Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Ai sẽ là "tôi"
Tôi là một người sống độc thân (và không có con), năm nay tôi 50 tuổi. Tôi sinh sống ở Virginia thuộc Hoa Thịnh Ðốn, sức khỏe đầy đủ và tôi có một việc làm vững chắc. Tôi có một người cha 85 tuổi, sống tại Houston, Texas.
- Những giọt lệ hạt trai
Ứng cử viên đắc cử: Vị tổng thống da đen đầu tiên bước vào Tòa Bạch Ốc đã làm rung chuyển cả thế giới về một nền dân chủ tự do có thật của nước Mỹ.
- Những ngày tháng cũ
Không biết từ bao giờ, cái phong cách trình diễn trên sân khấu ca nhạc hôm nay đã đổi thay để những ca sĩ không chỉ trình bày tiếng hát trời cho của mình mà còn phải trình diễn cả thân xác nữa. Không nói chi đến nữ ca sĩ mà nam ca sĩ cũng cần phải có một ngoại hình đẹp và nhất là phải múa may, vật vã diễn tả lời ca có khi chỉ là những lời ca được các nhạc sĩ viết ra thật nhẹ nhàng lãng mạn.
- Tình đẹp như ánh sao xanh
Từ Tòa Lãnh Sự Mỹ đi ra, trên tay cầm Visa đến nước Mỹ tôi thấy lòng vui mừng như đang bay bổng lên. Nhìn mọi người chung quanh, tôi mỉm cười thân thiện vui vẻ như để san sẻ niềm vui đến với họ. Cảnh vật quanh tôi như thay đổi, tươi mát hơn. Quãng đường tôi đi hàng ngày mất hàng năm mươi phút, giờ sao ngắn thế! Cây cũng xanh nhiều hơn và người người thì đáng yêu làm sao! Thế mới biết tâm trạng vui sướng hạnh phúc quan trọng đối với chúng ta dường nào! Ðây là lần đầu tiên tôi được đi ra nước ngoài mà lại là nước Mỹ - một đất nước văn minh, có nhiều phong cảnh đẹp. Nhưng điều làm tôi vui sướng nhất là tôi được gặp lại người chồng thân yêu sau những tháng, ngày xa cách.
- Tiết kiệm thời giờ
Ở Mỹ, đối với những người còn đang làm việc trong nhiều ngành nghề khác nhau thì thời giờ được ví như vàng bạc. Có nghĩa là rất quí giá và cần được tiết kiệm. Thế cho nên một số người phải đi tìm những lời hướng dẫn thực dụng để giúp họ sử dụng thời giờ sao cho vừa có hiệu năng, vừa không bị phí phạm.
- Tiết kiệm thời giờ
Ở Mỹ, đối với những người còn đang làm việc trong nhiều ngành nghề khác nhau thì thời giờ được ví như vàng bạc. Có nghĩa là rất quí giá và cần được tiết kiệm. Thế cho nên một số người phải đi tìm những lời hướng dẫn thực dụng để giúp họ sử dụng thời giờ sao cho vừa có hiệu năng, vừa không bị phí phạm.
- Mẹo vặt ích lớn: Hành tỏi thơm lâu
Hành tỏi làm tăng thêm hương vị cho đồ ăn, nhưng lại không được dùng thường xuyên Nhiều củ kẹt lại trong góc tủ, lúc cần lấy ra dùng thì củ nào củ nấy đã mọc mộng, thậm chí còn ra lá non xanh mơn mởn. Ðến lúc này thì mùi thơm củ hành đã giảm nhiều. Ðể giúp hành giữ được “hương sắc” lâu dài, chúng ta có thể gói chúng trong những miếng giấy nhôm bạc (aluminum foil) trước khi ném vào trong ngăn tủ. Bảo đảm khi cần dùng, bạn vẫn thấy củ hành còn trơn tròn son sẻ để thêm hương vị cho bữa ăn gia đình.
- Triệu triệu giọt nước
Sáng sớm ngửa cổ uống ly nước lã trong suốt vào ngực, như rót cả một bình minh hiền hòa trong lành chưa có một hạt bụi vào cái bình thân thể. Tại sao lại gọi là “nước lã” nhỉ?
