| 19 năm Ðức thống nhất: Nhìn người lại nghĩ đến ta Khi nói hay nhắc đến nước Ðức hoặc Ðại Hàn, người Việt chúng ta thường nghĩ đến một quốc gia cũng chiến chinh và đặc biệt, cũng bị chia đôi như Việt Nam. Một bên là Cộng Hòa Liên Bang Ðức (gọi nôm na là BRD hay Tây Ðức) và Nam Hàn, nửa bên kia là DDR (Cộng Sản Ðông Ðức cũ) và Bắc Hàn. Trừ Ðại Hàn vẫn còn bị chia đôi, hai quốc gia Việt Nam và Ðức đều đã thống nhất đất nước. |
|
Home
|
Lê Hoàng Thanh Khi nói hay nh?c d?n nu?c Đ?c ho?c Đ?i Hàn, ngu?i Vi?t chúng ta thu?ng nghi d?n m?t qu?c gia cung chi?n chinh và d?c bi?t, cung b? chia dôi nhu Vi?t Nhu chúng ta bi?t, Vi?t Trong khi dó th́ Đ?c b? chia dôi s?m hon sau khi nhà d?c tài Hitler b? các cu?ng qu?c dánh b?i và do t? cu?ng Nga, M?, Anh và Pháp ki?m soát. Du?i s? ḍi h?i và x?p d?t c?a Anh Pháp và M?, Tây Đ?c hay C?ng Ḥa Liên Bang Đ?c (BRD) du?c thành l?p ngày 24.5.1949. Cu?c b?u c? qu?c h?i BRD l?n d?u tiên du?c t? ch?c vào ngày 14.8.1949. Ba d?ng CDU, CSU và FDP liên minh thành l?p chính ph? và Konrad Adenauer du?c b?u lên làm v? th? tu?ng d?u tiên c?a Tây Đ?c ngày 15.09.1949. Nga cung dâu v?a, sau dó th́ vùng Nga chi?m dóng cung cho thành l?p m?t qu?c gia theo ch? nghia C?ng S?n, DDR vào ngày 7.10.1949, r?p khuôn theo du?ng l?i c?a Nga Xô, du?i s? lănh d?o c?a Ulbricht, măi t?i nam 1971 m?i b? Honecker thay th? cho d?n khi Honecker t? ch?c tru?c khi DDR b? s?p d?. M?i nu?c d?u có qu?c k? và qu?c ca riêng tuong t? nhu hai nu?c Vi?t Cu?c chi?n tranh l?nh gi?a các cu?ng qu?c, m?t bên g?m Anh Pháp M? và bên kia là Nga v?n dă có t? sau 1945 ?nh hu?ng nhi?u d?n t́nh h́nh chính tr? BRD và DDR. Nh?m b?o v? ch? d? chuyên ch? vô s?n và ngan ch?n dân t́m cách tr?n kh?i Đông Đ?c (DDR) d? sang Tây Bá Linh hay Tây Đ?c, C?ng S?n Đông Đ?c, du?i s? di?u hành và ki?m soát c?a c?nh sát và quân d?i nhân dân, DDR dă cho xây b?c tu?ng ngan cách hai bên Đông-Tây Bá Linh mà ngu?i Vi?t ḿnh hay g?i là b?c tu?ng ô nh?c vào nam 1963! D?u v?y, v?n có nhi?u ngu?i dân DDR v́ không ch?u n?i s? k?m k?p c?a C?ng S?n (CS) dă t́m cách vu?t hàng rào k?m gai, vu?t qua b?c tu?ng ô nh?c di t́m t? do. M?t s? ít may m?n tr?n thoát. Nhung da s? b?t h?nh b? b?t c?m tù hay b? b?n ch?t “gi?a vùng d?t c?m” gi?ng nhu s? ph?n nh?ng ngu?i Vi?t Nam t? B?c, tru?c 1975 mu?n t́m cách vu?t qua vi tuy?n 17 d? vào Nam t́m t? do, tru?c khi Nam Vi?t Nam (NVN) chua