96% doanh nghiệp Việt Nam liên quan tới tham nhũng
Theo kết quả cuộc “Khảo sát gian lận toàn cầu năm 2008” do Ernst&Young - một công ty kiểm toán hàng đầu thế giới - thực hiện và công bố hôm 22 Tháng Chín, có tới 96% doanh nghiệp Việt Nam được phỏng vấn, xác nhận từng có liên quan đến hối lộ hay tham nhũng trong vòng hai năm gần đây.

Home

Hà N?i (NV) - Theo k?t qu? cu?c “Kh?o sát gian l?n toàn c?u nam 2008” do Ernst&Young - m?t công ty ki?m toán hàng d?u th? gi?i - th?c hi?n và công b? hôm 22 Tháng Chín, có t?i 96% doanh nghi?p Vi?t Nam du?c ph?ng v?n, xác nh?n t?ng có liên quan d?n h?i l? hay tham nhung trong ṿng hai nam g?n dây. T? l? này cao g?p dôi m?c trung b́nh c?a khu v?c Châu Á Thái B́nh Duong (56%), g?p kho?ng 4 l?n m?c trung b́nh toàn c?u (24%) và cao hon r?t nhi?u l?n so v?i m?t s? qu?c gia trong khu v?c nhu: Singapore (7%), Malaysia (16%), Philippin (17%). Trung Qu?c - m?t qu?c gia n?i ti?ng v? tham nhung - cung thua xa Vi?t Nam (81%).

Đây là l?n d?u tiên, Ernst&Young dua Vi?t Nam vào cu?c “Kh?o sát gian l?n toàn c?u”. “Kh?o sát gian l?n toàn c?u” du?c ti?n hành theo d?nh k? (2 nam/l?n). Các cu?c “Kh?o sát gian l?n toàn c?u” thu?ng t?p trung vào t́nh tr?ng tham nhung - h?i l?, cung nhu kh? nang ki?m soát gian l?n c?a các doanh nghi?p. Ersnt&Young cho bi?t h? dă th?c hi?n 1,186 cu?c ph?ng v?n lănh d?o cao c?p c?a nhi?u doanh nghi?p t?i các qu?c gia.

Riêng ? Vi?t Nam, Ernst&Young dă th?c hi?n 25 cu?c ph?ng v?n và 60% doanh nghi?p Vi?t Nam du?c ph?ng v?n th?a nh?n t?ng b? yêu c?u dua h?i l? d? có ho?c du?c ti?p t?c nh?n các h?p d?ng. T? l? này t?i Vi?t Nam ngang v?i Nam Hàn và cao hon m?c trung b́nh toàn c?u là 23%. Ngoài ra, có d?n 48% doanh nghi?p Vi?t Nam xác nh?n t?ng b? m?t h?p d?ng vào tay d?i th? c?nh tranh ch? v́ không ch?u dua h?i l?.

D?a vào k?t qu? dă nêu, ông Rob Morris - tru?ng b? ph?n d?ch v? di?u tra gian l?n và gi?i quy?t tranh ch?p c?a Ernst&Young ? khu v?c Châu Á Thái B́nh Duong kh?ng d?nh: “Hai nam qua, tham nhung ? Vi?t Nam khá cao”.

K?t qu? kh?o sát c?a Ernst&Young c̣n cho th?y, t? l? doanh nghi?p tuân th? quy d?nh pháp lu?t ? Vi?t Nam r?t th?p, ch? có 24% so v?i m?c trung b́nh toàn c?u là 40% (Singapore d?n 85%).

Ông Rob Morris nh?n xét, vai tṛ c?a ki?m toán n?i b? trong phát hi?n tham nhung ? Vi?t Nam chua du?c chú tr?ng. Chua d?n 20% doanh nghi?p Vi?t Nam tuân th? ki?m toán n?i b?, trong khi dây là ho?t d?ng du?c các qu?c gia khác d? cao d? do m?c d? minh b?ch tài chính.

