Tri?u Giang

Sau khi b?n d? th?o th? l? thi so?n tu?ng c?i luong c?a H?i C? Nh?c Mi?n Nam Vi?t Nam H?i Ngo?i du?c dang trên nh?t báo Ngu?i Vi?t hôm Ch? Nh?t tu?n qua, thì dã có m?t s? d?c gi? g?i v? h?i yêu c?u gi?i dáp nh?ng th?c m?c liên quan d?n v?n d? tham d? gi?i. Và hôm Th? Ba, H?i Van H?c Ngh? Thu?t (VAALA), cô Lê Ðình Y Sa, h?i tru?ng có chuong trình trên dài VNCR dã g?i ph?ng v?n nhà van Ngành Mai v? m?c dích m? cu?c thi vi?t tu?ng, v? h?i d?ng ch?m gi?i...

Nhà van Ngành Mai, h?i tru?ng H?i C? Nh?c Mi?n Nam Vi?t Nam H?i Ngo?i, cung là ngu?i so?n th?o b?n th? l? dã tr? l?i: T? lâu nay c?i luong không có tu?ng tích m?i, là m?t trong nh?ng nguyên nhân làm cho c?i luong di vào ch? b? t?c. Th? d?n, nhi?u nam qua h?i dã t? ch?c nh?ng cu?c thi tuy?n ch?n tài nang c? nh?c, nh?ng gi?ng ca hay, nhung sau khi trúng tuy?n các thí sinh dã không có di?u ki?n lên sân kh?u. Do dó h?i c?n ph?i có thêm gi?i thi vi?t tu?ng d? h? tr? cho các thí sinh trúng gi?i, mà th?c t? nh?t là trình di?n hai bu?i hát chung k?t theo nhu th? l? qui d?nh.

V? câu h?i h?i d?ng ch?m gi?i g?m nh?ng ai thì câu tr? l?i: Gi?i thi vi?t tu?ng c?i luong là m?t gi?i v?a van h?c, v?a ngh? thu?t, do dó mà thành viên h?i d?ng ch?m gi?i g?m nhi?u thành ph?n trí th?c có uy tín trong c?ng d?ng. Khi nào b?n th? l? du?c chính th?c ph? bi?n thì s? can c? vào di?u l? d? thành l?p. Ngoài ra cô Y Sa cung có câu h?i v? cu?c thi c? nh?c gi?i Ph?ng Hoàng, thì du?c tr? l?i h?i v?n ti?p t?c nh?n thí sinh ghi danh, khi nào d? s? c?n thi?t cho cu?c thi s? có thông báo.

Nhà van Ngành Mai cho bi?t thêm, xua gi? d?a h?t c?i luong ch? có gi?i ngh? si tri?n v?ng, gi?i di?n viên xu?t s?c, gi?i ca c? nh?c ch? chua t?ng có gi?i vi?t tu?ng dành cho so?n gi?. Ðây là l?n d?u tiên trong l?ch s? c?i luong có gi?i vi?t tu?ng do H?i C? Nh?c Mi?n Nam Vi?t Nam H?i Ngo?i sáng l?p, và s? cho ph? bi?n th? l? trong th?i gian t?i.

Nh?c c? truy?n ngu?i Hoa trên d?t Vi?t

Ngành Mai

Nh?c c? truy?n c?a ngu?i Hoa ? Vi?t Nam du?c coi nhu hình th?c van hóa d?c thù c?a m?t trong các dân t?c thi?u s?, du?c th? hi?n trong Tu?n L? Van Ngh? do ph? Qu?c V? Khanh d?c trách van hóa t? ch?c vào Tháng Chín 1970 t?i tru?ng Qu?c Gia Âm Nh?c và K?ch Ngh? Sài Gòn, du?i s? ch? t?a c?a Bác Si Phó Th? Tu?ng Nguy?n Luu Viên, d?i di?n th? tu?ng chính ph?.

Tu?n l? van ngh? nói trên có s? tham gia c?a nhi?u dân t?c thi?u s?, g?m nh?c c?a các s?c t?c mi?n cao nguyên trung ph?n, ? các t?nh Darlac, Pleiku, Kontum, Phú B?n, Tuyên Ð?c; ban nh?c “Chàm Hoa Phu?ng” c?a ngu?i Chàm ? Châu Ð?c và ban Van Lân ? Phan Rang. Ban nh?c Khmer ? Sóc Trang, và cung có nh?c c?a các dân t?c thi?u s? mi?n B?c: Nùng, Mán, Mèo, Thái du?c th?c hi?n v?i s? c?ng tác c?a ban van ngh? kh?i Ð?i Ðoàn K?t các dân t?c thi?u s? Vi?t Nam, do Thu?ng Ngh? Si Wòng A Sáng làm ch? t?ch.

