Tranh luận và khúc ngoặt tranh cử
Cuộc tranh luận trực diện giữa đại diện hai liên danh (ứng viên tổng thống John McCain, Cộng Hòa và Barack Obama, Dân Chủ) bắt đầu ngày Thứ Sáu, 26 Tháng Chín, 2008. Sau đó là cuộc tranh luận giữa hai ứng viên phó tổng thống Sarah Palin, Cộng Hòa và Joseph Biden, Dân Chủ, ngày 2 Tháng Mười; sau đó nữa là hai tranh luận chót giữa ông McCain và Obama trước tổng tuyển cử đầu Tháng Mười Một.

Home

C? Luy

 

Cu?c tranh lu?n tr?c di?n gi?a d?i di?n hai liên danh (?ng viên t?ng th?ng John McCain, C?ng Ḥa và Barack Obama, Dân Ch?) b?t d?u ngày Th? Sáu, 26 Tháng Chín, 2008. Sau dó là cu?c tranh lu?n gi?a hai ?ng viên phó t?ng th?ng Sarah Palin, C?ng Ḥa và Joseph Biden, Dân Ch?, ngày 2 Tháng Mu?i; sau dó n?a là hai tranh lu?n chót gi?a ông McCain và Obama tru?c t?ng tuy?n c? d?u Tháng Mu?i M?t. Nh?ng tranh lu?n này du?c xem r?t quan tr?ng v́ hai liên danh v?n “ngang ng?a” (v?i l?i th? b?t d?u nghiêng v? liên danh Obama-Biden), và tranh lu?n có th? dóng vai tṛ giúp ngu?i di b?u d?c l?p (independent, không thu?c d?ng nào) và chua quy?t d?nh (undecided) ch?n l?a và ?nh hu?ng vào k?t qu? thành công hay th?t b?i c?a hai liên danh.

Cu?c tranh lu?n d?u tiên gi?a hai bên t?i vi?n d?i h?c Mississippi (“Ole Miss,” tru?c dây n?i ti?ng v́ k? th? ngu?i da m?u) là v? an ninh qu?c gia và chính sách ngo?i giao, du?c xem là m?t “uu di?m” c?a ông McCain d?a vào “kinh nghi?m” 26 nam trong Qu?c H?i và n?u ch? tính theo th?i gian d? k? kinh nghi?m thay v́ bao g?m ki?n th?c, dây là “nhu?c di?m” c?a ông Obama v́ ông ch? có hai nhi?m k? ngh? si ti?u bang và nhi?m k? d?u ngh? si liên bang. Đi?u h?p viên tín nhi?m Jim Lehrer (thu?c chuong tŕnh Lehrer News Hour trên h? th?ng truy?n h́nh PBS không thuong m?i) có l? quy?t d?nh nh?ng khó khan kinh t? ch?ng ch?t hi?n nay ? Hoa K? ?nh hu?ng m?nh vào an ninh qu?c gia và ngo?i giao nên dă bao g?m vào cu?c tranh lu?n nh?ng v?n d? kinh t?, du?c xem là m?t “uu di?m” c?a ông Obama và “nhu?c di?m” c?a ông McCain. Trong cu?c tranh lu?n 98 phút th?t s? “tranh lu?n” dă không x?y ra v́ hai ?ng viên ch? tr? l?i nh?ng câu h?i c?a di?u h?p viên; ông McCain khi nói không nh́n d?n c? d?i th?, và ông Lehrer ph?i nhi?u l?n nh?c hai bên d?i tho?i v?i nhau. Hai ?ng viên cung không dua ra di?u ǵ m?i m? và ch? l?p l?i nh?ng ǵ t?ng nói ho?c tuyên b? tru?c dây v?i báo chí, truy?n thông g?n 20 tháng qua: ông McCain nh?n m?nh kinh nghi?m c?a ḿnh v? ngo?i giao và an ninh qu?c gia và chê ông Obama “không bi?t, không hi?u;” ông Obama dua ra nh?ng bi?n pháp kinh t? m?ch l?c và chê ông McCain “sai l?m” ngay c? trong nh?ng ǵ thu?c uu di?m c?a ḿnh. C? hai d?u th?n tr?ng, không làm m?t di?u ǵ quá qu?t (ví d? n?ng nh?t: v? an ninh qu?c gia, ông McCain xem ông Obama “ngây tho” và “nguy hi?m;” ông Obama nghi ông McCain cùng v?i T?ng Th?ng Bush “suy xét sai l?m”), v?i m?c tiêu chính là thu ph?c khán thính gi? d?c l?p và chua quy?t d?nh rơ r?t. Đ?i da s? gi?i truy?n thông và quan sát chính tr? xem không ai th?ng hay b?i, không ai b? thuong t?n hay du?c di?m trong cu?c tranh lu?n d?u. Nhung h? cung nh?n xét n?u ngh? si lăo thành “d?y kinh nghi?m” và “s? tru?ng” v? an ninh qu?c gia và ngo?i giao McCain không áp d?o du?c ngh? si tr? tu?i “thi?u kinh nghi?m” Obama, dây có th? là d?u hi?u tích c?c cho m?t tr?n Obama.

