai oán giận mẹ đến như vậy.
- Thực phẩm lên giá nhưng không thiếu
Tuần trước ở Kabul, thủ đô Afghanistan có vụ cướp kho lương thực, giống như một vụ đánh cướp ngân hàng. Quân gian dùng súng ống, xe cộ, cướp được thức ăn rồi tẩu tán mất tích.
- Những vết nứt trong đảng Dân Chủ
Bà Hillary Clinton và ông Barack Obama đang đua nhau coi ai chứng tỏ tinh thần đoàn kết cao hơn. Hai người đã đồng ý cùng đi vận động gây quỹ tranh cử tổng thống cho đảng Dân Chủ, ai trở thành ứng cử viên sẽ được dùng. Có phải là hai nghị sĩ đã thay đổi thái độ, bỗng trở nên thân thiện với nhau hay không?
- Chế độ đang rạn nứt
Bắt tham nhũng là một hiện tượng lạ trong chế độ cộng sản. Ðó là những triệu chứng cho thấy trong đám lãnh tụ cao cấp của đảng có những xung khắc lớn, đến mức không thể hòa giải được.
- Cuộc tranh cử hòa nhã hơn
Bà Hillary Clinton thắng lớn ở Kentucky, nhưng ông Obama được ở Oregon. Bây giờ ông này hơn bà nọ gần hai trăm phiếu đại biểu, vượt lên rất khó. Nhưng trong những ngày cuối cùng của cuộc tranh cử sơ bộ gay go hiếm có này, các ứng cử viên tổng thống đang giành nhau để thiên hạ coi ai là người tử tế hơn.
- Ðảng cướp ruộng đất
Dân Việt Nam đang lo thóc gạo lên giá. Nhưng trong lúc đó thì chính các tờ báo điện tử của đảng Cộng Sản Việt Nam ngày hôm qua mới loan tin có hàng ngàn nông dân ở tỉnh Thái Bình đang bỏ ruộng! Người thì bỏ ruộng hoang không cầy cấy nữa, người thì trả lại ruộng đất cho hợp tác xã, vì “làm quần quật, mỗi ngày cũng chưa đủ tiền đong một bơ gạo.”
- Dân Việt Nam phải đòi lại ruộng đất
Một độc giả từ trong nước email góp ý kiến với bài viết ngày hôm qua trong mục này, nhân trong đó nói về dự án sửa đổi Luật Ðất Ðai ở Việt Nam. Ông (hay bà) độc giả mắng rằng: “Các ông ở ngoài vớ vẩn, chả biết cóc gì cả. Các bác trong Ðảng sẽ đ... bao giờ sửa xong cái Luật Ðất Ðai đâu! Sửa để làm cái... gì chứ? Cứ để nó lung tung xèng như bây giờ thì các bác ấy có cơ hội tha hồ chấm mút, chia chác với nhau.
- Khó cai bệnh ghiền dầu lửa
Ngày hôm qua, giá dầu thô giảm xuống dưới 129 đô la một thùng, thị trường chứng khoán có vẻ bớt lo cho nên tăng giá chút đỉnh. Lâu nay, mọi người vẫn lo ngại là nếu giá dầu cứ tiếp tục lên thì dân Mỹ sẽ bớt tiền tiêu thụ, vì phải dành tiền đổ xăng đi chơi trong Mùa Hè. Ai cũng biết, tiền tiêu thụ của dân chúng đóng góp hơn 2 phần ba vào hoạt động kinh tế ở Mỹ.
- Sau khi Nguyễn Tấn Dũng đổ
Lạm phát ở Việt Nam đã lên tới trên 25%, tức là giá sinh hoạt tăng một phần tư trong vòng 12 tháng. Giá gạo còn lên mạnh hơn nữa, tăng 68% một năm. Ðối với dân nghèo, những gia đình phải dùng hơn nửa tiền thu nhập để đong gạo, thì họ đang chịu cảnh giá sinh hoạt tăng gấp rưỡi hoặc cao hơn. Ở những quốc gia bình thường, trước thảm cảnh kinh tế đó chính phủ sẽ phải từ chức hoặc bị lật đổ.
