Hình bên: Các khu công nghi?p, khu du l?ch, khu dân cu m?i dã d?y hàng tri?u nông dân Vi?t Nam d?n ch? hoàn toàn b? t?c v? sinh k?. Hình ch?p m?t nông dân không còn d?t, ph?i di bán hàng rong t?i Hà N?i và bây gi?, ki?m s?ng b?ng vi?c bán hàng rong dã b? c?m. (Hình: Hoàng Ðình Nam/AFP)

*Dân chúng ph?n d?i b?ng cách ?ng h? hàng rong

Hà N?i, (NV) - Sáng 1 tháng 7, chính quy?n thành ph? Hà N?i dã tung ngu?i ra du?ng d? b?t d?u thi hành l?nh c?m bán hàng rong trên 62 con du?ng và 48 di?m du l?ch.

Nhi?u ngu?i bán hàng rong cho bi?t, tru?c dó, m?i ngày h? ph?i gánh hàng di b? kho?ng 10km thì t? hôm nay, h? s? ph?i gánh hàng di b? t? 15km/ngày ho?c 20km/ngày, v?a d? muu sinh, v?a tránh b? ph?t.

Tuy bà Nguy?n Th? Nhu Mai, phó giám d?c S? Công Thuong Hà N?i, kh?ng d?nh, Hà N?i không có ch? truong xóa b? hàng rong và không x? ph?t nh?ng tru?ng h?p ch? gánh hàng di qua các khu v?c c?m bán hàng rong, song theo t? Tu?i Tr?, trong ngày d?u thi hành l?nh c?m bán hàng rong, dù nh?ng ngu?i bán hàng rong dã lùi sâu vào các ngõ ngách, h?m nh?, h? v?n b? các l?c lu?ng ki?m tra ch?n xét.

Cung theo t? Tu?i Tr?, trong ngày 1 tháng 7, r?t dông dân Hà N?i dã b? ti?n mua hàng rong nhu m?t cách bày t? s? b?t bình d?i v?i m?t chính quy?n, ch? chuyên th?c hi?n các bi?n pháp bóp c? ngu?i nghèo.

Báo chí Vi?t Nam cho bi?t, trong sáng 1 tháng 7, nam phó ch? t?ch c?a UBND thành ph? Hà N?i dã xu?ng du?ng, d?n d?u nh?ng doàn ki?m tra liên ngành th?c hi?n vi?c c?m kinh doanh trên v?a hè, c?m buôn bán hàng rong t?i nh?ng con du?ng và nh?ng khu v?c dã du?c xác d?nh trong l?nh c?m.

Bà Nguy?n Th? Ngoãn, m?t nông dân ng? ? huy?n Th?ch Th?t, t?nh Hà Tây, tâm s?: Ph?n l?n nh?ng ngu?i ki?m s?ng b?ng ngh? bán hàng rong d?u là nông dân, do m?t ru?ng d?t m?i v? Hà N?i ki?m s?ng b?ng ngh? bán hàng rong. L?nh c?m bán hàng rong không khác gì vi?c tu?c do?t sinh k? c?a h? thêm m?t l?n n?a.

Bà Nguy?n Th? Nhu Mai, phó giám d?c S? Công Thuong Hà N?i, xác nh?n: T?i Hà N?i hi?n có kho?ng 10,000 ngu?i muu sinh b?ng bán hàng rong, trong dó có kho?ng 90% là dân nông thôn d? v? Hà N?i ki?m s?ng.

Cung theo bà Mai, chính quy?n thành ph? Hà N?i ch? ra l?nh c?m ch? chua có k? ho?ch nào h? tr? ngu?i bán hàng rong d?i ngh?. Bà Mai cho bi?t: Hà N?i “dang” ch? d?o c?i t?o các ch? d? s?p x?p noi buôn bán cho nh?ng ngu?i bán hàng rong.

Ông Nguy?n Th?nh Thành, chánh van phòng UBND thành ph? Hà N?i, gi?i thích, vi?c c?m bán hàng rong nh?m “t?o m?t di?n m?o m?i d? Hà N?i van minh, s?ch d?p”.

Nhu c?u “t?o m?t di?n m?o m?i d? Hà N?i van minh, s?ch d?p” dã b?t ch?p ti?t l? c?a S? Công Thuong Hà N?i: “So v?i hai nam tru?c, lu?ng ngu?i bán hàng rong tang v?t và t?t c? d?u là ph? n?, tu?i trung bình kho?ng 40, g?c là nông dân các t?nh quanh Hà N?i, kho?ng 90% ngu?i bán hàng rong dang thuê nhà ? Hà N?i d? ki?m s?ng. N?u chính quy?n các t?nh thu h?i d?t d? làm các khu công nghi?p, khu dô th? m?i, khu du l?ch, càng ngày càng nhi?u thì lu?ng nông dân d? v? th? dô làm mu?n, bán hàng rong s? tang không ng?ng”.

Ðây là lý do khi?n nhi?u ngu?i, k? c? nh?ng ngu?i không ki?m s?ng b?ng ngh? bán hàng rong b?t bình tru?c vi?c tri?n khai l?nh c?m bán hàng rong.