Ngay sau tranh lu?n, tham ḍ du lu?n c?a t? Los Angeles Times (Tây Hoa K?) và thông t?n xă Bloomberg (Đông Hoa K?) cho th?y 49% dân chúng tin tu?ng ông Obama v? m?t làm v?ng m?nh kinh t? so v?i 28% cho ông McCain; v? m?t b?o v? d?t nu?c ch?ng kh?ng b? và chi?n th?ng ? Iraq ông McCain du?c m?t n?a dân chúng tin tu?ng so v?i m?t ph?n ba cho ông Obama. B?n muoi ba ph?n tram dân chúng tin ông Obama là ngu?i ngay th?ng, thành th?t và có th? ngan ch?n giá d?u xang, so v?i kho?ng m?t ph?n ba cho ông McCain. Kho?ng g?n m?t n?a dân chúng tin ông Obama có th? thay d?i Washington và luu tâm d?n ngu?i dân, so v?i kho?ng m?t ph?n tu cho ông McCain. Tham ḍ du lu?n ngu?i di b?u chua quy?t d?nh c?a h? th?ng truy?n h́nh CBS cho th?y 40% nghi ông Obama th?ng l?i trong tranh lu?n, so v?i 22% cho ông McCain; nhung 38% cung nói hai ngu?i ngang nhau.

Nói chung, sau tranh lu?n d?u m?t tr?n McCain dă không b?t vu?t ra du?c nh?ng khó khan t? gi?a Tháng Chín. Ông McCain dă c? làm vi?c này v?i quy?t d?nh táo b?o không d?y hai ngày tru?c tranh lu?n: don phuong ng?ng tranh lu?n cung nhu m?i v?n d?ng tranh c? v́ ông “ph?i có m?t ? Washington” d? d? ph?n vào vi?c c?u nguy kinh t?, “di?u quan tr?ng trên h?t.” Đây là m?t quy?t d?nh làm “ngă ng?a” c? nh?ng ngu?i thu?c m?t tr?n tranh c? McCain, không khác m?y m?t s? quy?t d?nh cùng lo?i ông dă làm tru?c dây nhu ch?n bà Palin vào liên danh và kêu g?i dào d?u ngoài khoi vào lúc chót. Gi?i quan sát chính tr? xem dây là d?c di?m (không khác m?y T?ng Th?ng Bush) c?a ông McCain khi g?p nh?ng khó khan chính tr?: hành d?ng hay ph?n ?ng theo b?n nang, tr?c giác hon là d?a trên suy nghi chín ch?n g?n nhu m?t l?i “choi li?u” hay “tháu cáy” chính tr?. Chi?n lu?c gia C?ng Ḥa Vin Weber nói ông McCain hy v?ng s? dóng vai chính trong bàn căi v? kinh t?, và “N?u ông thành công, ông s? du?c ti?ng c?i thi?n k? ho?ch giúp ngu?i dân và b?o d?m k? ho?ch du?c thông qua, và c?u văn kinh t?... m?t chiêu r?t nguy hi?m nhung cung xu?t s?c vô cùng.” Li?u dân chúng di b?u xem dây nhu m?t thái d? c? quy?t, d?t khoát hay hành d?ng “b?c d?ng” c?a ngu?i tranh ch?c v? nguyên th? qu?c gia?