- Phải thay đổi cơ cấu
Sau khi đọc tin tức về kinh tế Việt Nam đang tuột dốc, một người bạn kể câu chuyện tiếu lâm đang được người Hà Nội truyền tụng. Kể rằng trong bệnh viện Việt Ðức có một người muốn thay toàn thể não bộ để cải lão hoàn đồng. Bác sĩ giới thiệu bộ óc của một nhà khoa học lẫy lừng mới qua đời. Cả nhà bệnh nhân chê vì trông bộ não đã cũ vàng, các nếp gấp méo mó hết, không biết xài được bao lâu. Chắc vì lúc còn sống nhà khoa học suy nghĩ nhiều quá.
- Vi mô làm hại vĩ mô
Trong bài báo cáo ông Nguyễn Tấn Dũng đọc trước quốc hội ở Hà Nội cuối tuần vừa qua, ông nhấn mạnh đến việc “ổn định kinh tế vĩ mô.” Ông cho biết “việc thực hiện chỉ tiêu tăng trưởng GDP từ 8,5% đến 9% là không hiện thực” (nghĩa là không thể thực hiện được) cho nên phải “điều chỉnh” xuống 7%. Ba chữ GDP được dùng trong bài diễn văn mà không cần giải thích ra tiếng Việt (chúng ta thường gọi là Tổng Sản Lượng Nội Ðịa) chứng tỏ người Việt Nam bây giờ đã quen với các thuật ngữ kinh tế quốc tế lắm rồi.
- Tại sao Obama thắng Clinton?
Cả thế giới thích thú theo dõi cuộc tranh cử tổng thống Mỹ năm nay. Một màn mới kết thúc, nhiều người thắc mắc tại sao Nghị Sĩ Barack Obama qua mặt Nghị Sĩ Hillary Clinton trong cuộc tuyển chọn nội bộ của đảng Dân Chủ, mặc dù sáu tháng trước đây bà Clinton được coi như nắm chắc phần thắng. Tìm hiểu sự kiện đó, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn chế độ dân chủ ở nước này trong thực tế vận hành phức tạp như thế nào.
- Di sản của lịch sử
Sáng hôm qua, khi cầu thủ Villa thuộc đội Tây Ban Nha đá cú đầu tiên thủng lưới đội Nga, khán giả coi trực tiếp trận đấu cùng ồ lên cổ võ, cũng như mọi cú làm bàn khác. Nhưng giữa những tiếng cười, tiếng la cổ võ Villa, có người tỏ ra thiên vị rõ rệt. Một ông bạn thở ra khoan khoái, “Nga Xô thua là đúng rồi!”
- Ai thương tiếc ông Võ Văn Kiệt?
Thương cho ông Võ Văn Kiệt. Lúc còn sống ông từng lên tiếng ủng hộ việc cởi trói thêm cho báo chí, muốn cho các nhà báo được dễ thở hơn một chút; nhiều nhà báo biết ơn coi ông như một “ô dù” bảo vệ họ mỗi khi lỡ nói “những sự thật không được phép nói.” Nhưng khi ông qua đời, hai ngày sau báo chí ở Sài Gòn mới được phép loan tin! Có báo lỡ đưa lên mạng rồi cũng được lệnh phải cắt bỏ. Và họ đành răm rắp vâng lệnh các ông chủ! Tự do báo chí, như có lần ông Võ Văn Kiệt đã đòi phải mở rộng hơn, bây giờ vẫn như thế đó!
- Chính phủ đổ vì thịt bò?
Có ai tin chính phủ một cường quốc kinh tế ở Á Châu có thể bị lật đổ vì ăn thịt bò Mỹ hay không? Chuyện đó đang diễn ra ở Nam Hàn, tức Ðại Hàn Dân Quốc. Dân biểu tình đòi Tổng Thống Lee Myung Bak từ chức vì chính phủ ông ký thỏa hiệp cho Mỹ lại được xuất cảng thịt bò sang Nam Hàn, sau khi đã ngưng gần 5 năm.
- Bao giờ dầu xuống giá?
Một ông bạn tôi đang đợi đứa cháu trai vào Mùa Hè này. Ông hứa nếu cháu nội ra đời vào lúc xăng lên giá 5 đô la, ông sẽ đặt tên cháu là “Thằng Năm Ðô.” Bà nội các cháu đang dọa sẽ ra tòa ly dị nếu ông không rút lại ý kiến!