H?i gi?a tháng tru?c, báo chí Vi?t Nam công b? k?t qu? m?t cu?c kh?o sát do m?t nhóm sinh viên thu?c khoa Xã H?i H?c, Ð?i H?c Khoa H?c Xã H?i và Nhân Van Hà N?i, th?c hi?n m?i dây, ch? có 30% trong s? nh?ng ngu?i du?c ph?ng v?n cho r?ng c?n h?n ch? hàng rong vì l?n chi?m lòng du?ng, v?a hè, s? còn l?i kh?ng d?nh nên d? hàng rong t?n t?i vì nó g?n v?i nhu c?u c?a d?i da s? dân chúng. Nói khác, d?n 70% dân chúng ph?n d?i cái l?nh c?m bán hàng rong.

Trong khi nh?ng ngu?i bán hàng rong nhu ch? Tr?n Th? Thái, 48 tu?i, m?t nông dân ? xã Hòa Lâm, huy?n ?ng Hòa, Hà Tây, d? d?nh: “H? th?y công an s? ch?y b?i ch?y hoài quen r?i, n?u cang quá dành quay v? quê” thì nhi?u ngu?i dân Hà N?i cho r?ng vi?c c?m bán hàng rong c?a Hà N?i ch? là “ph?t di cái ng?n c?a m?t v?n d? ph?c t?p”. Theo h?, c?n ph?i gi?i quy?t v?n d? này t? g?c. Ch?ng h?n, ph?i xem coi ngu?i nghèo, bán hàng rong s? làm gì d? s?ng. N?u t?t c? các gánh hàng rong d?u d?n vào nh?ng noi không b? chi ph?i b?i l?nh c?m thì giao thông có t?c ngh?n không, tr?t t? dô th? có r?i r?m thêm không?...

Chính quy?n thành ph? Hà N?i tuyên b?, l?nh c?m bán hàng rong nh?m tái l?p tr?t t? dô th?, gi?m k?t xe, b?o d?m an toàn th?c ph?m song tr? l?i báo chí Vi?t Nam, da s? dân Hà N?i l?i kh?ng d?nh, ngu?i bán hàng rong ch? có m?t ph?n l?i, ph?n còn l?i, l?n hon là do chính quy?n thi?u trách nhi?m. V?i b?i c?nh xã h?i nhu hi?n nay, dù không còn hàng rong thì tình tr?ng th?c ph?m không b?o d?m v? sinh và an toàn v?n c? t?n t?i b?i có r?t nhi?u c?a hi?u, quán an không tuân th? các qui d?nh hi?n hành. Ông Ph?m Van H?i, m?t ngu?i cu ng? ? ngõ Ph?t L?c, du?ng Hàng Bu?m, qu?n Hoàn Ki?m, phân tích: “Hàng rong không ph?i là th? ph?m chính gây k?t xe. N?n k?t xe b?t ngu?n t? r?t nhi?u nguyên nhân khác nhu dào du?ng, thi công công trình, xe c? quá t?i, úng ng?p,...”.

Luôn kh?ng d?nh là chính quy?n “c?a dân, do dân và vì dân” song chính quy?n CSVN thu?ng xuyên ban hành nh?ng l?nh c?m d?y ngu?i nghèo d?n ch? b? t?c v? sinh k?. H?i d?u nam nay, chính quy?n CSVN dã ban hành l?nh c?m xe thô so, xe t? ch? (các lo?i xe lôi, xích lô, ba gác, công nông,...) trên toàn qu?c. Tuy l?nh c?m này có hi?u l?c t? 1 tháng 1 nam 2008 song sau dó, nhà c?m quy?n bu?c ph?i t?m hoãn thi hành vì chúng ?nh hu?ng t?i hàng tri?u ngu?i nghèo và khi?n sinh ho?t xã h?i r?i lo?n do không có phuong ti?n v?n chuy?n thay th? xe thô so, xe t? ch?. H?i cu?i tháng 3 nam 2008, nh?n d?nh v? l?nh c?m xe thô so, xe t? ch?, M?t Tr?n T? Qu?c ? Sài Gòn nh?n d?nh: “S? di xe ba gác máy còn t?n t?i là do du?c nhi?u b? ph?n nhân dân thành ph? ch?p nh?n do giá cu?c r?, có th? ra vào m?i noi. Ngu?i kinh doanh t?i các ch? d?u m?i ? ngo?i thành, ngu?i bán s? ? các ch? n?i thành, ngu?i s?n xu?t c?n chuy?n hàng hóa d?n các ch?... d?u ph?i nh? t?i xe ba gác máy. Dân chúng s?ng trong các h?m nh?, quanh co c?n mua v?t li?u xây d?ng, s?a ch?a nhà, ch? bàn gh?... cung d?u ph?i nh? d?n xe ba gác máy vì không ch?u n?i giá cu?c v?n quá cao c?a xe v?n t?i nh?. Yêu c?u thay xe ba gác máy (giá chua t?i 10 tri?u d?ng) b?ng xe v?n t?i (giá 140 tri?u d?ng) là vu?t quá s?c ch?u d?ng c?a dân”. Tháng tru?c, sau khi l?nh c?m này du?c tái áp d?ng t?i Hà N?i, hàng ngàn thuong binh c?a quân d?i CSVN dã dùng xe thô so, xe t? ch? d? tu?n hành nh?m ph?n d?i. (G.Ð)