b? CS cu?ng chi?m. Tuy nhiên, sau hon 40 nam theo ch? nghia CS, du?i s? ch? d?o c?a dàn anh Nga Xô, CS Đông Đ?c, m?t th?i dă du?c xem nhu là thiên dàng c?a các nu?c CS v?n b? s?p d?! Đi?m khác nhau r?t d?c bi?t là so v?i VN th́ s?p d? c?a Đông Đ?c (DDR cu) và t? dó dua d?n s? th?ng nh?t nu?c Đ?c g?n nhu không d? máu! Ngu?c l?i, ? VN, trong su?t 21 nam sau b? chia dôi cho d?n khi th?ng nh?t, mi?n B?c luôn t́m cách xâm chi?m NVN b?ng vu l?c do các dàn anh C?ng S?n Tàu, Nga và Đông Âu cung c?p, giúp d? gây nên c?nh huynh d? tuong tàn mà CS mi?n B?c dă thành công, dua d?n s? th?ng nh?t d?t nu?c ngày 30.4.1975. *Nguyên nhân DDR s?p d?, dua d?n s? th?ng nh?t Đ?c .... Trong m?i chúng ta, h?u nhu ai cung nghi r?ng khi mà C?ng S?n dă ng? tr? dâu dó r?i th́ d?ng mong ǵ d?n chuy?n l?t d? CS du?c! Nhung trên d?i này ch?ng có ǵ là tuy?t d?i c? nên thiên dàng CS Đ?c dă b? xóa tên, chuy?n mà ch?ng ai ng? d?n! Nguyên nhân là v́ dàn anh Nga Xô vi d?i dă có ư d?nh mu?n c?i t? du?ng l?i chính tr? t?i Nga vào gi?a th?p niên 90. Ngu?i d?u tiên có khuynh hu?ng này là ông Michail Gorbatschow, ch? t?ch nhà nu?c kiêm T?ng bí thu d?ng CS Nga. V́ mu?n c?u văn s? d? v? c?a C?ng Ḥa Liên Bang Xô Vi?t nên Nga dă t? b? quy?n th?ng tr? c?a h? d?i v?i các nu?c CS Đông Âu n?m du?i s? ch? d?o c?a Nga th?i b?y gi?. Và xa hon n?a, Gorbatschow l?i mu?n th?a hi?p, làm vi?c chung v?i các nu?c thu?c kh?i Tây Âu hon xua nay nên t? dó dă m? du?ng các phong trào dân ch? t?i các nu?c Đông Âu ra m?t công khai ho?t d?ng. Hung Gia L?i (Ungarie) b?t d?u tru?c h?t vào tháng 5.1989, t?o nên m?t l? h?ng gi?a nh?ng b?c tu?ng s?t. Vào tháng 11.1989, Hung dă hoàn toàn m? to?c ranh gi?i nu?c ḿnh v?i các qu?c gia Tây Âu và k? t? th?i di?m này, hàng ngu?i dân Đông Đ?c dă di qua c?a ngơ Hung Gia L?i, vu?t biên sang Tây Đ?c t́m t? do. Song song v?i làn sóng vu?t biên t́m t? do t? DDR (Đông Đ?c) ngày càng lên cao, các phong trào dân ch? d?i ngh?ch v?i chính quy?n CS t?i Đông Đ?c cung l?n m?nh thêm. Dân DDR và nh?ng ngu?i d?i kháng thu?c gi?i trí th?c, van ngh? si v.v... dă m?nh d?n xu?ng du?ng và công khai lên ti?ng ḍi h?i, d?t di?u ki?n v?i chính quy?n CS duong nhi?m, di?n h́nh là các cu?c bi?u t́nh r?m r? t?i thành ph? Leipzig vào d?p k? ni?m 40 nam thành l?p CS Đông Đ?c, ngày 07.10.1989, dă làm cho CS Đông Đ?c d?i b?i (Fiasko). Bên c?nh s? t? ch?c k? ni?m c?a chính quy?n