Nguy?n Van Khanh

Hai ngày tru?c khi các phòng phi?u m? c?a d? c? tri b?u ch?n tân t?ng th?ng, chúng tôi xin g?i d?n quý d?c gi? b?n tóm lu?c nh?ng khác bi?t gi?a Thu?ng Ngh? Si C?ng Hòa John McCain và Thu?ng Ngh? Si Dân Ch? Barack Obama. Các chi ti?t trình bày du?i dây du?c cung c?p b?i Van Phòng Trung Uong ?y Ban V?n Ð?ng Tranh C? c?a hai ông.

Giáo d?c:

Ông Obama

1. Không ?ng h? ý ki?n tr? ti?n cho h?c sinh h?c tru?ng tu (private school vouchers), g?i dó là chuong trình phí ph?m c?a công vô ích.

2. Ð? ngh? liên bang dành ngân kho?n 18 t? m?i nam d? gia tang ho?t d?ng giúp tr? em h?c m?u giáo, tuy?n d?ng và thuê thêm giáo viên cho chuong trình.

3. T?ng ti?n thu?ng cho các giáo viên xu?t s?c, cho các giáo viên kinh nghi?m tham gia chuong trình h? tr?, ch? d?n cho nh?ng giáo viên m?i ra tru?ng, và cho các giáo viên d?ng ý gi?ng d?y ? nh?ng khu v?c nghèo.

4. Ti?p t?c chuong trình “No Child Left Behind”, nhung mu?n s?a d?i nh?ng cu?c thi tr?c nghi?m dang du?c th?c hi?n, d? xem h?c sinh có d? trình d? và kh? nang theo h?c d?i h?c hay di làm không.

Ông McCain

1. ?ng h? chuong trình tr? ti?n cho h?c sinh h?c tru?ng tu, n?u tru?ng công trong khu v?c không dáp ?ng dúng kh? nang c?a h?c sinh.

2. Tang ngân sách cho chuong trình m?u giáo, h? tr? thêm 10 tri?u/nam cho các ti?u bang th?c hi?n chuong trình theo d? ngh? c?a liên bang.

3. Dành 1.8 t? dollars d? t?ng thu?ng cho các giáo viên gi?i.

4. Ti?p t?c chuong trình “No Child Left Behaind”, nhung chú tr?ng d?n kh? nang c?a t?ng h?c sinh, thay vì tính chung kh? nang c?a t?ng l?p, t?ng tru?ng.

Nang lu?ng

Ông Obama

1. Mu?n d?u t? 150 t? dollars cho 10 nam t?i d? khai thác nh?ng ngu?n nang lu?ng chua du?c s? d?ng dúng m?c, t?o thêm 5 tri?u vi?c làm cho dân chúng.

2. ?ng h? chuong trình c?t gi?m 80% khí th?i t? nay d?n nam 2050.

3. ?ng h? khoan d?u ? th?m l?c d?a, nhung không khoan d?u ? khu v?c b?o v? sinh thái (Arctic National Wildlife Refuge).

4. Tang m?c thu? dánh trên ti?n l?i c?a các công ty d?u khí.

Ông McCain

1. Dùng 2 t? dollars/nam d? d?u tu vào các chuong trình nghiên c?u k? thu?t nang lu?ng.

2. T?ng $5,000 cho nh?ng ngu?i mua các lo?i xe gi?m d? khí th?i, khuy?n khích các công ty ch? t?o xe hoi ch? t?o các lo?i xe giúp b?o v? môi tru?ng.

3. ?ng h? khoan d?u ? th?m l?c d?a, nhung không khoan d?u ? khu v?c b?o v? sinh thái.

4. Không tán thành ý ki?n tang thu? dánh vào các công ty d?u khí.

Ngo?i giao

Ông McCain

1. Ch? trích ông Obama là ngu?i không có kinh nghi?m, d?c bi?t sau khi ông Obama lên ti?ng nói s?n sàng dàm phán vô di?u ki?n v?i nh?ng qu?c gia thù ngh?ch c?a Hoa K?.

2. ?ng h? tang thêm quân ? Afghanistan.

3. ?ng h? cu?c chi?n Iraq, ngay t? d?u dã lên ti?ng ph?n d?i k? ho?ch T?ng Th?ng George W. Bush cho th?c hi?n ? chi?n tru?ng, d?ng th?i không ?ng h? vi?c ph?i công b? th?i h?n rút quân.

