Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- "Từ Bàn Viết Houston” đến Little Saigon
Những ai từng đọc, thích thú, và có thể khó chịu một chút, những bài viết trong mục “Từ Bàn Viết Houston” của nhà báo Việt Nguyên trên bán nguyệt san Ngày Nay, Houston, Texas, không thể không đến phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt vào lúc 2 giờ chiều Chủ Nhật, 24 Tháng Tám tới đây để gặp tác giả và để có những bài viết của ông lưu trữ trong bộ sưu tập sách của mình.
- Nhà báo Việt Nguyên ra mắt sách
- Nhà báo Việt Nguyên ra mắt sách
- Lịch Sử Bốn Ngàn Năm…
Nói “Việt Nam có bốn ngàn năm văn hiến”, ý muốn nói nước mình là nước có truyền thống “văn hóa và có nhân tài” đã 4,000 năm rồi...
- Theo ngọn mây Tần
Xin anh tha tội cho em! Bên xứ người biền biệt, mịt mờ non nước thẳm và xa cách đến muôn trùng, em luôn cầu Trời, Phật độ trì cho anh trên bước đường chông gai, hoạn nạn. Nơi quê nhà vạn dặm, anh hãy nhớ cầu nguyện cho em, người em khốn khổ của đời anh... Em nghĩ thôi chắc tới kiếp sau mình mới gặp lại nhau quá, bởi vì bây giờ thì đã muộn màng, chỉ biết lỡ làng, anh ơi! Anh biết không anh, em đang khổ đây anh... và em đang khóc đây anh?
- Thơ Giao Yên
- Buổi ra mắt sách “Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết” của nhà văn Thảo Trường
Kính mời quý vị tham dự buổi ra mắt sách “Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết” của nhà văn Thảo Trường sẽ được tổ chức tại Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt.
- Buổi ra mắt sách “Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết” của nhà văn Thảo Trường
Kính mời quý vị tham dự buổi ra mắt sách “Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết” của nhà văn Thảo Trường sẽ được tổ chức tại Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt.
- Buổi ra mắt sách “Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết” của nhà văn Thảo Trường
Kính mời quý vị tham dự buổi ra mắt sách “Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết” của nhà văn Thảo Trường sẽ được tổ chức tại Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt.
- Sơn Nam, và “Tình Nghĩa Giáo Khoa Thư”…
Sơn Nam, con người có nhiều cá tánh, dễ gần gũi và dễ tạo ấn tượng đối với người đối diện. “Giá trị Sơn Nam” tự tại, làm cho “người ta” tìm đến với ông chớ không do ông đi tìm. Ðây là sự khác nhau giữa Sơn Nam với nhiều nhà văn Việt Nam trước và sau 1975.
- Nhân dịp Tuyển Tập “Những Miểng Vụn của Tiểu Thuyết” được xuất bản: Trò chuyện với nhà văn Thảo Trường
Giữa lúc sinh hoạt văn học của người Việt hải ngoại có phần trầm lắng, thì có một tin vui, đó là nhà xuất bản Người Việt vừa in xong Tuyển Tập “Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết” của nhà văn Thảo Trường.
- Nhân dịp Tuyển Tập “Những Miểng Vụn của Tiểu Thuyết” được xuất bản: Trò chuyện với nhà văn Thảo Trường
Giữa lúc sinh hoạt văn học của người Việt hải ngoại có phần trầm lắng, thì có một tin vui, đó là nhà xuất bản Người Việt vừa in xong Tuyển Tập “Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết” của nhà văn Thảo Trường.
- Tạp Ghi Văn Nghệ: Ðộc Hành Ca, Thơ như tiếng khóc cho đời...
Ngày lễ Lao Ðộng trôi qua. Những thời khắc bân bịu, đón bạn bè ở xa tới đã hết. Những đêm ngày vui chơi đã tàn không một âm vọng nào để lại. Tự nhiên ngày hôm nay thấy lòng man mác, trống rỗng.
