Tr?n Kh?i Thanh Th?y

Chó n?m* th? mà ngày v?n không h?t dài, dêm v?n không h?t sâu, ch?ng còn vi?c gì d? làm cho quên s?u, quên t?i, ch? em tôi l?i dành “gà què an qu?n c?i xay” v?y. Có di?u c?i xay ? ngoài d?i do d?ng lãnh d?o thì không h? xay gió mà ch? xay th?t, xay dân, còn c?i xay trong này c?a d?ng còn nghìn l?n kh?n n?n hon... công khai c?m thêm c? dùi cui, còng s? 8, cùm xích vào các cánh quay c?a c?i, nên lo to mo là an chu?ng li?n. Th?t v?i xuong, tim óc dính li?n ngay t?p l?, ch? khác gì c?nh dâm xe ô tô ? ngoài ph?, hay c?nh tao lo?n, ch?t chóc do chi?n tranh, c?nh th?p t? nh?t sinh do dau ?m, dói nghèo, b?nh t?t mà T? H?u dã dày công mô t?:

Chúng ta con m?t cha, nhà m?t nóc

Th?t v?i xuong, tim óc dính li?n

Bi?t r?t rõ lu du?c dào t?o d? di?u hành c?i xay th?t ngu?i kh?ng l? trong lòng d?ng, bác là ai, tôi v?a d?c tho, v?a nghêu ngao hát:

Không chó gì b?ng chúng

Ch? vi?c gì không làm

Ð?p phá và tri?t h?

Ngu?i t?t chúng ch?ng tha.

Ði lên công an

Làm theo l?i bác ...

Không chó gì b?ng chúng

Ch? s? ti?n không nhi?u

T?u thoát và vu?t ng?c

Nh?t quy?t chúng th? ra.

Giu?ng bên, ch? th? dài, ngán ng?m:

- Ð?c m?m d?c mi?ng quá d?y...

Ð?ng vào n?i dau tâm h?n, th? xác, tôi quy?t chí không tha, sau m?t h?i suy nghi, tôi nh?m nh?n tr? l?i:

- Là giáo viên d?y Sinh, em thu?ng d?y cho h?c sinh - nh?ng d?a tr? 15-16 r?ng con ngu?i là m?t th?c th?, g?m hai ph?n: con và ngu?i. Ph?n con v?i nh?ng thu?c tính chung nhu nhi?u lo?i d?ng v?t khác cùng b?n nang và nh?ng d?c v?ng tuong ?ng kèm theo. Ph?n ngu?i g?m có tình c?m, nh?n th?c và tâm linh... Bao nhiêu nam qua, ông bà tiên t? d?u d? cao giá tr? tâm linh, l?p d?n, xây di?n, d?ng chùa, t? ch?c l? h?i d? kh?n v?ng c?u cúng... Trong d?i thu?ng thì d?y con cháu không du?c an ? th?t d?c d? không b? qu? báo v? sau, ch? có c?ng s?n vô th?n không ch?p nh?n s? t?n t?i c?a tâm linh, c? tình g?t sang phía d? doan và ph? d?nh tr?ng tr?n... Ch? c? th? nghi di, n?u con ngu?i ch? có ph?n co th?, và nh?n th?c thôi, khi co th? m?t, nh?n th?c không còn, thì cu?c s?ng gi?n don bu?n t? d?n m?c nào? Cho dù sau này khoa h?c d?t t?i d?nh cao vu tr?, có th? ch? t?o ra ngu?i máy, có d? kh? nang nh?n th?c, tu duy nhu ngu?i th?t di chang n?a, thì ph?n tâm linh có t?o n?i không? N?u ch? d?ng l?i ? nh?n th?c, thì con ngu?i có c? ph?n thi?n và ác cùng s?ng chung trong m?t... cái d?u, nhung n?u con ngu?i bi?t d? cao tâm linh, thì không th? làm di?u ác, không th? dung tha cho cái ác, vì trong tâm linh ch? có s? ng? tr? c?a tính thi?n, lòng nhân ái, bao dung, d?n d?t con ngu?i d?n t?n ng?n ngu?n c?a s? thanh cao thánh thi?n. Ti?c r?ng lu công an c?ng s?n, không có m?t tí tâm linh nào trong ngu?i nên ra s?c cu?p phá, dàn áp, dánh d?p. Rõ ràng trong c?c bia hàng ngày do nh?ng d?ng luong, d?ng thu?ng c?a chúng nó n?c vào, có nh?ng gi?t nu?c m?t oan khiên t?i h?n, cam thù c?a ch?ng con em cùng bao nhiêu tri?u ngu?i Vi?t Nam còn gì?

