Bể Sòng Bạc Mỹ

Bể Sòng Bạc Mỹ Trước khi các thị trường Á Châu mở cửa vào sáng Thứ Hai 17 thì chiều Chủ Nhật 16, giờ miền Ðông Hoa Kỳ, giới chức hữu trách về kinh tế tài chánh của Mỹ đã tung ra ba biện pháp cấp cứu. Mục tiêu là để trấn an các thị trường thế giới khi thiên hạ mở mắt vào Thứ Hai. Coi bộ mục tiêu ấy không đạt, các thị trường từ Á về Âu đồng loạt sụt giá.
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Miệng túi càn khôn khép lại (thật) rồi! Giới tiêu thụ Mỹ chột dạ, kinh tế thế giới thốn dạ Trên cột báo này, năm ngoái người viết đã mượn ý Hồ Xuân Hương nói tới yếu tố sau cùng, căn bản nhất, khiến kinh tế Hoa Kỳ có thể bị suy trầm, với hậu quả lây lan qua các nền kinh tế khác trên thế giới (“Miệng túi càn khôn khép lại rồi!” - Người Việt, ngày 7 Tháng Tám, 2007). Yếu tố ấy là niềm tin của giới tiêu thụ Mỹ. Tình hình liên bang: Có phần lang bang, theo cảm quan của thế giới Trong nhiều năm liền, khi kinh tế Hoa Kỳ tăng trưởng ngoạn mục, với mức trung bình cao nhất từ nhiều thập niên, chính quyền của ông Bush không được khen một tiếng. Lúc ấy, người dân chỉ bực bội vì chuyện Iraq chưa ngã ngũ mà còn có vẻ suy đồi hơn - “nội chiến là thực tại của Iraq”! Qua năm ngoái, khi tình hình Iraq đã khả quan hơn, với số tổn thất sút giảm đáng kể, thì dân Mỹ lại chú ý tới chuyện kinh tế! Và từ 10 ngày qua, khi Tổng Thống George W. Bush đề nghị kế hoạch kích cầu để cấp cứu kinh tế thì Thượng Viện lại chưa nhúc nhích! Tình hình liên bang: Có phần lang bang, theo cảm quan của thế giới Trong nhiều năm liền, khi kinh tế Hoa Kỳ tăng trưởng ngoạn mục, với mức trung bình cao nhất từ nhiều thập niên, chính quyền của ông Bush không được khen một tiếng. Lúc ấy, người dân chỉ bực bội vì chuyện Iraq chưa ngã ngũ mà còn có vẻ suy đồi hơn - “nội chiến là thực tại của Iraq”! Qua năm ngoái, khi tình hình Iraq đã khả quan hơn, với số tổn thất sút giảm đáng kể, thì dân Mỹ lại chú ý tới chuyện kinh tế! Và từ 10 ngày qua, khi Tổng Thống George W. Bush đề nghị kế hoạch kích cầu để cấp cứu kinh tế thì Thượng Viện lại chưa nhúc nhích! Dân Chủ Nhức Ðầu! Sao không bầu cử như Tàu như Nga? Tuần qua, cuộc tranh cử tổng thống tại Liên Bang Nga đã chính thức khởi sự. Dân Chủ Nhức Ðầu! Sao không bầu cử như Tàu như Nga? Tuần qua, cuộc tranh cử tổng thống tại Liên Bang Nga đã chính thức khởi sự. Hoa Kỳ đổ dồn hai mắt, mà thế giới chỉ thấy một người....McCain Nhìn từ bên ngoài, cuộc tranh cử tổng thống tại Hoa Kỳ đem lại nhiều điều thú vị - và đáng ngại cho thế giới. Bên đảng Cộng Hòa, dù nguyên thống đốc Arkansas là Mike Huckabee còn cựa quậy, và giành thêm thắng lợi tại hai tiểu bang Kansas và Louisiana ngày Thứ Bảy, ông vẫn phải trông chờ phép lạ mới có thể vượt qua Nghị Sĩ John McCain để thành ứng cử viên chính thức của đảng. Hoa Kỳ đổ dồn hai mắt, mà thế giới chỉ thấy một người....McCain Nhìn từ bên ngoài, cuộc tranh cử tổng thống tại Hoa Kỳ đem lại nhiều điều thú vị - và đáng ngại cho thế giới. Bên đảng Cộng Hòa, dù nguyên thống đốc Arkansas là Mike Huckabee còn cựa quậy, và giành thêm thắng lợi tại hai tiểu bang Kansas và Louisiana ngày Thứ Bảy, ông vẫn phải trông chờ phép lạ mới có thể vượt qua Nghị Sĩ John McCain để thành ứng cử viên chính thức của đảng. Nỗi gian nan của từ tâm: Những hậu quả bất ngờ của lòng tử tế Hôm Chủ Nhật 17 vừa qua, hai biến cố lạ đã vượt ra khỏi sự chú ý của dư luận