?n d?nh qui lu?t và di?u hành nh?ng khu gia cu này là h?i ch? nhà, homeowners' association, du?c vi?t t?t là HOA và có m?t h?i d?ng qu?n tr?. N?u mua nhà trong khu HOA, ngoài ti?n tr? cho ngân hàng và các chi phí ph? nhu di?n, nu?c, ch? nhà còn ph?i tr? ti?n cho h?i, thu?ng du?c g?i là ti?n HOA, d? cho h?i có ngân sách d? duy trì khu gia cu. Tùy vùng, ti?n HOA có th? cao ho?c th?p khác nhau. L? phí này có th? dua d?n quy?t d?nh có nên mua nhà trong khu HOA hay không.

S?ng trong khu HOA cung có nh?ng v?n d? gây phi?n toái mà ch? nhà nên bi?t. Sau dây là m?t s? th?c m?c và gi?i dáp du?c thu nh?t trên các trang báo chuyên v? d?a ?c t?i Hoa K?.

H?I: Tôi s?ng trong m?t khu gia cu không có c?ng ra vào t?i Nam California. H?i d?ng c?a h?i ch? nhà g?m có nam thành viên mà trong dó ba ngu?i có liên h? bà con v?i nhau, g?m cha ch?ng, con gái và ch? ru?t.

Gia dình này làm ch? 10 can trong khu gia cu c?a chúng tôi. Nh?ng gia dình khác có ngu?i gia nh?p h?i d?ng HOA theo tiêu chu?n luân phiên trong vòng 10 nam qua.

Hi?n nay m?t trong nh?ng can nhà c?a gia dình có ba ngu?i trong h?i d?ng HOA dang c?n du?c son ph?t l?i, t?a cây và c?t c?. Can nhà này dã b? b?n, thi?u cham sóc trong hon m?t nam. Nh?ng can nhà khác t?ng b? HOA g?i gi?y c?nh cáo vì nhà c?a h? không du?c tuom t?t theo tiêu chu?n c?a h?i ch? nhà.

M?t trong nh?ng can nhà khác c?a gia dình k? trên dã có nh?ng v?t li?u xây nhà n?m ? sân tru?c trong hon sáu tháng.

Tôi mu?n nêu hai câu h?i: Có th? nào HOA cho ba ngu?i trong m?t gia dình vào h?i d?ng hay không? N?u du?c, v?y h? có ph?i tuân theo qui d?nh dành cho t?t c? m?i ch? nhà trong khu gia cu hay không?

ÐÁP: Vì h?i ch? nhà du?c xem nhu m?t công ty tu nhân, nên nh?ng lu?t l? c?m gia dình tr? không th? áp d?ng trong tru?ng h?p này.

Tuy nhiên, s? quan tâm c?a b?n là di?u chính dáng. S? vi?c thi hành qui d?nh không d?ng d?u s? gây ?nh hu?ng x?u d?n t?t c? thành viên trong h?i. B?n nên bày t? s? quan tâm c?a mình v? nh?ng qui d?nh liên quan d?n vi?c c?t gi? v?t li?u xây c?t ? trong kho và cham sóc nhà c?a.

B?n nên tránh nh?c d?n vi?c ba ngu?i trong gia dình gi? vai trò trong h?i d?ng vì nêu v?n d? này ra ch? gây phi?n toái cho nh?ng vi?c khác mà b?n dang quan tâm hon, nhu cham sóc bên ngoài can nhà mà b?n dã nh?c d?n.

H?I: N?u qui lu?t di?u hành c?a HOA ghi r?ng v?n d? duy trì khu v?c công c?ng thu?c trách nhi?m c?a h?i ch? nhà, v?y li?u h?i d?ng có quy?n thi hành m?t qui lu?t khác cho phép ch? nhà du?c tr?ng hoa chung quanh can nhà c?a h? và yêu c?u ch? nhà ph?i duy trì khu v?c dó?

ÐÁP: H?i d?ng không có quy?n dua ra di?u l? di ngu?c v?i qui lu?t di?u hành. N?u mu?n thay d?i qui lu?t, h?i c?n có d? s? phi?u c?a các thành viên trong h?i.