CS, nhi?u cu?c bi?u t́nh l?n ch?ng chính ph? dă x?y ra t?i nhi?u noi ? DDR. C?p lănh d?o CS Đông Đ?c dâm ra b?i r?i, h? không c̣n ki?m soát n?i t́nh h́nh. T?ng bí thu Erich Honecker dă ph?i t? ch?c vào ngày 18.10.1989, b?t d?u cho s? s?p d? ch? d? CS Đông Đ?c. T?ng bí thu k? v?, Egon Krenz không th? b́nh thu?ng hóa l?i du?c t́nh tr?ng xáo tr?n ? DDR v́ ?nh hu?ng c?a nhà nu?c d?i v?i qu?n chúng, nh?ng ngu?i t?ng b? k?m k?p trong su?t 40 qua, không c̣n n?a. Cu?i cùng, toàn B? Chính Tr? d?ng CS Đông Đ?c (SED) t? ch?c vào ngày 08.11.1989. Chi?u ngày 09.11.89, b?c tu?ng ô nh?c Đông Bá Linh b? phá, m? tung ra và chuy?n nu?c Đ?c th?ng nh?t k? t? th?i di?m này không c̣n ai có th? ngan c?n n?i n?a! Ư d?nh mu?n th?ng nh?t nhanh chóng c?a hai nu?c Đ?c dă du?c th? hi?n qua k?t qu? cu?c b?u c? t? do b?u d?i di?n dân bi?u nhà nu?c vào ngày 18.3.1990. Liên danh “Liên minh cho nu?c Đ?c”, ch? truong mu?n th?ng nh?t v?i C?ng Ḥa Liên Bang Đ?c, dă th?ng c? m?t cách rơ ràng. Tân chính ph? c?a Đông Đ?c, du?i s? lănh d?o c?a Ch? T?ch Nhà Nu?c Lothar de Maiziere li?n b?t tay ngay vào chuy?n h?i th?o liên quan d?n vi?c th?ng nh?t nu?c Đ?c. Ngày 19.5.1990, m?t hi?p u?c v? kinh t?, ti?n t? và xă h?i du?c kư k?t. B?i v́ h? th?ng kinh t? Đông Đ?c (DDR) không cho phép c?i d?i nên Đông Đ?c dành ch?p nh?n h? th?ng kinh t? c?a Tây Đ?c (BRD) vào ngày 01.7.1990. Ít lâu sau, hai bên thuong th?o v?i nhau v? hi?p u?c th?ng nh?t t?i Bá Linh. Tru?c khi ch?m d?t thuong lu?ng, H?i d?ng nhà nu?c Đông Đ?c trong m?t phiên h?p d?c bi?t vào ngày 23.8.1990 dă bi?u quy?t ch?p thu?n cho Đông Đ?c gia nh?p vào Geltungsbereich des Grundgesetzes (xin t?m d?ch là Lu?t co b?n có giá tr? cho khu v?c) vào ngày 03.10.1990, lư do là n?u không có s? d?ng ư c?a t? cu?ng dang ki?m soát Tây Bá Linh lúc dó th́ chuy?n th?ng nh?t nu?c Đ?c không th? nào th?c hi?n du?c. Ngay sau khi chính dàn anh Nga Xô nh?n th?y cung không th? ngan c?n n?i s? th?ng nh?t c?a 2 nu?c Đ?c DDR (Đông Đ?c) và BRD (Tây Đ?c) t? cu?ng Anh, Pháp, Nga và M? (nh?ng qu?c gia dă chi?n th?ng Đ?c trong d? nh? th? chi?n) dành ph?i ch?p nh?n gi?i pháp th?ng nh?t hai nu?c Đ?c vào tháng 2.1990 sau m?t phiên h?p v?i hai nu?c “BRD và DDR”, du?c g?i là phiên h?p “2 c?ng 4”. Nh?ng di?u ki?n d? th?ng nh?t du?c qui d?nh trong hi?p u?c vào ngày 12.09.1990 và t? th?i di?m này, Đ?c du?c trao tr? l?i quy?n t? tr?! T?i Bá