người Mỹ, và của các ứng cử viên đang bận tranh cử tổng thống. Nỗi gian nan của từ tâm: Những hậu quả bất ngờ của lòng tử tế Hôm Chủ Nhật 17 vừa qua, hai biến cố lạ đã vượt ra khỏi sự chú ý của dư luận người Mỹ, và của các ứng cử viên đang bận tranh cử tổng thống. Vận động dư luận và bị dội ngược Trong cuộc tranh luận với đối thủ là Nghị Sĩ Barack Hussein Obama tại Austin vào tối Thứ Năm 21 vừa qua, Nghị Sĩ Hillary Rodham Clinton đã gây xúc động cho cử tọa, vào phút cuối cùng. Thiên hạ đứng vỗ tay vang dậy hội trường! Những người lãng mạn có thể tìm hiểu nội dung lời phát biểu đầy xúc động của bà trong bài... “Niệm khúc cuối” của Ngô Thụy Miên. Vận động dư luận và bị dội ngược Trong cuộc tranh luận với đối thủ là Nghị Sĩ Barack Hussein Obama tại Austin vào tối Thứ Năm 21 vừa qua, Nghị Sĩ Hillary Rodham Clinton đã gây xúc động cho cử tọa, vào phút cuối cùng. Thiên hạ đứng vỗ tay vang dậy hội trường! Những người lãng mạn có thể tìm hiểu nội dung lời phát biểu đầy xúc động của bà trong bài... “Niệm khúc cuối” của Ngô Thụy Miên. Gửi trứng cho mây ngàn bay! Mang tiếng là có đầu óc đơn giản mà lại ngang bướng, Tổng Thống George W. Bush không thể biết truyện “Triệu Thuẫn giết vua”! Gửi trứng cho mây ngàn bay! Mang tiếng là có đầu óc đơn giản mà lại ngang bướng, Tổng Thống George W. Bush không thể biết truyện “Triệu Thuẫn giết vua”! McCain mắc bận bơi thuyền trên máy bay Airbus Trong khi hai Nghị Sĩ Hillary Clinton và Barack Obama còn bận quần thảo, ứng cử viên thứ ba là Nghị Sĩ John McCain sẽ bận chuyện khác. McCain mắc bận bơi thuyền trên máy bay Airbus Trong khi hai Nghị Sĩ Hillary Clinton và Barack Obama còn bận quần thảo, ứng cử viên thứ ba là Nghị Sĩ John McCain sẽ bận chuyện khác. Trở Giáo Tiến Vào Ðao Binh Bất cứ ai thắng cử tổng thống Hoa Kỳ cũng sẽ đứng trước một sự thể mới - mà như cũ - là chiến tranh lạnh lại đang bắt đầu, y như tình hình sáu chục năm trước, từ năm 1948... Nhưng đấy là chuyện không đáng kể cho các ứng cử viên đang bận tranh cử. Nói đến chiến tranh, họ chỉ có thể nghĩ tới Iraq. Trở Giáo Tiến Vào Ðao Binh Bất cứ ai thắng cử tổng thống Hoa Kỳ cũng sẽ đứng trước một sự thể mới - mà như cũ - là chiến tranh lạnh lại đang bắt đầu, y như tình hình sáu chục năm trước, từ năm 1948... Nhưng đấy là chuyện không đáng kể cho các ứng cử viên đang bận tranh cử. Nói đến chiến tranh, họ chỉ có thể nghĩ tới Iraq. Kế nhiệm ông Hai Nun: Nỗi cô đơn của tổng thống Hoa Kỳ Khi chuẩn bị ra về vào cuối năm nay, Tổng Thống George W. Bush tất nhiên sẽ có vài lời khuyên cho người kế nhiệm. Năm xưa, ông cũng nhận được một lời khuyên khá bất ngờ - cho chúng ta - từ vị tiền nhiệm là Tổng Thống Bill Clinton. Ðó là... xem phim High Noon! Ách Dân Chủ Như Ðá Ðeo Sau Thượng đỉnh của Minh Ước Bắc Ðại Tây Dương NATO tại Bucharest và Thượng Ðỉnh Mỹ-Nga tại Sochi vào tuần trước, đa số truyền thông - cả Âu Châu lẫn Hoa Kỳ - đều kết luận rằng Liên Bang Nga đã thắng. Hoặc Tổng Thống George W. Bush đã thua. Chim Ưng Cúi Ðầu: Vì ngó xuống ức, và thấy Obama xì nốp bị xì lốp Hãy đừng cho dân Mỹ biết rằng thế giới đang có nhiều vụ tranh cử hay tranh luận liên quan tới bầu cử. Họ chẳng có thời giờ quan tâm đâu. Hoa Kỳ Lạc Quẻ Tổng thống năm tới của Hoa Kỳ phải giải quyết một bài toán mà đa số người Mỹ lại chưa thấy. Vì họ chưa thấy nên nhu cầu giải quyết sẽ lại bị trì hoãn. Ðây là lý do đáng mừng