- Cho nên cô m?i nh?i ch?ch tho c?a bác d? ch?i lu kh?n, coi d?y là nh?ng di?u khuyên c?a bác H? v?i công an nhân dân ch? gì? Ch? cu?p l?i.

Ðang n?m, tôi b?t ng?a:

- Tho c?a bác nào? Ch? l?i b? d?u d?c r?i, n?u du?c phép hô kh?u hi?u v? c?, em xin hô d? ba l?n:

H? Chí Minh m?t v? sinh!

H? Chí Minh m?t v? sinh!

H? Chí Minh... m?t...

- Thôi di cô, nhu b? ch?m n?c, ch? b?t th?n n?i dóa:- C? nu?c ngu?i ta tôn vinh, m?t mình cô ch?ng phá, sao không làm dòng nu?c ch?y xuôi, l?i c? thích ch?y ngu?c th?? Không s? ch?t chìm à?

Ðã g?p quá nhi?u c?nh hu?ng nhu th? này, nên tôi dáp, gi?ng d?y bình tinh, t? tin:

- Th?c ra d?ng làm cho c? d?t nu?c này ch?y ngu?c, m?t mình em theo guong ông bà, d?o lý, nên ch? bi?t ch?y xuôi thì có. Vì th? thà ch?t xuôi, còn hon s?ng ngu?c, v?i l?i ch? không nghe danh nhân th? gi?i nhân d?nh à: “Nhai l?i c?a mình thì chóng chán, còn nhai l?i c?a ngu?i khác thì m?t v? sinh”. C? H? nhà mình n?i ti?ng là ngu?i nhai l?i các kinh di?n c?a Trung Qu?c, M?, Pháp, nên b? coi là m?t v? sinh cung dúng thôi.

- Cái gì? Ch? c? cùng li?u thân, cái câu cô v?a nh?i ch? ph?i tho Bác H? khuyên thanh niên Vi?t Nam là gì. T?t c? các nhà báo, nhà van d?u kh?ng d?nh rõ ràng nhu v?y:

Không có vi?c gì khó,

Ch? s? lòng không b?n

Ðào núi và l?p bi?n

Quy?t chí ?t làm nên.

- Ch? oi, tôi gân c? cãi: - B?n câu ?y, th?c ch?t là tho 5 ch? cho tr? em, có ngu?n g?c t? sách “?u h?c ngu ngôn thi”. N?i dung nhu sau:

T?c son thông d?i h?i

Luy?n th?ch b? thanh thiên

Th? thu?ng vô nhân s?

Nhân tâm t? b?t kiên.

Có v? tin vào v?n ki?n th?c c?a tôi, ch? dài c? nghe ngóng, tôi nói ti?p:

- Ð? em d?ch sang ti?ng Vi?t cho ch? nghe:

Ð?c núi thông ra bi?n

Ð?i dá, vá tr?i xanh

Trên d?i không vi?c khó

Ch? s? lòng không kiên.

- Nghia là bác s?a l?i tho c?a h? ch? gì? ch? h?i

- Không ph?i s?a l?i mà là d?o chích, nhai l?i, ch? hi?u không, ch? v?i v?n li?ng ti?u h?c nhu bác thì nh?c hòn dá ngay du?i chân còn không du?c, còn ph?i l?a ngu?i khác h?, làm sao d?c dá, thông ra bi?n du?c?

Nhu nh? ra di?u quen thu?c, ch? b?t ch?t h? th?p gi?ng:

- À tôi v?n nh? bài tho v? hòn dá c?a bác... và ch? d?c:

Hòn dá to

Hòn dá n?ng

Ch? m?t ngu?i

Nh?c không d?ng

Hòn dá n?ng

Hòn dá b?n

Nhi?u ngu?i nh?c

Nh?c lên d?ng...