Ngay trong bu?i d?u khai m?c, ban van ngh? H?i Ðông Phuong C? Nh?c ? Ch? L?n dã trình di?n v? tu?ng ca vu nh?c dã s? “T? Lang Châu”, làm s?ng l?i th?i T?ng m?t, giang son Trung Qu?c b? quân Nguyên dày xéo. Trong m?y l?i nói d?u, m?t d?i di?n H?i Ðông Phuong C? Nh?c dã nh?c l?i c?nh kh?n d?n c?a m?t s? ngu?i Hoa, g?p con qu?c n?n ph?i lìa b? quê cha d?t t?, t?n mác kh?p noi tìm ch? dung thân, l?i may m?n du?c Vi?t Nam m? r?ng vòng tay thân h?u dón nh?n và giúp h? du?c an cu l?c nghi?p. Sau l?i phát bi?u c?a ông, khi?n ngu?i ta ngu?c dòng l?ch s? hon 200 nam v? tru?c k? t? lúc s? ngu?i Tàu Minh Huong ch?y tr?n Mãn Thanh sang Vi?t Nam lánh n?n ? Ðàng Trong, du?c Chúa Nguy?n ch?p nh?n cho t? n?n. S? ngu?i Minh Huong l?p nghi?p luôn ? Vi?t Nam, h? s?ng qui t? t?ng vùng, d?c bi?t ? Ch? L?n là dông d?o nh?t. Nh?ng ngu?i Hoa t? n?n này dã mang theo van hóa dân t?c, trong dó có nh?c c? truy?n, và qua nhi?u th? h? h? gìn gi? luôn t?i bây gi?. H? dã hòa mình h?i nh?p trong n?p s?ng chung c?a Vi?t Nam và cùng chung s?c d? xây d?ng d?t nu?c này tr? thành quê huong c?a h?. Tuy nhiên, n?m trong khuôn kh? c?ng d?ng qu?c gia Vi?t Nam, v? m?t ngh? thu?t, h? v?n có nh?ng s?c thái riêng bi?t, nh?ng truy?n th?ng d?c thù.

Th?i k? tru?c 1975 ? Ch? L?n, ngu?i ta th?y nh?c c? c?a Tàu v?n sinh ho?t h?ng dêm t?i các ngôi nhà T? Ðu?ng, và ngày vía, ngày l?, ngày T?t thì trình di?n ? các chùa Tàu. Ngoài ra cung còn ph?c v? ? các dám cu?i, dám ma, sinh ho?t gi?ng nhu d?n ca c? nh?c tài t? c?a mi?n Nam v?y.

Nh?c c? truy?n c?a Tàu có th? chia ra làm hai lo?i: Nh?c võ và nh?c van. Nh?c võ thì rình rang v?i nh?ng tr?ng l?n, tr?ng nh?, c?ng chiêng, ch?p chõa, d?ng la, phách... Còn nh?c van g?m : Ð?n nguy?t (kìm), d?n tranh, t? bà, d?n gáo... k?t h?p v?i th?i tiêu, sáo.

Th?i k? tru?c 1975 ? Ch? L?n có d?n c? ch?c d?i nh?c c? truy?n, m?i d?i trên du?i 50 ngu?i, và h?u nhu d?i nào cung có r?t nhi?u thi?u n? Tàu xinh d?p c?ng tác (xem hình dang c?nh bên). Không riêng gì ? Ch? L?n, các t?nh mi?n Nam có ngu?i Tàu làm an phát d?t, m?i khi có dám cu?i, dám ma (thu?ng là dám ma) h? cung ru?c d?i nh?c c? t? Ch? L?n v?, và ngu?i d?a phuong l?i du?c d?p nghe tr?ng, ch?p chõa rình rang ?n ào su?t c? m?y ngày có dám.

Ngày nay không bi?t nh?c c? c?a Tàu có còn ho?t d?ng m?nh hay không, b?i l? c? nh?c mi?n Nam cùng b? môn c?i luong g?n nhu tê li?t, thì ít nhi?u gì cung ?nh hu?ng d?n nh?c c? c?a Tàu.