cho các chế độ độc tài - và đáng lo cho những người khát khao dân chủ. Ba Tây Ði Tiền, trọng lực Hoa Kỳ nghiêng xuống miền Nam... Vào Tháng Giêng tới, vị tổng thống tân cử của Hoa Kỳ sẽ còn phải tham khảo quan điểm của Ðại Tướng David H. Petraeus, Tư Lệnh Quân Khu Trung Ương CENTCOM của Mỹ. Tuần qua, vị Tư Lệnh Chiến Trường Iraq vừa được giao trách nhiệm chỉ huy cả hai chiến trường Iraq và Afghanistan, và bao trùm một khu vực địa dư trải rộng từ Trung Ðông qua Trung Á, trên 26 quốc gia khác nhau. Sau bầu cử, cuộc tranh cử trong đảng Dân Chủ sẽ còn tiếp tục đến năm 2012 Kết quả đầu phiếu ngày Thứ Ba tại vòng sơ bộ của hai tiểu bang Indiana và North Carolina sẽ lại là một chuyện nhức tim nữa trong đảng Dân Chủ. Nhìn từ bên ngoài, thế giới sẽ ngơ ngác không hiểu. Nhiều phần là sẽ không hiểu cho đến kỳ sau, đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2012. Canh Nông Cạn: Ðạo luật Canh Nông Hoa Kỳ - sự nông cạn kỳ lạ của Mỹ Nhìn từ bên ngoài, thế giới có thể tự hỏi về khả năng phối hợp các ưu tiên chiến lược của Hoa Kỳ, một siêu cường đang muốn lãnh đạo thế giới. Cháy Nhà Hàng Xóm Cuộc chiến ấy khởi sự từ năm 2003, sau năm năm khói lửa mù trời sẽ làm rung chuyển nước Mỹ. Những Chuyển Ðộng Ngầm: Lãnh đạo không thể là trôi trên đỉnh sóng... Tuần qua, có hai tin rất nhỏ có thể đã lọt khỏi sự chú ý của dư luận Hoa Kỳ. Nước Chảy Vô Tình, Cho Dù Hoa Rơi Cố Ý..... Thời sự thế giới và tranh cử Hoa Kỳ có những nghịch lý mà thiên hạ không thể hiểu được. Tình Xưa Nghĩa Cũ: Một thời sắt son của tình nghĩa Âu-Mỹ- kế hoạch Marshall Tuần này trong chuyến công du tám ngày, ông Bush tới Slovenia tham dự thượng đỉnh Mỹ-Âu rồi lần lượt thăm viếng Cộng Hòa Liên Bang Ðức, Ý Ðại Lợi, Pháp, Tòa Thánh Vatican và sau cùng là Anh Qốc, đồng minh chí thiết nhất của Hoa Kỳ. Có lẽ đây là thượng đỉnh Âu-Mỹ cuối cùng có sự tham dự của ông Bush, bảy tháng trước khi ông mãn nhiệm. Obama, cứu tinh của... Âu Châu Tuần qua, Tổng Thống George W. Bush đã qua Âu Châu ca bài “Giã Bạn”. Ðào Cốc Ðào Dầu: Hì hục mãi mới đào có phân nửa... Xăng dầu đang thành chuyện nhức đầu cho dân Mỹ, nhất là vào mùa bầu cử. Giá dầu thô lên tới kỷ lục lịch sử là 135 đồng một thùng, giá xăng cũng vậy, trung bình là 4,09 đồng một ga lông, mà tuần qua, cứ hai ngày lại tăng thêm một cắc, là 10 xu. Chết hàng loạt vì ngộ đôc rượu Tuần qua, tại Sài Gòn có đến 4 người tử vong vì ngộ độc rượu. Kết quả xét nghiệm mẫu huyết thanh của các nạn nhân cho thấy trong máu của cả bốn người đều có methanol - một độc chất thường gặp trong cồn công nghiệp. Bóng tròn: Việt Nam thua cả 3 trận trên sân Sài Gòn, trong Cúp SJC Eximbank 2008 Mặc dù với lợi thế sân nhà, khán giả nhà của sân Sài Gòn, đội tuyển bóng tròn Việt Nam, dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Bồ Ðào Nha Henrique Calisto, vẫn đành chịu thua trong cả ba trận của Cúp Bóng tròn truyền thống mang tên Cúp SJC Eximbank 2008, còn được gọi là Cúp Bóng Tròn Quốc Tế Sài Gòn, mà năm nay có sự tham dự của các đội Myanmar (Miến Ðiện), Turkmenistan và sinh viên Nam Hàn, khởi đá hôm 1 Tháng Mười và kết thúc hôm 5 Tháng Mười 2008. Ði ăn ngoài rồi đây sẽ tốn kém hơn Trong những tháng tới đây, dân chúng Hoa Kỳ đi ăn ngoài rồi đây sẽ tốn kém hơn, vì một lẽ dễ hiểu là các hệ thống nhà hàng trên toàn Hoa Kỳ, như Olive Garden, Red Lobster... đang tìm cách điều chỉnh giá cả để họ có