L?i d?n lu?t tôi th? dài ngán ng?m khi liên tu?ng t?i th?c tr?ng c?a d?t nu?c hi?n t?i:

- Cha nào con n?y, ch?ng nào, v? n?y, ch? trách dân t?c Vi?t Nam bây gi? là dân t?c m?t v? sinh nh?t th? gi?i, chuyên nhai l?i d? th?a thãi c?a các nu?c tu b?n. Nào xe máy, ô tô second hand, nào qu?n áo hàng thùng, xi da, nào máy móc dã qua s? d?ng... h?t nhu con b? xít an phân rác c?a ngu?i và d?ng, th?c v?t.

Ch? rùng mình r?i nhu m?t phát ki?n vi d?i, phát bi?u:

- Bi?t dâu b? xít an phân, an rác l?i ngon lành nhu ngu?i dân an ti?c thì sao, tr?i sinh ra th? mà.

Ðúng d?y, tôi b?o:

Tr?i sinh ra th? h? H?

Là tr?i tri?t h?t co d? Vi?t Nam*

B? d?n vào t?n chân tu?ng, ch?ng còn gì d? bi?n minh, ch? quay m?t vào tu?ng, làm nhu dã thi?p ng?, tôi bèn dánh ti?ng:

- Theo ch? ai là ngu?i gi?i nh?t Vi?t Nam?

L?ng ng?t nhu m?t xác u?p, ch? không thèm tr? l?i... Tôi im l?ng ch?, và không d? dàng g?t b? nh?ng suy nghi dang c?a qu?y trong d?u, tôi b?o, nhu di gu?c trong... b?ng ch?:

- Không ph?i bác H? kính yêu c?a chúng ta dâu mà là các th? h? H? Chí Minh ti?p theo, c? th?, tho ca th?i d?i m?i xã h?i ch? nghia vi?t:

- Gi?i a d?ng chí Ð? Mu?i

Van hóa l?p 4 cung ng?i trung uong

Gi?i a d?ng chí Ð?c Luong

S?a nhà ba t? vì thuong dân nghèo

Ð?ng ta m?t lu Chí Phèo

Van d?t võ dát l?i trèo gh? trên

Ð?p hi?n tài xu?ng d?t den

Trí khôn v?t b?, dê hèn nhu nhau

- Tôi bi?t ngay mà; không thèm quay d?u l?i, ch? dáp, nhu dang nói chuy?n v?i b?c vách: - Th? nào cô cung k?t thúc b?ng vi?c nói x?u d?ng mà, c? chính tr? chính em mãi... dau c? d?u... Thôi, thay dòng, d?i hu?ng di.

Tôi cu?i xòa.

- Ðu?c! Th? d? ch?: Lang trung là gì nào?

- L?i ti?ng Hán à, ch? ng?n ngo, th? thì tôi ch?u!

- O hay, tôi dáp: - Có xua cung ph?i có nay ch?, lúc nào cung chính tr?, chính em, thì bây gi? là... chính mình còn gì?

Ch? hi?u du?c m? ngôn t? bí hi?m c?a tôi, ch? n?m ng?a, m?t m? to thao láo dõi lên tr?n nhà. Tôi g?i ý:

- Lang là gì nào?

Ch? ng? ng?:

- Có ph?i lang trong ch? lang quân không?

- Ph?i: lang là ch?ng, tôi dáp: - Còn trung?

Ch? v?n ng?n ngo , mê man nhu th? b? bóng dè

- Trung là gi?a ch? còn gì n?a. Tôi dáp và ti?n mi?ng k? l?i m?t câu chuy?n d?y b? ích và lý thú cho ch? nghe:

Nhà n? v?n có ti?ng là giàu nh?t làng, vì v?y ông ch? l?y li?n ba cô v?. Cung vì thân này luôn x? làm ba, m?nh d? bà n?, m?nh bà kia... nên ngày qua tháng l?i, ông ta du?i s?c d?n r?i... ?m.

Bi?t mình ôm nhi?u, s?c l?m, s?m mu?n cung ph?i r?i cõi ra di, ông ta li?n b?o ba bà v?:

- Tôi s?p di r?i, bây gi? không phân bi?t v? c?, v? hai, v? ba n?a. T? hôm nay, h? ai h?u h? nâng gi?c tôi chu dáo, tôi s? l?p di chúc cho ngu?i dó nhi?u c?a c?i có giá tr? nh?t trong nhà.