Bên c?nh dó, có d?n 88% doanh nghi?p Vi?t Nam không bi?t lu?t ch?ng tham nhung nu?c ngoài (c̣n du?c g?i là FCPA - Lu?t ch?ng tham nhung c?a M?) trong khi dây l?i du?c xem là chu?n m?c qu?c t? cho khung pháp lư ch?ng tham nhung trên ph?m vi toàn c?u.

K?t qu? cu?c kh?o sát do Ernst&Young th?c hi?n hoàn toàn phù h?p v?i m?t th?ng kê du?c Vi?t Nam công b? h?i Tháng Sáu v?a qua. Theo dó, 14/15 v? tham nhung b? phát giác có liên quan d?n doanh nghi?p.

Đ?n d?u Tháng B?y, da s? nh?ng ngu?i tham gia m?t cu?c th?o lu?n v? tham nhung trên báo di?n t? VietNamNet, cùng cho r?ng doanh nghi?p Vi?t Nam bu?c ph?i “nuôi” tham nhung. Tuy là d?i tu?ng b? các tham quan “hành h?” nhi?u nh?t nhung r?t ít doanh nghi?p dám lên ti?ng t? cáo.

Các chuyên gia dă th? phân lo?i và xác d?nh có ba d?ng tham nhung liên quan d?n doanh gi?i. Đó là: Tham nhung phát sinh trong m?i quan h? gi?a doanh nghi?p v?i co quan nhà nu?c có th?m quy?n gi?i quy?t các nhu c?u c?a doanh nghi?p (gây khó d?, ch?m th?c thi hay c? t́nh d?t ra các yêu c?u sai quy d?nh d? doanh nghi?p bu?c ph?i h?i l?) - tham nhung l?t v?t. Tham nhung phát sinh khi có s? câu k?t gi?a doanh nghi?p v?i ngu?i có ch?c v?, quy?n h?n ? khu v?c công d? giành du?c l?i th? c?nh tranh ho?c các h?p d?ng b?t h?p pháp - tham nhung l?n. Tham nhung phát sinh trong n?i b? doanh nghi?p - ch? y?u là trong các doanh nghi?p nhà nu?c.

Nh?ng ngu?i tham d? cu?c th?o lu?n k? trên cho r?ng, dù mu?n hay không, doanh nghi?p v?n b? bu?c ph?i ch?p nh?n nh?ng h́nh th?c tham nhung l?t v?t và xem chúng nhu m?t lo?i “chi phí bôi tron” d? ho?t d?ng s?n xu?t kinh doanh, thu?n l?i, d? dàng. Th?m chí, “chi phí bôi tron” dă du?c doanh gi?i xem nhu di?u m?c nhiên và h? không thèm b?n tâm n?a. Suy nghi ph?i “chi” cho “xong vi?c” dă tr? thành ph? bi?n, cung v́ v?y ch? có 3% trong s? 6,700 doanh nghi?p tham gia m?t cu?c kh?o sát v? tham nhung cho r?ng “tham nhung gây khó khan l?n” cho h?.

Tuy nhiên di?u này không làm gi?m s? nguy h?i c?a tham nhung t?i môi tru?ng kinh doanh. Ai cung bi?t, tham nhung góp ph?n d?y chi phí s?n xu?t, kinh doanh tang v?t. Nh?ng v? tham nhung l?t v?t song có h? th?ng du?c các chuyên gia xác d?nh là làm t?n hao cho toàn xă h?i. Các nghiên c?u xác d?nh, trong nhi?u tru?ng h?p, t? tham nhung tr? thành ác m?ng d?i v?i các doanh nghi?p nh? khi h? luôn ph?i tr? nhi?u ti?n hon cho nh?ng nhu c?u l? ra không t?n ti?n ho?c chi phí r?t nh?.