thể thu về ít nhất cho đủ vốn các bữa ăn mà họ đang phục vụ các khách hàng, và kế đó thu về thêm được chút lời càng tốt, trong thời buổi kinh tế đầy khó khăn này. Vườn cảnh nay thành vườn rau, trái cây Hầu như nhà nào tại Hoa Kỳ cũng đều được bao bọc ở phía trước hay phía sau hoặc xung quanh nhà bằng các vườn cảnh, gồm những thảm cỏ hay cây cảnh luôn được săn sóc, cắt, tỉa đẹp đẽ, nhưng gần đây do giá thực phẩm gia tăng, bị nhiễm độc, vi khuẩn, vận chuyển xa, khiến vừa trở nên đắt đỏ và không còn được bảo đảm về độ tươi, ngon... nên người ta ghi nhận là nhiều vườn cây cảnh kia, ngày càng phải nhường các phần đất của mình cho các loại rau, cây trái khác nhau, do chủ nhà trồng, may ra trồng xen kẽ với vài loại hoa đẹp, thơm mà thôi... Wall Street Journal: Obama dẫn trước 6% Nhật báo The Wall Street Journal, một tờ báo thân cận với đảng Cộng Hòa, số báo ngày Thứ Ba 7 tháng 10 đăng kết quả cuộc nghiên cứu dư luận dân Mỹ của họ cuối tuần qua cho thấy ứng cử viên Barack Obama đang dẫn trước Nghị Sĩ John McCain 49% so với 43%, chênh lệch 6%, với sai số dưới 4%, trong số các cử tri ghi danh. Cuộc khủng hoảng tài chánh đã khiến 15% cử tri ngả về phía ứng cử viên đảng Dân Chủ. Wall Street Journal: Obama dẫn trước 6% Nhật báo The Wall Street Journal, một tờ báo thân cận với đảng Cộng Hòa, số báo ngày Thứ Ba 7 tháng 10 đăng kết quả cuộc nghiên cứu dư luận dân Mỹ của họ cuối tuần qua cho thấy ứng cử viên Barack Obama đang dẫn trước Nghị Sĩ John McCain 49% so với 43%, chênh lệch 6%, với sai số dưới 4%, trong số các cử tri ghi danh. Cuộc khủng hoảng tài chánh đã khiến 15% cử tri ngả về phía ứng cử viên đảng Dân Chủ. Nhiều giới đòi bạch hoá về EVN trước khi cho tăng giá điện Tuần qua, cả Việt Nam xôn xao trước tin, sang năm, giá điện sẽ tăng từ 20% đến 30%. Một viên thứ trưởng của Bộ Công Thương tên là Bùi Xuân Khu đã chính thức xác nhận, bộ này đã trình chính phủ CSVN kế hoạch tăng giá. Cuộc tranh luận Palin – Biden chiếm số khán giả truyền hình kỷ lục trong các kỳ bầu cử từ trước đến nay Cuộc tranh luận giữa hai ứng cử viên Phó Tổng thống Sarah Palin và Joe Biden tối Thứ Năm 2 tháng 10 đã thu hút gần 70 triệu khán giả truyền hình, con số kỷ lục trong tất cả mọi cuộc tranh luận từ trước đến nay giữa hai ứng cử viên, Tổng thống cũng như Phó Tổng thống. Cuộc tranh luận Palin – Biden chiếm số khán giả truyền hình kỷ lục trong các kỳ bầu cử từ trước đến nay Cuộc tranh luận giữa hai ứng cử viên Phó Tổng thống Sarah Palin và Joe Biden tối Thứ Năm 2 tháng 10 đã thu hút gần 70 triệu khán giả truyền hình, con số kỷ lục trong tất cả mọi cuộc tranh luận từ trước đến nay giữa hai ứng cử viên, Tổng thống cũng như Phó Tổng thống. Los Angeles: lo buồn về tài chánh, một ông bắn cả gia đình rồi tự tử Chỉ dấu duy nhất của sự bất thường ở căn nhà lớn màu nâu nhạt tại đường Como Lane là các tờ báo nằm vương vãi trên lối đi và không thấy có hoạt động gì trong nhà. Los Angeles: lo buồn về tài chánh, một ông bắn cả gia đình rồi tự tử Chỉ dấu duy nhất của sự bất thường ở căn nhà lớn màu nâu nhạt tại đường Como Lane là các tờ báo nằm vương vãi trên lối đi và không thấy có hoạt động gì trong nhà. 400 chim cánh cụt được đưa về nam Đại Tây Dương bằng máy bay quân sự Hơn 370 con chim cánh cụt (penguins) hôm Thứ Bảy đã được chở trên một máy bay vận tải quân sự C-130 của Không quân Brazil để đem về nam Đại Tây