- Mẹo tiết kiệm năng lượng sáng tạo và thân thiện với môi trường
Quý vị có muốn làm thế nào để tiết kiệm $180 hay nhiều hơn trong hóa đơn tiền điện năm nay không? Với một số mẹo tiết kiệm năng lượng đơn giản, do Lowe's cung cấp, quý vị có thể giữ cho căn nhà của mình vừa ấm áp và thân thiện với môi trường. Vậy, hãy bắt đầu tiết kiệm ngay! Ðây là lời kêu gọi của công ty cung cấp đồ gia dụng Lowe's gởi đến nhật báo Người Việt.
- Người buồn xem truyền hình, người vui thích đọc sách
Thay vì ta buồn ta đi lang thang, ta ngồi xuống và xem truyền hình suốt ngày. Theo một kết quả nghiên cứu mới đây, những người không được hạnh phúc có khuynh hướng xem truyền hình nhiều hơn người khác. Ðối với những ai hài lòng hơn với cuộc sống, họ dành nhiều thời giờ hơn để đọc sách hoặc giao tiếp với người khác.
- Khả năng kỳ diệu của âm nhạc
Một cuộc khảo sát ở Anh Quốc gần đây đã xác nhận về những gì mà đa số những ai thường tập thể dục trong các gym đã biết từ lâu: Nghe nhạc giúp tăng cường khả năng vận động và sức chịu đựng.
- Khả năng kỳ diệu của âm nhạc
Một cuộc khảo sát ở Anh Quốc gần đây đã xác nhận về những gì mà đa số những ai thường tập thể dục trong các gym đã biết từ lâu: Nghe nhạc giúp tăng cường khả năng vận động và sức chịu đựng.
- Hạnh phúc nghề nghiệp
Vào đầu tháng 11 năm nay, con số thất nghiệp của Mỹ tăng cao nhất kể từ 25 năm qua. Chỉ số trung bình trong bốn tuần ở thời điểm này là 491,000 người xin trợ cấp thất nghiệp. Ở Mỹ người ta sợ nhất là nạn thất nghiệp, vì mỗi người là một con nợ suốt đời, nợ nhà, nợ xe, nợ thẻ tín dụng, bao nhiêu là thứ bill.
- Nạn “đạo văn” tại trường học
Với những tiến bộ của kỹ thuật điện tử hiện nay trong ngành tin học, việc học sinh và sinh viên ăn cắp bài viết của người khác từ Internet rồi cắt, dán nguyên văn, hoặc chỉ sửa một vài chữ trong đó, để tạo thành bài tập của chính mình, đang diễn ra tại nhiều trường học.
- Nạn “đạo văn” tại trường học
Với những tiến bộ của kỹ thuật điện tử hiện nay trong ngành tin học, việc học sinh và sinh viên ăn cắp bài viết của người khác từ Internet rồi cắt, dán nguyên văn, hoặc chỉ sửa một vài chữ trong đó, để tạo thành bài tập của chính mình, đang diễn ra tại nhiều trường học.
- Lễ Tạ Ơn tại Hoa Kỳ
Con tàu Mayflower nổi danh vượt Ðại Tây Dương chở di dân với các niềm tin giáo lý khác nhau đến vùng Plymouth Rock của tiểu bang Massachusetts bây giờ. Nhóm gia đình người Anh chỉ có hơn ba chục, số còn lại là phần đông thủy thủ đoàn. Tổng số 102 người.
- NHÂN CHUYỆN AN TIÊM, KẺ VÔ ƠN
Nhân ngày Lễ Tạ Ơn, một ngày lễ có truyền thống tình nghĩa, đạo đức của Hoa Kỳ, chúng ta nhớ lại trong các chuyện cổ tích Việt Nam, có một câu chuyện về lòng vô ơn của một nhân vật tên An Tiêm. Nguyên An Tiêm là con của một nông dân, nhưng thông minh, đĩnh ngộ, nhân một lần tình cờ được gặp Vua Hùng Vương thứ 18 (có sách ghi là Vua Hùng Vương thứ ba), được Vua đem về cung nhận làm con nuôi.
- Tránh la rầy con cái
Là cha mẹ, có lẽ nhiều người trong chúng ta đều ít, nhiều trải qua kinh nghiệm bị mấy đứa con làm cho nổi giận, mất bình tĩnh và la hét om sòm. Một số phụ huynh lại còn đi xa hơn trong việc dạy dỗ bằng hành động đánh đập con cái.
