Nguy?n Th? Xuân L?c

Bu?i chi?u cu?i Ðông, tr?i dang n?ng, d?t nhiên gió to, th?i nghiêng ng? hàng cây d?c hai bên du?ng và tr?i b?ng dung l?nh ng?t. Tôi dóng kín c?a s?, chui vào can phòng làm vi?c nh? bé, xinh x?n nhung b?a b?n. Nh?ng lúc tr? tr?i nhu th? này, tôi ch? mu?n du?c ? gi?a nh?ng d? v?t thân thi?t. Nh?ng khung ?nh k? ni?m c?a gia dình, khung ?nh nh? du?c treo trên tu?ng, khung to, và n?ng ph?i d? d?a vào vách... Hình ?nh c?a gia dình con cháu và th?i tho ?u c?a sáu ch? em du?c thu g?n trong không gian ?m áp này. Chi?c t? sách d?y ?p sách v?, truy?n, báo chí, gi?y t?. Nh?ng trang báo vàng x?n, dã bao l?n d?nh v?t, nhung l?i thôi, l?i gi? l?i, c? nhu có l?i nan n? c?a chúng không b?ng. Không hi?u sao c? nghi d?n vi?c v?t m?t trang báo, tôi l?i lo là s? làm bu?n lòng ngu?i vi?t.

Tôi yêu tho van và âm nh?c. T? nh?ng v?n tho n?ng nàn tình yêu c?a Nguyên Sa, Ðinh Hùng...

Ðêm thân ái có muôn hoa h?ng n?,

Em t?i dây tình t? m?t dôi l?i.

H?n phong huong tr?m tu?i m?ng hai muoi,

Ta nói kh? d? hai lòng nghe rõ.

Ð?n nh?ng bài tho th?i s? bình th?n nhu bài tho “Ngã trên núi Vi?t H?ng ? Yên Bái khi di vác n?a” c?a Thanh Tâm Tuy?n:

Tu?t d?c té nhào trên h?m núi

Ch?t di?ng toàn thân trong giây lâu

Mua roi d?u h?t mua phoi ph?i

Ngày dang tàn hiu qu?nh r?ng sâu.

T? nh?ng dòng nh?c tr? tình c?a Ngô Th?y Miên, Công Ph?ng d?n nh?ng bài hát tràn d?y tình t? quê huong c?a Tr?m T? Thiêng, Ph?m Duy...

T? nh?ng dòng s? ca ng?i anh hùng dân t?c, nh?ng áng van chân th?t c?a ngu?i yêu nu?c Ð? Thúc V?nh d?n hàng tram ngàn do?n van ca ng?i tính nhân b?n và lòng d? lu?ng c?a con ngu?i... T?t c? dã là ch? d?a c?a tôi, và cùng theo tôi thang tr?m trong cu?c s?ng.

M?i m?t cu?n sách, m?t t?p báo d?n v?i tôi d?u có nh?ng nhân duyên d?c bi?t, th?nh tho?ng ng?i xem l?i nh?ng dòng ghi chú; k? ni?m t? nhiên ùa v? không ng?i ngùng, không d?n do.

T?p tho ''Con du?ng m?i'' n?m yên l?ng gi?a nh?ng cu?n sách d?y c?m. T?t c? sách báo chung quanh dã cu, có cu?n dã s?n gáy, nhung t?p tho “Con du?ng m?i” v?n còn m?i nguyên. Không hi?u sao tôi chua l?n nào d?ng d?n nó. ''Con du?ng m?i'' d?n v?i tôi trong m?t hoàn c?nh d?c bi?t. Tôi ch? mu?n tìm bài tho ''Ng? di em mai sáng lên du?ng'' c?a nhà tho Võ Hoàng. Nhung c?m t?p tho có trang bìa trình bày khá khô c?ng v?i b?n dánh máy ch? to ki?u xua cu, nh?ng dòng ch? to c?ng k?nh, nhung l?i tròn tr?a, mang v? m?c m?c tho ngây, nhu nét ch? vi?t n?n nót c?a h?c sinh ti?u h?c dã khi?n tôi xúc d?ng. Ðây là tâm h?n và cu?c s?ng c?a các kháng chi?n quân trong chi?n khu. Tôi mua t?p tho, trang tr?ng c?t trong t? kính và yên lòng là mình dã có nh?ng di tích l?ch s? c?n ph?i có. Có l? ý tu?ng là s? h?u ch? c?a t?p tho dã khi?n tôi không b?n tâm d?n vi?c d?c nh?ng bài tho nào khác ngoài “Ng? di em mai sáng lên du?ng”.