- Ông Nỉnh ông Ninh
Các bạn đến coi đá banh trong phòng sinh hoạt Nhật báo Người Việt, ngoài những lúc hô lớn: “Vô! Vô đi!” hoặc “Xuống! Xuống nữa!” giống như ký giả Huyền Vũ trực tiếp truyền thanh, họ cũng hay đùa tếu với nhau. Ngày hôm qua, trong giờ nghỉ giữa trận Ðức với Bồ Ðào Nha, có người bàn rằng trong hiệp thứ nhì sắp tới Ðức chỉ cần phải thủ cho vững. Nhưng một ông bạn có óc hài hước sắc bén, phản đối: “Như vậy là Ðức đá cho Sài Gòn ăn còn chi?”
- Giai cấp đại quý tộc
Tuần trước, ông ngoại trưởng Vương Quốc Belgique đáp máy bay từ Hà Nội đi Sài Gòn. Tất nhiên, Bộ Ngoại Giao nước Bỉ bỏ tiền mua vé máy bay hạng nhất cho ông và các tùy tùng. Nhưng lên máy bay rồi, nhân viên Vietnam Airline mời phái đoàn Belgique xuống ngồi hạng ghế bình dân. Vì họ phải dành các ghế hạng nhất cho các ủy viên trung ương đảng Cộng Sản Việt Nam vào Sài Gòn đưa đám ma.
- Kinh tế kiểu “Bán bến”
Ông Nguyễn Tấn Dũng đã hẹn gặp ông Allen Greenspan, cựu thống đốc Ngân Hàng Trung Ương Mỹ. Nghe như một con bệnh đi tìm thầy thuốc. Kinh tế Việt Nam trên đà tụt giốc. Ông Greenspan thì đang làm cố vấn cho các ngân hàng và quỹ đầu tư Mỹ và quốc tế; một bài thuyết trình của ông được trả hàng trăm ngàn Mỹ kim, một lời khuyên của ông có thể chuyển dịch hàng tỷ Mỹ kim đi nơi khác tìm cơ hội đầu tư.
- Tại sao giới đầu tư lo ngại?
Sau khi lãnh những cuộc biểu tình chống đối ở Washington, phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng bay qua Texas. Texas là trung tâm dầu lửa của Mỹ, trong phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng có ông Võ Hồng Phúc, bộ trưởng kế hoạch và đầu tư, vốn là người sau ngày 30 Tháng Tư năm 1975 đã tiếp thu ủy ban dầu lửa của Việt Nam Cộng Hòa.
- Cử tri Mỹ sẽ chọn thế nào?
Bốn tháng nữa người Mỹ sẽ chọn hoặc một trong hai nghị sĩ, John McCain và Barack Obama cho một người làm tổng thống. Cả thế giới đang chăm chú theo dõi. Người ta sẽ chứng kiến chế độ dân chủ diễn ra trước mắt. Dân chủ, Tự do, nhưng khái niệm trừu tượng, sẽ thể hiện trong thực tế, với tất cả những cái đẹp và cái xấu, cái hay cái dở, những cảnh đáng khâm phục hoặc đáng chê bai. Nhưng rõ ràng là các cử tri Mỹ sẽ lựa chọn, không ai có thể chối cãi được.
- Cử tri Mỹ sẽ chọn cái gì?
Bầu tổng thống tức là chọn một người, hoặc chọn một đảng lên làm công việc lãnh đạo; nhưng quan trọng nhất là chọn những chính sách do ứng cử viên và đảng của ông ta đề nghị. Khi chọn lựa giữa các ứng cử viên tổng thống năm nay, các cử tri Mỹ sẽ chọn lựa cái gì?
- Lễ Ðộc Lập
Có thể nói, việc thành lập nước Mỹ bắt đầu với một “tiệc trà.” Người Mỹ gọi ngày 4 Tháng Bảy là ngày Lễ Ðộc Lập. Ðộc lập, luôn luôn là độc lập đối với những cái gì khác. Trong trường hợp Mỹ, đó là độc lập đối với chính quyền đế quốc Anh, gồm cả hoàng đế và Nghị Viện Anh. Nhưng họ muốn độc lập trong vấn đề nào của đế quốc Anh? Nguyên cớ đầu tiên là thuế. Họ đặt câu hỏi: Tại sao người dân phải đóng thuế? Ai có quyền quyết định chuyện thuế má?