- Tránh la rầy con cái
Là cha mẹ, có lẽ nhiều người trong chúng ta đều ít, nhiều trải qua kinh nghiệm bị mấy đứa con làm cho nổi giận, mất bình tĩnh và la hét om sòm. Một số phụ huynh lại còn đi xa hơn trong việc dạy dỗ bằng hành động đánh đập con cái.
- Tạp Ghi Quỳnh Giao: Tâm sự cái quần... din
Tội lắm, các quần din trị giá mấy trăm bạc của nam thanh nữ tú đời nay là đứa em họ xa của cái quần Lederhose. Ngày xưa, mặc quần rồi may ra mới đào ra vàng, ngày nay, có vàng rồi người ta mới mặc quần, và quần din mà lái xe Beamer - BMW - thì mới là phong cách Bavarian. Cũng quý tộc nhiều đời chứ có tầm thường đâu!
- Sự bạc bẽo vô tình đối với mẹ của cô con gái lai Mỹ
Cuốn phim tài liệu “Người con gái từ Ðà Nẵng” (A daughter from Danang) là một phim hay và có giá trị. Phim này đoạt giải Grand Jury của Liên Hoan Ðiện Ảnh Sundance và được tuyển chọn vào trong những phim dự thi của giải Oscar nhưng tiếc rằng không thắng.
- Sự bạc bẽo vô tình đối với mẹ của cô con gái lai Mỹ
Cuốn phim tài liệu “Người con gái từ Ðà Nẵng” (A daughter from Danang) là một phim hay và có giá trị. Phim này đoạt giải Grand Jury của Liên Hoan Ðiện Ảnh Sundance và được tuyển chọn vào trong những phim dự thi của giải Oscar nhưng tiếc rằng không thắng.
- Recycle
Chuyện recycle rác là một chuyện tầm phào, tôi nói để quí cụ nghe chơi rồi bỏ, nhưng còn một thứ recycle khác quan trọng và khiến cho những người như chúng ta đây cần học hỏi để suy ngẫm, đó là sự recycle những bộ phận trong cơ thể con người. Nói cho dễ hiểu hơn đó là cái chuyện cho những phần cơ thể của mình, khi chẳng may mình bị bất đắc kỳ tử.
- KHỔ THÂN TÔI, ĐÀN BÀ VIỆT NAM
Một cuộc khảo sát về hạnh phúc của The Nielsen, một công ty nghiên cứu tiếp thị Hoa Kỳ, cho biết rằng trong 51 quốc gia được nghiên cứu, tất cả phụ nữ đều sung sướng hơn đàn ông, chỉ trừ ba quốc gia: Nam Phi, Ba Tây và Việt Nam. Tôi thật không biết gì về đàn bà Nam Phi và Ba Tây nên không đám lạm bàn.
- Không tiết kiệm được nếu hay cãi nhau
Những cặp vợ chồng hay cãi nhau về chuyện tiền bạc, hay về cách tiêu xài của nhau, thường là những người ít tiết kiệm được. Ðó là nhận xét của bà Lisa Goff, biên tập viên về tài chánh trên tờ nguyệt san Good Housekeeping.
- Nhẫn, Nhịn
Các cụ nhiều chữ, làm ơn giải nghĩa giùm tôi, có phải nhẫn là chữ nho, diễn nôm ra là nhịn có phải không? Nếu không phải thì cũng cứ tạm cho là phải đi cái đã, chuyện đâu còn đó, lo gì. Ngày xưa, các bà mẹ khuyên dạy con gái trước khi về nhà chồng là phải nhẫn, nhịn. Cũng cứ tạm cho là đúng đi.
- Có Ông Già Noel hay không?
Ông Già Noel, Santa Claus hay Saint Nicholas là một ông già to béo, phương phi, râu tóc bạc phơ, sống vào thế kỷ thứ ba sau Công Nguyên, đêm Giáng Sinh, thường hay đi trên một chiếc xe do con tuần lộc kéo, bay trên không gian trời tuyết, đến từng mỗi gia đình tụt xuống nhà những đứa trẻ qua ống khói lò sưởi và đặt những món quà trong những chiếc vớ dài treo dưới chân giường đứa trẻ.
- Niềm vui sau cơn đau
Mấy năm trước đây, tôi bị đau khá lâu vì mắc phải chứng bệnh trầm cảm (mental depression), chẳng còn muốn gặp gỡ chuyện trò với ai nữa. May mà nhờ ơn trên, tôi đã lần hồi bình phục. Sau khi gặp lại tôi đã trở lại tình trạng bình thường, một chị bạn thân thiết có gợi ý cho tôi là nên viết về cái kinh nghiệm của niềm vui tìm lại được do sự phục hồi sức khỏe này.