Hôm nay, tu?ng nh? d?n các chi?n h?u nam xua, tôi tìm t?p tho, và l?n d? t?ng trang sách, ch?t th?y không ch? ''Ng? di em mai sáng lên du?ng'' mà nh?ng v?n tho chân thành v? tình yêu dôi l?a, tình cha, tình m?, tình b?n, tình nu?c... dang là nh?ng dòng lóng lánh, ch?y tràn trong t?p tho. Chúng dã d?p xây nên ''con du?ng m?i'' tràn d?y ni?m tin, hy v?ng, và ch?t ng?t ân tình.

Có ai không nao n?c, b?i h?i v?i cái h?i h?, d?y ?p ni?m tin c?a Võ Hoàng trong “Ng? di em mai sáng lên du?ng”?

Ng? di em mai sáng lên du?ng

Ta theo quân v? bên kia núi

Tháng nam qua bao h?n cam h?n t?i

S? có ngày em bi?t yêu thuong

Bên kia là chi?n tru?ng

Kh?p quê huong l?a d?y

Em s? th?y

B?ng con m?t c? cây d?i s?c

Ngu?i ngu?i xu?ng du?ng gi?t gi?c b?ng tay

Ào ào m?t cu?c d?i thay

Bài ca d? d?i m?t ngày r?n vang

Em ng? di ta th?c khi tr?i sáng

V? bên kia

Ta g?p l?i xóm làng

G?p nh?ng ngu?i chân thép tay gang

M?t r?c l?a vùng lên làm cách m?ng

Hiên ngang

Gi?a tr?i

Ð? em th?y cu?c d?i là có th?t

Ð? em th?y tu?i tho em v?a m?t

Ðánh d?i b?ng t?c d?t gang sông

V?t máu trào lòng

Ch?y thành dòng bám ch?c l?y quê huong

Nu?c b?c tình thuong

Ð?t d?y linh h?n

Ngu?i và ngu?i d?p d?n muôn ng?n sóng

Tri?u th?t da chung m?t u?c mong

“Ð?t nu?c Vi?t Nam hoàn toàn gi?i phóng”

Em th?y không

Tim còn d?p là d?i còn s?c s?ng

Tôi v?i em

Ta th?i ng?n l?a h?ng

Nung sôi b?u máu d?

Tô l?i nét tiên r?ng

Tu?i tho em non sông c?t gi?

Ð?ng phí d?i n?a ch? yêu thuong

Ng? di em mai sáng lên du?ng

Ta theo quân v? bên kia núi.

Ni?m tin ?y cung là khí phách c?a ngu?i tráng si khi:

Sáng lên d?i nhìn m?t tr?i h?ng

Ng?m núi r?ng mà th?n v?i non sông

Su?i xa vang v?ng bài dông ti?n

V?t n?ng vuong vuong l?a r?c lòng

Ni?m tin ?y cung dã là m?ch s?ng r?t th?t, là cái tâm r?t sáng và tinh khi?t c?a kháng chi?n quân Cao Qu?nh Ph?ng:

Vi?t cho T? Do không ph?i vi?t t? do

Theo rung c?m c?a nh?p tim d?t dào ngây ng?t

Vi?t cho T? Do là xây d?ng cu?c s?ng T? Do

Là tranh d?u giành l?i T? Do dã m?t.