Các chuyên gia c̣n xác d?nh, tham nhung là “con du?ng tuy?t v?i” d? nhi?u doanh nghi?p có l?i th? d?c bi?t trong c?nh tranh bóp ch?t d?i th? ho?c “rút ru?t” nhà nu?c. Môi tru?ng “kinh di?n” cho d?ng tham nhung này là mua s?m thông qua d?u th?u hay các d? án d?u tu công, nh?t là trong linh v?c xây d?ng co b?n. Sau khi h?i l? d? có du?c h?p d?ng, nh?ng doanh nghi?p này b?t d?u “thu h?i v?n” b?ng cách “rút ru?t” hay gian l?n. H? qu? là không ch? ngân sách nhà nu?c b? teo tóp mà toàn xă h?i ph?i h?ng ch?u nh?ng s?n ph?m “t?i mà d?t”.

Nh?ng doanh nghi?p có l?i th? trong cu?c dua dua h?i l? ki?u này là các doanh nhân có quan h? “thân t́nh” v?i các quan ch?c. Thi?t tḥi luôn thu?c v? nh?ng doanh nghi?p nh?. Theo nhi?u chuyên gia, tham nhung càng phát tri?n, môi tru?ng c?nh tranh càng thi?u lành m?nh, “cá l?n luôn nu?t cá bé”. Đi?u dó không ch? nhi?u doanh nghi?p trong nu?c b? bóp ch?t mà các nhà d?u tu nu?c ngoài cung ng?n ng?i.

Trong khi các qu?c gia và nhi?u t? ch?c qu?c t? v?a v?n d?ng, v?a b?t bu?c các doanh nghi?p ph?i tham gia ch?ng tham nhung b?ng cách dua ra nh?ng quy t?c ?ng x? v? d?o d?c kinh doanh (ví d? ch? du?c t?ng nh?ng món quà có giá tr? không quá 100 USD/l?n/món, gi?i h?n các chi phí ngoài công vi?c nhu dua công ch?c di du l?ch, mua s?m, tài tr? cho nh?ng khóa h?c...) ho?c ? M?, nam 1997, chính ph? M? ban hành m?t d?o lu?t cho phép kh?i t? các công ty M? h?i l? công ch?c nu?c ngoài, ho?c công u?c c?a OECD v?i s? tham gia c?a 35 qu?c gia xem vi?c h?i l? xuyên qu?c gia, cung gi?ng nhu h?i l? trong nu?c th́ Vi?t Nam không có nh?ng qui d?nh ki?u này. Cung v́ v?y, các t?p doàn, công ty c?a nu?c ngoài thu?ng xuyên dua h?i l? cho viên ch?c Vi?t Nam.

Các chuyên gia cho r?ng, ch?ng tham nhung theo ki?u ch? x? các doanh nghi?p s? ít hi?u qu?. V́ ? góc d? kinh doanh, n?u t?n ti?n mà có l?i th́ doanh nghi?p nào cung s?n sàng “nuôi” tham nhung. Ngay c? các t?p doàn, công ty c?a M?, dù b? chi ph?i b?i lu?t pháp M? và các công u?c qu?c t? nhung khi vào Vi?t Nam v?n ph?i “nh?p gia tùy t?c”, b?ng cách “khoán” cho bên th? ba th?c hi?n vi?c t?ng nh?ng món quà có giá tr? “trên 100 USD”.

Chính ông Tr?n Đ?c Lu?ng, c?c tru?ng C?c Ch?ng Tham Nhung, công khai than r?ng: “Môi tru?ng xă h?i, môi tru?ng kinh doanh càng kém minh b?ch th́ tham nhung càng nhi?u và doanh nghi?p càng khó nói không”. Ông này k?: “Nhi?u doanh nghi?p nói th?ng, nghiêm túc th́ chúng tôi thi?t”.

H?u h?t các cu?c kh?ng ho?ng kinh t? d?u là h? qu? c?a s? liên k?t gi?a gi?i lănh d?o chính quy?n v?i các t?p doàn thi?u d?o d?c. Đó là th?m h?a cho n?n kinh t? và di?u này dang di?n ra t?i Vi?t Nam. (G.Đ.)

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here