Dương, vùng biển lạnh gần Nam Cực vốn là nơi sinh sống của chúng. Các giới bảo vệ động vật hôm Thứ Hai loan báo và hoan nghênh việc làm này. California cần phải chi $8 tỷ để cải thiện y tế trong nhà tù Thẩm phán liên bang Thelton Henderson hôm Thứ Hai lên tiếng khiển trách các giới chức hữu trách chưa chịu cung ứng ngân khoản cho việc nâng cấp hệ thống y tế trong các nhà tù ở California. Chiều nay Thứ Ba lúc 6 giờ (California): Cuộc tranh luận thứ nhì của 2 ứng cử viên Tổng thống Cuộc tranh luận thứ nhì trong ba lần giữa Barack Obama và John McCain sẽ vào chiều nay Thứ Ba 7 tháng 10 năm 2008 bắt đầu từ 6 giờ, giờ duyên hải Thái Bình Dương Hoa Kỳ. Lễ giỗ anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực	Nguy?n Xuân Nghia M?t bóng ma dang ám ?nh th? gi?i: V? n? dây chuy?n Tru?c khi các th? tru?ng Á Châu m? c?a vào sáng Th? Hai 17 thì chi?u Ch? Nh?t 16, gi? mi?n Ðông Hoa K?, gi?i ch?c h?u trách v? kinh t? tài chánh c?a M? dã tung ra ba bi?n pháp c?p c?u. M?c tiêu là d? tr?n an các th? tru?ng th? gi?i khi thiên h? m? m?t vào Th? Hai. Coi b? m?c tiêu ?y không d?t, các th? tru?ng t? Á v? Âu d?ng lo?t s?t giá. Ngân hàng d?u tu Bear Sterns thu?c lo?i “ngân hàng x?u” - trong c? hai nghia, kinh doanh và d?o d?c. Nam ngoái, dây là ngân hàng d?u tiên châm ngòi cho v? b? bóng d?u tu tài chánh t?i M?, v?i s? s?p d? c?a hai qu? d?u tu d?i xung (hedge funds). Lý do là Bear Sterns thu?c lo?i li?u linh nh?t trong th? tru?ng tín d?ng th? c?p - nhu gói l?a b? tay ngu?i, bên trong là nh?ng gói n? th?i lo?i sub-prime. Ðã th?, 10 nam v? tru?c, khi m?t qu? d?u tu d?i xung hàng d?u là Long Term Capital Management b? v? n? vì hi?u ?ng c?a kh?ng ho?ng kinh t? Ðông Á, h? th?ng Ngân Hàng Trung Uong Hoa K? dã v?n d?ng gi?i pháp c?p c?u v?i s? tham d? c?a các ngân hàng khác. Riêng có Bear Sterns l?i t? ch?i. Rõ là x?u choi! Cho nên, sau khi c? phi?u s?t giá m?t phân n?a trong vài ngày, l?n này mà Bear Sterns có v? n? thì cung dáng! Ngu?i ta thu?ng nói, r?ng d?ng choi d?i mà dánh ngu?c l?i th? tru?ng, vì khi th? tru?ng qu?t ngu?c thì mình v? n?. Suy t? dó, nhi?u ngu?i có th? còn mong m?t s? báo thù c?a th? tru?ng khi?n các co s? làm an mà b?t ch?p r?i ro nhu Bear Sterns s? ph?i phá s?n. Và các c? dông c?a ngân hàng này c? ráng mà ch?u! Lý lu?n hàm ch?a bên du?i là Ngân Hàng Trung Uong, hay nhà nu?c, không nên nh?y vào c?p c?u nh?ng co s? kinh doanh ?y vì ch? s? l?i nuôi du?ng ph?n ?ng “? th? làm li?u” - moral hazard - c? làm li?u r?i nhà nu?c s? nh?y vào c?p c?u. (Chuy?n ?y dang x?y ra trên th? tru?ng ch?ng khoán Vi?t Nam, nhung không là d? tài ? dây!). Kh?n n?i, Bear Sterns là ngân hàng d?ng hàng th? nam c?a Hoa K?. M?t c?t tr? tài chánh c? ?y mà d? thì hi?u ?ng tai h?a s? là vô lu?ng. Bài toán tài chánh, k? thu?t, chính tr? và c?... d?o d?c du?c d?t ra là làm sao c?p c?u m?t co s? kinh doanh t?i t? mà không c?p c?u nh?ng nhà d?u tu t?i b?i dã gây h?a cho th? tru?ng? H? th?ng Ngân Hàng Trung Uong, B? Tài Chánh (Ngân Kh?) và các ngân hàng tu nhân Hoa K? dã gi?i quy?t bài toán ?y hôm Ch? Nh?t. Ngân Hàng Trung Uong M? b?t th?n h? lãi su?t th? ch?p discount rate thêm 25 di?m d? gi?m b?t chi phí vay mu?n tr?c ti?p c?a các ngân hàng thuong m?i và tung ra 30 t? M? kim d? h?u thu?n cho m?t gi?i pháp du?c B? Tài Chánh Hoa K? d?ng ý: ngân hàng JP Morgan Chase s? mua l?i Bear Sterns v?i giá r?t bèo là