...

Ni?m tin chân thành ?y dã khi?n ngu?i di làm cách m?ng ôm gi? du?c h?nh phúc vinh c?u c?a cu?c s?ng. Còn l?i nào âu y?m hon l?i tình t? c?a kháng chi?n quân Hàn Châu khi vi?t cho con:

Tuy thi?u n?ng hoa r?ng v?n n?.

Ép hoa làm quà sinh nh?t cho con.

Sau khôn l?n con d?ng b? ng?.

Ba dang còn n?ng n? nu?c non.

Mai này Vi?t C?ng không còn,

Ba yêu c?a Bé v? hôn má h?ng

Mua xe nh?a, bánh con r?ng

Làm quà sinh nh?t th?a lòng u?c mo.

Và còn gì d?p hon, khi du?c chia x? phút giây h?nh phúc v?i Nguy?n Ð?c Th?ng khi anh d?c thu tình c?a v?:

Chi?u chi?n khu m?t mình trên võng

Ð?c thu em g?i t?i sáng hôm nay

Gi?a núi r?ng nhung lòng anh d?y sóng

Nét ch? xua nhung thuong nh? dêm ngày.

...

Làm sao c?m gi? du?c xúc d?ng khi b?t g?p Nguy?n Ð?c Th?ng di ''tham b?n'':

... N?a khuya ghé tham anh,

Gió dông v? lành l?nh

Gi?a b?u tr?i hiu qu?nh

H? h?ng nu?c trôi quanh

Anh n?m bên dòng su?i

Cho vo m?t g?c chanh

Con chim nào dang khóc

Vì thuong lá do?n cành

Kìa anh, cây chanh nh?

Hôm dúi v?i bên anh

Bây gi? chanh dã l?n

M? anh c? cung xanh

Anh gi? thôi áo tr?n

Thay vào áo s? xanh

Tôi còn mang áo cu

Ðêm ngày v?n d?u tranh

Ghé tham anh n?a phút

R?i ti?p t?c di hành

G?i anh cây chanh nh?

Nh? anh bón cho xanh

Mai này khi chi?n th?ng

Có cây chanh làm d?u

Tìm c?t ngu?i hùng anh

Thôi chào nhau anh nhé

Chúc anh gi?c m?ng lành

Tr?i bây gi? cung s?p

Vào Xuân r?i dó anh.

Ho?c b?n r?n ''ti?n nhau'':

Tôi v?i anh

Dam bu?c ti?n nhau

M?t câu: may m?n

Kèm theo l?i th?

Gi?i phóng Vi?t Nam

Tôi v?i anh

Ðong d?y tình chi?n h?u

Có do?n du?ng nào dài d? v?i anh

Tôi v?i anh

Hòa theo sóng ngu?i d? v? l?p l?p.

G?p g? nhau dây r?i lúc h?p lúc tan.

V?y thì

Ðu?ng tru?c m?t anh c? di

Bu?c cho v?ng cho hùng cho m?nh

R?i cung d?n lu?t tôi s? n?i bu?c theo anh

Ngu?i tru?c k? sau

Ti?n ?p vào d?n gi?c

Vu?t tuy?n d?p rào

Ta phang phang trên con du?ng dã ch?n

Con du?ng

Ho?c gi?i phóng Vi?t Nam

Ho?c ch?t

...

Ni?m tin vào ti?n d? r?c r? c?a dân t?c ?y, dã khi?n Hàn Châu v?ng vàng nh?n nh? m? già lúc chia tay:

L?y m? con di v? khu chi?n,

T?m xa con xin m? g?ng d?n lòng

Tr?n quy?t chi?n cu?i cùng d? quê huong vinh vi?n

H?t chi?n chinh con v?- nhu m? h?ng mong.

...

Thuong nh? l?m mây chi?u ng? tóc m?