T? sân kh?u d?n màn b?c

Tâm tr?ng Thanh Nga khi có ngu?i nhìn mình là con

Ngành Mai

V? ph?n Thanh Nga thì sau cái dêm n?m m?ng th?y ngu?i ph? n? l?n tu?i nhan s?c m?n mà, an m?c d? Ð?m trông nhu tài t? chi?u bóng, dã cho bi?t r?ng cô có can n? v?i di?n ?nh và sau này s? thành tài t? màn b?c, thì k? t? hôm ?y tâm tr?ng cô v?a m?ng v?a lo.

T? lâu nay Thanh Nga cung có u?c v?ng tr? thành minh tinh màn b?c, nhung v?i hi?n tr?ng là dào hát c?i luong thì con du?ng tru?c m?t là sân kh?u, là màn nhung, do dó mà u?c v?ng cô ch? d? trong tâm ch? chua h? ti?t l? v?i ai h?t. Thành th? ra gi?c m?ng v?a qua ít ra cung dem d?n cho cô s? vui m?ng, vì bi?t dâu nó s? tr? thành s? th?t. Còn m?i lo c?a cô là chua có d?u hi?u gì cho th?y ngh? thu?t di?n ?nh d?n v?i mình, d?n b?ng cách nào dây? Tr?n ngày hôm sau d?u óc cô c? quanh qu?n v?n d? trên, suy nghi mãi v? gi?c m?ng kia, và cô ch? quên nó lúc s?m tu?ng lên sân kh?u.

Ðêm hôm ?y doàn Thanh Minh trình di?n v? hát Lâm Sanh Xuân Nuong, r?t du?c khán gi? Phan Rang ua thích, Thanh Nga hòa mình v?i vai trò, vai nàng Xuân Nuong b? m? ch?ng hành h?, cô dã làm cho khán gi? Phan Rang roi l?. Khán gi? khóc và cô cung khóc, nhung ngu?i ta dâu hi?u du?c cái khóc ngoài di?n xu?t thành d?t c?a vai trò, Thanh Nga còn khóc cho thân ph?n mình sao l?i ch?u chua cay, tình yêu v?a ch?m n? ph?i ch?u chia ly. T? khi t? giã ngu?i yêu, cô ch?ng du?c m?t tin t?c gì v? chàng phi công Lý Hùng, d?n n?i cô mong du?c n?m m?ng th?y chàng v? v?i cô, b?i dù r?ng trong gi?c m?ng nhung ít ra cung m?t ph?n nào an ?i. Nhung không, chàng dã không v? trong gi?c ng?, mà cô l?i n?m m?ng th?y v?n d? khác, th? m?i bi?t ph?i là ngu?i trong cu?c m?i th?u hi?u cho mình thôi.

Tu?ng hát vãn, khán gi? ra v? tr?m tr? khen ng?i, s? ng?i khen cung không khác gì ? nh?ng vai trò khác, c?a nh?ng tu?ng khác, nhung không hi?u sao s? khen ng?i c?a khán gi? l?n này ? Phan Rang, tâm tr?ng Thanh Nga l?i c?m tu?ng nhu có cái gì ray r?c v?y, y nhu báo cô bi?t cái gì dó s?p x?y ra. V? phòng cô c? quên di s? suy nghi mông lung d? d? gi?c ng?, b?i cô c?n ph?i l?y s?c d? hôm sau còn trình di?n ti?p t?c, vì v?i cuong v? m?t cô dào chánh thì không th? v?ng m?t dù r?ng ch? m?t dêm hát thôi.

Ch?c cung do suy nghi quá nhi?u, d?u óc m?t m?i nên dêm nay cô ng? du?c m?t gi?c dài, và d?n kho?ng g?n trua thì cô nghe l?i d?i dáp c?a m? cô v?i ngu?i công nhân doàn hát, v? vi?c có ngu?i dàn bà d?n r?p hát nhìn cô là con c?a bà.

Thanh Nga quá b?t ng?, t?i sao l?i có chuy?n nhu v?y ch?? T? khi còn bé d?n gi? lúc nào cô cung nghi m? cô là bà B?u Tho và du?ng ph? là ngh? si Nam nghia, v?y mà hôm nay sao l?i có ngu?i nhìn cô là con, không l? ngu?i m? hi?n t?i không ph?i là ngu?i dã sanh thành ra cô hay sao? Ð?u óc quay cu?ng nhung cô v?n n?m yên ch? không tr?i d?y hay ph?n ?ng gì h?t, cho d?n lúc ngu?i công nhân r?i kh?i thì bà B?u Tho dánh th?c cô d?y:

- Nga nè! Th?c d?y di con, con có nghe gì hôn v?y?