- Ngôi nhà thờ xưa ở Irwin
Vào một đêm trước Nô En, tôi vội vàng khoác áo lạnh và phóng xe vào một khu nhà mobile home gần phố Bolsa. Có người thông báo em tôi bị tai biến mạch máu não. Bước vào căn phòng thiếu ánh sáng, tôi thấy cậu bé năm xưa nay là một ông trung niên đang nằm co giật trên thảm, đau yếu không thể tự ngồi dậy. Em tôi bị liệt bên phải cơ thể, không thể nói hoặc cử động tay phải cũng như chân bên phải.
- Niềm tin trẻ thơ
Niềm tin trẻ thơ như một câu chuyện cổ tích, đến một lúc nào đó tự khắc nó sẽ biết đó chỉ là những huyền thoại, những cổ tích để nuôi dưỡng những điều thánh thiện và tốt đẹp trong mỗi đứa trẻ. Nhưng đấy là chuyện mỗi đứa bé sẽ học cách để trưởng thành và lớn lên. Ngay bây giờ người lớn không có quyền tước đi niềm tin đã có trong nó một cách phũ phàng.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
- $350,000 cặp bao tay của Michael Jackson
|
Bài c?a Đoàn Thanh Liêm
S?p d?n mùa L? T? On, Thanksgiving r?i, tôi xin du?c vi?t ít ḍng v? các ngu?i b?n thân quư mà tôi có duyên du?c g?p g?, quen bi?t t? th?i niên thi?u cho t?i ngày nay dă ? vào cái tu?i “th?t th?p c? lai hy” r?i.
Nhu dă có d?p thua tru?c dây, d?i tôi có hai ni?m say mê, dó là sách v? và b?n bè. Các b?n dă cho tôi m?t ngu?n an ?i l?n lao, trong nh?ng ngày tháng den t?i khó khan th?i ly lo?n, d?c bi?t là nh?ng ngày ? trong nhà tù C?ng S?n ? Vi?t Nam.
Nh?ng ngu?i b?n h?i c̣n h?c b?c ti?u h?c tru?c nam 1945 t?i th? xă Thái B́nh noi tru?ng Monguillot, mà cho t?i nay tôi v?n c̣n hay g?p l?i, dó là các b?n Tr?n Ng?c Vân (t?c nhà van Tr?n Phong Vu), Đinh Đang K?, Nguy?n Phi Hùng. C? ba ngu?i này d?u cùng h?c v?i tôi t?i l?p so h?c (cours elementaire) do th?y giáo Vinh ph? trách. Sau này vào nam 1951-52, chúng tôi l?i h?c chung v?i nhau t?i trung h?c H? Ng?c C?n ? Bùi Chu. Tính ra t́nh b?n gi?a chúng tôi d?n nay dă kéo dài t?i trên 60 nam r?i.
Cung t? th?i gian h?c ? Bùi Chu g?n quê nhà, tôi c̣n nhi?u ngu?i b?n khác, dó là các anh Đ? Huy Hoàng, Lê Đ?c C?u, Ngô Đ́nh Thu?n, Hoàng Si Quư, Nguy?n H?u Ru, Nguy?n H?u Tu?, Nguy?n Van Quư, Nguy?n Duy Hy v.v... Các b?n dó sau này l?i cùng lên Hanoi ti?p t?c h?c chung v?i tôi ? tru?ng Chu Van An n?a. Tôi dă có d?p vi?t v? các b?n cùng l?p Đ? Nh?t 1D nam 1953-54 vào h?i d?u nam 2008 r?i. Riêng ngu?i b?n cùng h?c v?i tôi trong l?p Đ? Nh? A nam 52-53 t?i Chu Van An, mà nay chúng tôi hay g?p l?i, dó là anh Tr?nh Đ́nh Cuong, ngu?i g?c t? C? Đà Khúc Th?y g?n Hanoi. Ngu?i b?n khác r?t thân thi?t v?i tôi trong lúc cùng ôn t?p bài v? d? di thi b?ng Tú tài ph?n 2 ? Hanoi, dó là anh Vơ Th? Hào, m?t trí tu? thông minh tuy?t v?i, mà cung là m?t ngu?i b?n r?t chung th?y c?a tôi. Chúng tôi cung m?i g?p nhau ? Washington DC nam 2007 v?a qua.