Linh, dêm 03.10.1990, hàng ngàn ngu?i Đ?c dă xu?ng du?ng vui m?ng s? th?ng nh?t nu?c Đ?c, sau hon 40 nam b? chia dôi. Ngày hôm sau, 663 d?i bi?u c?a Qu?c H?i Tây Đ?c (BRD) và H?i Đ?ng nhà nu?c Đông Đ?c (DDR) h?p chung t?i ngh? vi?n (Reichstag). L?n d?u tiên k? t? nam 1933, cu?c b?u c? d?i di?n chung cho toàn nu?c Đ?c t?i Qu?c h?i x?y ra vào ngày 02.12.1990. Đ?ng CDU, du?i s? lănh d?o c?a Helmut Kohl, lúc dó là Th? Tu?ng c?a Tây Đ?c (BRD), dă th?ng c? m?t cách rơ ràng và ngày 17.01.1991, Helmut Kohl (CDU) du?c b?u lên làm Th? Tu?ng, v? Th? Tu?ng d?u tiên c?a m?t nu?c Đ?c th?ng nh?t, không C?ng S?n! *?nh hu?ng c?a s? th?ng nh?t d?i v?i Đ?c V́ quá vui m?ng nu?c Đ?c b?t ng? du?c th?ng nh?t nên Helmut Kohl và chính ph? do CDU c?m quy?n lúc b?y gi? không n?m v?ng du?c nh?ng khó khan do CS Đông Đ?c d? l?i sau hon 40 nam áp d?t ch? d? chuyên chính vô s?n t?i dây, nh?t là trên b́nh di?n kinh t?, nên Tây Đ?c dă th?a hu?ng m?t gánh n? không l? do CS Đông Đ?c d? l?i v́ v?y t́nh tr?ng kinh t? c?a Tây Đ?c, t? m?t cu?ng qu?c trên th? gi?i, dă xu?ng d?c m?t cách kh?ng khi?p vài nam sau dó. So v?i nh?ng qu?c gia khác thu?c kh?i CS Đông Âu và dàn anh vi d?i Nga Xô cung theo chân Đông Đ?c b? s?p d? sau dó th́ ngu?i dân Đông Đ?c có ph?n may m?n hon và nh? vào s? tài tr? không ng?ng c?a Tây Đ?c nên sau g?n 15 nam th?ng nh?t, d?i s?ng c?a dân Đông Đ?c không c̣n chênh l?ch v?i dân bên Tây Đ?c bao nhiêu. Tây Đ?c hàng nam dă d? không bi?t bao nhiêu t? Đ?c Mă d? giúp cho dân chúng thu?c vùng CS cu, trên nhi?u phuong di?n: t? vi?c k? ngh? hóa các hăng xu?ng, s?a ch?a và xây c?t nhà c?a, du?ng sá, c?u c?ng v.v... Ngoài ra, d? c?i ti?n d?i s?ng nghèo kh? bên phía Đông, chính quy?n Helmut Kohl tru?c dây v́ c?n tài chánh nên ph?i s? d?ng các bi?n pháp nhu tang thu?, công nhân viên Tây Đ?c ph?i xu?t luong h?u giúp d? d?ng huong (Solidatitaetsbeitrag) bên Đông Đ?c. M?t di?m khác r?t cách bi?t so v?i VN d?a theo các tài li?u tôi d?c du?c là VN d?i ti?n nam ba b?n nh?m b?n cùng hóa thành ph?n tu b?n và ti?u tu s?n mà h? nghi r?ng c̣n gi?u dâu dó chua ki?m soát du?c th́ Tây Đ?c trái l?i, ngay sau khi th?ng nh?t h? dă ban l?nh d?i ti?n DDR, m?t d?ng ti?n th?i dó không có giá tr? ǵ nhi?u so v?i d?ng Đ?c Mă v?i t? l? 1:1, giúp cho dân DDR, không phân bi?t h? là d?ng viên, con ông cháu cha hay dân thu?ng ǵ c? b?ng t? nhiên có tài s?n, r?i sau dó dân DDR