Ngu?i chi?n binh Tôn Th?t Trân dã gi? tr?n l?i th?: T? qu?c, danh d?, trách nhi?m, h?u th? d?i d?i ghi công d?c nghia tình, mãi mãi kh?c in sâu

 

BBT H?u Nghia t?ng h?p nh?ng l?i k? c?a:

Chi?n h?u Tô Công Ch?t, c?u Thi?u Tá Qu?n Tru?ng kiêm CKT Ð?c Hòa.

Chi?n h?u Tr?n Xuân Hu?ng, c?u Thi?u Tá Chi Khu Phó Ð?c Hòa.

Chi?n h?u Bùi Van Hùng, c?u Thi?u Tá Ch? Huy Tru?ng CSQG Ð?c Hòa.

Chi?n h?u Nguy?n Qu?c Khôi, c?u Ð?i Úy Ti?u Ðoàn Phó TÐ 327 / ÐPQ.

Chi?n h?u Nguy?n Sao Ðáp, c?u Ð?i Úy Ð?i Ð?i Tru?ng ÐÐ 2 / 327 / ÐPQ.

và Chi?n h?u Nguy?n Van Cúi, c?u Thi?u Tá C?nh Sát Qu?c Gia H?u Nghia.

Vào nh?ng ngày cu?i tháng 4 nam 1975, chi?n cu?c dã tr? nên vô cùng ác li?t. Tru?c áp l?c n?ng n? c?a d?ch quân, chi?u ngày 29-4-1975, m?i liên l?c v?i Ti?u Khu H?u Nghia dã b? c?t d?t, nên Thi?u Tá Tô Công Ch?t, Qu?n Tru?ng khiêm Chi Khu Tru?ng Ð?c Hòa quy?t d?nh di chuy?n và ban l?nh c?p th?i.

Theo k? ho?ch có s?n c?a Bi?t Khu Th? Ðô, vành dai Hóc Môn, Bà Ði?m s? du?c tang cu?ng b?i l?c lu?ng c?a Tây Ninh, H?u Nghia rút v?. B?i v?y, Thi?u Tá Ch?t hu?ng d?i hình v? dây v?i ba thành ph?n: Ti?u Ðoàn 327 ÐPQ do Thi?u Tá Tôn Th?t Trân, Ti?u Ðoàn Tru?ng, ch? huy d?n d?u, k? ti?p là BCH / CK, qu?n Hành Chánh, CSQG và các ban b? tr?c thu?c qu?n, cu?i cùng là thành ph?n tr? b? g?m các don v? Nghia Quân do Thi?u Tá Chi Khu Phó Tr?n Xuân Hu?ng ch? huy.

Khi thành ph?n d?u g?n d?n xã M? H?nh thì phát hi?n m?t doàn chi?n xa d?ch t? Hóc Môn ti?n v? M? H?nh. Ð? b?o toàn l?c lu?ng, Thi?u Tá Ch?t ra l?nh d?i hu?ng v? Bà Qu?o. Lúc b?y gi?, b?n m?t d?u có ti?ng súng l?n, nh? r?n vang. Ð?i hình xáo tr?n vì b? trúng c?i 82 ly c?a d?ch làm m?t s? binh si ch?t và b? thuong. Trong dêm t?i, cánh c?a Thi?u Tá Hu?ng b? d?t do?n và th?t l?c. Thi?u Tá Hu?ng ph?i tr?n nhung ch? 6 ngày sau thì b? b?t và b? gi?i v? Ð?c Hòa, ông k? l?i là khi dó th?y dãy van phòng c?a Ban 1 Chi Khu và lô c?t d? thuong b?nh binh n?m dã b? thi?t giáp d?ch b?n s?p. Ông nghe nói, khi d?ch ti?n vào, s? thuong b?nh binh vì không bi?t có l?nh di t?n nên dã chi?n d?u v?i b? binh C?ng S?n, gây cho chúng thi?t h?i nên chúng kêu chi?n xa d?n b?n s?p và s? thuong b?nh binh dã hy sinh (BBT r?t mong nh?n du?c tên tu?i c?a nh?ng anh em thuong bênh binh này.)

