T?ng nhu m?t phép l? c?a ngu?i Vi?t t? n?n

(Vi?t d? tu?ng nh? Ð?c Ông Phêrô Nguy?n Thanh Long,

- Sinh ngày 15/11/1937 t?i giáo x? Báo Ðáp, Bùi Chu,

- M?i qua d?i t?i Maryland, Hoa K? lúc 7 gi? 54 sáng ngày 21/4/2008, hu?ng th? 71 tu?i)

GS Nguy?n Lý-Tu?ng

Tháng 8, 2004, chúng tôi có m?t t?i giáo x? “M? Vi?t Nam” do Linh M?c Phêrô Nguy?n Thanh Long ph? trách. (Lúc dó ngài chua du?c Tòa Thánh Vatican ban t?ng tu?c v? Ð?c Ông)... Chúng tôi dã ? l?i trong nhà x? tr?n 3 ngày, s?ng bên c?nh Cha Long, v?i m?c dích th?c hi?n m?t thiên phóng s? v? sinh ho?t c?a C?ng Ðoàn mang tên “M? Vi?t Nam” v?i s? phát tri?n d?c bi?t dã du?c du lu?n kh?p noi, nh?t là gi?i truy?n thông t?i Hoa K? xem nhu là “m?t phép l? c?a ngu?i Vi?t t? n?n”.

Ngày Chúa Nh?t, 15 tháng 8 nam 2004, giáo x? M? Vi?t Nam t?i Maryland thu?c T?ng Giáo Ph?n Hoa Th?nh Ð?n, dã t? ch?c M?ng L? B?n M?ng (cùng ngày v?i L? Ð?c M? H?n Xác Lên Tr?i du?c t? ch?c t?i La Vang, Vi?t Nam). Ð?c bi?t t?i Maryland trong ngày này, có s? hi?n di?n c?a Ð?c T?ng Giám M?c Têphanô Nguy?n Nhu Th? (TGP Hu?, t? Vi?t Nam qua) và Ð?c Giám M?c Dominic Mai Thanh Luong, (Ph? Tá GP Orange, t? California d?n), d?ng t? trong Thánh L? “d?i tri?u”...

Theo chuong trình, lúc 11 gi? 30 Thánh L? T? On và M?ng Kính Ð?c M? H?n Xác Lên Tr?i. Sau dó, cung nghinh “Nu?c” và “Ð?t” du?c mang t? Vi?t Nam qua g?m có nu?c sông H?ng (Hà N?i, mi?n B?c), nu?c sông Huong (Hu?, mi?n Trung) và nu?c sông C?u Long (C?n Tho, mi?n Nam). Ba chai nu?c c?a ba mi?n... du?c d? vào b? c?n c?a Hòn Non B?, noi có Thánh tu?ng Ð?c M? La Vang dúc b?ng d?ng. Ð?c TGM Têphanô Nguy?n Nhu Th? làm phép tu?ng Ð?c M? La Vang. Sau Thánh L?, có ti?c m?ng do giáo x? t? ch?c t?i H?i Tru?ng Giáo X?. Nhà th? này do LM Phêrô Nguy?n Thanh Long và bà con giáo dân dã b? công s?c trong hon 20 nam d? xây d?ng lên, v?i ki?n trúc mang hình ?nh Vi?t Nam. Ðây là m?t ki?n trúc r?t d?c dáo, hi?n di?n t?i vùng Hoa Th?nh Ð?n, th? dô c?a Hoa K?.

Chúng tôi d?c du?c trong tài li?u c?a giáo x? nhu sau:

“...Ông bà ta t? ngàn xua dã d?y: ‘Cây có c?i, nu?c có ngu?n’. Trong sách Lam Son Th?c L?c (danh nhân Nguy?n Trãi vi?t thay vua Lê Thái T?), m? d?u: “V?t b?n h? Thiên, nhân sinh do T?” (Muôn v?t g?c t? Tr?i, con ngu?i g?c t? T?). Th?a hu?ng tinh th?n di s?n c?a T? Tiên, ngày Chúa Nh?t 15/8/2004, giáo x? M? Vi?t Nam thu?c T?ng Giáo Ph?n Hoa Th?nh Ð?n, t? ch?c m?t cách tr?ng th? ngày ‘Nu?c V? Ngu?n H?n Thiêng Sông Núi’ d? nh? on ti?n nhân và cung là d?p m? h?i l? NU?C ghi d?u chân ngu?i Vi?t d?n vùng Th? Ðô Hoa K? 29 nam tru?c và dang chu?n b? cho ngày k? ni?m 30 nam (1975-2005) ngu?i Vi?t t? do d?nh cu t?i h?i ngo?i, dã ki?n t?o du?c m?t c?ng d?ng càng ngày càng trù phú th?nh vu?ng trên kh?p nam châu b?n bi?n mà báo chí Âu M? thu?ng ca t?ng nhu m?t ‘phép l? Vi?t Nam’.

D?p này, giáo x? M? Vi?t Nam t? ch?c ru?c ki?u truy?n th?ng v?n n?i ti?ng trong vùng t? nhi?u nam qua, v?i thu?ng dình son son th?p vàng và ki?u bát c?ng c?a giáo x?, v?i dàn qu?t, phuong du, c? ngu hành (ngu s?c), v?i chiêng tr?ng. Ð?c TGM Têphanô Nguy?n Nhu Th?, Ð?c Cha Mai Thanh Luong, các Linh M?c Vi?t Nam (t? kh?p noi v?). M?t s? quan khách Hoa K? t?i qu?n Montgomeery, ti?u bang Maryland, d?i di?n Ph?t Giáo, Cao Ðài, Tin Lành và nhân si d?a phuong cung có m?t trong l? h?i, m?t nét d?c thù c?a van hóa Vi?t Nam trên d?t M?. Ca si Khánh Ly dã hát trong d?p này d? tôn vinh Me La Vang, M? Vi?t Nam. Sau Thánh L? d?ng t? t?i Thánh du?ng, Ð?c TGMTêphanô Nguy?n Nhu Th? s? ban phép lành cho ‘b? nu?c và hòn non b?’ tu?ng trung cho m?t nu?c Vi?t Nam ? h?i ngo?i và ? vùng Th? dô Hoa K? v?i ni?m t? hào nu?c ta có g?n 5000 nam van hi?n.”

Theo Cha Long:

“Hòn non b? là m?t công trình ngh? thu?t c? truy?n c?a dân t?c. Có cây c?i, núi non mà ? d?y là h?n thiêng sông núi trên mi?n d?t h?a. B? là c?nh bi?u tu?ng thiêng liêng c?a h?n nu?c nh?c nh? con cháu, Cha R?ng M? Tiên t? cõi nu?c mà lên. Thang hoa do g?c t? Tr?i là t? tiên c?a Vi?t t?c cho nên dân t?c Vi?t Nam dã l?y nu?c d? g?i tên nu?c. Nu?c ? b? c?nh non b? c?a giáo x? M? Vi?t nam l?y t? ba ngu?n nu?c thiêng t? Vi?t Nam dua qua, dó là nu?c sông H?ng, sông Huong và sông C?u Long, hòa l?i thành m?t ngu?n nu?c Vi?t nh?t quán trong truy?n th?ng m?t b?c m? tram con. Trên núi có ki?n là con v?t bi?t s?ng doàn k?t, có t? ch?c thành xã h?i và có tình d?ng lo?i, tình bè b?n d?i x? v?i nhau. Ki?n g?p nhau thì c?ng d?u vào nhau nhu d? chào nhau...

“M?c dích xây b? c?nh và d?ng hòn núi non b? là d? nh?c nh? giáo dân và con cháu truy?n th?ng có núi, có non, có su?i, có sông và dó là H?n Thiêng Sông Núi ph?ng ph?t mà l?i thu?ng h?ng ngày ? vùng th? dô M? qu?c...”.