- Thành phố mùa thu
- Trong chiều Ðà Lạt
- Mõ làng
Cho tới khoảng 1942-1943 tôi vẫn còn được nghe tiếng mõ ở làng mà Vua Lê thánh Tông (1460-1497) đã có thơ ca vịnh và Wikipedia có nhắc tới cũng như có nói tới vai trò của thằng mõ nguyên văn như sau: (Tìm trong google.com. wikipedia mục Thằng mõ)
- Ðứng lên đi, Thái Hà ta hỡi
- Dĩ văn hội hữu: Dùng Thơ để kết bạn!
Thơ là một hình thức ngôn ngữ diễn tả tư tưởng, tình cảm của con người một cách vắn gọn, dễ nghe, dễ nhớ, dễ gây xúc động, và dễ đi vào lòng người... Do đó, Thơ luôn luôn được trân trọng. Cách nay hơn 25 thế kỷ, một nhà hiền triết đồng thời cũng là một nhà chính trị, nhà đạo đức kiêm nhà nghiên cứu văn học, sử học... đó là Ðức Khổng Tử, người được gọi là “vạn thế sư biểu” (người đại biểu muôn đời cho các nhà giáo dục), sau khi đã bỏ ra nhiều năm sưu tập những bài ca dao, những bài thơ ngắn trong nhân gian hay phát xuất từ triều đình, không biết tác giả là ai, tổng hợp được hơn 300 bài để lại cho đời sau.
- Vài cảm nghĩ về cuốn “Việt Nam: Suối Nguồn Văn Minh Phương Ðông” của Du Miên
Từ trước tới nay, người ta biết đến ông Du Miên là một nhà báo chuyên nghiệp, đã bắt đầu vào nghề là ký giả chiến trường của tờ Trắng Ðen (do ông Việt Ðịnh Phương làm chủ nhiệm) tại Sài Gòn, trước 1975, đến làm chủ nhiệm nhiều tờ báo ở quận Cam như Sài Gòn, Trường Sơn, Bách Khoa, Thời Báo. Người ta cũng biết đến ông là một nhà hoạt động xông xáo trong nhiều lãnh vực từ chính trị, xã hội, đến văn nghệ. Những ngày đầu tị nạn, nhiều người đã được đọc thơ của ông Du Miên... Nhưng người ta chưa từng thấy ông Du Miên viết những bài nghiên cứu về văn chương, văn hóa hay lịch sử bao giờ.
- Trường Áo Tím Sài Gòn ngày xưa
Giáo Dục Sài Gòn khởi đầu với chữ Nho. Pháp chiếm Sài Gòn vào năm 1858, thiết lập giáo dục chữ quốc ngữ năm 1878, Nho học Sài Gòn chấm dứt từ đấy! Có thể chia Nho học Sài Gòn thành 4 thời kỳ.
- Tôi đọc Thảo Trường
Thảo Trường viết để “để đời”, ông đã nói như vậy. Cái để đời, tôi tin rằng không phải chỉ là một cái danh, mà là để đời một hay nhiều bằng chứng, trong tư thế người viết, chứng nhân, nạn nhân, người dấn thân trọn vẹn, và giữ được mình trọn vẹn đến bây giờ. Một sự toàn vẹn sau cùng của nhân cách, trớ trêu thay, lại hiện hình từ những miểng vụn đau thương trải nghiệm trong đời sống.
- “Thu nhớ Hoàng Sa” quy tụ rừng thơ Việt
Giới làm thơ, đọc thơ, yêu thơ Việt Nam khắp thế giới đã tụ họp về Ðại Hội Thi Ca Quốc Tế kỳ 6, do Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại tổ chức từ 12 đến 14 Tháng Chín vừa qua tại nhà hàng Paracel Seafood, Westminster.
- “Thu nhớ Hoàng Sa” quy tụ rừng thơ Việt
Giới làm thơ, đọc thơ, yêu thơ Việt Nam khắp thế giới đã tụ họp về Ðại Hội Thi Ca Quốc Tế kỳ 6, do Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại tổ chức từ 12 đến 14 Tháng Chín vừa qua tại nhà hàng Paracel Seafood, Westminster.