Nh?ng ngu?i trong m?t tr?n McCain nay công nh?n r?ng quy?t d?nh c?a ông mang nh?ng cái giá ph?i tr?, nh́n vào m?c di lên c?a liên danh Obama sau tranh lu?n. Rút ph?n l?n nh?ng qu?ng cáo tranh c? trên truy?n h́nh b?n ngày liên ti?p khi?n m?t tr?n McCain hoàn toàn ch?u tr?n tru?c nh?ng qu?ng cáo t?n công t? m?t tr?n Obama. M?t s? c? v?n dua ra câu h?i t?i sao ông d?t s? ph?n cu?c tranh c? c?a ḿnh vào trong ti?n tŕnh l?p pháp (d? c?u văn gi?i tài chính ? Wall Street, New York) th?t gay g?t gi?a hai d?ng mà ông không có m?y ?nh hu?ng. Ông McCain không thu?c m?t ?y ban thu?ng vi?n nào tr?c ti?p liên h? t?i kh?ng ho?ng tài chính dang x?y ra; hon n?a, ông cung s? măi măi dính ch?t vào bi?n pháp c?u văn Wall Street mà dân chúng ghét b? nhu “th? ph?m” gây ra kh?ng ho?ng. Trong b?n ngày liên ti?p m?t tr?n McCain toán lo?n v?i nh?ng thay d?i th?i khóa bi?u, d?p qua m?t bên nh?ng di?n van và v?n d?ng tranh c? dă lên th?i khóa bi?u, và duong d?u v?i nh?ng kh?n c?p t?ng gi? m?t. Ngu?i c?m d?u m?t tr?n tranh c? McCain nam 2000, ông John Weaver nói, “John [McCain] c?n ph?i cho m?i ngu?i th?y ḿnh b́nh tinh. Ông c?n ph?i suy nghi chín ch?n hon.” Ông McCain ḍi ngung tranh lu?n cho t?i khi có bi?n pháp c?u văn Wall Street; t?i phút chót Th? Sáu, dù không có bi?n pháp c?u văn ông l?i d?ng ư di Missouri tranh lu?n, b? l?i gi?i truy?n thông v?n tháp tùng ḿnh. Ngay sau tranh lu?n chi?u t?i Th? Sáu, ông tr? v? Washington sáng tinh mo Th? B?y, nhung không tham d? vào bàn căi bi?n pháp c?u văn; trong ngày ông cung không d?n Qu?c H?i d? b?u cho bi?n pháp, v?i lư do “quá b?n làm nh?ng chuy?n khác” (ông Obama cung không b? phi?u nào trong Thu?ng Vi?n t? Tháng B?y; t? Tháng Tu ông McCain cung chua b? phi?u nào). K?t qu? rơ r?t: m?c dân chúng ?ng h? dă d?n qua phía ông Obama cùng v?i nh?ng khó khan kinh t? ch?ng ch?t (thêm hon 150 ngh́n ngu?i m?t vi?c trong Tháng Chín), ph?n ?ng lung tung và vi?c ch?n l?a bà Palin c?a ông McCain.