- Tự thực hiện quyền tự do thông tin
Những cuộc biểu tình tuần trước của người Trung Hoa ở Quý Châu đã bị chính quyền Bắc Kinh dùng công an và quân đội dẹp tan. Nhưng một phong trào phản kháng mới bắt đầu, và sẽ còn lan rộng trên toàn cõi Trung Quốc. Ðó là cơn sóng lan tràn trên mạng lưới điện toán Internet với những “blốc” (blogs) tiếp tục thông tin về biến cố này.
- Tranh quyền
Một tài liệu nội bộ của đảng Cộng Sản Việt Nam mới tiết lộ cho biết các đảng viên hiện có hai điều rất lo lắng. Một là nạn tham nhũng không cách nào chữa được; hai là các lãnh tụ mải lo “tranh quyền” với nhau.
- Phải chấm dứt tấn tuồng gian dối
Coi bài “phát biểu” của ông Nông Ðức Mạnh đọc trước hội nghị trung ương đảng ở Hà Nội hôm Thứ Tư vừa qua, những lời lẽ in đầy bốn trang giấy - chỉ toàn là khẩu hiệu, những khẩu hiệu trống rỗng, không thấy được một ý kiến thành thật hay một đề nghị cụ thể nào cả.
- Thủ tướng Nhật bác bỏ yêu cầu phải từ chức
Vị thủ tướng Nhật ngày càng mất lòng dân, ông Taro Aso, hôm Thứ Ba ngày 6 Tháng Một đã bác bỏ các lời kêu gọi là ông hãy từ chức, với lý do là ông phải hướng dẫn cường quốc kinh tế lớn hàng thứ nhì thế giới này ra khỏi cuộc suy thoái hiện nay.
- Khắp nơi gởi thư về toà soạn về "Chiến dịch không về VN trong Tháng Tư Đen"
- Lạc loài trên đất mẹ
Tất cả, kể cả cái tàn tạ của Thúy. Người đàn bà bên chàng như một cái bóng, âm thầm chịu đựng, héo hắt. Mới chưa đầy 40 mà đã như bà cụ 60, từ tâm hồn đến thể xác. Hai đứa con chàng thì miệt mài cùng đám con trẻ trong vùng đi mò cua bắt tép suốt ngày để kiếm sống. Chúng lớn lên, cằn khô, Duy cũng không ý thức được rõ rệt. Bởi vì chính chàng, Duy cũng đang lạc loài trên vùng đất Mẹ.
- Làm sao để lên tinh thần
Mỗi người trong chúng ta hình như lúc nào cũng mơ ước thực hiện một điều gì đó mà không hoàn thành được như ý muốn. Chẳng hạn làm sao để xuống 10 pounds hay xếp lại cho thứ tự cái closet lộn xộn... Thì giờ, thời khóa biểu bận rộn làm cho chúng ta cứ hẹn rày, hẹn mai.
- Medicare Hỏi và Đáp
- Thư độc giả về "Dân Little Saigon bị đoạt e-mail để lừa tiền" và các đề tài khác
- Toyota bí mật chế xe chạy bằng năng lượng mặt trời
Hãng xe Toyota đang bí mật chế tạo một loại xe hoàn toàn chạy bằng ánh sáng mặt trời. Theo tin của một nhật báo tại Nhật, mục tiêu của xe tối tân phù hợp với môi sinh trong tương lai là nhằm giúp Toyota thoát cảnh khó khăn trong ngành sản xuất xe hơi hiện nay.
- Thượng Viện không chấp nhận ghế nghị sĩ của ông Burris
Hôm Thứ Ba, ông Roland Burris đã đã thất bại trong việc nhận ghế nghị sĩ của tiểu bang Illinois do Tổng Thống Ðắc Cử Barack Obama để lại, ngay trước khi Quốc Hội thứ 111 của Hoa Kỳ khai mạc.
- Orange County: Cơ Quan Thống Kê Dân Số tuyển 1,000 nhân viên
Trong đợt thống kê dân số mười năm một lần, sắp tới đây, Cơ Quan Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ cần tuyển 1,000 nhân viên làm việc bán thời gian tại Orange County trong nhiều dự án liên quan, theo nguồn tin The Orange County Register.
- Orange County: Cơ Quan Thống Kê Dân Số tuyển 1,000 nhân viên
Trong đợt thống kê dân số mười năm một lần, sắp tới đây, Cơ Quan Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ cần tuyển 1,000 nhân viên làm việc bán thời gian tại Orange County trong nhiều dự án liên quan, theo nguồn tin The Orange County Register.
