| Ðánh giá kinh tế Việt Nam năm 2008 và dự định cho 2009 Trong một bài trước “Giá dầu và thực phẩm - ảnh hưởng trên kinh tế VN và những khó khăn 2008” viết trên mạng “Ðàn Chim Việt” tác giả đã ước lượng tăng trưởng kinh tế VN ở mức 6% trong năm 2008. Nay theo Tổng cục thống kê VN đăng ngày Thứ Tư 31 tháng 12 thì tăng trưởng GDP của VN trong năm 2008 là 6.2%, một tỷ lệ tăng trưởng thấp nhất từ năm 1999. |
|
Home
|
T.S. Ðinh xuân Quân Trong m?t bài tru?c “Giá d?u và th?c ph?m - ?nh hu?ng trên kinh t? VN và nh?ng khó khan 2008” vi?t trên m?ng “Ðàn Chim Vi?t” tác gi? dã u?c lu?ng tang tru?ng kinh t? VN ? m?c 6% trong nam 2008. Nay theo T?ng c?c th?ng kê VN dang ngày Th? Tu 31 tháng 12 thì tang tru?ng GDP c?a VN trong nam 2008 là 6.2%, m?t t? l? tang tru?ng th?p nh?t t? nam 1999. Các linh v?c có tang tru?ng nhanh g?m công nghi?p, vi?n thông, xây c?t, may m?c, gi?y dép, g?o, café và các s?n ph?m nông nghi?p. Ð?u tu qu?c t? (FDI - Ð?u tu tr?c ti?p nu?c ngoài) d? vào các ngành này ti?p t?c tang tru?ng cao. VN nh?n vi?c h?a d?u tu trên $5 t? trong 2008. VN, m?t nu?c xu?t kh?u nay dã lâm vào tình tr?ng trì tr? vì các nu?c b?n hàng c?a VN nhu Hoa K?, Nh?t, EU d?u lâm vào trì tr? hay suy thoái. V?n d? chính là trong nam 2008 VN ph?i d?i phó v?i hai v?n d? kinh t?: l?m phát và nay kinh t? toàn c?u trì tr?. Kinh t? VN tang tru?ng khá nhanh ? m?c 8.5% trong 2007 v?y vi?c gì dã x?y ra trong nam 2008? VN dã d?i phó ra sao v?i l?m phát? Sau khi dánh giá kinh t? VN trong 2008, thì tác gi? s? dánh giá nh?ng c? g?ng c?a VN và d? kích cung và xu?t kh?u trong nh?ng nam t?i cùng tri?n v?ng kinh t? VN trong nam 2009. I. Ðánh giá kinh t? VN trong nam 2008 Trong nam 2008 VN ph?i d?i phó v?i 2 v?n d? chính là l?m phát và suy gi?m kinh t? trên th? gi?i. Vi?c gì dã x?y ra t?i VN và t?i sao không k?m du?c l?m phát? Nh?ng khó khan trong 2008 Tru?c h?t là giá d?u thô tang t? $60/thùng ba nam tru?c dây lên d?n $146 dô/thùng. VN có xu?t kh?u d?u thô nhung vì nhu c?u phát tri?n công nghi?p cho nên l?i t?c xu?t kh?u d?u thô c?a VN nh? hon nhu c?u nh?p d?u xang. Khi giá d?u tang g?p ba g?p 4 so v?i 2 nam tru?c dây mang d?n vi?c các giá thành c?a các s?n ph?m công nghi?p ví d? nhu phân bón, chuyên ch?, nhiên li?u cho máy cày, máy sát lúa, v.v. d?u m?c. Vì công nghi?p và vì nhu c?u dô th? hóa, VN c?n thêm nhi?u di?n và nhu v?y có nghia là c?n các nhà máy phát di?n và c?n nhiên li?u, c?n d?u. Giá thành c?a các s?n ph?m công nghi?p, phân bón, chuyên ch? ?nh hu?ng n?ng n? d?n nông ph?m và h?u qu? là giá c? d?u tang. Khi giá c? luong th?c tang thì l?m phát có th? x?y ra. Nói tóm khi giá d?u tang, giá nông ph?m cung b? ?nh hu?ng và tang theo. Thâm h?t thuong m?i. Thâm h?t cán cân thuong m?i VN là m?i lo vì nh?p kh?u g?n g?p dôi xu?t kh?u. Nh?p siêu trong 2008 ? m?c $17.5 t? cao hon s? nh?p siêu nguyên nam 2007 hay 