Hon m?t tháng sau khi tŕnh di?n bà Sarah Palin trong liên danh, m?t tr?n McCain v?n không cho phép báo chí, truy?n thông tr?c ti?p ti?p xúc v?i bà, và di?u b?t thu?ng này khi?n ngu?i di b?u tang chú m?c b?t l?i cho liên danh. Cho t?i nay bà dă xu?t hi?n ph?ng v?n h?n ch? trên truy?n h́nh ba l?n, du?c xem nhu “s? tru?ng” c?a bà v́ bà h?c v? truy?n thông và t?ng làm phóng viên truy?n h́nh v? th? thao. Tr? l?n ph?ng v?n “c̣ m?i” trên h? th?ng truy?n h́nh Fox c?a “vua” truy?n thông b?o th? Rupert Murdoch mà không ai chú ư, l?n ph?ng v?n trên h? th?ng ABC là m?t “tai h?a” (xin xem T? Nam California hai tu?n tru?c, cùng ngu?i vi?t) v́ bà cho th?y không có ki?n th?c t?i thi?u v? ngo?i giao và an ninh qu?c gia. Cu?c ph?ng v?n bà kéo dài trên h? th?ng CBS (v?i ông McCain dôi khi ng?i kèm) ch?ng minh bà hoàn toàn không bi?t (kinh nghi?m) và không c?n bi?t ǵ c? (ki?n th?c), nhu không nêu danh n?i m?t án l? t?i cao pháp vi?n hay m?t t? báo bà d?c g?n gi?ng T?ng Th?ng Bush tru?c dây tuyên b? ḿnh không h? d?c sách, báo. Thay cho ki?n th?c và kinh nghi?m, bà ch?p n?i nh?ng sáo ng? kinh t? m?i h?c du?c thành nh?ng câu tr? l?i lê thê mà không ai hi?u n?i (nh?ng “lang nhang/tào lao,” ch? c?a ch? biên tu?n san ph? bi?n kh?p th? gi?i Newsweek; v? này cung k?t lu?n bà “hoàn toàn không d? tu cách,” và xem ông McCain “vô trách nhi?m” khi ch?n bà làm phó t?ng th?ng).

Ông McCain và nh?ng ph? tá lên ti?ng ch? trích gi?i “truy?n thông ḍng chính t? do ti?n b?” (“liberal mainstream media”) thiên v? khi phê b́nh l?i làm quy?t d?nh c?a ông. Nhung gi?i truy?n thông b?o th? cung không nh? nhàng v?i ông chút nào: t? báo c?a gi?i d?i k? thuong và tài chính b?o th? th? gi?i Wall Street Journal, nay n?m trong tay ông Rupert Murdoch nói trên, vi?t bài b́nh lu?n d?y ph?n n? lên án ông McCain dă t? ra thi?u ki?n th?c, d?o d?c và “phong cách t?ng th?ng” khi ḍi cách ch?c ch? t?ch SEC (xin xem T? Nam California hai tu?n tru?c). Lănh t? trí th?c b?o th? kh? kính George F. Will v?i b́nh lu?n dang trên hon 450 nh?t và tu?n báo toàn qu?c và gi?i Pulitzer (gi?i thu?ng cao quí nh?t trong truy?n thông M?) ch? trích nh?ng quy?t d?nh h?p t?p, “b?c d?ng” khi?n ngu?i ta nghi ng? kh? nang áp d?ng “suy xét b́nh tinh và nh?ng nguyên t?c rơ r?t” c?a ông McCain. Và ông k?t lu?n, “Có th? nói ông Obama v́ thi?u kinh nghi?m nên chua s?n sàng lên làm t?ng th?ng... nhung ông McCain sôi s?c v?i nh?ng luân lư c? ch?p h?p ḥi và luôn luôn tin ḿnh n?m du?c chân lư xem ra không thích h?p v?i ch?c v? t?ng th?ng.” Nguyên ch? biên chính c?a ti?ng nói b?o th? Weekly Standard, nhà b́nh lu?n David Brooks (trên t? New York Times uy tín kh?p th? gi?i và Lehrer News Hour), ngu?i t?ng ái m? ông McCain h?t m?c t? tranh c? 2000, nh?n xét bà Palin “chua t?ng bao gi? d? ư t?i nh?ng v?n d? trong nu?c, không chút khái ni?m l?ch s?, và gi?ng nhu T?ng Th?ng Bush, bù tr? cho vi?c thi?u kinh nghi?m v?i thái d? tro tráo và nh?ng quy?t doán vô can c?.” Ông Brooks d? ngh? bà bu?c xu?ng d? “c?u ông McCain, d?ng C?ng Ḥa và d?t nu?c bà yêu m?n.”

