Nguy?n Khanh

Ông Barrack Obama chi?n th?ng vinh quang ? North Carolina, bà Hillary thành công khá ch?t v?t ? Indiana. Ông Obama du?c c?u Thu?ng Ngh? Si McGovern b? bà Clinton, quay sang ?ng h? ông Obama và kêu g?i c?u Ð? Nh?t Phu Nhân Hoa K? nên rút lui kh?i cu?c ch?y dua chính tr?. Bà Clinton nh?t quy?t không b? cu?c, cam k?t v?i nh?ng ngu?i ?ng h? “s? di d?n cùng, cho t?i khi d?ng d? c? ngu?i tranh ch?c t?ng th?ng”.

T?t c? nh?ng chi ti?t nêu trên x?y ra trong 4 ngày v?a qua, trong khi d?ng Dân Ch? dang ti?n d?n d?n ch? k?t thúc vòng b?u so b?. Nam câu h?i sau dây là nh?ng gì h?u h?t các c? tri - Dân Ch? cung nhu C?ng Hòa - d?u mu?n bi?t, liên quan d?n cu?c dua v?n ti?p t?c t?o sôi n?i c?a chính tru?ng Hoa K?.

Trong 6 cu?c b?u c? so b? còn l?i, cu?c b?u c? nào quan tr?ng nh?t?

Không ti?u bang nào du?c xem là quan tr?ng hon ti?u bang nào. Th? Ba tu?n t?i, bà Clinton du?c d? doán s? th?ng ? West Virginia, tu?n sau dó thành công t?i Kentucky và k?t thúc ? Puerto Rico vào ngày mùng 1 Tháng Sáu. Ông Obama dang d?n d?u ? Oregan (20 Tháng Nam), và t?i 2 ti?u bang Montana và S, Dakota (3 Tháng Sáu).

T?ng c?ng có 217 d?i bi?u ? 6 d?a di?m v?a nêu, và c? hai d?u không h?i d? s? phi?u c?n thi?t d? tr? thành d?i di?n cho d?ng Dân Ch?. Bà Clinton v?n ti?p t?c áp l?c d?ng ph?i công nh?n k?t qu? cu?c b?u c? ? Michigan và Florida (không du?c d?ng Dân Ch? công nh?n vì t? ch?c b?u so b? s?m hon l?ch trình do d?ng quy?t d?nh). Cu?i tháng này, ?y Ban Ði?u L? c?a d?ng Dân Ch? s? nhóm h?p t?i Washington D.C., có kh? nang v?n d? này s? du?c nói d?n.

Trong tru?ng h?p siêu d?i bi?u (Super Delagates) quy?t d?nh ch?n ngu?i d?i di?n cho d?ng, lá phi?u c?a ai du?c xem là quan tr?ng nh?t?

Các chi?n lu?c gia Dân Ch? d?u tin lá phi?u c?a c?u Phó T?ng Th?ng Al Gore là lá phi?u quan tr?ng nh?t. Cung có ngu?i tin cách gi?i quy?t hay nh?t là m?i ông Gore ra tranh c? l?n n?a, nhung ông c?u phó t?ng th?ng không h? bày t? d?u hi?u mu?n tranh c? ho?c mu?n liên quan d?n cu?c dua gi?a bà Clinton và ông Obama.

Tin hành lang Qu?c H?i: n?u ông Gore, bà Ch? T?ch H? Vi?n Nancy Pelosi và ông Ch? T?ch Kh?i Ða S? Thu?ng Vi?n Harry Reid d?u ?ng h? m?t ngu?i, ngu?i còn l?i ch?c ch?n s? ph?i rút lui, ch?p nh?n thua cu?c. Ð?n gi?, bà Pelosi ch? nói “m?t trong hai ngu?i nên rút lui” nhung không cho bi?t ngu?i ph?i ra di là ai. Ông Reid t?ng ?ng h? bà Clinton và không có d?u hi?u cho th?y ông s? thay d?i ý ki?n ban d?u.