hai d?ng m?t phi?u. Ðu?c th? tru?ng dánh giá là tr? giá hai ch?c t? m?i có vài tu?n tru?c, Bear Sterns b? bán tháo v?i giá chua d?y 280 tri?u! Các nhà d?u tu b?t c?n c?a Bear Sterns b? tr?ng ph?t - nghia là h?t ? th? làm li?u - nhung ngân hàng này v?n t?n t?i. Cây tr? v?n t?m d?ng, v?i Ngân Hàng Trung Uong M? ch?ng tay d? d?n ? d?ng sau. Ð?y là câu chuy?n “nóng” nh?t t?i Hoa K? trong m?y ngày ngh? v?a qua, và du?c c? th? gi?i theo dõi r?t sát. Cái thói choi b?o và m?t ti?n th?t ra không là d?c quy?n c?a M?, nhi?u ngân hàng Âu Châu khác cung dã b?, và t?i Anh, chính quy?n dã ph?i tung ti?n mua l?i, t?c là qu?c h?u hóa, m?t ngân hàng thuong m?i lâm n?n. L?i c?p c?u c?a M? có hoi khác. Tinh vi và... công b?ng hon. Nhung v?n chua d? tr?n an thiên h?. Sáng Th? Hai, du lu?n Âu Châu v?a m? m?t ra thì du?c d?c m?t bài xã lu?n c?a nguyên ch? t?ch h? th?ng Ngân Hàng Trung Uong Hoa K?, Alan Greenspan, trên t? Financial Times t?i Luân Ðôn. R?ng th? gi?i dang g?p nguy co kh?ng ho?ng nghiêm tr?ng nh?t k? t? Th? Chi?n II d?n nay! Nghia là theo ánh m?t tr?i, các th? tru?ng t? Á qua Âu v? t?i M? d?u tu?t giá, cho t?i khi T?ng Th?ng Bush ph?i tri?u t?p g?p m?t phiên h?p v? kinh t? thì th? tru?ng New York m?i t?m ngung th?n th?c, vào bu?i chi?u Th? Hai, gi? mi?n Ðông. Nói cho d? hi?u thì m?t bóng ma kh?ng ho?ng dang ám ?nh các qu?c gia, tru?c tiên là Hoa K?. Nói cho d? hi?u hon n?a, gi?i kinh t? d? doán là tình hình tru?c m?t s? ít màu xám vì nhi?u màu den. Thí d? nhu d?ng M? kim còn tu?t giá so v?i các ngo?i t? m?nh khác (nay dã l?n d?u tiên tu?t giá ngang hàng d?ng Ph?t Lang Th?y Si). Ho?c d?u thô t? 110 d?ng s? còn lên t?i 150 d?ng m?t thùng, và xang d?u c? b?n d?ng m?t ga lông s? là chuy?n bình thu?ng t?i các tr?m xang c?a M?! Cùng v?i d?u khí, các lo?i thuong ph?m khác d?u tang giá vì gi?i d?u tu có ti?n s? h?t dám gi? ti?n mà bán tháo d? mua l?y thuong ph?m - nguyên nhiên v?t li?u và nông s?n - d? kh?i l?! Chua h?t, trong các tài s?n có kh? nang gi? giá, vàng s? du?c chi?u c? t?n tình, sau khi vu?t d?nh 1,000, vàng s? lên giá t?i 1,500 m?t ounce, và d?ng Euro s? v?t lên tr?i. Tính theo h?i su?t thì n?n kinh t? c?a 15 nu?c trong kh?i ti?n t? th?ng nh?t Âu Châu dã vu?t qua tr? giá c?a kh?i M? kim (Hoa K?, nhi?u nu?c Á Châu, Trung Ðông và Nam M?...). Khi tr?n bão kh?ng ho?ng này lan r?ng, Hoa K? s? còn h? lãi su?t (là di?u d?c gi? th?y rõ khi bài báo này xu?t hi?n) và có khi gi? lãi su?t ? s? âm - du?i m?c l?m phát là 2,2% - trong kho?ng th?i gian khá lâu, cho t?i nam t?i. Các Ngân Hàng Trung Uong khác không th? treo giá trên tr?i nên cung s? ph?i c?t lãi su?t, và th? tru?ng s? còn bi?n d?ng kinh hoàng hon trong nh?ng tu?n t?i. Sau Bear Sterns, Ngân Hàng Trung Uong Hoa K? chu?n b? c?p c?u - d?p n? - cho nhi?u ngân hàng khác, mà v?n ph?i tránh nuôi thói ? th? dánh b?c c?a gi?i d?u tu. C?c khó! Trên c?t báo này, dã có l?n ngu?i vi?t nói t?i tánh l?c quan thâm can c? d? c?a dân M?, và d? doán là kinh t? M? ch? th?c s? b? ch?n d?ng khi “mi?ng túi càn khôn khép l?i r?i” là khi gi?i tiêu th? h?t ho?ng mà si?t l?i h?u bao. Chuy?n ?y dang x?y ra, và câu h?i duy nh?t còn l?i là tâm lý bi quan ?y s? kéo dài bao lâu? Ð?n nam 2010 nhu ch? t?ch Ngân Hàng Trung Uong M? dã ít nhi?u d? c?p t?i trong bu?i di?u tr?n tru?c qu?c h?i vào tháng tru?c? Trong su?t giai do?n bão t? tài chánh ?y, Hoa K? l?i