15% GDP. T?i các nu?c khi nh?p siêu thì s? lâm vào tình tr?ng nguy co tr? khi da s? các hàng nh?p siêu là do d?u tu nu?c ngoài g?i là FDI (Foreign Direct Investment) nh?m d? xây d?ng công nghi?p - d? tang s?n xu?t. Nhung nh?p siêu t?i VN do hàng tiêu d?ng (xe c?) và v?t d?ng xây d?ng cho vi?c xây c?t, da s? là do các DNNN nh?p hàng. T?i sao? DNNN cung d?u co, vay ti?n ngân hàng, nh?p kh?u hàng hóa tiêu d?ng mong giá s? lên và ki?m l?i. Nh?p siêu c?a VN là nguy co n?u lên d?n m?c 20-30% c?a GDP. Các nu?c trong vùng nhu Thailan hay Indonesia, hay Nam Hàn không bao gi? quá 10% GDP trong khi nh?p siêu c?a VN quá cao. Nói tóm thâm h?t thuong m?i c?a VN da s? do các DNNN và dây là m?i lo. L?m phát - Nguy co l?n cho VN. L?m phát gia tang trong nam vì giá d?u và vì giá th?c ph?m tang m?t cách d?t ng?t. V? lúa g?o, VN b? n?n sâu b? và mùa rét ? mi?n B?c dã gây nhi?u thi?t h?i cho mùa màng. Hon n?a VN b? ?nh hu?ng n?ng vì nh?p d?u nhi?u hon s? lu?ng xu?t. T? giá dôla vào tháng 6 dã lên g?n 18,000 vì dân d? xô mua ngo?i t? tru?c tình hình l?m phát. Theo tin t?c thì nhi?u m?t hàng th?c ph?m, d? gia d?ng, di?n máy nh?p c?ng tang giá trong nh?ng ngày qua v?i nguyên nhân chính là do s? tang giá c?a d?ng Euro và bi?n d?ng t? c?a d?ng dô-la. Giá hàng tang th?p nh?t là 10%, có lo?i tang t? 30 d?n 50%. Theo T?ng C?c Th?ng Kê (TCKT) thì l?m phát t?i VN trong nh?ng tháng d?u nam dã lên g?n t?i 25.5%. Nguyên do m?t ph?n là do chi tiêu c?a ngân sách. Nam 2007 thâm h?t ngân sách là 7% GDP (theo qu?c t? thì khi thâm h?t ngân sách ? m?c 4 hay 5% GDP là dã b?t dèn d? nguy hi?m) trong khi n?u tính các kho?ng n? DNNN mà ngân sách ph?i b?o d?m thì thâm h?t ngân sách có th? lên d?n m?c 14% GDP. Qu? ti?n t? qu?c t? (IMF) khuy?n cáo chính ph? VN gi?m chi, nâng lãi su?t và gi?m tín d?ng cho các DNNN và k?m ch? d?u tu trong khu v?c công. Các chính sách ti?n t? VN còn g?p nhi?u ch? h?ng. V?i chính sách tr?n lãi su?t, các công ty, nh?t là các doanh nghi?p nhà nu?c (DNNN) du?c vay uu dãi v?i m?t lãi su?t th?c s? là âm. Vào tháng 6 nam 2008, NHNN b? lãi su?t tr?n - cho tang lãi su?t co b?n t? 12% lên 14%, và nhu v?y các ngân hàng có th? cho vay v?i lãi su?t lên t?i 21% và có hi?u l?c k? t? ngày 11 tháng 6. Lãi su?t chi?t kh?u và lãi su?t tái c?p v?n du?c tang lên 15%. Ðây là l?n th? ba trong nam nay, NHNN tang lãi su?t nh?m k?m ch? l?m phát hon 25%. Khi cho vay v?i lãi su?t 21% trong khi l?m phát là 25% thì trên th?c t? lãi su?t t?i VN là âm. Nay vào quý 4 nam 2008, vì kinh t? trì tr? cho nên NHNN l?i gi?m lãi su?t. Theo các chuyên gia thì n?u không gi?i quy?t v?n d? l?m phát, nó s? ?nh hu?ng d?n m?c luong công nhân và giá c?. Hi?n gi? lãi su?t t?i VN không m?y cao hon l?m phát (còn âm là khác) và s? luong ti?n t? luu hành còn tang quá cao. Vì trì tr? kinh t?, các lãi su?t cho vay m?i dây du?c di?u ch?nh. Lãi