Kho?ng 2 gi? sáng ngày 30-4-1975, C?ng quân b?t d?u khai h?a và th?c hi?n m?t tr?n mua pháo b?ng d?i bác 130 ly và h?a ti?n 122 ly vào phi tru?ng Tân Son Nh?t. Ti?ng rít c?a h?a ti?n và d?n d?o c?a 130 ly bay trên d?u doàn quân di t?n nhu xé c? không gian và ti?p theo là nh?ng ti?ng n? long tr?i l? d?t. Ð?ch d?t phòng không, h?a ti?n ? khu v?c này r?t dông, m?c dích dón ch?n b?n h? các máy bay c?t cánh lên v? hu?ng này khi còn ? d? th?p. Th?y hu?ng Bà Qu?o là m?c tiêu c?a d?ch, không còn là noi an toàn cho don v? nên B? Ch? Huy l?i m?t l?n n?a d?i hu?ng v? Bình Chánh. L? trình này, don v? ta di chuy?n r?t ch?m vì g?p r?t nhi?u chu?ng ng?i trên m?t d?a hình quá ph?c t?p trong dêm t?i. V?a m?t v?a ph?i t?i thuong nên dôi khi d?i hình b? xáo tr?n r?t khó ki?m soát. Tuy nhiên, Thi?u Tá Tôn Th?t Trân, Ti?u Ðoàn Tru?ng, v?i tài ch? huy có kinh nghi?m chi?n tru?ng nên don v? v?n gi? du?c k? lu?t và d?i hình tác chi?n.

 

L?i thu?t c?a Ð?i Úy Nguy?n Sao Ðáp, Ð?i Ð?i Tru?ng Ð 2 / 327 ÐPQ.

Su?t 1 dêm di chuy?n, vu?t bung Kinh Xáng ti?n v? hu?ng Bà Hôm, Ð2 / 327 tr? b? c?a TÐ di phía sau. T? m? sáng 30-4-75, thành ph?n d?u khi vào bìa m?t xóm nh?, ch?m d?ch ? dó, hai bên có t?n th?t. TÐ v?a dánh v?a di ép v? cánh ph?i, l?i ch?m d?ch. Ð?ch càng lúc xu?t hi?n càng dông. TÐ di?u d?ng ÐÐ2 tr? b? ti?n lên phía tru?c v? bên ph?i, chi?m khu lò g?ch. TÐ dang ? m?t d?a th? r?t b?t l?i là t? vùng d?m l?y Kinh Xáng di lên, xóm làng d?ch chi?m dóng ? trên th? d?t cao l?i có cây c?i che khu?t, các khóm nhà lác dác cách nhau nh?ng kho?ng r?t xa, ch? có hu?ng Lò G?ch là tr?ng tr?i, vi?c di chuy?n r?t ch?m vì s? d?ch b?n ngang hông, binh si ph?i l?i d?ng các b? ru?ng d? ti?n lên. Ð?ch càng lúc càng dông hon, l?p ló ? tru?c m?t, bây gi? là hông trái c?a TÐ, binh si báo cáo chi?n xa và phòng không c?a d?ch. Kho?ng 11 gi? trua ngày 30-4-1975, lúc này Ð?i Ð?i tôi còn cách lò g?ch kho?ng 300 thu?c thì t? trong lò g?ch có 5, 6 ngu?i dân l?n tu?i, dàn ông l?n dàn bà, c?m c? c?a MTGP di v? hu?ng chúng tôi, nói r?ng Sài gòn dã “gi?i phóng” r?i và m? radio cho nghe 12 di?m khoan h?ng c?a Chính Ph? Lâm Th?i CHMN / VN. Ti?p sau là 5, 7 ngu?i mang AK và m?t ngu?i l?n tu?i hon không mang vu khí di tru?c cung t? lò g?ch di ra. Không ph?i lúc này chúng tôi m?i bi?t tin, m?t vài cái transitor c?a binh si dã nghe rõ l?i Duong Van Minh t? 10 gi? sáng, nhung Thi?u Tá TÐT b?o tôi c? vào lò g?ch “Mình s? v? Vùng 4,” ông nói v?i tôi nhu th?. Th?t l? lùng, m?i khi th?y d?ch là binh si n? súng ngay, th? mà gi? phút này, 4, 5 cây AK xu?t hi?n phía tru?c ti?n v? phía chúng tôi mà binh si không n? súng và chính tôi trông th?y, tôi cung không ra l?nh tác x?. L?nh c?a Duong Van Minh th?t l? lùng. Chúng tôi phân vân t?t d?. Tôi h?i l?nh c?a Thi?u Tá TÐT, ông b?o d? t?i nó ra, ông s? nói chuy?n. Chúng tôi du?c l?nh d?ng quân. Lúc này còn cách lò g?ch kho?ng 200 thu?c.