Ông John Edwards là nhân v?t th? tu du?c nh?c t?i. Tu?n r?i, c? ông bà Clinton l?n ông Obama d?u d?n Raleigh, North Carolina g?p ông Edwards và cam k?t ti?p t?c th?c hi?n các chuong trình giúp d? ngu?i nghèo nhu ý ông Edwards mong mu?n (bà Clinton còn h?a n?u làm t?ng th?ng s? l?p m?t b? m?i chuyên d?c trách giúp d? dân nghèo). Cung nhu Phó T?ng Th?ng Al Gore, ông John Edwards chua tuyên b? ?ng h? ai.

N?u ông Obama du?c ch?n d?i di?n cho d?ng Dân Ch?, c? tri da tr?ng có ?ng h? ông ta không?

Trong t?t c? nh?ng cu?c b?u c? so b? dã di?n ra, ông Obama g?p nhi?u khó khan khi ki?m phi?u c?a c? tri da tr?ng, d?c bi?t kh?i c? tri trung luu.

Ngay các chi?n lu?c gia nòng c?t c?a phe Dân Ch? và C?ng Hòa cung không d?ng ý ki?n v?i nhau tru?c câu h?i c? tri da tr?ng có ?ng h? ông Obama hay không. Theo ông Ron Klain c?a phe Dân Ch?, “b?u so b? và b?u ch?n t?ng th?ng khác nhau hoàn toàn, vi?c ông Obama không du?c c? tri da tr?ng ?ng h? trong lúc này không có nghia là ông s? b? t?p th? này b? roi khi tr? thành ngu?i d?i di?n cho d?ng”. Ông Neil Newhouse c?a d?ng C?ng Hòa nghi khác, tin r?ng “ông Obama là ngu?i có ch? truong c?p ti?n quá m?c, và chính dó là lý do khi?n ông không du?c lòng t?p th? c? tri da tr?ng”.

N?u bà Clitnon du?c ch?n d?i di?n cho d?ng Dân Ch?, c? tri da den có ?ng h? bà hay không?

Ðây chính là câu h?i khi?n nh?ng ngu?i trong thành ph?n lãnh d?o d?ng Dân Ch? lo âu. H?u h?t d?u tin n?u ông Obama du?c m?i d?ng chung liên danh, “c? tri da den s? b? phi?u cho bà Clinton”. Trong tru?ng h?p không có ông Obama d?ng chung liên danh, bà Clinton s? r?t v?t v? khi tìm cách thu hút phi?u c?a c? tri da den và thành ph?n tr? da tr?ng.

Gi?a ông Obama và bà Clinton, ai là ngu?i d?ng C?ng Hòa xem là dáng ng?i?

?y Ban V?n Ð?ng Tranh C? cho Thu?ng Ngh? Si John McCain t? ch?i tr? l?i c?u h?i này, cho dù nhân viên trong ?y ban thu?ng nhanh chóng lên ti?ng ch? trích nh?ng l?i l?m ông Obama vu?ng ph?i. Ði?u dó có nghia h? nghi ông Obama s? là ngu?i d?i di?n cho phía Dân Ch?, ch? không có nghia h? xem ông Obama dáng ng?i hon bà Clinton.

Theo ông Todd Harris, t?ng làm c? v?n cho ?ng c? viên Fred Thompson, “c? bà Clinton l?n ông Obama d?u là nh?ng ?ng viên dáng ng?i”. Ông Glen Bolger, chi?n lu?c gia c?a d?ng C?ng Hòa nghi “ông Obama dáng ng?i hon” vì du?c c?m tình c?a báo chí nhung “ph?n dông c? tri C?ng Hòa nghi ông McCain có co h?i chi?n th?ng nhi?u hon n?u d?i d?u v?i ông Obama”. Lý do: ông Obama là “nhân v?t n?i b?t nh?t th?i” trong khi bà Clinton “dã có s?n n? n?p, có c? m?t h? th?ng v?n d?ng ? m?i ti?u bang”.

Chi?n lu?c gia Mike Murphy, t?ng làm vi?c v?i ông McCain, dua ra nh?n xét khá d?c bi?t: “ngay lúc này chua ai hon ai và cung ch?ng ai thua ai. N?u không thu hút du?c lá phi?u c?a thành ph?n c? tri cánh trung (center), ông McCain s? th?t b?i”.