su?t ng?n h?n du?c di?u ch?nh gi?m xu?ng còn 10.8%/nam trong khi cho vay trung và dài h?n là 12% m?t nam. Nói tóm l?m phát m?t ph?n do các y?u t? ngoài t?m ki?m soát c?a VN (giá d?u h?a) nhung t?i VN thì là do d?u co d?a ?c, d?u co ch?ng khoán, và d?u tu c?a khu v?c công - thi dua vay ti?n d?u co vào nhi?u linh v?c và dây là m?i lo. Chính sách d?u tu trong khu v?c Công - v?i DNNN VN có m?t chuong trình xây d?ng h? t?ng co s? l?n di d?n ch? thâm th?ng ngân sách. Hon n?a các Doanh Nghi?p Nhà Nu?c (DNNN) có ph?n “l?ng hành” trong v?n d? d?u tu. Các t?ng công ty dua nhau xây d?ng, d?u tu vào nhi?u linh v?c d?u tu ngoài chuyên môn c?a h? nhu ngân hàng, vào nh?ng linh v?c d?a ?c, v.v. Các t?nh thành ch?y dua xây c?t h? t?ng co s? và các DNNN cung làm v?y. Các ngân hàng qu?c doanh cho các Doanh nghi?p nhà nu?c (DNNN) vay b?a bãi - giúp “d?u co” vào nhi?u d? án l?i tính th?p, hay d?u co vào khu v?c d?a ?c dã làm l?m phát tang và hon n?a, các DNNN du?c vay mà không c?n th? ch?p. Do dó tang tru?ng tín d?ng cho các DNNN tang 50% so v?i nam ngoái. B? Tài Chính (BTC) nh?n m?nh là s? th?t ch?t chi tiêu công, gi?m d?u tu công t? ngân sách, gi?m 25% d?u tu t? ngu?n v?n trái phi?u chính ph?, di?u ch?nh ch? tiêu tang tru?ng t? 8.5 xu?ng 7%. Nói tóm, VN chua th? ki?m soát chính sách d?u tu c?a các t?ng công ty hay các DNNN và dây là m?i lo chính c?a VN. H?u qu? c?a chính sách xi?t tín d?ng S?n lu?ng công nghi?p trong nam 2008 du?c u?c lu?ng là $38.4 t?. Tang tru?ng ngành công nghi?p (d?u, may m?c, ch? bi?n nông ph?m, gi?y dép, v.v.) và xây c?t n?m 40% c?a T?ng s?n lu?ng (GDP) kinh t? VN gi?m t? 17.1% nam 2007 xu?ng còn 14.6%. Ngành xây c?t tang tru?ng r?t ít ? m?c gi?m chân t?i ch? v?i t? l? tang tru?ng 0.02% so v?i nam 2007. Ð?u nam 2008, s?n xu?t thép không k?p cho ngành xây c?t nhung vì l?m phát cho nên VN dã h?n ch? tín d?ng xây c?t và do dó ngành xây d?ng coi nhu d?ng l?i, gi?m chân t?i ch?. Tang tru?ng ngành d?ch v? g?m 38% c?a T?ng s?n lu?ng (GDP) kinh t? VN gi?m t? 8.7% nam 2007 xu?ng còn 7.2%. D?ch v? g?m du l?ch và ngành ngân hàng. V? du l?ch s? khách du l?ch vi?ng tham VN ch? tang r?t ít 0.6% cho nam 2008, du?i quy d?nh c?a VN, ? m?c 4.3 tri?u s? l?n tham VN. Các khách s?n c?a VN trong m?t th?i d?t hon khách s?n Thailan v?i d?ch v? kém cho nên nay dã ph?i h? giá d?n d? s?ng còn. Ngành ngân hàng có tang 6.6% so v?i nam 2007 nhung vì Ngân Hàng Nhà Nu?c (NHNN) xi?t tín d?ng d? ch?ng l?m phát và tang t? l? d? tr? ngân hàng cho nên các tín d?ng ngân hàng coi nhu không gia tang. S?n lu?ng nông lâm ngu nghi?p trong nam 2008 g?m 22% c?a T?ng s?n lu?ng (GDP) kinh t? VN tang t? 3.4% nam 2007 lên 3.8%. Tóm lu?c kinh t? VN trong 2008 GDP: Xu?ng t? 8.5% còn 6.2%. Nh?p kh?u: Lên 28.3% so v?i 2007. Tr? giá hàng nh?p kh?u: $80.4 t?. Nh?p siêu nam 2008: $17.5 t?. Xu?t kh?u: Lên 29.5% so