Nh? công lao xây d?ng giáo x? và ngôi Thánh du?ng mang màu s?c van hóa Vi?t Nam, t?o du?c n?p s?ng doàn k?t gi?a ngu?i Công Giáo trong giáo x? v?i nhau và gi?a ngu?i Công Giáo v?i C?ng Ð?ng Ngu?i Vi?t... chua d?y m?t nam sau ngày khánh thành hòn non b? và b? nu?c thiêng “H?n Thiêng Sông Núi” nhu dã tu?ng thu?t trên dây, Linh M?c Phêrô Nguy?n Thanh Long dã du?c Tòa Thánh Vatican nâng lên hàng Linh M?c V? V?ng t?i d?a phuong v?i tu?c v? “Ð?c Ông”. Ð?c Ông cung là Linh M?c, nhung là m?t Linh M?c V? V?ng, nghia là du?c vinh danh nh? công lao dóng góp c?a mình cho Giáo H?i... Khi du?c tin vui n?y, chúng tôi có “m?ng” ngài 2 bài tho nhu sau:

Chúc M?ng Linh M?c Nguy?n Thanh Long “lên ch?c” Ð?c Ông.

(Ðu?c tin LM Nguy?n Thanh Long, giáo x? M? Vi?t Nam t?i Maryland du?c lên ch?c Ð?c Ông, Thánh L? T? On và Ti?c M?ng vào ngày 17 tháng 6 nam 2005. Nguy?n Lý-Tu?ng xin g?i 02 bài tho Ðu?ng Lu?t m?ng Ð?c Ông)

Bài th? I

Chúc m?ng Linh M?c Nguy?n Thanh Long,

Giáo x? Vi?t Nam d?t c?a R?ng.

Non b? nu?c thiêng t? c? qu?c,

Linh dài l?a m?n ki?p luu vong.

M?t n?n tr?i d?t xây d?n thánh,

Tám hu?ng lâu dài v?i núi sông.

Kinh k? s?m hôm tròn b?n ph?n,

Bây gi? Cha l?i du?c lên Ông. (*)

Chú thích: (*) t? Linh M?c (Cha) du?c lên Ð?c Ông

Bài th? II

M?ng Ð?c Ông Nguy?n Thanh Long “m?t ch?c...”

Mai m?t Ð?c Ông xu?ng Ð?c Cha,

Th? là m?t ch?c: phúc chan hòa!

U?c chi du?c th? vui bi?t m?y,

M? ti?c vinh quy pháo ng?p tòa.

Ðàn ki?n bò quanh hòn núi gi?,

Nai vàng d?ng ng?m tr?n mua sa.

Hoa dang kh?p l?i, c? tung gió,

Con cái v? tham, r?n ti?ng ca!

Westminster, California ngày 27 tháng 5, 2005

Nguy?n Lý-Tu?ng “kính chúc”

(Chú thích: Ð?c Ông là tu?c danh d? Tòa Thánh Vatican ban cho m?t Linh M?c v? v?ng; Ð?c Cha là Giám M?c cai qu?n m?t Giao ph?n (diocese) là ch?c v? l?n hon Linh M?c).

Chúa g?i v?

Nam 2006, nhân d?p khánh thành Nguy?n Ðu?ng Ð?c M? La Vang (? trong Vuong Cung Thánh Ðu?ng Ð?c M? Vô Nhi?m Nguyên T?i t?i Th? dô Hoa Th?nh Ð?n) vào tháng 10/2006, chúng tôi l?i có d?p d?n tham Ð?c Ông Phêrô Nguy?n Thanh Long t?i Maryland... Lúc n?y, các công trình ki?n thi?t giáo x? xem nhu dã hoàn t?t. Ð?c Ông r?t vui m?ng du?c dón Ð?c TGM Hu? d?n tham l?n th? hai, tha h? hàn huyên tâm s?... Chúng tôi không th? nào quên du?c hình ?nh Ð?c Ông ng?i tru?c th?m nhà v?i “di?u thu?c lào” trong nh?ng bu?i chi?u c?a Tháng Mu?i, tr?i b?t d?u vào mùa Ðông, th?i ti?t mua l?nh c?a vùng Th? dô nu?c M?... Th? r?i, vào m?t ngày d?p tr?i nào dó, ngài dã d?n Westminster (California) và ngài cung dã không quên di?n tho?i cho chúng tôi di dón, hôm sau l?i di an ph? Nguy?n Hu? (? du?ng Bolsa)... Chúng tôi dã dua ngài di tham m?t ngu?i anh (b? strock) ? c?nh nhà th? Saint Polycarp (du?ng Chapman)... d? khoe chi?c áo và dai n?t m?i (nh?n khi lên ch?c Ð?c Ông)... Ngài r?t vui. Không ng?, vào Mùa Ðông nam ngoái, ngài tr? b?nh n?ng, ph?i vào b?nh vi?n gi?i ph?u tim... Và t?i 23/4/2008 v?a r?i, chúng tôi du?c tin thông báo trên Little Saigon Radio “Ð?c Ông Phêrô Nguy?n Thanh Long... dã qua d?i...”.