Thanh Nga thành th?t nói:

- D? con có nghe, nhung mà...

- Nhung mà sao? Con có tin nhu v?y không?

- Sao mà tin cho du?c, v?n d? này m? là ngu?i bi?t rõ.

- ?, th?t là k? quá xá thôi! Ph?i nhu bi?t tru?c có chuy?n này thì m? không cho doàn hát d?ng l?i hát ? Phan Rang.

- Nhung mà có can h? gì dâu, ngu?i ta nhìn là nhìn, Nga v?n là con c?a m? mà.

- Th?t là th?y ghét, không ng? l?i có chuy?n này.

- M? yên tâm di, chuy?n này không ?nh hu?ng gì dâu, dù cho th? nào di n?a thì m? cung v?n là m? c?a Nga thôi.

- Nhung dây là chuy?n h?t s?c l? lùng mà ch?ng ngu?i m? nào mu?n x?y ra c?.

Ð?n dây thì c? hai m? con d?u im l?ng, và Thanh Nga tuy cô không nói nhung d?u óc thì suy nghi nhi?u, dù sao thì cô cung c?n bi?t s? th?t nó nhu th? nào. Còn bà B?u Tho thì không mu?n nói thêm v?n d? này n?a nên thúc h?i ngu?i giúp vi?c lo bu?i com trua, và trong lúc dang an trua thì ngu?i c?a khách s?n vào báo r?ng, hi?n gi? ? r?p hát thiên h? d?n r?t dông, có chi?u hu?ng càng lúc càng dông thêm. Nghe th?, bà B?u Tho h?t s?c b?c mình, tâm tr?ng c?a bà lúc này th?t là r?i r?m và d?ng d?y nhìn ra c?a s?, khó ai hi?u du?c trong tâm tu c?a bà dang suy nghi chuy?n gì.    

V?i m?t ngu?i dàn bà b?n lãnh, t? ngày ch?ng bà là ngh? si Nam Nghia qua d?i, m?i ngu?i dã khâm ph?c bà trong vi?c di?u hành m?t gánh hát l?n, dã lèo lái doàn vu?t qua nh?ng khó khan, mà dáng k? nh?t là s? làm khó làm d? c?a Út Trà Ôn. Ð? nh?t danh ca dã làm cho bà diêu d?ng d?n m?y phen, nhung cu?i cùng r?i thì Út Trà Ôn cung ph?i khu?t ph?c tr? v? v?i b?ng hi?u Thanh Minh, b?i không có doàn nào hon gánh hát này.

Bà dã vu?t qua t?t c? d? gi? v?ng doàn hát, nhung mà dây là chuy?n có liên quan d?n tình c?m thì không th? gi?i quy?t nhu cách gi?i quy?t s? khó khan c?a công vi?c làm an, mà ph?i gi?i quy?t t? nh? c?a v?n d?. Cái kh? tâm c?a bà B?u Tho lúc này là r?i nhu Thanh Nga tin bà kia là m? ru?t thì sao? T?c nhiên s? ?nh hu?ng n?ng n? d?n tình c?m “m? con” mà xua nay Thanh Nga dã dành cho bà, ch? n?i cái nghi ng? thôi cung là v?n d? r?i, do dó mà khi?n cho bà vô cùng lo l?ng.

S? lo l?ng c?a bà B?u Tho cung dúng thôi, b?i sau khi ngu?i công nhân v? r?p báo cho bà Ba Ng?ng bi?t r?ng bà t? ch?i vi?c ti?p xúc thì thiên h? r?n r?n lên, la l?i om sòm, khi?n cho nh?ng ngu?i hi?u k? t?p trung càng dông hon, gây c?nh k?t xe phía tru?c r?p hát. R?i thì vi?c gì d?n ph?i d?n, dù r?ng không mu?n ti?p xúc v?i ngu?i dàn bà kia, nhung tình th? b?t bu?c, ch? r?p hát Thanh Bình d?n khách s?n M? Châu yêu c?u bà B?u Tho v? r?p gi?i quy?t s? vi?c. V?y thì dù mu?n dù không, bà cung ph?i v? r?p ch? không th? kéo dài tình tr?ng nhu th? này mãi du?c.

Bài trên dây trích t? trong cu?n tình s? c?i luong Cu?c Ð?i Thanh Nga Quy?n 2 c?a nhà van Ngành Mai s?p phát hành.v