v?i 2007. Tr? giá hàng xu?t kh?u - d?u thô, d?t và may m?c, g?o, cafê, th?y s?n: $62.5 t?. Công nghi?p và xây c?t: Xu?ng t? 17.1% nam 2007 còn 14.6%. Tr? giá công nghi?p trong 2008: $ 38.4 t?. Công nghi?p khu v?c qu?c doanh: Xu?ng t? 10.3% nam 2007 còn 4%. Nông lâm ngu nghi?p: Lên t? 3.4% nam 2007 d?n 3.8%. D?ch v?: Xu?ng t? 8.7 % nam 2007 còn 7.2%. S? l?n du khách d?n VN: 4.3 tri?u. D?ch v? tài chính: Lên 6.6% so v?i 2007. II. Ðánh giá kinh t? VN trong nam 2009 V? kinh t?, s? ki?n n?i trong nam 2008 t?i VN là cu?c kh?ng ho?ng b?t ngu?n t? t?c d? l?m phát tang v?t trong 9 tháng d?u nam tru?c khi b?t d?u gi?m d?n cho d?n nay. T? l? l?m phát toàn nam 2008 cung ? m?c r?t cao 22.97% so v?i v?n v?n 8.3% trong nam 2007. Ngoài l?m phát, kinh t? VN ph?i ch?u tác h?i t? cu?c kh?ng ho?ng chung trên toàn c?u ?nh hu?ng d?n xu?t kh?u, m?t trong nh?ng d?ng l?c phát tri?n c?a VN. Trong nam 2009 b?i c?nh kinh t? s? không m?y sáng vì kinh t? th? gi?i suy thoái vào nam 2009 và suy thoái kinh t? toàn c?u còn có th? kéo dài có th? sang các nam 2010 hay 2011. VN s? g?p ph?i các khó khan trong s?n xu?t kinh doanh di theo hu?ng gi?m sút, thi?u v?n, th? tru?ng xu?t kh?u ngày càng g?p c?nh tranh và thu h?p, th? tru?ng tài chính, ch?ng khoán, b?t d?ng s?n ti?p t?c “ng?t ng?a,” tr?m l?ng... M?c tiêu tang tru?ng kinh t? nam 2009 du?c VN d?t ra là 6.5% và l?m phát du?i 15%. Các nu?c xu?t kh?u s? b? gi?m m?nh vì các nu?c G8 và các b?n hàng c?a VN lâm vào trì tr? kinh t? do dó tình hình kinh t? th? gi?i nam 2009 còn x?u. Vi?c thu hút v?n d?u tu FDI s? g?p khó khan trong khi nguy co tái l?m phát còn có th? x?y ra trong nam 2009. 2009 s? du?c dánh giá là nam mà VN s? có nhi?u th? thách nhu: Nguy co th?t nghi?p gia tang, s?c mua c?a ngu?i tiêu th? gi?m m?nh, doanh nghi?p g?p nhi?u khó khan và kim ng?ch xu?t nh?p kh?u du?c d? báo là có th? gi?m m?nh. VN dã cho di?u ch?nh chính sách lãi su?t và chính sách t? giá h?i doái d? kích thích kinh t?. N?u nhìn xa VN c?n phát huy l?i th? c?nh tranh qua vi?c nâng c?p ngu?n nhân l?c d? c?nh tranh v?i các nu?c Á Châu. Trong m?t th? gi?i g?p n?n trì tr? kinh t?, khó khan t?i dây s? n?ng n? hon d?i v?i khu v?c doanh nghi?p và các ngân hàng trong vi?c huy d?ng v?n FDI vay và tr? n? v?n vay. L?i nhu?n c?a các ngân hàng và doanh nghi?p s? gi?m m?nh, th? tru?ng tài chính toàn c?u ti?p t?c chao d?o, t? l? n? x?u có ngu?n g?c t? b?t d?ng s?n ti?p t?c gia tang... Kích thích Kinh T? Chính ph? VN nói m?c tiêu nam 2009 là “ngan ch?n suy gi?m kinh t?, duy trì tang tru?ng 6.5%, gi?i quy?t t?t các v?n d? an sinh xã h?i”. M?c tiêu tang tru?ng kinh t? nam 2009 du?c d?t ra là 6.5% và l?m phát du?i 15%. Trong khi toàn th? gi?i nh?t là các b?n hàng c?a VN lâm vào trì tr? kinh t?. VN mu?n “bom” 100 ngàn t? d?ng ($5.7-6 t?) d? kích thích kinh t?. Theo IMF (Qu? Ti?n T? Qu?c T?) tang tru?ng