Khi toán ngu?i kia d?n g?n, Thi?u Tá Trân ti?n lên phía tru?c, dõng d?c nói: “Tôi là Ti?u Ðoàn Tru?ng, tôi mu?n nói chuy?n v?i c?p ch? huy c?a các ông, cùng ho?c trên ch?c v? v?i tôi” và ông ra l?nh cho tôi t?p h?p anh em l?i. Tên l?n tu?i không mang vu khí dã d?u kh?u v?i Thi?u Tá r?t lâu v? vi?c bàn giao. Bên kia b?o là ph?i d?u hàng. Cãi nhau c? ti?ng d?ng h?. Trong khi dó quân CS kéo d?n r?t dông, áp sát g?n don v?. Cu?i cùng Thi?u Tá TÐT d?ng ý vào bên trong lò g?ch d? bàn giao. Ông quay l?i d?n chúng tôi ? t?i ch? ch? ông và ông di cùng h? v? hu?ng lò g?ch.

Sau khi Thi?u Tá TÐT dã vào khu?t trong lò g?ch thì b? d?i C?ng S?n áp sát chúng tôi, chia súng bu?c chúng tôi b? vu khí và vào trong lò g?ch. M?i d?u, các binh si d?u u? o?i b? súng xu?ng, sau d?n tôi cung cùng v?t súng vào m?t d?u muong r?i vào lò g?ch. T? lúc dó tôi không còn g?p Thi?u Tá TÐT c?a tôi n?a.

Lò g?ch Bà Lác r?t l?n, dãy nhà ch?a g?ch chua nung r?t r?ng và r?t dài. Ph?n c?a van phòng là hai gian có phên che kín. Có l? chúng nh?t Thi?u Tá trong van phòng này. Chúng tôi vào h?t trong gian d? g?ch r?i sau dó l?n lu?t d?n cánh c?a Thi?u Tá Tô Công Th?t, g?m Nghia Quân và Thi?u Tá Hùng cùng anh em CSQG. Thi?u Tá Th?t và Thi?u Tá Hùng cùng du?c dua vào van phòng. Cho d?n chi?u có kho?ng 4, 5 tram ngu?i du?c dua vào dây. Chúng phân lo?i Si Quan, H? Si Quan, Binh Si và các thành ph?n khác. Dân Ð?c Hòa d?n r?t dông d? tìm ngu?i thân và ngày hôm sau dân Ð?c Hòa mang d? an d?n cho chúng tôi, dù là không d? cho m?i ngu?i, nhung chúng tôi cung th?y du?c tình nghia mà ngu?i Ð?c Hòa dành cho chúng tôi vào ngày den t?i này.