dang b?n tranh c?. Và t?ng th?ng tâm nh?m c?a M?, vào Tháng Giêng nam 2009 s? ph?i d?y lui con bão t?. Ngu?i ?y là ai? Gi?a con bi?n d?ng cùng c?c c?a th? tru?ng thì Ngh? Si John McCain dã b?t th?n tham vi?ng chi?n tru?ng Iraq. “B?t th?n” là m?t cách nói, ch? khi c?t báo t?m thu?ng này mà còn d? doán vi?c ?y t? tu?n tru?c (“McCain M?c B?n”, Ngu?i Vi?t ngày 11 Tháng Ba) thì h?u nhu ai ai cung ph?i doán ra! Ông dàn tr?n t?i Iraq d? dánh v?ng v? nhà và cho th?y r?ng khi di?n tho?i reo vào ba gi? sáng vì chuy?n nguy c?p thì ai là ngu?i x?ng dáng b?c lên d? nh?n tin và ?ng phó! Sau d?y, ông xu?t hi?n bên các nguyên th? qu?c gia nhu m?t t?ng th?ng th? thi?t. N?u chu dáo và có vi?n ki?n, ông còn nên tham vi?ng Ngân Hàng Trung Uong Âu Châu ho?c nói th?ng v? nh?ng v?n d? nh?y c?m và là uu th? c?a mình, nhu t? do m?u d?ch, n?n nhi?t hóa d?a c?u, hay nh?ng gi?i pháp ph?i h?p d? ch?n d?ng con bão tài chánh dang hoành hành... Nhung, ch?ng ai ch? d?i c?nh “v? du?ng cho huou ch?y” ? dây, dâm ra thành chuy?n huou vu?n! Gi?a con bi?n d?ng ?y, d?ng Dân ch? thì n?i l?i truy?n th?ng “chuy?n th?ng thành b?i” c? h?u! Không, dây không là chuy?n l?t d? chính quy?n Ngô Ðình Di?m vào nam 1963, hay n?n h?t ho?ng b?y sau v? t?ng t?n công M?u Thân 1968! Chuy?n m?i là d?ng Dân Ch? dang t? b?n vào chân, hay t? b?n vào nhau, khi m?i ngu?i d?u ch? d?i là d?ng này s? th?ng l?n t? Tòa B?ch Cung qua hai vi?n Qu?c H?i trong cu?c b?u c? tháng 11 t?i dây. Tám nam c?m quy?n c?a m?t t?ng th?ng kém may - và kém tài t?i Iraq - qu? th?t là quá d?. Và nh?ng sai l?m, tr?ch thu?ng và bê b?i ch?ng ch?t c?a nhi?u d?i di?n dân c? bên d?ng C?ng Hòa càng khi?n dân chúng th?t v?ng. Ðã th?, c? tri ghi danh Dân Ch? l?i dông hon c? tri C?ng Hòa, và da s? thành ph?n d?c l?p d?u có v? là s? b? phi?u Dân Ch?. Cái l? “t?t th?ng” ?y là chuy?n c? tu?ng nhu hi?n nhiên... Nhung trên dà chi?n th?ng, Qu?c H?i khóa 110 do d?ng Dân Ch? n?m da s? t? cu?c b?u c? tháng 11 nam 2006 l?i có bi?t tài... t? ng?i lên tay mình. Nghia là ch?ng làm gì cho ra h?n sau khi th?i lên r?t nhi?u u?c mo l?n lao. Vi?c m?n cán duy nh?t c?a Qu?c H?i Dân Ch? là rút lá c? tr?ng d? c?t tay t?ng th?ng trên các v?n d? an ninh và quân s?. Mà c?t không n?i vì không d? túc s? vu?t qua quy?n ph? quy?t c?a hành pháp. K?t cu?c là Qu?c H?i ?y du?c t? l? ?ng h? th?p ngang t?m c?, còn th?p hon t? l? ?ng h? ông Bush! Nhung ch?ng sao, vì m?i chuy?n l?n lao d?u t?p trung vào cu?c tranh c? t?ng th?ng. Ð?ng Dân Ch? thu?ng nuôi du?ng huy?n tho?i là tranh d?u cho ngu?i y?u th?, ch?ng l?i các th? l?c tài phi?t, b?n buôn d?u, bán súng và ch? chi?n, v.v... Trong thành ph?n y?u th? du?c d?ng này chiêu d? nhi?u nh?t, có ph? n? và dân da màu. Nam nay, d?ng du?c mùa vì m?t ph? n? và m?t ngu?i da màu dang d?n d?u cu?c dua vào Tòa B?ch Cung! Th? r?i, d?ng này chuy?n th?ng thành b?i khi hai ?ng viên Hillary Clinton và Barack Obama d?ng nhau d? d?i, h?u nhu ch?ng d?i tr?i chung! Ba l?n li?n, bên phía Hillary có ngu?i - k? c? nguyên T?ng Th?ng Bill Clinton - b?t tín hi?u là m?t liên danh Clinton-Obama s? là gi?i pháp lý tu?ng. Ðang bay b?ng trên c?u v?ng ngu s?c do mình v? ra, Obama dã m?t phút m?t khôn. Thay vì d? cho m?t ngu?i trong ban tranh c? lên ti?ng c? võ gi?i pháp hòa gi?i hòa h?p ?y theo u?c nguy?n - t?c là lá phi?u - c?a c? tri trong các vòng so tuy?n, là di?u coi nhu s? ch?c nhu