v?i s? ti?n “tr?i cho” l?i c̣n xây nhà hay mua xe dôi khi c̣n ngon lành hon nh?ng ngu?i dân bên phía Tây. Trong khi dân mi?n Nam VN th́ b? dánh thu? tu s?n m?i b?n làm nhi?u gia d́nh m?t h?t c? tài s?n th́ ngu?c l?i ? Đ?c, dân DDR du?c uu dăi h?u h?t trên m?i phuong di?n làm cho dân chúng vùng CS cu h?ng chí làm an nên n?n kinh t? sau th?i DDR m?i t? t? khá lên. Đó là chua nói d?n chuy?n dân Tây Đ?c d?c bi?t không mang h?n, tr? thù dân Đông Đ?c sau khi th?ng nh?t. D?a theo nhi?u tài li?u c?a Đ?c và các phóng viên báo chí t? các nu?c Âu M?, Đ?c không tr? thù dân cùng ch?ng t?c! Cung có vài v? ki?n t?ng x? các d?ng viên b?n ch?t hay b?n ngu?i b? thuong khi dân DDR t́m cách vu?t b?c tu?ng ô nh?c d? sang Tây Bá Linh t́m t? do nhung b?t c? v? ki?n nào cung có lu?t su bào ch?a. Lư do r?t d? hi?u, lu?t pháp Đ?c r?t coi tr?ng quy?n làm ngu?i. Hi?n Pháp Đ?c dă qui d?nh m?t cách rơ ràng: “Nhân ph?m con ngu?i b?t kh? xâm ph?m”. V́ th? không có chuy?n dem hàng lo?t d?ng viên hay quân cán chính th?i DDR cho di h?c t?p c?i t?o hay t?ng giam, t?y năo (ngo?i tr? th?i Đ?c qu?c Xă). Ngay c? T?ng bí thu cu?i cùng c?a DDR, ông Egon Krenz cung b? dua ra ṭa và ch? b? ph?t tù và nay dă du?c khoan h?ng tr? t? do. Không nh?ng th? chính nh?ng tay trùm m?t v? DDR, t?ng sát h?i bao nhiêu dân DDR vô t?i cung b? dua ra ṭa án xét x? m?t cách công khai, có lu?t su bi?n h?. Ngay c? nh?ng d?ng viên hay tay chính tr? gia g?c th?i DDR gi? cung tho?i mái tham chính nhu Gysi hay Bisky v.v... ch?ng h?n. Đó, s? khác bi?t gi?a DDR và Vi?t Nam sau khi th?ng nh?t nôm na nhu v?y dó! Chua k? d?n chuy?n d?ng PDS, h?u thân c?a d?ng C?ng S?n Đông Đ?c cung du?c t? nhiên ho?t d?ng trên chính tru?ng Đ?c không g?p m?t khó khan nào, h? hi?n dă và dang ng?i t?i Qu?c H?i hay ngh? vi?n Đ?c v?i nh?ng ch?c v? Ngh? si mà ch?ng b? chính ph? Đ?c làm khó d?. Ngay c? nh?ng nu?c CS thu?c kh?i Đông Âu cu nhu Ba Lan, Ti?p, Hung gia L?i, Ru Ma Ni v.v... cung không có x?y ra nh?ng v? t?ng giam r?m r? hay tr? thù nh?ng d?ng viên, c?nh sát, quân d?i và tay sai c?a chính quy?n CS cu, ngoài nh?ng v? x? án l? t?. Nh?ng ngu?i CS ngày xua h? v?n du?c l?p h?i l?p d?ng ra tranh c? v?i nh?ng d?ng phái dân ch? d?i l?p m?t cách t? nhiên. Th?m chí h? du?c quy?n ti?p t?c tuyên truy?n ch? thuy?t CS v?n dă l?i th?i và ai c̣n nghe theo dó là chuy?n riêng c?a ngu?i dó, d?a trên tinh th?n t? do tu