? xa, không v? tham d? l? an táng c?a Ð?c Ông du?c, chúng tôi có vi?t m?y l?i “Ti?n Bi?t Ð?c Ông” nhu sau:

Ti?n Bi?t Ð?c Ông Phêrô Nguy?n Thanh Long

- Sinh ngày 15/11/1937 t?i giáo x? Báo Ðáp (Bùi Chu)

- M?t ngày 21/4/2008 lúc 7 gi? 54 sáng, t?i Maryland, USA

Ð?c Ông Long! Ð?c Ông Long!

H?c vàng ngài dã thiên không xa r?i!

Nh? t? thu? cùng tôi g?p g?,

Tay n?m tay h?n h? m?ng vui:

Tru?c sau cung m?t ki?p ngu?i,

Ra di d? l?i cho d?i ti?ng thom...

Làng Báo Ðáp: mi?ng com, manh áo,

Ki?p dân nghèo: ch?y g?o t?ng ngày.

M? cha lam lu chân tay,

Nuôi con an h?c, có ngày thành danh.

Vào Nhà Chúa: tu thân, tu d?c,

Bao nhiêu nam... lên ch?c Ð?c Ông...

M?t tay xây d?ng c?ng d?ng,

L?p ra giáo su - h?t lòng vì dân...

“M? Vi?t Nam - Maryland”

Th? dô nu?c M?, d? ph?n vinh quang...

T? tay tr?ng: m? mang d?i cu?c,

Ngôi thánh du?ng: don d?c tháp cao.

Giáo dân t?p n?p ra vào,

Du khách tìm d?n... l?i chào thi?t thân...

Hòn non b? “nh? ân tiên t?”,

Nu?c sông H?ng “máu d? da vàng”.

C?u Long bên c?nh Huong Giang,

“Ð?a linh nhân ki?t” rõ ràng là dây!

Van hóa Vi?t, m?t ngày d?ng l?i,

Ti?ng chuông chi?u, còn mãi ngân vang.

Tru?c sân: r?p bóng c? vàng,

Nh?ng ngày l? h?i: v? vang gi?ng nòi!

Lúc th?nh thoi, ra ng?i t?a c?a,

Ði?u thu?c lào “khói t?a Mùa Ðông”...

Còn dâu hình bóng Ð?c Ông!

Nh?ng khi bè b?n... bên dòng su?i tiên ...

Nh? Ð?c Ông: tu hi?n, tu thánh!

Nh? Ð?c Ông: d?c h?nh song toàn!

Hôm nay v? cõi thiên dàng,

Xin thuong con cái: C?ng Ðoàn Vi?t Nam.

Nguy?n Lý-Tu?ng “Thành Kính Phân Uu”

California, ngày 24 tháng 4 nam 2008

(Bài này dã du?c d?c tru?c quan tài Ð?c Ông t?i thánh du?ng M? Vi?t Nam, Maryland, Hoa K?, dêm 24/4/2008)

Phu l?c:

Ð? bi?t qua v? Ð?c Ông Phêrô Nguy?n Thanh Long và Giáo x? M? Vi?t Nam ? vùng Hoa Th?nh Ð?n, xin m?i quý v? d?c bài sau dây c?a Lê Thi?p trong tác ph?m “Chân U?t Chân Ráo” do Quê Huong xu?t b?n, 2003, t? trang 214.

Gi?c mo Vi?t Nam

Ông Cha X? vi?n di?u thu?c d?t vào nõ chi?c di?u c?, ngón tay cái hoi mi?t nh?n nh?ng s?i thu?c nâu s?m xu?ng và châm l?a. Ông rít m?t hoi giòn tan, d?i b? que diêm, r?i th? ra r?t ch?m rãi. Khói thu?c lào d?m xanh, nhu quánh l?i không tan n?i trong cái không khí oi b?c c?a m?t bu?i chi?u Mùa H?.