 

Thi?u Tá Tô Công Th?t, c?u Qu?n Tru?ng Ð?c Hòa k? l?i:

Khi cánh c?a tôi b? dua vào lò g?ch, TÐ 327 / ÐPQ dã vào tru?c r?i. Riêng tôi, chúng dua vào m?t gian c?a van phòng lò g?ch, tôi s?ng s? th?y Thi?u Tá Trân dã ? dây m?t mình. Thi?u Tá Trân cung s?ng s? nhìn tôi và dua ngón tay cái ch? xu?ng d?t, xong ti?n l?i ôm tôi. Hai chúng tôi ôm ch?t nhau m?t lúc. C? hai không nói du?c l?i nào, khi buông nhau ra, tôi khuyên Trân nên nh?n nh?c d? may ra còn có th? v? v?i gia dình, vì lúc này, nhìn Trân, tôi th?y s? th?n khí c?a Trân nên bu?c tôi buông l?i khuyên. Trân không tr? l?i ch? bu?c t?i bu?c lui, nét m?t tái di, m?t long lên, môi mím l?i. Tôi c?m th?y nhu dã l? l?i v?i Trân, l?i khuyên ?y không có giá tr? vì hèn quá! Trân dã ch?n m?t thái d? riêng cho Trân. Ð?t nhiên Trân k?: “M?i vào gian phòng này, ba b?n tên nhào t?i v?t dè em xu?ng, tu?c kh?u K54 và cái lu?i lê AK (chi?n l?i ph?m, Trân luôn luôn mang bên mình), gi?t lon c?a em, móc túi l?y gi?y t? và t? ngh? d?nh Ð? Ngu Ð?ng BQHC c?a em, r?i chúng lôi em d?ng d?y. Tên không mang vu khí không nói gì vi?c bàn giao mà quát to: V?i kh?u súng và lu?i lê này, mày dã gi?t bao nhiêu cách m?ng? Em cung to ti?ng, c?t d? anh em bên ngoài nghe th?y: Ðó là chi?n l?i ph?m c?a don v?, tôi gi? làm k? ni?m chi?n tru?ng. T? tay tôi, tôi chua b?n gi?t ai c?! Th? t?i sao mày du?c M? Ng?y cho c?p Thi?u Tá? Tôi lên c?p là thành tích c?a don v? do tôi ch? huy, ch? không ph?i b?n m?t vài ngu?i mà lên c?p.” Tên này l?p lu?n h? d?, r?t y?u, m? mi?ng là em qu?t li?n. Nó c?ng h?ng, không h?i n?a. Nó l?y gi?y t? ra d?c, d?n t? Ngh? Ð?nh, v?a d?c m?t nó d? lên tr? l?i, vò t? gi?y v?t m?nh xu?ng d?t, không nói gì c?. Em cúi xu?ng, lu?m lên vu?t l?i, x?p làm tu, b? vào túi áo (bên trái, Trân di?n t? c? ch? này.) Em bi?t nó t?c l?m, b?n em du?c. Em cung mong nó b?n em di, n?u không còn b? chúng nó làm nh?c em n?a. Chúng nó d?ng dó m?t lúc r?i d?i gi?ng: Anh r?t ngoan c?, anh mu?n bàn giao thì ? trên s? xu?ng làm vi?c v?i anh. Bây gi? anh ? trong gian phòng này ch?, khi c?n gì thì lên ti?ng s? có các d?ng chí dây hu?ng d?n. Sau dó chúng b? ra ngoài, di tu?t.” Trân móc t? gi?y Ngh? Quy?t dua tôi d?c và cho bi?t Trân d?nh dem di sao d? g?i vào h? so Ti?u Khu. N?i dung tôi còn nh?: “Ân thu?ng Ð? Ngu Ð?ng B?o Qu?c Huân Chuong kèm theo Anh Dung B?i Tinh v?i Nhành Duong Li?u. Thành tích: Tái chi?m C? Thành Qu?ng Tr?, Ð?i Ð?i dã di?t 300 C?ng S?n B?c Vi?t.” Ð?c xong, tôi ái ng?i quá, d?nh tìm m?t l?i khuyên khác, nhung khi nhìn lên thì guong m?t Trân r?t r?ng r?, h?nh phúc d?n d? tôi không m? du?c l?i. L?i nào c?a tôi bây gi? cung hèn tru?c Trân, m?t si quan dàn em cách tôi b?n khóa. Bây gi? Trân là c?p ch? huy c?a tôi, tôi b? d?ng hoàn toàn tru?c Trân. Trân b?o: “M?t chút n?a, chúng nó vào dây và t? gi? tr? di, chúng nó b?o anh làm di?u gì thì em s? làm thay anh. Chúng nó vào dây, em s? rót nu?c m?i anh (trên cái bàn có m?t bình nu?c và m?y cái ly) anh ph?i t? nhiên d? chúng nó n? s?, ph?i cho chúng nó th?y quân d?i mình có trên có du?i, có k? cuong...” S? vi?c dã không x?y ra nhu Trân d? doán.