nam 2009 s? ? m?c 5%/nam. Theo IMF thì: - Th? nh?t, do môi tru?ng kinh t? toàn c?u dang x?u di, IMF d? báo tang tru?ng kinh t? gi?m t? 8.5% trong nam 2007 xu?ng 6.25% trong nam 2008. Tang tru?ng s? gi?m hon n?a xu?ng còn 5% trong nam 2009. - Th? hai, l?m phát chung du?c d? báo là s? gi?m xu?ng m?c m?t ch? s? vào cu?i nam 2009, m?c dù l?m phát co b?n (không bao g?m th?c ph?m thô và nang lu?ng) có th? gi?m ch?m hon. - Th? ba, thâm h?t cán cân vãng lai d?i ngo?i d? ki?n s? gi?m v?i vi?c nh?p kh?u gi?m nhi?u hon so v?i gi?m xu?t kh?u và ki?u h?i, nhung v?n gi? ? m?c cao (9% c?a GDP) trong nam 2009. Thông cáo nói thêm r?ng “s? suy gi?m c?a kinh t? toàn c?u kéo dài và sâu s?c hon có th? có ?nh hu?ng h?u hình d?n xu?t kh?u và ki?u h?i và t? dó tác d?ng d?n ho?t d?ng kinh t? và cán cân thanh toán”. Theo IMF, nh?ng ho?t d?ng kinh t? ch?m l?i làm tang thêm tính d? b? t?n thuong c?a các doanh nghi?p và h? th?ng ngân hàng. Theo IMF v? th? d?i ngo?i c?a Vi?t Nam không du?c m?nh nhu các nu?c khác trong khu v?c và di?u dó làm h?n ch? kh? nang c?a VN trong vi?c theo du?i các chính sách n?i l?ng. Theo IMF thì gói kích c?u du?c d? trù lên d?n 6 t? dôla có th? d?n d?n làm suy y?u v? th? d?i ngo?i c?a VN n?u không có thêm ngu?n tài tr? t? bên ngoài. Ngoài ra nhi?u co quan nghiên c?u c?a Á Châu và Úc cho là tang tru?ng VN s? ? m?c 3.5% trong nam 2009. Theo T?ng c?c Th?ng kê v?n d?u tu toàn xã h?i th?c hi?n theo giá th?c t? u?c tính chi?m 43.1% GDP, tang 22.2% so v?i nam 2007 nhung khu v?c Nhà nu?c gi?m 11.4%, khu v?c ngoài Nhà nu?c tang 42.7% và khu v?c FDI tang 46.9%. N?u lo?i tr? y?u t? giá c?, ngu?n v?n cho t?ng d?u tu 2008 tang 7.67%, trong khi GDP tang 6.23%. Vi?c này cung t?t vì các DNNN không gây m?y vi?c làm trong khi v?n d?u tu FDI tang s? giúp VN có th? c?nh tranh t?t hon và vi?c s? d?ng v?n có hi?u nang cao hon. Chuong trình kích thích kinh t? c?a VN s? có h?u qu? ra sao? Các d? doán kinh t? cho nam 2009 s? không m?y l?c quan nh?t là c?a IMF v? t? l? tang tru?ng cung mang nhi?u d?u hi?u là tr? tr? kinh t? s? không qua n?ng t?i các nu?c G8 nh?t là l?m phát gi?m, giá c? d?u khí có ph?n không quá cao và khu v?c d?a ?c có th? lên. Các d? doán kinh t? cho th?y vi?c nhu sau: D? doán kinh t? Vi?t Nam nam 2009 GDP: Xu?ng ? m?c 5-6%. Lãi su?t: Xu?ng ? m?c 15% (lãi su?t âm). T? l? l?m phát: ? m?c 20-22%. T? l? th?t nghi?p: Tang. T? l? tang tru?ng Nông nghi?p: Có th? gi? m?c tang tru?ng 3.4-3.6%. T? l? tang tru?ng Công nghi?p: ? m?c 12%. T? l? tang tru?ng d?ch v? và du l?ch: ? m?c 6-7%. Thâm h?t cán cân thuong m?i: Tang 5-7% GDP hay hon. V?n d?u tu: Xu?ng. Tham nhung VN không nh?ng g?p khó khan kinh t? mà còn ph?i m?c n?n tham nhung làm khó khan và mang ti?ng cho ngu?i Vi?t. Quy?t d?nh c?a chính ph? Nh?t ngung vi?n tr? cho VN cho d?n khi nào gi?i quy?t th?a dáng v? tham nhung PCI là m?t cái