Ông ng?i dó du?i g?c cây mo màng nhìn xuyên qua làn khói. Nh?ng thanh s?t làm khung tro tr?i, nh?ng m?nh tu?ng chua d?ng kín, nh?ng chi?c mái cong vút v?n còn ph?i có cái ch?ng, cái kê nhung ông bi?t ch?c cái gi?c mo mà ông g?i là Gi?c Mo Vi?t Nam c?a ông nay dã thành.

H?n là còn nh?ng khó khan tru?c m?t v? d? m?i phuong di?n, nhung Linh M?c Phêrô Nguy?n Thanh Long, Chánh X? Giáo X? M? Vi?t Nam bi?t ch?c Ngôi Thánh Ðu?ng, cái gi?c mo Vi?t nam c?a ông, s? m? c?a dón chào m?i ngu?i nhân l? Thánh Hi?n vào ngày 4 tháng 11 nam 2000.

Ngày dó, nhu nhi?u ngày tháng khác trong quá kh?, là m?t d?u m?c l?n trong cu?c d?i làm Linh M?c c?a ông.

Linh M?c Nguy?n Thanh Long, 61 tu?i, quê ? Báo Ðáp, Nam Ð?nh, nhung làng c?a ông l?i thu?c d?a ph?n Bùi Chu. Ông di tu t? nh?, lúc 11 tu?i du?c gia dình g?i vào nhà dòng ? Bùi Chu. Ông th? phong Linh M?c nam 26 tu?i t?i Sài Gòn và ch? hai nam sau, ông du?c c? làm Chánh X?. Ðây có th? là ni?m hãnh di?n c?a ông vì bình thu?ng m?t Linh M?c mu?n du?c c? di coi x? ph?i ít nh?t 5 nam sau khi th? phong. Tru?ng h?p c?a ông là m?t ngo?i l?. Ông k?:

- Cái dó khi?n tôi tr? nên kiêu ng?o. Còn tr?, nhung tôi du?c Ð?c Cha tin, giao phó m?i công vi?c. Tôi có nhà riêng, có tài x?. Tôi là Cha Chánh X?, là hi?u tru?ng, làm giám d?c nhà bang (bank), là giám d?c truy?n bá Phúc Âm, là t?ng tuyên úy c?a 300 bà m? Công Giáo... Tôi tu?ng làm gì cung xong.

Cái ông Linh M?c tr? tu?i dó xông xáo, lan lung vào m?i ho?t d?ng mà ông nghi r?ng h?p lý. Ông bàn v?i Ð?i Tá Nguy?n Bé v? nh?ng b?t l?c trong n? l?c ch?ng C?ng c?a Vi?t Nam C?ng Hòa, v? n?n tham nhung ngày m?t tr? thành qu?c n?n, v? nh?ng thi?u sót trong công vi?c hu?n luy?n si quan và ông dã dua ra nh?ng gi?i pháp dao to búa l?n d? ch?n ch?nh.

Ông b?t ch?p ti?ng xì xào chung quanh, b?t tay làm vi?c ch?t ch? v?i các tu si Ph?t Giáo d?n n?i m?t s? con chiên g?i ông là Thích Thanh Long.

Khi nh?n x? Tân Châu, Vung Tàu, ông mua du?c m?t th?a d?t d? d?ng nhà th? nhung chung quanh có nhi?u ? mãi dâm.

Ông v?n ti?n hành chuong trình và d?n d?n nh?ng ? mãi dâm dã ph?i d?n di noi khác, nhu?ng ch? cho con chiên c?a Chúa.

Ông thành công và càng thành công, càng du?c các Cha B? Trên tin c?y. Ông càng t? tin, t? tin d?n d? sau này ông dùng ch? kiêu ng?o d? ch? mình vào th?i gian dó. Su?t 10 nam sau khi th? phong Linh M?c, ông ch? di t?i, g?t b? m?i chông gai, luôn luôn nhìn v? phía tru?c và luôn luôn nghi không gì có th? c?n tr? n?i ti?n trình ph?c v? Chúa, ph?c v? Giáo H?i c?a ông.