Vào mi?n Nam h?i 1954, th́ tôi h?c ? tru?ng lu?t trên “con du?ng Duy Tân cây dài bóng mát”, r?t là tho m?ng cho tu?i dôi muoi thu? ?y. Ngu?i b?n thân thi?t cùng l?p mà nay hay g?p l?i ? qu?n Cam, dó là anh Nguy?n Đ́nh Th?ng g?c ? H?i An g?n Đà N?ng. V? các b?n cùng xu?t thân t? tru?ng Lu?t Saigon nam 1958, th́ m?i dây tôi dă vi?t trong bài “H?i tu?ng c?a m?t sinh viên tru?ng lu?t khóa 1958” r?i. Đi?u dáng ghi nh? nh?t trong th?i gian là sinh viên ? Saigon là tôi du?c ? Đ?i h?c xá Minh M?ng chung v?i các b?n sinh viên di cu t? Hanoi vào mi?n Nam nam 1954. Anh Tr?n Thanh Hi?p du?c b?u làm ch? t?ch doàn sinh viên di cu chúng tôi, lúc dó anh dang h?c lu?t, nhung dă r?t nang n? ho?t d?ng c? v? chính tr? cung nhu van hóa. Tôi ? chung pḥng v?i các anh Vu H?u Bao, T? Ng?c Quang, Tr?n C? Uông, Tr?n Van Th?o, Nguy?n Duong...
Sau này t? nam 1956-58, th́ tôi d?n ng? t?i cu xá câu l?c b? Ph?c Hung. T?i dây, tôi l?i quen bi?t thêm r?t nhi?u b?n g?c t? mi?n Trung nhu Bùi Minh Đ?c, Hoàng Ng?c Tu?, Nguy?n T?n Th?, Nguy?n M?nh Đi?m, Hoàng Quư K?, Nguy?n H?u An, Nguy?n H?u Bào, Tr?n Đang khoa, Trang Kiên, Cao Huy Thu?n v.v... Vào cái tu?i dôi muoi lúc dó, chúng tôi du?c s?ng trong c?nh thanh b́nh th?nh vu?ng ? Saigon vào gi?a th?p niên 1950, th?t là m?t k? ni?m tuy?t d?p c?a th? h? sinh viên b?n tôi.
Cung trong th?i gian này, tôi sinh ho?t v?i anh ch? em trong Nhóm Sinh Viên Công Giáo do Linh M?c Nguy?n Huy L?ch làm tuyên úy hu?ng d?n. Các anh Nguy?n Van Trung, Phùng Van H?nh, Truong Van Ng?c, Ph?m Van Ngôn, Tr?n Quư Thái, Truong Đ́nh Tu, Nguy?n Đ?c Quư... và các ch? Tr?n Th? Lài, Lê Th? H?ng, Nguy?n Th? Kim Chi, Lê Th? M? Nhan... là nh?ng thành viên r?t tích c?c trong các sinh ho?t tôn giáo c?a nhóm.
Sau khi t?t nghi?p tru?ng lu?t nam 1958, th́ tôi di làm cho Qu?c H?i th?i Đ? Nh?t C?ng Ḥa. T?i dây, tôi l?i quen bi?t v?i nhi?u d?ng nghi?p tr? tu?i khác n?a nhu các anh Đ?ng Đ?c Hi?n, Tr?nh Xuân Lam, Tr?n Quang Hi?n, Nguy?n Van Ngân, Ph?m Gia Luy v.v... Nam 1962, tôi du?c l?nh tŕnh di?n khóa 13 Liên Tru?ng Vơ Khoa Th? Đ?c, và sau khi t?t nghi?p, th́ ph?c v? trong ngành Hành chánh Tài chánh thu?c B? Qu?c Pḥng. Tôi làm trong Pḥng Pháp Ch? T? T?ng du?i quy?n Đ?i Úy Nguy?n Thanh T?nh làm ch? s? và Thi?u Tá Ph?m Đ? Thành làm chánh s? v?. Các b?n cùng khóa 13 Th? Đ?c mà làm chung ? B? Qu?c Pḥng th́ tôi v?n c̣n nh? có anh Nguy?n Khánh H?i, Nguy?n H?u An.
Gia d́nh Hành chánh Tài chánh c?a Quân L?c Vi?t Nam C?ng Ḥa r?t dông d?o, tôi s? xin vi?t riêng v? k? ni?m c?a ḿnh trong gia d́nh này vào m?t d?p khác.