- Chuyện nhà văn
Phần đông bây giờ, anh em nhà văn hải ngoại muốn in sách thì phải tự bỏ tiền túi ra in, rồi nhờ các nhà phát hành như Tự Lực hay Văn Bút phát hành giúp, bán trước trả sau, cũng như gởi bán ở các nhà sách như ở miền Nam Cali như Tú Quỳnh, Tự Lực, Văn Nghệ, Văn Khoa. Sách bán chạy thì gởi tiếp, còn nếu nằm ụ thì cố chờ. Có nhà văn than thở: “Sách bán không hết cất giữ ở gara hàng mấy năm, dù chỉ in từ 500-1000 cuốn là cùng. Gara chật chội, mối mọt ăn hư sách, lại bị vợ con cằn nhằn là dành chỗ gara không có chỗ đậu xe, nên phải bỏ vào thùng rác, thấy mà đứt ruột nhưng cũng đành”.
- Hương áo trắng
Ðồng Khánh là ngôi trường nữ trung học, đẹp, vang bóng Huế một thời. Nơi đây, từ áo tím xưa đến những thời áo trắng, mỗi thế hệ đều làm nổi bật hương sắc và tên những bông hoa. Trong tôi, cây lá, cỏ xanh tươi, bướm trắng, những cặp mắt nhỏ bé hồn nhiên, tiếng chim hót, những nụ cười tươi sáng trong nắng thu, toàn thể là cả dòng sông êm đềm, là màu thời gian, sau cùng sự liên tưởng làm tôi nhớ nghĩ đến từng trang sách nhẹ nhàng của nhà văn Khái Hưng với cuốn tiểu thuyết tựa: ÐẸP.
- Nhân ngày giỗ, nhớ tác giả “Hình như là tình yêu”
Thời gian đi quá nhanh. Mới đây là đã đến ngày giỗ Hoàng Ngọc Tuấn. Tháng Bảy, trời đang hạ, nhưng ở quê nhà, chắc đang mùa mưa. Và thời tiết ấy, chắc làm những trang truyện ngắn Ở một nơi ai cũng quen nhau” hay “Hình như là tình yêu” thêm đậm đà và lãng mạn hơn.
- Chuyện thời thơ ấu
Khi tôi viết những dòng này thì tro cốt của cha mẹ tôi đã ở một nơi nào đó rất xa, hay không còn trên thế gian này nữa. Tôi vẫn tin rằng đã có một lúc nào đó thuở sinh thời hay sẽ có một lúc nào đó ở cõi vô cùng mẹ bước đến ngồi cạnh cha. Có thể mẹ sẽ mỉm cười, hoặc không mỉm cười, hoặc chỉ yên lặng nghe cái hơi ấm áp của cha dần dần chạm vào người. Cái hơi ấm áp ấy mỏng manh như một làn khói sau cùng còn vướng vất trên mặt sông, như lớp sương mịn bốc lên từ cánh đồng ẩm ướt, như ánh nắng rụt rè của một ngày mới. Và bạn cũng tin với tôi như thế. Phải không?
- Trường hợp Nguyễn Khải, Phản Tỉnh: Giả? Thật?
Nguyễn Khải (1930-2007) là một nhà văn mà con đường sáng tác đã đi theo thời sự một cách rõ nét. Khi miền Bắc đang có phong trào hợp tác hóa nông nghiệp, ông có tiểu thuyết “Xung Ðột”, “Mùa Lạc”.
- Một người học toán dịch thơ chữ Hán của Nguyễn Du
Bà Thảo Nguyễn, một cựu học sinh trường Trưng Vương và cựu giáo sư Toán trường nữ trung học Gia Long Saigon, sẽ ra mắt tập “Ðọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du”, vào lúc 2.30pm ngày Chủ Nhật 28 Tháng Chín 2008 tại nhật báo Người Việt. Không những chỉ là dân học toán, bà Thảo cũng là người chưa từng học Hán Văn trước khi biết đọc thơ Nguyễn Du do các vị khác dịch ra tiếng Việt...
- Một người học toán dịch thơ chữ Hán của Nguyễn Du
Bà Thảo Nguyễn, một cựu học sinh trường Trưng Vương và cựu giáo sư Toán trường nữ trung học Gia Long Saigon, sẽ ra mắt tập “Ðọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du”, vào lúc 2.30pm ngày Chủ Nhật 28 Tháng Chín 2008 tại nhật báo Người Việt. Không những chỉ là dân học toán, bà Thảo cũng là người chưa từng học Hán Văn trước khi biết đọc thơ Nguyễn Du do các vị khác dịch ra tiếng Việt...
