Nguy?n Van Khanh

Ð?ng tru?c 20,000 ngu?i ? Ð?i H?i Ð?ng C?ng Hòa t?i St. Paul-Minneapolis, nhân v?t chính tr? n?i ti?ng c?a Hoa K? m? d?u bài di?n van v?i câu “ch?c các b?n d?u dang th?c m?c t?i sao tôi l?i có m?t ? dây”. Không d?i câu tr? l?i, ông nói ti?p “tôi d?n dây không v?i tu cách m?t ngu?i sinh ho?t d?ng phái, mà d?n d? ?ng h? ngu?i tôi tin nu?c M? c?n cho b?n nam s?p d?n”.

Nhân v?t d?c bài di?n van dó không ai khác hon, chính là Thu?ng Ngh? Si Joseph Lieberman hi?n dang sinh ho?t v?i bên Dân Ch?, và ngu?i ông h?t lòng ca ng?i l?n ?ng h? là ?ng viên John McCain c?a d?ng C?ng Hòa.

***

T?ng có lúc tin d?n chính tr? ? th? dô Washington cho hay Thu?ng Ngh? Si Joseph Lieberman s? g?p tr? ng?i v?i bên Dân Ch? n?u xu?t hi?n ? Ð?i H?i Ð?ng C?ng Hòa d? d?c bài di?n van ?ng h? Ngh? Si John McCain. Tin d?n này dã - và dang - trên du?ng tr? thành s? th?t: ông có m?t ? St. Paul-Minneapolis d? trình bày cho ngu?i dân M? bi?t t?i sao ông ?ng h? b?n d?ng vi?n McCain và t?i sao ông McCain x?ng dáng hon ông Barack Obama trong v? th? c?a ngu?i lãnh d?o nu?c M?. Không d?y 3 tu?n sau khi bài di?n van hùng h?n ông d?c du?c tr?c ti?p truy?n hình di kh?p noi, chính các ph? tá thân c?n nh?t v?i ông Lieberman d?u nói có th? ông b? m?t gh? Ch? T?ch ?y Ban An Ninh N?i Ð?a (Homeland Security Committee).

Nam nay 66 tu?i, Ngh? Si Lieberman t?ng du?c m?i d?ng phó cho liên danh Al Gore h?i nam 2000, d?n nam 2006 ông th?t b?i trong cu?c b?u so b? khi ra tái tranh c? ? bang Connecticut - vì c? tri cùng d?ng không tán thành du?ng l?i ho?t d?ng quá g?n v?i du?ng l?i c?a T?ng Th?ng C?ng Hòa George W. Bush mà ông th? hi?n ? ngh? tru?ng - nhung ông v?n thành công khi quy?t d?nh ti?p t?c cu?c tranh c? v?i tu cách ?ng viên d?c l?p. T? dó d?n gi? ông v?n sinh ho?t v?i d?ng Dân Ch? nhu dã t?ng làm nh?ng nam tru?c dây, nhung l?n này có th? ông không còn du?c dón ti?p nhu tru?c ch? vì dã di quá dà: lên ti?ng ?ng h? ông McCain, và xu?t hi?n ? Ð?i H?i Ð?ng C?ng Hòa d?c bài di?n van kêu g?i c? tri d?n phi?u cho ông McCain.

Theo gi?i th?o tin ? Washington, du?ng nhu ông Lieberman “t?ng h?a” trong bài di?n van d?c tru?c các d?ng viên C?ng Hòa “s? không t?n công ông Obama” và chuy?n x?y ra ch? v? ông “không th?c hi?n dúng l?i h?a dã dua ra v?i bên Dân Ch?”. Bài di?n van ông d?c ? St. Paul-Minneapolis có do?n nhu sau “Thu?ng Ngh? Si Obama là ngu?i r?t thông minh và có tài hùng bi?n, m?t ngu?i tr? trong tuong lai s? làm nhi?u di?u vi d?i cho d?t nu?c chúng ta”. “Nhung”, ông nói ti?p: “Hùng bi?n không thay th? du?c kinh nghi?m” và Hoa K? dang c?n ngu?i “kinh nghi?m d? d?n d?t d?t nu?c trong giai do?n khó khan hi?n t?i”. Ðo?n v?a nêu giúp d?ng C?ng Hòa lên tinh th?n hon, vì chính ngu?i c?a d?ng Dân Ch? xác nh?n “ông Obama ch? nói hay ch? chua làm du?c gì hay” trong khi “d?t nu?c c?n ngu?i có kh? nang và làm gi?i là ông McCain”.

Tin phát xu?t t? van phòng ông Ch? T?ch Kh?i Ða S? Harry Reid cho bi?t tho?t d?u, ông Reid “không nghi d?n chuy?n ph?i có ph?n ?ng m?nh v?i ông Lieberman”, nhung sau dó “không ch? ông Reid mà ngay các v? dân c? khác dang n?m trong ban lãnh d?o Dân Ch? ? Qu?c H?i Liên Bang tin c?n ph?i có bi?n pháp khi th?y ông Lieberman lên ti?ng chê bai ?ng viên Obama do d?ng d? c?”. Tin này tr? thành xác th?c hon khi ông Jim Manley, ngu?i phát ngôn c?a Van Phòng Kh?i Ða S? cho bi?t sau ngày cu?c b?u c? k?t thúc, “d?ng Dân Ch? duong nhiên s? c?u xét d?n tru?ng h?p c?a Ngh? Si Lieberman”.