- Dân Biểu Joseph Cao tuyên thệ, tạo lịch sử tại Quốc Hội Hoa Kỳ
Quốc Hội Hoa Kỳ đã khai mạc khóa họp lần thứ 111 qua những buổi lễ tuyên thệ tại cả hai Thượng Viện và Hạ Viện. Ðặc biệt năm nay là lần đầu tiên trong lịch sử có một khuôn mặt Việt Nam trong hơn 500 vị dân cử tại Quốc Hội.
- Dân Biểu Joseph Cao tuyên thệ, tạo lịch sử tại Quốc Hội Hoa Kỳ
Quốc Hội Hoa Kỳ đã khai mạc khóa họp lần thứ 111 qua những buổi lễ tuyên thệ tại cả hai Thượng Viện và Hạ Viện. Ðặc biệt năm nay là lần đầu tiên trong lịch sử có một khuôn mặt Việt Nam trong hơn 500 vị dân cử tại Quốc Hội.
- Trung Quốc: thất nghiệp trầm trọng, sinh viên đổ xô đi làm vú em cho nhà giàu
Nhiều sinh viên mới tốt nghiệp ở Trung Quốc, trước tình trạng thất nghiệp trầm trọng vì suy thoái kinh tế, đã dành nhau tìm những chân vú em và giúp việc nhà cho những gia đình giàu có tại một tỉnh ở phía nam, theo nguồn tin từ giới truyền thông nhà nước Trung Quốc hôm thứ Tư ngày 7 tháng Một.
- Thủ lãnh số 2 của Al-Qaeda phê phán Obama trong vụ Israel đánh Gaza
Trong một băng phát thanh qua Internet do trung tâm kiểm thính tình báo ghi được hôm Thứ Ba, thủ lãnh số 2 của al-Qaeda đã lên án Tổng thống tân cử Hoa Kỳ là không làm một điều gì để ngăn Israel tấn công Gaza.
- Quân đội Israel loan báo ngưng bắn 3 giờ mỗi ngày ở Gaza
Hàng ngàn dân chúng Gaza đổ ra đường phố vội vã đi tìm mua thực phẩm trong 3 tiếng đồng hồ ngưng bắn hôm Thứ Tư từ 1 đến 4 giờ chiều. Chiến sự lại tiếp diễn dữ dội ngay sau đó.
|
Ngô Nhân D?ng
Ngày hôm qua m?t cu?c tranh c? k?t thúc và m?t cu?c tranh c? b?t d?u. K?t thúc là cu?c v?n d?ng tranh c? m?t s? ch?c v? ? Qu?n Cam, hai ngu?i Vi?t dă th?ng c? v? vang là ông Chánh Án Nguy?n Tr?ng Nho và cô Giám Sát Janet Nguy?n. Trên b́nh di?n toàn qu?c, th́ cu?c tranh c? gay go gi?a hai d?ng Dân Ch? và C?ng Ḥa giành ch?c v? t?ng th?ng Hoa K? ngày hôm qua m?i th?c s? b?t d?u, gi?a hai ngu?i ch?c s? du?c hai d?ng dua ra tranh c? nam nay, các Ngh? Si John McCain và Barack Obama.
Cu?c tranh c? trên toàn nu?c M? s? c̣n dài, mai m?t s? c̣n nhi?u ngu?i bàn b?c. Ngay bây gi? chúng ta có th? rút t?a m?t s? kinh nghi?m sau cu?c v?n d?ng tranh c? ? Qu?n Cam hôm Th? Ba v?a qua.
Chánh Án Nguy?n Tr?ng Nho và Giám Sát Viên Janet Nguy?n d?u t?i ch?c khi ra tranh c? l?n này, và c? hai d?u th?ng v?i nh?ng t? l? phi?u r?t cao. M?t hi?n tu?ng chung trong nh?ng cu?c tranh c? ? M?, là ngu?i duong nhi?m thu?ng có uu th?, tr? khi dă ph?m l?m l?i n?ng. C? hai v? nêu trên d?u th?ng c? v?i t? s? r?t cao ch?ng t? các c? tri th?y h? không làm di?u ǵ dáng ph?i thay th?. Nh?ng ?ng c? viên d?i th? c?a h? d?u du?c coi là “m?i” m?c dù trong tru?ng h?p ch?c giám sát viên hai ngu?i tranh dua v?i cô Janet Nguy?n d?u l?n tu?i hon cô.