H?I: M?t trong các thành viên trong h?i d?ng dã vi ph?m qui lu?t. Trong vai trò ch? nhà, tôi ph?i làm gì n?u h?i d?ng và công ty di?u hành t? ch?i thi hành m?t trong các qui lu?t mà thanh viên dã vi ph?m? Tôi dã t?ng di?n don khi?u n?i và h? nh?t d?nh không ch?u thi hành.

ÐÁP: “M?t trong các qui lu?t” xem có v? mo h? quá. Không ph?i t?t c? các qui lu?t d?u du?c so?n th?o m?t cách công bình ho?c mang tính ch?t quan tr?ng c?n du?c thi hành tuong duong nhau. Th? nhung c? xem s? vi ph?m quá hi?n nhiên liên quan d?n m?t qui lu?t, ch?ng h?n nhu d?u m?t chi?c xe b? c?m, nuôi m?t con chó pitbull có kh? nang gi?t ngu?i ho?c gi?t m?t sinh v?t khác, ho?c xây thêm phòng không có gi?y phép vào can nhà ho?c can condo.

Trong tru?ng h?p dó thì b?n có quy?n th?c m?c v? s? ph?m lu?t. N?u m?t thành viên trong h?i d?ng nghi r?ng qui lu?t du?c d?t ra ch? du?c áp d?ng d?i v?i ngu?i khác mà không d?i v?i chính h?, thì thành viên dó không x?ng dáng du?c ng?i trong h?i d?ng. Ðó là di?u d? hi?u.

Trong nh?ng gì mà b?n có th? làm là vi?t m?t thu ki?n ngh? và kêu g?i nhi?u ch? nhà ký tên vào ki?n ngh? dó. Thí d? nhu có thêm nam ho?c 10 ch? nhà d?ng ý v?i b?n và ký tên trên ki?n ngh? thì s? quan tâm c?a b?n càng có lý do chính dáng hon. Ki?n ngh? c?n ghi rõ di?u lu?t b? vi ph?m và cách th?c s?a l?i s? vi ph?m dó.

N?u thu không mang l?i k?t qu? mong mu?n, m?t lá thu do lu?t su so?n th?o có th? t?o áp l?c m?nh hon d?i v?i h?i d?ng ch? nhà. Các thành viên c?a h?i d?ng cho trách nhi?m cá nhân d?i v?i nh?ng hành d?ng liên quan d?n HOA, và trong quá kh? dã có m?t s? thành viên b? tòa ph?t n?ng vì không làm dúng trách nhi?m du?c giao phó.

M?t di?u mà b?n cung có th? làm là v?n d?ng d? du?c b?u vào h?i d?ng HOA. Trong vai trò m?t thành viên c?a h?i d?ng thì b?n có th? t?o thay d?i. Thu?ng thì s? thay d?i ? bên trong d? th?c hi?n hon so v?i thay d?i t? bên ngoài.

H?I: M?t ch? nhà dã yêu c?u HOA ph?i s?a ch?a s? hu h?i trên sàn g? ? mái hiên sau nhà do ch? cu gây ra. S? hu h?i trông có v? nhu v?t cháy do lò nu?ng th?t gây ra. Ch? nhà cho r?ng dáng lý HOA ph?i thanh tra nh?ng can h? du?c rao bán d? có th? s?a ch?a nh?ng hu h?i tru?c khi ch? m?i hoàn t?t th? t?c mua nhà.

ÐÁP: Cho dù s? hu h?i không là nh?ng hu mòn di?n ra bình thu?ng theo th?i gian mà do ch? cu gây ra, trách nhi?m không n?m trên vai c?a HOA. H?i d?ng HOA cung không có b?n ph?n ph?i xem xét nh?ng can nhà dang du?c rao bán. Trong tru?ng h?p du?c xem nhà tru?c và khám phá v?t hu h?i trên sàn nhà khi mua, ch? m?i có th? yêu c?u ch? cu ph?i s?a ch?a tru?c khi ký h?p d?ng mua nhà. Ch? m?i không th? b?t HOA ph?i ch?u trách nhi?m trong tru?ng h?p này.

Bài vi?t này dã d?a theo tài li?u trích t? báo McClatchy-Tribune News và trang m?ng Realy Times. (h.d.)