Vào ngày mùng 4 tháng 11 nam nay, không ch? di b? phi?u ch?n t?ng th?ng và phó t?ng th?ng, c? tri Hoa K? còn b?u ch?n 435 dân bi?u liên bang và 35 thu?ng ngh? si. Hi?n gi? d?ng Dân Ch? dang n?m da s? ? c? hai vi?n, nhung v?n c?n ph?i có phi?u c?a ông Lieberman d? chi?m da s? ? Thu?ng Vi?n v?i cách bi?t th?t khít khao 51-49. H?u h?t các nhà quan sát chính tr? Hoa K? d?u tin nam nay “là nam c?a bên Dân Ch?” - ý mu?n nói d?ng Dân Ch? có kh? nang s? chi?m du?c thêm gh? ? Thu?ng l?n H? Vi?n - và n?u d? doán này dúng, phe Dân Ch? s? chính th?c khéo léo “m?i ông Lieberman di ch? khác choi”, không cho ông sinh ho?t chung v?i d?ng.

Ngay chính ông Lieberman cung c?m th?y có th? s? g?p khó khan v?i bên Dân Ch?. Ít phút d?ng h? sau khi d?c bài ca ng?i ông McCain, ông cho báo chí bi?t chính ông cung nghi “m?i chuy?n s? du?c tính toán d?n sau ngày cu?c b?u c? k?t thúc”. Cung v?n theo ông, “tôi không nghi ng?i gì khác hon là giúp ông McCain tr? thành tân t?ng th?ng Hoa K?”.

M?t viên ch?c thân c?n v?i ông Lieberman k? l?i v?i báo gi?i th? dô r?ng ngày sau khi nh?n l?i m?i c?a ông McCain d? d?c bài di?n van t?i St. Pual-Minneapolis, Thu?ng Ngh? Si Lieberman “dã bi?t th? nào cung s? g?p khó khan” và dang “ch? xem nh?ng gì s? x?y ra”, k? c? chuy?n “không du?c m?i sinh ho?t chung v?i bên d?ng Dân Ch?, không du?c trao trách nhi?m Ch? T?ch ?y Ban An Ninh N?i Ð?a”. Viên ch?c này cho bi?t thêm chính nh?ng ngu?i dang làm vi?c v?i ông Lieberman cung không d?ng ý v?i di?u ông làm, b?ng ch?ng là sau khi ông d?c di?n van ? Ð?i H?i Ð?ng C?ng Hòa, ông Joe Goffman, giám d?c Ð?c Trách Chính Sách c?a ông Lieberman n?p don xin t? ch?c. Ðon t? ch?c không nêu ra b?t k? lý do nào nhung trong thu g?i b?n bè và các b?n d?ng nghi?p, ông Goffman cho bi?t “t?m th?i ngh? ngoi, sau dó m?i tính s? làm gì”.

N?u d?ng Dân Ch? chi?m du?c thêm gh? ngh? si và có ít nh?t t? 55 gh? tr? lên, “duong nhiên h? s? tính d?n chuy?n ph?i có bi?n pháp m?nh v?i Lieberman”, theo nh?n xét c?a Bà Jennifer Duffy, m?t quan sát viên chính tr? quen thu?c v?i sinh ho?t ngh? tru?ng c?a Qu?c H?i Liên Bang. Bà Duffy nghi trong tru?ng h?p ch? chi?m du?c 52 gh? thôi, bên Dân Ch? cung s? có thái d? c?ng r?n v?i ông Lieberman “n?u ông xu?t hi?n v?n d?ng cho liên danh McCain-Palin”.

Không bi?t chuy?n xu?t hi?n v?n d?ng cho liên danh McCain-Palin có x?y ra hay không - van phòng Ngh? Si Lieberman chua thông báo l?ch trình sinh ho?t trong nh?ng tu?n l? t?i - nhung nhà báo Glenn Thrush c?a politico.com cho hay nghe du?c tin ông Lieberman “dang c? v?n cho bà Palin v? ngo?i giao” d? bà phó tuong lai c?a bên C?ng Hòa có d? hi?u bi?t khi ra tranh lu?n v?i ông phó tuong lai d?y kinh nghi?m ngo?i giao Joe Biden bên d?ng Dân Ch?. Cu?c tranh lu?n trên truy?n hình s? di?n ra vào ngày mùng 2 Tháng Mu?i t?i dây.

Chuy?n ông Lieberman s? du?c gi?i quy?t ra sao? N?u ông b? phía Dân Ch? dóng c?a, bên C?ng Hòa s? m? r?ng c?a dón ông - nghe d?n hai ngh? si C?ng Hòa là các ông Lindsey Graham c?a bang South Carolina và Arlen Specter c?a bang Pennsylvania dã du?c giao trách nhi?m v?n d?ng m?i ông Lieberman v? sinh ho?t chung v?i d?ng. Nhung gi?i pháp chính tr? d?p nh?t v?n là ông John McCain d?c c? t?ng th?ng, sau dó loan báo ch?n ông b?n thân Joseph Lieberman n?m gi? m?t b? nào dó.

N?u di?u th? nhì x?y ra, bên Dân Ch? không b? mang ti?ng “tr? thù” ngu?i sinh ho?t chung v?i mình, phía ông McCain l?i có co h?i d? trình bày cho dân chúng th?y di dúng v?i cam k?t “s? m?i nh?ng ngu?i tài gi?i nh?t tham chính, không phân bi?t C?ng Hòa hay Dân Ch?”.