M?t gi? sau thì phòng này du?c dua vào thêm m?t Thi?u Tá n?a, ông Bùi Van Hùng, Ch? Huy Tru?ng C?nh Sát qu?n Ð?c Hòa.

Qua m?t dêm dài lê thê, ng?n ngang tram b?, dù thi?u ng? m?y dêm li?n và su?t dêm tru?c di chuy?n, tôi cung không tài nào ng? du?c. Hình ?nh cha m?, v? con... C?p Ch? Huy c?a tôi có v? du?c tuy?n Hóc Môn, Bà Ði?m? Thi?u Tá Hu?ng có thoát du?c không? T?i sao Ð?i Tu?ng Minh nói nhu ki?u d?u hàng? Phó T?ng Th?ng K? dang làm gì ? Vùng IV. Vùng IV có gi? n?i không? Ph?i chi mình v? du?c Vùng IV chi?n d?u v?i anh em. Thi?u Tá Hùng có l? cung gi?ng tôi, th?nh tho?ng có ti?ng d?p mu?i, c?a mình. Riêng Trân thì ng? du?c.

Kho?ng 11 gi? trua ngày 1-5-75, chúng tôi du?c kêu ra kh?i phòng. Tôi g?p l?i tên Th? Tru?ng ngày hôm qua, gi?ng ngu?i Qu?ng Nam, cho bi?t c?p b?c Thi?u Tá, di lên mi?n d? làm vi?c. Xong h?n lên xe jeep di tru?c. M?t tên B?c Vi?t mang AK47 d?n chúng tôi di v? hu?ng xóm làng Bà Hôm. M?t gi? sau chúng tôi d?n dình Bà Hôm. T?i dây là BCH c?p Su Ðoàn v?i các giàn ang tên và máy truy?n tin. Tên th? tru?ng ban sáng dang ? tr?n an com. Chúng tôi ch? ? dây kho?ng m?t ti?ng d?ng h? n?a thì tên th? tru?ng ra b?o chúng tôi theo h?n và tên mang AK khác di sau g?i là di lên mi?n. Chúng d?n ba chúng tôi di v? hu?ng Kinh Xáng, phía Ð?c Hòa, di kho?ng non m?t ti?ng r?i d?c theo m?t con l?ch n?i vào m?t con kinh nh?, hai bên b? r?m r?p d?y ô rô, d?a nu?c. Tên mang AK b?o Thi?u Tá Hùng và tôi d?ng l?i, còn tên th? tru?ng mang K54 ti?p t?c d?n Thi?u Tá Trân di và khu?t trong nh?ng cây c?i um tùm. Chúng tôi m?i ngu?i d?ng du?i m?t góc cây, bên b? kinh r?m r?p d?y s? s?t lo âu vì bi?t ch?ng có mi?n nào ? khu v?c Kinh Xáng này. Chúng tôi d?ng cách nhau 10 thu?c, tên mang AK cung cách chúng tôi 10 thu?c. Ð?ng nhu v?y trong im l?ng ch?ng non m?t gi?. B?ng có hai ba ti?ng súng nh?, r?t xa, thì tên mang AK n? m?t lo?t chát chúa du?i chân chúng tôi, x?i d?t cát và hu?ng d?n t?t xu?ng b? kinh xé nát nh?ng tàu d?a nu?c. Ph?n ?ng t? nhiên, chúng tôi n?m xu?ng d?t thì tên mang AK b?o: “Yên trí! Kêu thuy?n d?y!” và b?o chúng tôi ch?.