- Nổ ở Bangkok, 51 người biểu tình bị thương
Bom đã nổ tại các địa điểm có người biểu tình chống chính phủ hôm Chủ Nhật ngày 30 Tháng Mười Một, làm bị thương 51 người và gây lo ngại về việc lan rộng tình trạng đối đầu trong cuộc khủng hoảng chính trị trầm trọng nhất tại Thái Lan từ nhiều thập niên qua.
- Bộ trưởng Nội An Ấn Độ từ chức sau vụ tấn công ở Mumbai
Trong khi các xác chết được tiếp tục đưa ra khỏi một khách sạn từng bị tấn công, viên chức an ninh cao cấp nhất Ấn Ðộ đã đệ đơn từ chức, giữa lúc chính phủ tiếp tục phải đối phó với các cáo buộc ngày càng gia tăng về sự thất bại trong các nỗ lực bảo vệ an ninh.
- 300 tài xế biểu tình chống lái taxi lậu ở Trung Quốc
Khoảng 300 tài xế taxi đã đình công tại một thành phố ở phía Nam Trung Quốc, đập phá xe cộ và đòi hỏi chấm dứt sự hoạt động của các xe taxi không có giấy phép.
- Hai nhà báo Miến Điện bị tù chỉ vì có báo cáo nhân quyền
Hai nhà báo đã bị kết án bảy năm tù mỗi người về tội chống phá chế độ quân sự Miến Ðiện sau khi họ bị bắt với bản báo cáo nhân quyền Liên Hiệp Quốc cầm trong tay.
- Phi thuyền Endeavour đáp xuống California
Chiếc Endeavour và bảy phi hành gia trên phi thuyền đã trở về Trái Ðất một cách an toàn. Trước đó phi thuyền con thoi đã chuyển hướng tới California để tránh những trận bão đang đánh vào phi đạo tại địa điểm hạ cánh chính ở Florida.
- Việt Nam: 3.8 triệu người đói vì thiên tai
Gần 4 triệu người đang đối diện với nạn đói do hậu quả của các thiên tai bão lụt xảy ra tại Việt Nam những ngày gần đây.
- Việt Nam: 3.8 triệu người đói vì thiên tai
Gần 4 triệu người đang đối diện với nạn đói do hậu quả của các thiên tai bão lụt xảy ra tại Việt Nam những ngày gần đây.
- Obama đưa bạn và đối thủ vào các chức vụ quan trọng
Trong một cuộc họp báo ngày Thứ Hai, tổng thống tân cử Barack Obama dự tính loan báo đưa sáu người có nhiều kinh nghiệm vào các chức vụ hàng đầu trong Nội Các của ông.
- Obama đưa bạn và đối thủ vào các chức vụ quan trọng
Trong một cuộc họp báo ngày Thứ Hai, tổng thống tân cử Barack Obama dự tính loan báo đưa sáu người có nhiều kinh nghiệm vào các chức vụ hàng đầu trong Nội Các của ông.
- Buôn lậu như “trẩy hội” ở Việt Nam
Làm thế nào để buôn lậu mà khỏi bị bắt? Báo SGGP nói “Bình quân mỗi ngày có trên 140 xe khách chạy tuyến Ðông Hà-Lao Bảo. Chỉ cần dừng đôi ba phút trước Trạm kiểm soát liên ngành (bên cầu Ðakrông) hay Ðội kiểm soát hải quan..., sẽ thấy các chủ buôn từ trên xe khách bước xuống mang theo nào là mực, thịt, cá, trái cây tặng các anh hải quan. Thành ra, chẳng ai bận tâm có bao nhiêu chiếc xe lưu thông trên đường 9 và dân buôn lậu chở những gì (!)”