tu?ng và dân ch? mà h? ph?i ch?p nh?n v́ nhân dân mu?n th?. Nói chung, nhân dân các qu?c gia này, dân DDR cu ch? mu?n có m?t d?i s?ng ?m no, b́nh d?ng nhu nhau, có d?y d? các quy?n t? do, du?c s?ng an lành không c̣n b? ḱm k?p hay mu?n di dâu th́ di không ph?i lo s? b? theo dơi, ai làm n?y an v.v... Khi nào th́ gi?i lănh d?o VN chúng ta m?i nh́n ra du?c c?i r? c?a v?n d? d? t?o cho dân Mi?n Nam nói riêng và dân VN nói chung có du?c m?t co h?i tuong t? nhu BRD dă th?c hi?n cho dân Đ?c ? DDR? ... Tóm l?i, trong su?t th?i gian qua m?c d?u Tây Đ?c dă c? g?ng d? bi?t bao nhiêu ti?n c?a và công s?c nh?m m?c dích nâng cao d?i s?ng, n?n k? ngh? và kinh t? DDR nhung cho d?n nay chính quy?n Đ?c nói chung dă không d? s?c và kh? nang d? san b?ng l? h?ng kh?ng l? v? tài chánh và kinh t? do CS Đông Đ?c d? l?i sau 40 nam th?ng tr? trong m?t kho?ng th?i gian 15 nam sau khi nu?c Đ?c th?ng nh?t du?c, k? t? ngày 03.10.1990! Nh́n ngu?i l?i nghi d?n ta. Vi?t Nam k? t? khi cu?ng chi?m xong NVN dua d?n s? th?ng nh?t ngày 30 tháng 4.1975, th?i gian lâu g?p dôi so v?i Đ?c nhung VN nói chung v?n c̣n èo u?t, chua kh? quan m?y trên t?t c? m?i phuong di?n: kinh t?, t? do, nhân quy?n v.v... N?u không có ngu?n tài l?c do nh?ng ngu?i t? n?n CS và s? ngu?i VN du?c nhà nu?c cho phép xu?t kh?u lao d?ng t? h?i ngo?i g?i v? không hi?u t́nh tr?ng kinh t? VN c̣n di t?i dâu? Nh?ng ngu?i có trách nhi?m d?i v?i dân chúng VN hăy b? vài phút, b́nh tâm nh́n sang DDR, kh?i Đông Âu và kh?i Liên Hi?p Nga cu th́ rơ. Dân DDR nói riêng dâu ai b? quê huong x? s? di lánh n?n tránh Tây Đ?c dâu. H? dâu có r?i b? DDR nhu VN dă làm ch?n d?ng th? gi?i v?i hàng tri?u ngu?i b?t k? hi?m nguy t́m du?ng vu?t biên vu?t bi?n? H? an tâm ? l?i quê huong x? s? c?a h?. M?t khi mà ngu?i dân du?c quy?n t? do kinh doanh, t? do ngôn lu?n, t? do h?c hành và phát tri?n... nói chung có d?i s?ng hoàn toàn t? do dân ch? th́ h? m?i có h?ng thú làm vi?c và m?i dóng góp tích c?c vào s? ph?n th?nh và phát tri?n qu?c gia du?c. Ngu?c l?i, n?u làm mà ch?ng du?c ǵ h?t th́ h? s? th? d?ng là chuy?n r?t d? hi?u và dây là lư do DDR và Tây Đ?c khác bi?t nhau m?t tr?i m?t v?c trên t?t c? m?i phuong di?n. Tôi c̣n nh? có l?n t́nh c? du?c nói chuy?n v?i m?t gia d́nh d?n t? Đông Bá Linh vào cu?i th?p niên 70, h? dă nói v?i tôi: “Nhu ông th?y dó qua Ti Vi và báo chí, hi?n t?i kh?p noi ? DDR dâu dâu cung treo