Nhân ti?n, tôi cung th?y c?n ph?i ghi l?i v? các anh ch? trong Phong Trào Trí Th?c Công Giáo Pax Romana, mà tôi có tham d? sinh ho?t t? 1961 sau khi ? M? v? l?i Vi?t Nam. Các anh ch? này d?u l?n tu?i hon tôi, nhu B.S. Nguy?n Van Ái, L.S. Nguy?n Van Huy?n, các anh Phó Bá Long, Tr?n Long, Lư Chánh Trung, Nguy?n Van Trung, Vơ Long Tri?u, Lâm Vơ Hoàng, Nguy?n Van Tho... các ch? Lê Quan Kim, Phan Nguy?t Minh, Phan Ng?c Qu?i, Nguy?n Th? Oanh... Chúng tôi du?c Linh M?c Pacific Nguy?n B́nh An làm tuyên úy hu?ng d?n. Ngài là m?t tu si s?ng kh? h?nh d?o d?c, th?t là guong m?u.
Đ?c bi?t nh? ho?t d?ng xă h?i v?i gi?i thanh niên sinh viên t? nam 1964 tr? di, th́ tôi du?c sát cánh v?i r?t dông anh ch? em tr? tu?i th?i dó. V?i ni?m say mê nhi?t thành, chúng tôi dă tham gia vào r?t nhi?u công tác c?u tr? n?n nhân băo l?t mi?n Trung nam 1964, Chuong Tŕnh Công Tác Hè 1965, công vi?c c?u tr? n?n nhân chi?n cu?c liên t?c trong su?t cu?c chi?n tranh d?n 1975... Các b?n g?n bó trong phong trào sinh ho?t thanh niên h?i th?i k? tru?c 1975 này th́ dông d?o vô s? k?, ch? xin ghi ra m?y khuôn m?t di?n h́nh nhu ch? Ph?m Th? Thân, các Anh Đ? Ng?c Y?n, Tr?n Ng?c Báu, Đ? Anh Tài, Đ? Quư Toàn, Nguy?n Đ?c Quang, Lê Đ́nh Đi?u, Tr?n Đ?i L?c, Ph?m Phú Minh, Hà Tu?ng Cát, Hoàng Ng?c Tu?, Tr?n Van Ngô, Ngô M?nh Thu v.v...
Riêng Chuong Tŕnh Phát Tri?n Qu?n 8 Saigon th́ d? l?i cho tôi m?t k? ni?m sâu xa nh?t và anh ch? em chúng tôi dă th?t s? g?n bó v?i nhau r?t chân thành, th?m thi?t; t?t c? cung ch? v́ lư tu?ng chung là “Ph?c v? t?ng l?p bà con kém may m?n” ? khu v?c ngo?i ô thành ph?. Các anh H? Van Minh, H? Ng?c Nhu?n, Mai Nhu M?nh, H? Công Hung, Nguy?n Phúc Khánh, Uông Đ?i B?ng, Nguy?n Đ?c Tuyên, Duong Van Long, Vơ Van Bé, Đào Qu?c Chính, Đ?ng Di Hùng, Đ?ng K? Trân, Tr?n Kim Hoa, Lê Xuân T?ngà các em Hu?nh Van Nguôn, Luong Van Tṛn, Mai Vi?t Phuong, Nguy?n H?u Phuong, Mai Vi?t Kh?c, Nguy?n Hoài Tân, Bùi K? Trân, Vơ Đ́nh Hi?p, Duong Kim Cúc, Nguy?n Th? Ng?c Nga, Nguy?n Th? Xuy?n v.v... là nh?ng cán b? t? nguy?n ṇng c?t c?a chuong tŕnh phát tri?n c?ng d?ng này. Tôi dă có vài bài vi?t v? chuong tŕnh này, và s? vi?t thêm chi ti?t n?a khi có di?u ki?n và th?i gian thu?n ti?n hon.
V? các d?ng nghi?p trong Lu?t Su Đoàn Ṭa Thu?ng Th?m Saigon, th́ r?t là dông d?o, tôi s? vi?t chi ti?t sau, d? cho bài này kh?i dài ḍng quá.