Ông Nguy?n Tr?ng Nho g?n nhu th?ng c? m?t cách d? dàng, v́ uy tín, kinh nghi?m d?u cao hon d?i th?, riêng v? tu?i tác th́ trong vi?c ch?n ngu?i vào ch?c v? th?m phán ngu?i l?n tu?i l?i có thêm uu th?. Cu?c tranh c? ch?c v? chánh án di?n ra trong không khí lành m?nh, x?ng dáng v?i tu cách nh?ng ngu?i làm vi?c cho công lư. Ông Timothy Nguy?n dă vui v? chúc m?ng Chánh Án Nguy?n Tr?ng Nho.
Giám Sát Viên Janet Nguy?n tranh c? v?t v? hon, không nh?ng v́ b? hai d?i th? chính c?a cô t?n công mà c̣n b? dem ra tru?c công lu?n v?i nh?ng l?i t? cáo c?a m?t s? t? ch?c bên ngoài du?c loan trên báo chí. Cô dă th?ng c? m?t cách x?ng dáng v́ nhi?u kinh nghi?m t? ch?c hon. Ngu?i Vi?t ? Qu?n Cam thêm m?t v? dân c? m?i là ông Ph?m Kim Long, th?ng m?t ngu?i dang t?i ch?c v?i m?t t? l? khít khao. T? l? này cho th?y lá phi?u c?a c? tri g?c Vi?t có tính cách quy?t d?nh.
Cu?c v?n d?ng tranh c? ch?c giám sát nam nay cung nhi?u y?u t? tiêu c?c, không thua mà c̣n có v? nhi?u hon cu?c tranh c? nam 2007.
Gi?ng nhu tru?c dây m?t nam di?m d?c bi?t trong cu?c tranh c? ? qu?n Cam, là vai tṛ c?a ngu?i Vi?t t? n?n trong m?t don v? b? phi?u. Nam ngoái, ba ngu?i M? g?c Vi?t cùng tranh c? m?t gh? giám sát viên di?n khuy?t ? d?a h?t 1 trong qu?n Cam. Trong don v? này có hai thành ph? Garden Grove và Westminster chia nhau khu v?c Little Saigon, r?t dông c? tri ngu?i Vi?t. Nam ngoái, sau cùng hai ngu?i h? Nguy?n n?i b?t lên v?i s? phi?u áp d?o dam b?y ?ng c? viên thu?c s?c dân khác. Đây là m?t bi?n c? có ư nghia v? s? tru?ng thành chính tr? c?a ngu?i Vi?t t? n?n ? California và ? M?. Chính gi?i ? Qu?n Cam, có th? nói du lu?n c? nu?c M?, b?t d?u chú ư t?i s?c m?nh c?a lá phi?u c? tri ngu?i Vi?t t? n?n.
Khi du?c c? d?ng d? m?nh, ngu?i M? g?c Vi?t hang hái di b? phi?u. Nam ngoái cung trong m?c này chúng tôi dă coi dó là do công dóng góp c?a ban v?n d?ng c? hai ?ng c? viên d?n d?u. V?n d?ng tranh c? càng gay go th́ càng tác d?ng t?i tâm lư c? tri, khi?n h? mu?n tham d?. N?u ngu?i dân d?ng dung, không yêu cung không ghét ?ng c? viên nào, th́ h? có th? s? ? nhà, không c?m th?y c?n di b? lá phi?u quy?t d?nh. Cung gi?ng nhu cu?c tranh c? gi?a hai Ngh? Si Obama và Clinton v?a r?i dă khích d?ng r?t nhi?u ngu?i M? thu?c d?ng Dân Ch?. ? nhi?u ti?u bang hàng tri?u ngu?i dă di b? phi?u l?n d?u trong các cu?c b?u c? so b?, ch? v́ h? mu?n có m?t trong m?t cu?c b? phi?u có tính cách l?ch s?. Các c? tri Vi?t Nam không chi?m da s? trong don v? b?u c? giám sát viên, nhung c? tri thu?c các s?c dân khác dă không du?c v?n d?ng m?nh nhu ngu?i Vi?t Nam ? dây. Ngu?i M? thu?c s?c dân khác cung có tinh th?n công dân cao nhung không có tác d?ng v? t́nh c?m, và khi di b? phi?u h? không nh?t thi?t ch? ch?n m?t ngu?i nào, nhu các c? tri ngu?i Vi?t dă du?c nghe nh?ng l?i c? d?ng. Cho nên nam ngoái dù s? phi?u c?a ngu?i Vi?t không ph?i là da s?, dem chia ra v?n c̣n vu?t xa các ?ng c? viên s?c dân khác.