Cho d?n khi nhu t?t c? nh?ng ngu?i dân Vi?t Nam sau 1975, ông b? l?t tr?n, b? ném vào m?t hoàn c?nh khác, m?t môi tru?ng khác. Ông cho vo, l?i th?i, b?t l?c và lòng kiêu ng?o c?a ông b? xúc ph?m n?ng. Ông nói v? kh?i d?u c?a m?t quãng th?i gian den t?i nh?t trong cu?c d?i ph?c v? Chúa c?a ông:

- Tôi n?i gi?n. Ngay t? lúc c?m chi?c cà mèng di lãnh com ? d?o Guam, tôi th?y tr?i d?t nhu s?p d?. Tôi nhìn các ch?c s?c c?a mi?n Nam và c? các cha b?n nhu nh?ng b?c tranh t?ng ng?ng không khung, quang lan lóc ? m?t xó.

Ông không than, không khóc nhung máu lúc nào cung nhu sôi lên.

Nam 1975, ông d?n Harrisburg, Pensylvania t?m trú trong d?a ph?n n?y. Khi m?t Linh M?c vô c? r?i kh?i x? không có phép c?a Giáo H?i là t?i l?n. Nhung vì hoàn c?nh d?c bi?t c?a mi?n Nam, Ð?c Giáo Hoàng dã ban phép xá t?i và yêu c?u các Giáo Ph?n kh?p noi trên th? gi?i dang tay dón ti?p và giúp d? các Linh M?c Vi?t Nam.

Linh M?c Nguy?n Thanh Long du?c Giáo Ph?n Harrisburg dón, nhung ông th?y mình ch? là m?t con chiên gh? l?, b? h?t h?i.

Ông nói:

- Có th? vì cái n?i dau m?t nu?c quá l?n, có th? vì hoàn c?nh s?ng khác bi?t, có th? vì b?t d?ng ngôn ng?, có th? vì cô don và l?n hon c?, có th? vì lòng kiêu ng?o c?a chính tôi.

Ông xin chuy?n v? Hoa Th?nh Ð?n.

Cái màu den chung quanh ông càng ngày càng che kín, dìm ông vào nh?ng dau kh? mà sau n?y nhìn l?i, ông nói:

- Ch? có Chúa m?i giúp tôi vu?t qua.

Ông d?nh xu?t, ph? nh?n t?t c?. Ông d?nh l?y v?, d? con, s?ng nhu m?t ngu?i dân luu vong v?t v?.

Ông s?ng trong m?t can phòng nh? c?a Giáo Ph?n nhung su?t ngày ? ngoài du?ng, tìm g?p ngu?i này ngu?i kia, cho d?n t?i m?t m?i v?. Cung cách s?ng và thái d? s?ng khi?n ông du?c nh?ng ngu?i d?ng d?o g?i là Long Ðiên. M?t ngu?i thân v?i ông, ông Ð? Ðình Duy?t k? l?i:

- Cha Long di v?i tôi su?t ngày. Cha v?n ôm theo cái di?u cày. Ð?n t?i, khi tôi th? cha xu?ng, ông c? l?n khân nhu s? hãi. Và khi ông xu?ng, ông d?ng bên l? du?ng nhu không mu?n v? noi t?m cu. Ông c? d?ng dó nhìn chúng tôi ccho d?n khi di m?t hút.

Linh M?c Nguy?n Thanh Long v?i lòng kiêu ng?o cao d?, nhu dây dàn cang quá ch? ch? m?t cái búng tay nh? là d?t tung.

M?t bu?i t?i, ông v? l?i noi t?m trú và m? nu?c t?m. Chua k?p t?m thì có ti?ng gõ c?a. M?t v? Linh M?c ngu?i M? ? ngay du?i phòng ông m?t h?m h?m. Cha Long k?:

- Ch?c vì cái cu xá quá cu, ?ng nu?c b? hu sao dó nên nu?c ? phòng tôi r? xu?ng du?i. Ông Linh M?c ngu?i M? nói v?i tôi và tôi ch? nghe du?c ch? mad. Tôi gi? t? di?n thì th?y Mad là diên r?. Bây gi? ng?i nghi l?i không rõ ông cha b?n ngu?i M? nói “You are mad” hay “I am mad at you” nhung lúc dó thì tôi n?i diên th?t s?. Nó b?o mình diên. Tôi nh?t d?nh xu?t.

GS Nguy?n Lý-Tu?ng