b?p, chính Obama l?i lên ti?ng c? tuy?t. Ra cái di?u mình dang d?n d?u thì vì sao l?i ph?i d?ng theo duôi! M?t l?m l?n v? chính tr? ph?n ?nh s? kiêu cang trong thâm tâm! Ngu?i nhu th?, mà ba gi? sáng b? th?i cu?c d?ng d?y thì s? ph?n ?ng ra sao? Nghi quá! Ðáng nghi hon n?a là thành tích và ni?m tin c?a Obama dang b? xét h?i, t?i ch?n. M?t ngu?i có hai dòng máy Hoa K? và Kenya nhu Obama có hy v?ng tranh c? gì ?... Kenya? Và dã t?ng s?ng v?i m? và b? du?ng t?i Indonesia thì có hy v?ng gì trong chính tru?ng Indonesia? R?t mong manh nhu con s? không. Barack Obama thành công t?i M? là m?t ni?m kiêu hãnh chính dáng c?a nu?c M?. Nhung ngu?i hoài nghi vi?c dó l?i là bà v?! H?c tru?ng l?n, luong cao - và cao g?p b?i sau khi ch?ng d?c c? ngh? si - và dang ? trong ngôi nhà b?c tri?u mà Michelle Obama v?n khuyên gi?i c? tri là d?ng ch?y theo d?ng ti?n và nên làm nh?ng ngh? có ích cho xã h?i. Kinh doanh là vi?c vô ích? Có t?i? S?c mùi thiên t? và d?o d?c gi?! Chuy?n ?y, báo chí không th? l? du?c, và dã nói t?i. Cung nhu nói t?i tri?u b?c công qu? dã du?c trút vào nhà thuong do nàng làm phó ch? t?ch, nh? tài phù phép c?a “ngu?i trong s?ch” Obama? Nhung, Obama còn m?c n?n l?n hon. L?p tru?ng c?c t?, quá khích, k? th? da tr?ng và thù ghét nu?c M? c?a nh?ng ngu?i d?ng hành, th?m chí là su ph?, nhu M?c Su Jeremiah Wright Jr. dã du?c truy?n thông phoi bày m?i ngày. Có mu?n tr?n vào trong gió cung không h?t du?c! Mà ban tranh c? c?a Hillary thì r?t gi?i dùng kính chi?u yêu d? soi ra yêu tinh trong gió. Vì v?y t? nay cho d?n Tháng Sáu, th?m chí cho d?n Ð?i H?i Ð?ng vào cu?i Tháng Tám t?i Denver, d?ng Dân Ch? s? chua ra kh?i tr?n chi?n n?i b?, và th?ng b?i gì thì c? hai ?ng viên Hillary và Obama d?u b? t?n th?t n?ng. Có khi Ð?i H?i Ð?ng nam 2008 ? Denver l?i g?i nh? t?i Ð?i H?i Ð?ng nam 1968 ? Chicago: bi?u tình trong b?o d?ng! Hãy nghi t?i nh?ng ph?n t? quá khích, nhu M?c Su Wright và r?t nhi?u d?ng d?o. V?i h?, vi?c Obama không du?c d?ng Dân Ch? d? c? nam nay là m?t s? ph?n b?i, m?t s? l?a l?c c?a b?n da tr?ng. Hi?n lành thì h? ng?i khóc ? nhà và không di b?u. Ít hi?n lành thì bi?u tình d?p phá. Chuy?n kh?ng b? hay c?c di?n Iran-Iraq có xoay chuy?n ra sao thì cung ch?ng dáng k?. Nh? c?nh n?i chi?n ?y ? bên kia sông, John McCain c? nhu du?c t? do giong bu?m ra khoi, d? l?i sau lung th?m k?ch Dân Ch?, và xu?t hi?n nhu m?t c?u tinh dáng tin dáng tr?ng. Nhung, bên ngoài th?m k?ch Dân Ch? - hay tánh t? kiêu t? mãn c?a Hillary và Obama - v?n còn cu?c kh?ng ho?ng tài chánh c?a nu?c M?! Ngu?i ta dang ch? d?i McCain cho th?y là mình th?y v?n d?. N?u còn quá s?m d? thông báo ngu?i s? d?ng chung liên danh - d?i gì, khi chua bi?t d?i th? bên kia là ai - thì cung s? tri?u t?p m?t ban tham muu kinh t?, d? th?o lu?n v? nh?ng gi?i pháp c?u nguy. Ði?u ?y th?c ra còn quan tr?ng hon nh?ng giai tho?i r?t d?p c?a d?i mình. Cách dây m?i ch? ba tháng, không ai nghi John McCain s? có hy v?ng du?c d?ng C?ng Hòa d? c? ra tranh ch?c t?ng th?ng. Ngày nay, hy v?ng ?y dã thành. Ngày nay, McCain s? ph?i tái xu?t hi?n nhu m?t ch? sòng dáng tin, ngay ? nhà! May ra ông s? tr?n an du?c dân M?. Mà ch?ng ph?i dân M?, th? gi?i cung dang ch? xem ngu?i M? s? ch?n ai d?ng ra lèo lái con thuy?n dang giong bu?m boi vào tr?n bão c?a nam 2009, khi d?u thô lên t?i tram ru?i và vàng lên t?i ngàn ru?i...
Powered By Nguoi-Viet Online