Tuy nhiên, m?t cu?c v?n d?ng tranh c? quá gay go cung có th? tác d?ng ngu?c l?i, n?u nh?ng hành d?ng “tiêu c?c” làm n?n ḷng nhi?u c? tri.
Theo t?ng k?t so kh?i th́ t? l? c? tri Vi?t Nam di b? phi?u l?n này th?p hon h?n nam ngoái, m?c d?u trong th?i gian tranh c? các ?ng c? viên và nh?ng ngu?i ?ng h? h? d?u ho?t d?ng m?nh m? hon c? nam ngoái. Lư do chính là nhi?u c? tri ngu?i Vi?t dă không tham d? cu?c b? phi?u hang hái n?a khi các tin t?c h? nh?n du?c trong th?i gian tranh c? ph?n l?n do các ?ng c? viên nh?m vào các nhu?c di?m c?a nhau, thay v́ nh?ng vi?c v?n d?ng d? cao uu di?m c?a m?i ngu?i. M?t bài t?ng k?t trên nh?t báo Ngu?i Vi?t cu?i tu?n qua dă tu?ng tŕnh chuong tŕnh ?ng c? c?a hai cô Janet Nguy?n, Dina Nguy?n và ông Tr?n Van Ḥa, d?a trên nh?ng tài li?u c?a h? và nh?ng cu?c ph?ng v?n. Nhung nh?ng tin t?c có tính tích c?c dó r?t ít du?c chú ư, so v?i s? lu?ng thông tin tiêu c?c trong cu?c tranh c? này. M?t c? tri dă nói, khi nh?n du?c nh?ng t? buom bu?m g?i t?i t?n nhà, ngu?i này nói x?u ngu?i kia, c? t?m h́nh h? in cung x?u, nhi?u ngu?i chán quá, không mu?n di b? phi?u n?a.
Hy v?ng r?ng các ?ng c? viên ngu?i Vi?t s? rút kinh nghi?m l?n sau s? tránh không s? d?ng các bi?n pháp tranh c? tiêu c?c n?a. V́ n?u s? c? tri ngu?i Vi?t Nam tham d? b? phi?u gi?m di th́ không riêng ?ng c? viên nào mà t?t c? m?i ngu?i Vi?t d?u b? gi?m uy th? chính tr? ? d?a phuong ḿnh s?ng. Chúng ta không bao gi? quên r?ng dù sao ḿnh v?n là m?t s?c dân thi?u s?. N?u t?t c? m?i ngu?i Vi?t d?u doàn k?t ?ng h? m?t ?ng c? viên cung ch? có th? ?nh hu?ng t?i các cu?c b?u c? ? nh?ng khu v?c nh?. Ch? khi nào ngu?i Vi?t d?ng tâm nh?t trí trong khi các khuynh hu?ng chính tr? khác chia ră, chúng ta m?i có ?nh hu?ng. Bi?t nhu v?y, ph?i tránh m?i hành d?ng có th? gây s? chán n?n trong ḷng các c? tri khi?n h? không mu?n tham d?.
Các c? tri ngu?i Vi?t cung tru?ng thành nhu ngu?i M? thu?c các s?c dân khác, cho nên h? có d? óc hoài nghi tru?c các hành d?ng có tính cách tranh c?. Khi m?t ?ng c? viên b?ng nhiên xu?t hi?n bi?u di?n các vi?c làm hay l?i nói l?y ḷng c? tri, ngu?i ta không d?i d?t mà tin tu?ng ngay. Khi m?t ?ng c? viên nói x?u m?t ngu?i khác, óc hoài nghi c?a c? tri s? m?nh hon. Ngay c? khi có nh?ng tin t?c t? ngoài t?i nói x?u m?t ?ng c? viên, các c? tri cung nghi ng? dây là m?t hành d?ng dính d?n cu?c tranh c? và không chú ư t?i n?a. Tóm l?i, ngu?i dân s?ng trong m?t ch? d? t? do dân ch? sau khi dă tr?i qua nhi?u cu?c b? phi?u, h? càng ngày càng khôn ra, óc hoài nghi phát sinh t? nh?ng kinh nghi?m khôn ngoan dó.