c? d? có búa li?m, ngay c? t?i nh?ng nhà ga U-Bahn nhung... n?u ngày mai h? có co h?i hay có th? treo c? Xanh th́ ông s? th?y ngay m?i noi d?u treo c? Xanh”. Lúc dó tôi hoài nghi v́ m?y ai ng? nhung 20 nam sau tôi m?i nghi?m l?i và th?y l?i nói c?a gia d́nh kia hoàn toàn dúng. Dân DDR dă t? b? thiên dàng xă h?i ch? nghia, dă v?t b? và d?t c? C?ng S?n trong ch?c lát và dă d?p d? b?c tu?ng ô nh?c ch? v́ h? mu?n nh́n th?y ánh sáng t? do, ch? v́ trong ti?m th?c h? t? lâu r?i mu?n du?c s?ng tho?i mái không b? ḱm k?p, mu?n di dâu ch?ng ai c?m hay ḍ xét du?i m?t xă h?i dân ch? th?t s?! M?t s? ao u?c th?m kín nhung ch? chua b?c phát ra thôi. Khi nh?ng y?u t? khách quan cho phép, h? không ch?n ch?, n?m l?y ngay th?i co và làm s?p d? cái thiên dàng xă h?i ch? nghia DDR v?n dă du?c nh?ng dàn em CS không ng?t l?i ca t?ng trong m?t kho?ng th?i gian r?t ng?n. Qua dó chúng ta h?c du?c nh?ng ǵ? Chúng tôi tr?m nghi, nh?ng ǵ mà m?t cá nhân, m?t t? ch?c không hay chua làm du?c, chúng ta có th? làm du?c n?u bi?t h?p qu?n gây s?c m?nh, di?n h́nh nhu ? Ba Lan, DDR, kh?i Đông Âu cu... Nhi?u nu?c d?c tài d?ng tr? t?i Đông Âu dă b? l?t d? qua s? ch?ng d?i c?a ngu?i dân du?i s? di?u h?p c?a nh?ng nhà chính tr? d?i kháng và g?n dây nh?t, ? Ulkrain, d?u du?c Nga h?t ḷng ?ng h? nhung ph?i nhu?ng b? kh?i d?i l?p t? ch?c b?u c? l?i và cu?i cùng chính quy?n thân Nga b? kh?i d?i l?p h?t vang di và t?i Libanon, nguyên c? m?t chính quy?n t?ng có khuynh hu?ng theo nu?c Xy Ri (Syrien) dă ph?i t? nhi?m sau nhi?u cu?c bi?u t́nh ch?ng d?i chính quy?n r?t r?m r?, không ng?ng ngh? c?a dân chúng. Lư do Trung C?ng dă ph?i t́m cách sa th?i ngu?i tay chân c?a ḿnh dang c?m quy?n ? H?ng Kông cung b?t d?u t? s? ch?ng d?i c?a ngu?i dân. B?ng t?ng dó thí d? cung d? th?y t?m quan tr?ng c?a s?c m?nh qu?n chúng. Các nu?c d?c tài c̣n l?i tru?c sau r?i cung có ngày s? b? dào th?i khi dân chúng dang b? ḱm k?p d?ng lo?t d?ng d?y, v?n d? ch? là th?i gian mà thôi nhu dă x?y ra trong quá kh? ? Chí L?i hay t?i Á Châu, Phi Lu?t Tân và t?i Đông Âu nói chung, DDR nói riêng vào cu?i th?p niên 80 nhu chúng ta bi?t. Hy v?ng ngày ?y s? ch?ng c̣n bao xa n?a d?i v?i nh?ng nu?c c̣n d?c tài d?ng tr? d? dân chúng nh?ng qu?c gia này s?m du?c có m?t cu?c s?ng d?y d? nhân quy?n, t? do và dân ch? nhu ? Đông Âu và DDR. Lê Hoàng Thanh |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here