Ba ngày t? cu?i Tháng Chín d?n d?u Tháng Mu?i, bà Palin dă r?i v? noi ngh? Hè c?a ông McCain ? Sedona, Arizona, d? s?a so?n cho tranh lu?n vô cùng quan tr?ng v?i ?ng viên phó t?ng th?ng Dân Ch? Joseph Biden, ngu?i mang hon ba th?p niên kinh nghi?m ngo?i giao và an ninh qu?c gia trong Thu?ng Vi?n. Bà Palin ph?i h?c h?i nhi?u ki?n th?c m?i; ông Biden cung ph?i h?c khép vào k? lu?t an nói th?n tr?ng (nh?t là khi d?i th? là ph? n? tr? hon ông 21 tu?i) và b?t lê thê dông dài nhu khi ông gi?ng d?y ? d?i h?c. K?t qu? tranh lu?n ngày 2 Tháng Mu?i v? kinh t? và an ninh qu?c gia tru?c hon 70 tri?u khán, thính gi? dă x?y ra ngoài m?c d? doán (và có l? “mong d?i”) c?a gi?i truy?n thông mu?n bi k?ch hóa cu?c tranh c?: c? hai bên d?u không di ra ngoài nh?ng ǵ ông McCain và Obama dă d? c?p; c? hai d?i th? d?u t? ra ti?n b? nhi?u và không ai ph?m l?i l?m “t?y tr?i” nào c?. Ông Biden r?t rành r?t, khúc tri?t và ḥa nhă khi tŕnh bày và ng?i ca chính sách bên ḿnh; ông cung không b? nhu?c di?m “dàn ông” v́ nêu du?c chi ti?t t?ng là “gà tr?ng nuôi con” sau khi v? và con gái m?t s?m v́ tai n?n. Bà Palin t? ra hi?u bi?t nh?ng nét chính v? l?p tru?ng bên ḿnh và liên t?c lái câu tr? l?i v? nhiên li?u, m?t d? tài bà dă quen thu?c nhu th?ng d?c m?t ti?u bang s?n xu?t d?u khí. V?i nh?ng d? tài ngo?i giao t?ng v?p váp tru?c dây bà ch? ph?t qua và quay v? kh?u hi?u “xi?n duong t? do, dân ch? kh?p m?i noi” c?a ông Bush và “chi?n th?ng” ? Iraq c?a ông McCain (dù tu?ng ch? huy David Petraeus toàn vùng chua h? nh?c t?i danh t? này bao gi?, dù càng “chi?n th?ng” l?i càng không dám rút quân; xin xem Cu?c Chi?n Iraq: C?a Vào Sáu Nam, trên nguy?t san Th? K? 21, Tháng Sáu 2008, và lo?t bài v? Iraq t? 2003, cùng ngu?i vi?t). Thói quen s? d?ng ngôn ng? b́nh dân, ho?c c? ư làm ra b́nh dân, và l?i tŕnh bày quá trôi ch?y, linh ho?t c?a bà có th? là m?t uu di?m l?n nhu?c di?m: gi?i lao d?ng (nh?t là phái nam) có v? r?t thích; gi?i truy?n thông nghi bà dang t? h?n ch? liên danh ḿnh vào phi?u c? tri “t?nh l?.”