Chúng ta cung có th? tin là các c? tri, ngu?i M? và ngu?i g?c Vi?t, d?u hu?ng thi?n. Trong cu?c tranh c? t?ng th?ng s?p di?n ra trên nu?c M?, hai ?ng c? viên s? t́m cách dua nhau coi bên nào “cao thu?ng” hon, m?c dù nh?ng ngu?i ?ng h? h? s? t́m cách “dánh lén” d?i th?. Nói chung, các ?ng c? viên s? dua nhau phô b?y coi ai gi?i hon, t?t hon. Khi ngu?i dân dă tru?ng thành, các ?ng c? viên không th? tranh dua coi ai nói x?u ngu?i khác gi?i hon du?c. Ngu?i dân ḍi các nhà chính tr? ph?i ch?ng t? tu cách c?a ḿnh. N?u không thuong nhau du?c th́ cung ph?i t? ra bi?t kính tr?ng l?n nhau, nhu kính tr?ng m?i ngu?i khác.
Nói nhu v?y không có nghia là các ?ng c? viên không nên v?ch ra nh?ng sai l?m và khuy?t di?m c?a ngu?i tranh c? v?i ḿnh. M?t xă h?i t? do dân ch? du?c xây d?ng trên gi? thi?t can b?n, là có nhi?u ngu?i không d?ng ư v?i nhau v? nhi?u v?n d?. V́ th? ph?i cho dân b? phi?u ch?n. N?u t?t c? d?u “nh?t trí” hay “d?ng thu?n” nhu l?i nói c?a các lănh t? c?ng s?n, th́ ngu?i dân dâu c?n b? phi?u “ch?n m?t g?i vàng” cho ai? Trong m?t bài nhân cu?c b?u c? nam ngoái, m?c này dă vi?t: “M?t ch? d? d?c quy?n d?c d?ng gi?ng nhu m?t th? tru?ng ch? có m?t công ty bán m?i m?t th? nu?c m?m, mu?n bán nu?c v?i pha mu?i ngu?i dân cung dành ch?u! Khi có hai công ty bán nu?c m?m, anh nào làm hàng gi? s? có ngu?i t? cáo ngay! Chúng ta ph?i tin tu?ng ? th? ch? dân ch? t? do.”
B?t d?ng ư ki?n là quy?n c?a ngu?i dân trong xă h?i dân ch?. Nhung các th? do?n tranh c? di quá xa, không c̣n d?a trên các ư ki?n, l?p tru?ng, các chuong tŕnh kinh t?, xă h?i n?a, mà ch? khích d?ng b?ng cách ch? “bôi tro trát ch?u” vào nhau th́ s? gây ph?n ?ng ngu?c l?i. T? hon n?a, v?n d?ng ch? có tính ch?t tiêu c?c ho?c quá nhi?u ch?t tiêu c?c, s? làm ngu?i ta chán c? vi?c di b? phi?u. N?u chúng ta tin ? th? ch? t? do dân ch? th́ không th? d? cho di?u dó x?y ra.
Cu?c tranh c? giám sát viên ? Qu?n Cam dă ch?m d?t, dây là lúc các ?ng c? viên nên ngung nh?ng l?i nói và vi?c làm tiêu c?c. Ít nh?t, d? cho c?ng d?ng du?c ngh? ngoi! Chính tr? dù sao cung ch? là m?t m?t c?a d?i s?ng muôn m?t. Nhân lo?i dă chán nh?ng ch? d? b?t m?i ngu?i ph?i s?ng v?i chính tr? 24 gi? m?t ngày, nhu ? các nu?c phát xít và c?ng s?n. Ngu?i có thi?n chí có th? giúp ích xă h?i b?ng nhi?u ho?t d?ng, bên ngoài ho?t d?ng chính tr?. Trong khi ch? d?i cu?c b? phi?u tuong lai, các nhà chính tr? g?c Vi?t Nam ? dây nên t́m co h?i ch?ng t? ḿnh quan tâm d?n phúc l?i c?a d?ng bào. Ch?ng t? b?ng hành d?ng, hon là qua l?i nói; nh?t là không qua nh?ng l?i tiêu c?c. |