4. Ch? trích ông Obama sai l?m khi tuyên b? s?n sàng dua quân sang Pakistan truy lùng kh?ng b? mà không c?n h?i ý ki?n nu?c b?n.

Ông Obama

1. Xem dàm phán v?i nh?ng nu?c thù ngh?ch là di?u c?n thi?t ph?i th?c hi?n, ch?ng h?n nhu nói chuy?n tr?c ti?p v?i B?c Hàn và Cuba.

2. T? d?u dã không ?ng h? cu?c chi?n Iraq, h?a trong vòng 16 tháng s? rút h?t quân kh?i chi?n tru?ng.

3. S? g?i thêm 7,000 quân sang Afghanistan.

4. S? dua quân vu?t biên gi?i vào Pakistan d? truy lùng kh?ng b? n?u Pakisatn không có k? ho?ch c?ng r?n v?i k? thù c?a Hoa K?.

Ki?m soát võ khí trong nu?c

Ông Obama

1. V?n tôn tr?ng quy?t d?nh cho ngu?i dân du?c quy?n có súng dã ghi trong hi?n pháp, nhung d?t di?u ki?n ph?i ki?m soát ch?t ch? hon d? gi?m b?t các v? ph?m pháp.

2. Ðòi h?i các lo?i súng bán cho dân chúng ph?i có b? ph?n an toàn t?t hon nh?m tránh nh?ng tru?ng h?p tr? em ngh?ch ng?m gây tai n?n, s? d? ngh? Qu?c H?i thông qua lu?t vinh vi?n c?m s? d?ng súng t?n công ngu?i khác.

3. ?ng h? vi?c ph?i ki?m tra lý l?ch cá nhân ngu?i mu?n mua súng.

Ông McCain:

1. ?ng h? vi?c ph?i ki?m tra lý l?ch ngu?i mu?n mua súng.

2. ?ng h? quy?n du?c mua súng dã du?c quy d?nh b?i hi?n pháp, không tán thành vi?c ph?i dua ra nh?ng lu?t m?i d? gi?i h?n quy?n này.

B?o hi?m y t?

Ông Obama

1. Mu?n chính ph? liên bang giúp d? d? m?i ngu?i có th? mua b?o hi?m y t?.

2. Ðòi h?i t?t c? tr? em d?u có b?o hi?m y t?.

3. Ð?m b?o nh?ng ngu?i dang có b?o hi?m y t? không lo m?t quy?n l?i dang du?c hu?ng.

Ông McCain

1. Khuy?n khích các công ty ti?p t?c cung c?p b?o hi?m y t? cho công nhân, nhung công nhân ph?i tr? thu? dánh trên quy?n l?i dang hu?ng.

2. Ð? ngh? gi?i pháp tr? thu? cho ngu?i mua b?o hi?m y t? ($2,500 cho cá nhân, $5,000 cho m?i gia dình) d? công nhân t? mua b?o hi?m, thay vì b?t bu?c công ty ph?i cung c?p quy?n l?i này cho công nhân.

Th? tru?ng d?a ?c

Ông Obama

1. Cho co quan tu pháp du?c r?ng quy?n hon d? tìm bi?n pháp giúp nh?ng ngu?i không có ti?n tr? mua nhà còn n? ngân hàng, thay vì b?t bu?c ngu?i dân ph?i r?i can nhà h? dang ?.

2. Ngu?i không tr? n?i ti?n mua nhà có th?i h?n 90 ngày d? cùng v?i ngân hàng tìm bi?n pháp giúp ngu?i dang g?p khó khan v? tài chánh, không tr? n?i ti?n vay.

Ông McCain

1. S? d?ng 300 t? dollars d? mua l?i nh?ng can nhà dã b? ngân hàng t?ch thu.

2. T?o di?u ki?n d? nh?ng ngu?i dang g?p khó khan có th? ti?p t?c ? l?i can nhà h? dang ?, b?ng cách cho vay ti?n mua nhà ? m?c l?i th?p hon.

C?t gi?m ngân sách

Ông McCain

1. Nam d?u tiên s? không tang chi tiêu -ngo?i tr? ngân sách qu?c phòng- d? có cái nhìn rõ hon v? ngân sách qu?c gia, s? quy?t d?nh nh?ng kho?n tang ho?c gi?m t? nam th? nhì.