Ngày ông h?p h?i, c? ba bà quây qu?n bên ông, bà c? ng?i ghé xu?ng d?u giu?ng, sát d?u ông. Bà Hai ý t? ng?i phía chân giu?ng, ngay c?nh chân ông. Bà Ba ch?ng còn cách nào khác, dành khép nép ng?i ? gi?a giu?ng, ngang b?ng ch?ng.

Ng?i chua ?m ch?, ch?t bà c? th?y d?u ch?ng có v? l?nh, li?n ôm v?i d?u ch?ng, la toáng lên:

- Ôi lang th? c?a em, anh s?p di th?t r?i sao? Ô hô...

Bà Hai cu?ng lên, ôm v?i chân ch?ng, tru tréo:

- Ôi lang túc c?a em, d?ng b? em mà di anh oi, t?i cho em l?m... i hi...

Bà ba không bi?t làm cách nào, v?i vàng cúi xu?ng ôm c?ng l?y b?ng ch?ng, gào to:

- Ôi lang trung c?a em oi! Ai hai... Anh n? lòng nào b? em m?t mình tr?ng v?ng, qu?nh hiu anh oi...

C? ba bà cùng s?t sùi n?c n?, ai hai, ô hô, i hi... ?m i c? m?t góc làng. Ch?t ông ch?ng t?nh l?i, hé m?t nhìn, t? ý không b?ng lòng r?i b?o:

- Ðu?c, ta s? giành m?i c?a c?i và ngôi nhà cho bà Ba, vì bà ?y hi?u lòng ta nh?t, còn bà C?, bà Hai, hãy cút di mà chia nhau m?nh vu?n c?n cu?i xóm. Khi s?ng ta chi?u chu?ng nâng niu các bà h?t lu?t, có phân bi?t v? c?, v? hai v? ba dâu? Còn s?c là còn chi?u, dêm nào ta cung xu?ng ng? d? v?i ba bà, cho các bà kh?i ganh t?, chành ch?e, d? cho ta yên... Nào ng?... d?n lúc s?p xu?ng l? r?i, m?i bi?t rõ, ch? cô Ba là hi?u và c?n ta hon c?.

Chuy?n k? chua h?t, ch? dã cu?i ch?y nu?c m?t:

- ?i gi?i, bây gi? thì tôi hi?u lang trung là gì r?i? Là khúc gi?a cùng c?a quý c?a ch?ng dúng không?

V?n b?n tính h?n nhiên, tôi nh?c:

- Hi?u r?i thì d?ng bao gi? nh?m gi?a lang trung và lang quân nhé, k?o sau này ra tù, em Th?y h?i: -Lang trung c?a ch? có nhà không, l?i h?n nhiên tr? l?i :

- Lang trung tôi v?a ch?y tung tang ra kh?i nhà mua qu?n dùi r?i... là ch?t b? bu d?y(!)

- Hi?u r?i, ch? v?a cu?i v?a dáp:- Lang quân là toàn b? co th? ch?ng g?m c? ba ph?n, d?u, mình, t? chi, còn lang trung ch? có m?i khúc gi?a cùng c?a quý c?a ch?ng thôi dúng không?

- Ðúng .Tôi dáp.

Giu?ng bên ch? d?i cho ng?t con cu?i r?i cao gi?ng khiêu chi?n:

- Ðúng là d?... Thìn d?p có khác, thèm... ?t quá nên ph?i lôi chuy?n ti?u lâm ra d? k?.

- Th? còn ch? thì sao h?? Tôi an mi?ng tr? mi?ng: - 6 tháng vào dây dã bao nhiêu l?n dít m?t, mót... ?t r?i?

Cu?i chán, c? hai ch? em nhà “Thìn d?p” và “dít m?t” chúng tôi thu x?p chan màn di ng?.

Ð?a ng?c C?ng S?n, tháng 9, 2007

Hang da, 2 tháng 5, 2008

Tr?n Kh?i Thanh Th?y

(Còn ti?p)

*L?m trò (Nói lái)

**Ca dao Mi?n Nam