Ch?ng n?a gi? sau thì tên th? tu?ng m?c qu?n dùi, ngu?i u?t sung t? du?i nu?c, cách tên AK ch?ng 5 thu?c, bu?c lên nhu dang t?m. H?n b?o: “Ch? c?n anh Trân lên mi?n thôi. Chúng ta v?!” Và tên mang AK b?o chúng tôi ngu?c tr? l?i.

Khi ra cánh d?ng ru?ng khô, tên AK b?o chúng tôi d?i hu?ng v? phía lò g?ch còn tên th? tru?ng lúc nãy dã m?c l?i qu?n áo di theo hu?ng cu. Thi?u Tá Hùng v?n di tru?c cách tôi 10 thu?c và tên AK cung cách tôi 10 thu?c phía sau. B?ng ti?ng c?a tên AK r?t g?n, b?o tôi d?ng l?i. Tôi s? quá không bi?t chuy?n gì x?y ra cho tôi, nhung trông h?n có v? không ác, m?t h?n nhìn cái d?ng h? trên tay tôi và nói c?c lóc: “Anh cho tôi cái d?ng h?!” Hú h?n! Tôi tu?t ngay dua cho h?n. H?n mân mê chi?c Rolex r?i b?o tôi di. R?i h?n thân thi?n h?i: “Trong Nam các anh ai cung có d?ng h? ph?i không?” Tôi nói: “Ph?i” H?n ti?p: “Ð?ng h? trong Nam cái nào cung d?p, cung có c?a s?”. Tôi l? tai v? cái c?a s?, nhung tôi không h?i v? ch? l? tai mà h?i h?n: “Chúng tôi di ba ngu?i, còn m?t ngu?i n?a dâu?” H?n b?o: “Ð?ng chí Su Tru?ng Công Tru?ng b?o ch? có m?t ngu?i lên Mi?n thôi. Thôi di di cho k?p anh kia” (t?c k?p Thi?u Tá Hùng.) V? d?n lò g?ch, tr?i dã s?p t?i. Hai chúng tôi du?c dua v? gian phòng cu và s? 30 Ð?i úy, Trung úy ? gian l?n bên ngoài. Qua tên mang AK, xin cái d?ng h?, tôi du?c bi?t tên th? tru?ng di xe jeep, ? tr?n ng?i an com t?i dình Bà Hôm, d?n Thi?u Tá Trân “di lên mi?n” là Tu L?nh Su Ðoàn 9 C?ng S?n, nói gi?ng Qu?ng Nam l? l? gi?ng B?c. Tôi bi?t ch?c là kho?ng 3 gi? chi?u ngày 1-5-75 lúc ti?ng súng nh? n? và lo?t AK du?i chân chúng tôi d? làm át di ti?ng súng nh? là tên Tu L?nh Su Ðoàn 9 dã hèn h? h? sát Thi?u Tá Tôn Th?t Trân. Chính nh?ng tên C?ng s?n ph?i t? tay gi?t ngu?i d? du?c Ð?ng và H? Chí Minh cho lên c?p, khác xa v?i các c?p ch? huy Quân Ð?i Vi?t Nam C?ng Hòa mà d?i di?n là Tôn Th?t Trân trong ?ng dáp ngày hôm qua.

Tôi r?t bu?n cho cu?c chi?n, ngày tàn c?a mi?n Nam. M?i hon m?t ngày, quân B?c Vi?t cu?p mi?n Nam v?i l?i kêu g?i ra trình di?n v?i dài phát thanh m?i và m?i d?u gi? d?u d?c ra r? 12 di?m khoan h?ng c?a cái g?i là: “Chánh Ph? Lâm Th?i C?ng Hòa Mi?n Nam Vi?t Nam” thì tên Tu L?nh Su Ðoàn 9 C?ng S?n B?c Vi?t dã hèn h? gi?t ngu?i.

( Trích Ð?c San Gia Ðình H?u Nghia s? 6)