Mãi theo con kh?p b?n phuong tr?i

Xa con khi tu?i d?i m? tr?

Ð?n bây gi? tóc m? tr?ng mây trôi.

Ð?i tr? h?c d?i lính d?i tù

Nay kháng chi?n: d?i con r?c r?.

M? th?y chua, con không bao gi? làm t?i h?.

Linh h?n Ba dang ngh? x? nghìn thu

...

Ngoài kia tr?i dang mua n?ng h?t, gió v?n t?t m?nh vào c?a kính. Th?nh tho?ng m?t chi?c xe ch?y v?i th?t nhanh nhu c? tránh nh?ng cành cây b? g?y dang bay t? tung trong không gian. C?nh v?t l?i nhu xa l? d?i v?i tôi.

Tôi ? dây dã lâu, thành ph? này êm d?m quy?n ru, vào Mùa Xuân có Phu?ng Tím Jacaranda và Tràm Bông Vàng Mimosa. Sau chuy?n vu?t biên kinh hoàng, d?n du?c b?n b? t? do, noi dây dã dón tôi v?i nhi?u ân c?n. T? nh?ng san sóc chi li cho d?i s?ng, nh?ng bu?i h?c Anh van, cho d?n nh?ng bu?i tham nom c?a nh?ng ngu?i b?n b?n x? d? chia x? v?i tôi n?i nh? nhà. Và quý bi?t bao, ch?n này dã cho tôi nhi?u co h?i d? nói cùng m?i ngu?i v? quê huong tù dày c?a tôi. Tôi dã nguy?n s? ch?ng bao gi? r?i b? noi dây, tôi s? vun b?i nó nhu quê huong th? hai c?a mình, d? c?m t? ph?n nào t?m chân tình hi?m có...

Nhung ti?ng g?i t? quê huong xa xôi mãi hoài thúc gi?c, nung n?u tim tôi, nh?c tôi nh?ng tháng ngày còn tr? d?i ? Ðà N?ng, ? Hu?. Nh?ng nam tháng thanh xuân ? Sài gòn... nh?ng con du?ng... quán kem... khuôn viên d?i h?c... con h?m nh? v?i l?i xóm hi?n hòa... ti?ng rao hàng bu?i sáng... nào xôi, nào bún riêu, bún ?c, hay d?u hu nu?c du?ng vào nh?ng bu?i trua v?ng l?ng. Khi chi?u xu?ng, ti?ng rao b?p lu?c, mía h?p, ti?ng gõ phách t? xe hoành thánh mì c?a chú ba Tàu... M?i th? chen chúc nhau ch?t ních trong không gian d? th?, d? s?ng, s?ng th?t r?n ràng vui tuoi...

Tôi ph?i tr? v? s?ng ? d?y, chính noi ?y m?i là ch?n bình yên. Thành ph? c?a Phu?ng, c?a Tràm này d?u ch?ng ph?i c?a tôi. Noi này không gi? du?c tim tôi. Ph?i dòi l?i d?t tr?i xua, dòi l?i m?nh giang son g?m vóc, d? cho chính tim tôi du?c yên và dân tôi dành l?i du?c quy?n làm ngu?i, du?c s?ng th?nh thoi v?i thiên nhiên v?n v?t...

Tôi mu?n du?c Nguy?n Ð?c Th?ng m?t l?n dua ti?n d?:

Ðem l?a d?u tranh c?y vào lòng dân t?c

Ðem sóng cam h?n xóa s?ch v?t nho

Ðem c? chính nghia vào xóm làng d?ng d?y

...

M?t ngày mai quê huong gi?i phóng

Mình g?p nhau trong giây phút trùng phùng

Gi?a ngày h?i hoa dang

Bõ phút này

Tay b?t m?t m?ng

Ta s? l?i tâm tình cho th?a

Bõ phút này

Là lúc

Mây tr?ng r?ng xanh

Tôi ti?n anh ch? du?c vài ba bu?c.

...