tát tai vào m?t và là m?t c?nh cáo cho phía VN. V? ông Hu?nh Ng?c Si, phó giám d?c S? Giao thông v?n t?i TP HCM nh?n ti?n h?i l? c?a b?n cán b? công ty PCI c?a Nh?t d? du?c trúng th?u xây d?ng công trình xa l? Ðông Tây, m?t công trình s? d?ng vi?n tr? phát tri?n ODA c?a Nh?t. B?n ngu?i c?a hãng PCI dã b? x? ? Nh?t, trong khi phía VN v?n còn di?u tra. Nhung v?n d? là v? PCI không ch? liên quan d?n ông Si mà theo m?t s? ngu?n tin, nó còn dính d?n các lãnh d?o cao c?p hon trong B? Chính Tr?. Chua bi?t là v? này s? du?c x? lý ra sao hay cung nhu v? PMU 18? Chìm xu?ng v?i vài ngu?i b? t? th?n? Có ph?i ông Si làm ti?n cho d?ng và phía VN che ch? cho ông và các ngu?i trong v? PCI? V? PMU 18 m?t d? án c?a World Bank cung không khác gì vì trong dó các nhà báo “ch?ng tham nhung theo d?ng” thì b? tù. Các nhà tài tr? nu?c ngoài dã nh?n m?nh r?ng minh b?ch thông tin là di?u ki?n thi?t y?u d? ch?ng tham nhung và dã ch? trích VN v? v? x? hai nhà báo Tu?i Tr? Nguy?n Van H?i và Thanh Niên Nguy?n Vi?t Chi?n vì hai phóng viên này dã tích c?c di?u tra v? v? tham nhung PMU 18. Ngoài ra t?i sao pilot VN b? b?t t?i Tokyo? T?i sao ngo?i giao VN t?i Phi Châu di buôn c?a qu?c c?m là s?ng tê giác? Có ph?i dây là nh?ng d?u hi?u m?t xã h?i m?t d?o d?c? T?m k?t Tuy nhiên, khá nhi?u b?t ?n du?c li?t kê, trong dó dáng chú ý là t?c d? tang tru?ng kinh t? có xu hu?ng ch?m l?i. T?c d? tang tru?ng c?a khu v?c công nghi?p và d?ch v? tu?ng trung cho g?n 80% t?ng s? GDP, ? m?c th?p 6.33% ?nh hu?ng d?n kinh t? VN. VN ph?i làm gì? Ti?p t?c c?i cách các DNNN. Vi?c này s? giúp VN có m?t co ch?, m?t sân choi bình d?ng gi?a các công ty tu nhân và các t?ng công ty, các công ty gây lao d?ng cho kinh t?. Vi?c này ph?i di song song v?i vi?c ki?m soát tài chính công - trong vi?c d?u tu và s? d?ng v?n công trong các d?u tu c?a các b?, s? ngành dùng v?n d?u tu c?a ngân sách và dùng trái phi?u gây v?n d?u tu. Ðã có nhi?u l?m d?ng trong vi?c s? d?ng v?n d?u tu công. Nâng cao kh? nang ki?m soát chính sách ti?n t?, s? ti?n v?n hành và ki?m soát tang tru?ng trong tín d?ng. Nhu v?y NHNN c?n có nhi?u thay d?i. Ngoài ra tham nhung cung làm v?n d? tr?m tr?ng thêm nh?ng khó khan c?a VN. T?i sao Nh?t ph?i c?t vi?n tr? vì các nhân viên hãng Nh?t vì dút lót VN trong khi phía VN l?i không lên ti?ng? Khác v?i PMU 18, có ph?i phía VN dùng các d? án d? làm ti?n cho d?ng và che ch? các ngu?i làm ti?n? T?i sao pilot VN b? b?t t?i Tokyo? T?i sao ngo?i giao VN di buôn s?ng tê giác? Tham nhung rút ru?t nhung t? h?i hon là mang ti?ng cho c? m?t nu?c. T?i sao các b? ngành, s? mu?n xây c?t? Vì có th? móc ru?t du?c m?t cách d? dàng. N?u không gi?i quy?t v?n d? tham nhung và c?i cách DNNN thì VN khó phát tri?n m?t cách v?ng b?n và gi?i quy?t nh?ng khó khan kinh t? VN. T.S. Ðinh xuân Quân |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here