V? phía các b?n bè qu?c t?, th́ tôi cung du?c d?p quen bi?t thân thuong g?n bó v?i h? r?t nhi?u t? trên 40 nam nay. Đó cung là nh? cái duyên cùng ho?t d?ng xă h?i, giúp d? các n?n nhân chi?n cu?c, các tr? em b?i d?i v.v... Các doàn viên c?a t? ch?c Thanh Niên Chí Nguy?n Qu?c T? (IVS = International Voluntary Service) nhu Don Luce, John Sommer, Mark Lynch, Gene Stolzfuss, Masafumi Nagao, Jackie Chagnon, Hugh Manke v.v... v?n thu?ng sát cánh v?i gi?i thanh niên sinh viên chúng tôi trong nhi?u công tác xă h?i ? nông thôn cung nhu ? ngo?i ô thành ph?. Đ?c bi?t Dick Hughes là ngu?i dă x? thân t́m m?i cách d? c?u thoát tôi ra kh?i nhà tù C?ng S?n ? Vi?t Nam. L?i c̣n các b?n khác nhu Steve Young, Pat và Earl Martin, Sophie Quinn-Judge v.v... mà tôi dă có d?p vi?t d?n trong lo?t bài “Tôi v?n l?c quan, v́ g?p du?c nhi?u ngu?i t?t b?ng”, nên kh?i c?n vi?t l?i chi ti?t ? dây n?a.
Ngoài ra l?i c̣n m?t s? ngu?i b?n khác ? các nu?c Âu Châu mà tôi dă quen bi?t g?n gui t? tru?c 1975, cung trong khuôn kh? sinh ho?t van hóa xă h?i và tôn giáo. Các chi ti?t này s? du?c ghi l?i trong m?t d?p khác. Tôi cung d? d?nh s? vi?t riêng m?t cu?n sách v? “Các b?n bè qu?c t?” này.
Sau nam 1975, t́nh h́nh sinh ho?t xă h?i th?t là den t?i b? t?c, nh?t là d?i v?i các gia d́nh có ngu?i ph?i “di h?c t?p c?i t?o” trong các tr?i t?p trung. Nhung tôi v?n c̣n có th? g?p g? tâm s? du?c v?i m?t s? b?n h?u thân t́nh, c? th? nhu là anh Nguy?n Xuân Qu?nh ? Phú Nhu?n, anh Nguy?n M?nh Cu?ng ? cùng l?i xóm, các anh Nguy?n Ng?c Lan, Th? Nguyên, Tr?n Tu?n Nh?m, Nguy?n Ng?c Luong, Ph?m Van B?ng, Vu Sinh Hiên, Nguy?n Đang Đ?i... r?i d?n các anh Tr?n Van Hy, Nguy?n Đang Dung, Cao Đ?c Thu, Duong M?nh Thu?ng, Ph?m Xuân Thuong, Nguy?n Vinh L?c v.v... t?t c? d?u là ch? nuong t?a tinh th?n v?ng ch?c, dem l?i ni?m an ?i l?n lao cho tôi, nh?t là trong th?i gian tôi b? giam gi? trong tù t? nam 1990.
K? c? các b?n d?ng c?nh trong nhà tù v?i tôi su?t t? 1990 d?n 1996 lúc tôi ra kh?i nhà giam d? cùng v?i gia d́nh qua d?nh cu t?i M?, th́ các b?n tù chính tr? r?t là g?n bó v?i nhau, tuong tr? giúp d? l?n nhau. Xin ghi l?i tên m?t s? b?n di?n h́nh nhu: Ph?m Đ?c Khâm, Nguy?n Đan Qu?, Đoàn Vi?t Ho?t, Nguy?n Van T?n, Vuong Đ?c L?, Tô Van Hu?n, Mai Trung Tinh, Nguy?n Tŕ, Châu Son, Lư Tru?ng Trân, Phan Van Ph?n, Nguy?n Hi?n, Vơ Thành S?c, Lê Thái Chân, Vơ Van Sáu, Ph?m Th? Công, Bùi Van Phu?c, Ph?m Quang Huy, Hu?nh Van Giàu, Đ? Ng?c Long, Nguy?n H?u Son, Nguy?n Thanh Vân... Và d?c bi?t nh?t là Th?y Đ?t, t?c là Ḥa Thu?ng Thích Hu? Đang. Nh?ng anh em mà ? lâu t?i tr?i lao d?ng Z30D Hàm Tân, th́ càng có nhi?u d?p tâm s? sâu d?m th?m thi?t và nâng d? tinh th?n cho nhau. Thành ra dúng là “Ch?n lao tù là noi ta rèn tâm trí”, nhu l?p sinh viên thu?ng hát h?i tru?c, m?c dù trong s? này có m?t ít ngu?i dă ng? theo phía M?t Tr?n Gi?i Phóng c?a C?ng S?n di n?a.