2. Cam k?t bác b? t?t c? nh?ng kho?n chi tiêu không c?n thi?t, d?c bi?t nh?m vào nh?ng s? ti?n “không thi?t th?c” thu?ng du?c Qu?c H?i thông qua sau nh?ng cu?c “di?u dình chính tr?” gi?a các v? dân c?.

Ông Obama

1. S? duy?t xét l?i t?ng di?m m?t c?a ngân sách dang du?c áp d?ng, c?t b? t?t c? các chuong trình không c?n thi?t ho?c không h?u hi?u.

2. ?ng h? ch? truong “không làm t?t, không du?c hu?ng quy?n l?i” ngân sách.

An sinh xã h?i

Ông McCain

1. Ch?ng phá thai, s? v?n d?ng h?y b? lu?t cho ph? n? quy?n phá thai, nhung không d? ngh? tu chính hi?n pháp.

2. Ti?u bang có quy?n quy?t d?nh có cho ph? n? phá thai hay không.

3. Tin hôn nhân là s? ph?i h?p gi?a ngu?i nam và ngu?i n?, nhung không tu chính hi?n pháp c?m ngu?i d?ng tính k?t hôn.

4. Ti?u bang có quy?n quy?t d?nh v? lu?t hôn nhân.

5. Cho nh?ng c?p v? ch?ng “d?ng tính” du?c hu?ng các quy?n l?i nhu nh?ng c?p v? ch?ng khác.

Ông Obama

1. ?ng h? lu?t cho ph? n? quy?n quy?t d?nh phá thai, nhung dòi h?i ph?i có nh?ng di?u ki?n di kèm, d?c bi?t nh?ng di?u ki?n nh?m b?o v? sinh m?ng c?a ngu?i mang thai.

2. Tin hôn nhân là s? ph?i h?p gi?a ngu?i nam và ngu?i n?, nhung không tu chính hi?n pháp c?m ngu?i d?ng tình k?t hôn.

3. Ti?u bang có toàn quy?n quy?t d?nh v? lu?t hôn nhân.

4. Cho các c?p v? ch?ng d?ng tính và nh?ng ngu?i d?ng tính dang chung s?ng v?i nhau du?c hu?ng m?i quy?n l?i nhu nh?ng ngu?i khác.

T?i Cao Pháp Vi?n

Ông Obama

1. Tin tu?ng quy?t d?nh c?a T?i Cao Pháp Vi?n ph?i d?a vào nh?ng b?ng ch?ng rõ r?t, nhung ch?p nh?n nh?ng tru?ng h?p phán quy?t du?c dua ra d?a vào “s? phán doán” và “giá tr? m?u m?c” c?a t?ng v? th?m phán.

2. Các th?m phán du?c xem là tiêu bi?u d?u là nh?ng v? có quan di?m c?p ti?n.

Ông McCain

1. Các phán quy?t du?c dua ra ph?i hoàn toàn d?a vào nh?ng b?ng ch?ng rõ r?t, không d?ng ý vi?c các v? th?m phán b? phi?u quy?t d?nh d?a theo ý ki?n hay quan di?m cá nhân.

2. Các th?m phán du?c xem là tiêu bi?u d?u là nh?ng v? có quan di?m b?o th?.

Thu?

Ông Obama

1. Gi?m thu? cho nh?ng ngu?i có m?c thu nh?p hàng nam t? $250,000 tr? xu?ng.

2. Tang thu? nh?ng ngu?i có m?c thu nh?p $250,000/nam tr? lên.

3. Gi?m thu? nhi?u hon cho thành ph?n công nhân nghèo và gi?i trung luu.

4. T?ng c?ng ti?n thu? ngu?i dân du?c gi?m: 2.9 ngàn t? dollars trong vòng 10 nam.

Ông McCain

1. T?t c? m?i ngu?i d?u du?c gi?m thu?, b?t k? s? ti?n thu nh?p hàng nam là bao nhiêu.

2. Nh?ng ngu?i có m?c thu nh?p t? $250,000/nam tr? lên s? du?c gi?m thu? nhi?u hon.

3. M?c thu? gi?m cho gi?i trung luu ít hon m?c thu? s? gi?m c?a ông Obama, và g?n nhu không gi?m thêm thu? cho công nhân nghèo.

4. T?ng c?ng ti?n thu? ngu?i dân du?c gi?m: 4.2 ngàn t? dollars trong vòng 10 nam.