Tham ḍ du lu?n ngay sau tranh lu?n cho th?y ông Biden th?ng th? rơ r?t, (46% so v?i 21, theo CBS/Knowledge Networks; 51% so v?i 36, theo CNN). Gi?i truy?n thông ghi nh?n bà Palin “dă s?ng sót” sau tranh lu?n và n?m v?ng du?c gi?i di b?u lao d?ng và b?o th? da tr?ng; tuy nhiên, bà c?n ph?i vu?t quá m?c “s?ng sót” d? ch?n d?ng dà di lên c?a liên danh d?i th?. Tham ḍ du lu?n toàn qu?c ghi nh?n liên danh Obama trung b́nh d?n d?u liên danh McCain, v?i liên danh Obama vu?t quá liên danh McCain ? m?t s? ti?u bang c̣n ngang ng?a gi?a dôi bên. Ông McCain chua d?n d?u m?t ti?u bang Xanh (dă b?u cho Dân Ch? k? tranh c? t?ng th?ng 2004) nào; ông Obama dă d?n d?u ho?c ngang m?c v?i ông McCain ? ít nh?t sáu ti?u bang Đ? (dă b?u C?ng Ḥa). M?t tr?n McCain cung dă rút nhân l?c và tài l?c ra kh?i ti?u bang Michigan, m?t ch?p nh?n không th? tranh n?i v?i m?t tr?n Obama ? dây. Theo t? Times và thông t?n xă Associated Press, trong s? nh?ng ti?u bang “ngang ng?a” c̣n l?i, ch? ba ti?u bang (Missouri, Indiana và North Carolina, t?ng c?ng 37 phi?u c? tri doàn, “electoral vote” quy?t d?nh k?t qu? b?u c?) ng? v? ông McCain; nam ti?u bang (New Mexico, Minnesota, Iowa, Wisconsin và Pennsylvania, t?ng c?ng 53 electoral vote) ng? v? ông Obama. Sáu ti?u bang c̣n l?i, Nevada, Colorado, Ohio, Virginia, New Hampshire và Florida (v?i t?ng c?ng 73 electoral vote) là th?t s? c̣n ngang ng?a. L?n d?u tiên sau g?n 20 tháng tranh c?, và ch? c̣n không d?y m?t tháng tru?c b?u c?, ông Obama dă d?t m?c ?ng h? 50% toàn qu?c (v?i 250 lectoral vote, ch? c?n 20 phi?u n?a d? d?c c?, theo CNN). Ông McCain t?t xu?ng gi?a m?c 40% (du?i 189 electoral vote tru?c dây, theo CNN). Ông cung thua ông Obama sáu ph?n tram trong hai tham ḍ toàn qu?c khác, NBC Wall Street Journal và Diageo Hotline, song song v?i tài l?c và d?a bàn ho?t d?ng thu h?p.