T? ngày d?nh cu t?i M?, th́ tôi sinh ho?t nhi?u nh?t v?i các anh ch? em trong t? ch?c M?ng Lu?i Nhân Quy?n Vi?t Nam, di?n h́nh nhu các ch? Jackie Bông, H?ng Liên, Đ? Th? Thu?n, Lâm Thu Vân, Nguy?n Th? Tuy?t Mai, các anh Nguy?n Ng?c Qu?nh, Lê Minh Nguyên, Tr?n Minh Công, Nguy?n Minh C?n, Đoàn Vi?t Trung, Tôn Th?t Diên, Luu Trung Kh?o, Tr?n Đ?c Thanh Phong, Nguy?n Thanh Trang, Nguy?n Bá Tùng, Đoàn Th? Cu?ng, Ngô Van Hi?u, Đ? Nhu Đi?n, Nguy?n H?u Th?ng, Đ? Anh Tài, Tr?n Thanh Hi?p và cùng r?t nhi?u anh ch? em khác trên toàn th? gi?i. Nh? s? thông tin liên l?c mau l? qua h? th?ng Internet, nên công vi?c c?a m?ng lu?i d?t nhi?u k?t qu? kh? quan trong m?c tiêu b?o v? nhân quy?n cho ngu?i dân ? trong nu?c du?i ch? d? hà kh?c, áp b?c c?a chính quy?n C?ng S?n Hanoi. Anh ch? em chúng tôi r?t g?n bó, thân thi?t v?i nhau qua nhi?u nam tháng ho?t d?ng chung trong t? ch?c này.
Bài vi?t này dă du?c g?i h?ng t? r?t lâu, khi ch? Kathleen Bagen, t? x? Tô Cách Lan (Scotland) là nguoi cùng làm vi?c chung v?i tôi nam 1972-74 t?i van pḥng c?a H?i Đ?ng Tôn Giáo Th? Gi?i (World Council of Churches), th́ ch? hay nói v?i tôi: “Friends are blessings”. Và sau 1975, khi có d?p d?c l?i cu?n sách Docteur Zhivago b?n ti?ng Pháp, th́ tôi r?t tâm d?c v?i câu d?i tho?i ng?n ng?i này: “Cu?c s?ng c?a b?n là ? noi nh?ng ngu?i khác” (nguyên van ti?ng Pháp: “Votre vie, c'est dans les autres”). Thành ra câu nói này cung y h?t nhu dân gian thu?ng nói: “Trong ngu?i có ta, mà trong ta cung có ngu?i”. Nói m?t cách van hoa, tri?t lư, th́ có th? g?n gàng là: “m?i con ngu?i chúng ta th́ d?u là cùng b?n tính v?i nhau” (co-substance).
Khi vi?t nh?ng ḍng ch? này, t?t c? các b?n c̣n s?ng t?i th? hay dă ra di, th́ d?u hi?n nguyên h́nh trong tâm kh?m và trí óc c?a tôi. M?i l?n nh? d?n các b?n là tâm h?n tôi d?u rung d?ng v?i ni?m vui khôn t?. Và tôi xin c?m on Tr?i, c?m on Đ?i v́ dă ban t?ng cho tôi có du?c nhi?u b?n h?u quư báu thân thuong d?n th?, dù tôi dă ph?i tr?i qua bao nhiêu sóng gió thang tr?m v́ chi?n tranh s?t máu, v́ d?c tài áp b?c, v́ tù ng?c d?a dày.
Đ? k?t thúc bài vi?t dă khá dài này, tôi xin du?c ghi ra dây m?y câu tho làm h?i c̣n ? trong nhà tù t?i tr?i Z30D ? Hàm Tân, Phan Thi?t nam 1994-95. Bài tho nhu sau:
T? Hàm Tân, xin g?i v? các b?n:
“G?i b?n thân yêu ni?m thuong nh?,
Đ?p bi?t bao k? ni?m m?t th?i.
B?i duyên lành ta luôn g?n bó
Su?t c? d?i măi măi yêu m?n nhau.”
California, Tháng Mu?i M?t nam 2008
Đoàn Thanh Liêm |