Trong t́nh tr?ng nguy hi?m g?n ngày b?u c?, m?t tr?n McCain l?i quay tr? v? chi?n thu?t “bôi b?n” (smear tactic) t?n công cá nhân dă dem ra th? Mùa Hè qua nhung l?n này d? d?i, g?t gao hon v?i “vu khí d?c” Palin v?i hy v?ng “dóng l?i chuong sách” v? kh?ng ho?ng tài chính có l?i cho d?i th?. B?t d?u tu?n l? th? nh́ Tháng Mu?i, dích thân bà Palin và ông McCain n?ng l?i t? cáo ông Obama dính dáng v?i tay “kh?ng b? qu?c n?i” William Ayers và quan di?m gay g?t c?a m?c su da den tranh d?u Jeremiah Wright dù chuy?n này không có th?c v?i m?c tiêu gieo nghi ng? và d?t ông Obama vào v? trí “m?t ngu?i không ph?i chúng ta” (ng? ư da den và “kh?ng b? H?i Giáo,”) cho gi?i thi?u hi?u bi?t. Phe Dân Ch?, v?i kinh nghi?m b? “bôi b?n” hai k? b?u c? tru?c, cung dă s?n sàng; m?t tr?n Obama dua ngay ra b?ng ch?ng ông McCain (nhung không nh?c d?n b?n ngh? si Dân Ch?) tr?c ti?p liên h? d?n v? x́ cang dan c?u văn ngân hàng Lincoln Savings & Loans nam 1987 v?i m?c tiêu n?i li?n ông McCain v?i ông Bush vào khó khan tài chính hi?n nay, và d?t nghi ng? v? kh? nang xét doán c?a ông (ng? ư ông quá già). Tuy nhiên, nh?ng qu?ng cáo t?n công cá nhân quá d? này cung d? làm ngu?i di b?u v?n chua quy?t d?nh rơ r?t “c?t h?ng” không mu?n di b?u n?a, và có v? xa v?i th?c t? khi dân chúng hoàn toàn b?n tâm v?i nguy co kinh t? không thuyên gi?m sau khi Qu?c H?i ch?p nh?n c?u văn 700 t?. B?n tâm này cung mang b?t l?i cho m?t tr?n McCain, v́ da s? dân chúng tin tu?ng ông Obama có th? c?u văn kinh t? hon ông McCain.

Trong b?i c?nh trên, cu?c tranh lu?n th? nh́ gi?a hai ngu?i d?ng d?u liên danh dă di?n ra tru?c ngu?i di b?u chua nghiêng bên nào t?i Nashville, Tennessee, ngày Th? Ba tu?n này. Du?i s? di?u h?p và ch?n l?a c?a ông Tom Brokaw thu?c h? th?ng truy?n h́nh NBC, trong 90 phút hai ?ng viên tr? l?i tr?c ti?p kho?ng 100 khán gi? t?i ch? ho?c ngu?i g?i câu h?i vào v? nh?ng v?n d? kinh t?, nhiên li?u, y t?, ngo?i giao, vân vân. H́nh th?c tranh lu?n thu h?p này r?t h?p v?i ư ông McCain, và nh?t là ông có d? ngh? gi?i pháp m?i m? v?i 300 t? giúp ngu?i g?p tr? ng?i tr? ti?n vay mua nhà (tuy nhiên, ông l?i ch? nói lu?t qua thôi). Nhung trong tranh lu?n di vào hu?ng “c?m thông” v?i ngu?i trung luu trong th?i bu?i kinh t? khó khan, phe Dân Ch? và ông Obama (thu?c d?ng xem nhu “hi?n m?u” thuong con) d? du?c uu di?m hon phe C?ng Ḥa và ông McCain (thu?c d?ng “thân ph?” nghiêm kh?c; c? hai d?u là ch? c?a kinh t? gia b?o th? Jude Wanniski). Ông Obama nh?n m?nh nhi?u bi?n pháp chi ti?t giúp dân chúng v? kinh t?, nhiên li?u, và y t?, nh?t là nh?m vào gi?i ph? n?. Ngoài ra, hai bên d?u l?p l?i nh?ng di?u dă nói tru?c dây, nhu trong tranh lu?n 12 ngày tru?c. Hai ?ng viên có “tranh lu?n” hon k? tru?c, nhung v?i nhóm khán gi? thu h?p ng?i g?n sát và tr?c ti?p v?i ḿnh c? hai d?u tránh nh?ng t? cáo gay g?t, sát ph?t nhu trên truy?n h́nh.

Nh?ng nh?n xét c?a gi?i quan sát chính tr? và tham ḍ du lu?n ngay sau tranh lu?n cho th?y ông McCain không làm lay chuy?n du?c dà dân chúng ?ng h? ông Obama. Hai ?ng viên s? tranh lu?n l?n chót ngày 15 Tháng Mu?i t?i New York.

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here