- Buôn lậu như “trẩy hội” ở Việt Nam
Làm thế nào để buôn lậu mà khỏi bị bắt? Báo SGGP nói “Bình quân mỗi ngày có trên 140 xe khách chạy tuyến Ðông Hà-Lao Bảo. Chỉ cần dừng đôi ba phút trước Trạm kiểm soát liên ngành (bên cầu Ðakrông) hay Ðội kiểm soát hải quan..., sẽ thấy các chủ buôn từ trên xe khách bước xuống mang theo nào là mực, thịt, cá, trái cây tặng các anh hải quan. Thành ra, chẳng ai bận tâm có bao nhiêu chiếc xe lưu thông trên đường 9 và dân buôn lậu chở những gì (!)”
- Tin Khoa Học trong tuần
- 9 tử thi không đầu bỏ tại một bãi đất trống ở Tijuana, Mexico
Tử thi của 9 người đàn ông bị chặt đầu được tìm thấy ở bãi đất trống trong một khu dân nghèo ở Tijuana, thành phố bên kia biên giới San Diego, hôm Chủ Nhật. Cảnh sát cho biết cũng đã tìm được những chiếc đầu bỏ trong một bao plastic gần đó.
- Phe ủng hộ chính phủ cũng biểu tình cắm trại ở Bangkok
Khoảng 15,000 người biểu tình ủng hộ chính phủ của Thủ tướng Somchai Wongsawat đã tập trung về trước tòa thị sảnh Bangkok tối Chủ Nhật và tới buổi sáng Thứ Hai hãy còn khoảng 1,500 người tiếp tục ở lại địa điểm.
- Giải bóng tròn Thanksgiving Cup ở Little Saigon
Các đội bóng tròn tranh tài trong giải vô địch Little Saigon Thanksgiving Cup 2008 diễn ra tại Little Saigon, California vào Lễ Tạ Ơn vừa qua.
|
T?p ghi c?a Huy Phuong
Nh?ng ai chua d?c Th?o Tru?ng s? không hi?u nhan d? cu?n sách này: “Nh?ng Mi?ng V?n c?a Ti?u Thuy?t”? Theo Th?o Tru?ng thì nh?ng mi?ng v?n dó là nh?ng m?nh t? pho tu?ng kh? n?n c?a cu?c d?i ông, dó cung là nh?ng ch?t li?u dùng d? vi?t m?t truy?n dài, nhung ông dã dem dùng h?t vào trong nh?ng truy?n ng?n, và tác gi? cho dó là m?t th?t b?i l?n c?a d?i vi?t van c?a mình.
Theo tôi, nhà van Th?o Tru?ng chua h? th?t b?i.
Th?o Tru?ng cung nói r?ng ông “c? nhét c? cu?c chi?n Vi?t Nam vào trong m?t chuy?n ng?n”, thì di?u này chúng ta l?i th?y ông dã thành công.
Chúng tôi, ngu?i d?c qua nh?ng m?nh v?n mà ông dã khiêm nhu?ng nói d?n, dã hình dung du?c toàn b? c?a d?i ngu?i, m?t ngu?i Vi?t Nam qua nh?ng kh? dau, tàn kh?c c?a l?ch s?. Chính là ông, ch? không ph?i ai h?t, th? hi?n b?ng m?t nhân v?t nào dó trong ti?u thuy?t, m?t nhân v?t r?t th?c không h? du?c hu c?u dã di su?t qua ba giai do?n c?a m?t d?i ngu?i:
- Giai do?n th? nh?t c?a m?t ngu?i lính, dù dó là ông chu?n úy “tò te” tr?n dóng gi? m?t làng Thu?ng hay m?t v? thi?u úy nh?y toán xu?ng d?t d?ch...
- Giai do?n th? hai nói v? m?t ngu?i tù không b?n án, ngu?i tù t? lúc còn s?c l?c 37 tu?i cho d?n khi du?c g?i là “bác tù già” sau hon 16 nam b? giam c?m.
- Giai do?n th? ba là s? tr? v? và trôi gi?t c?a m?t ông già luu vong d?n x? ngu?i. Dù là ông già di lu?m lon ? vùng d?m l?y Bolsa Chica, hay là ông già du?c gia dình cho di rong choi trên không ph?n Grand Canyon b?ng tr?c thang, thì v?n là m?t ông già luôn ám ?nh b?i quá kh?, qua nh?ng gi?c mo, nh?ng ý tu?ng b?t ch?t không bao gi? d?t b? di du?c.
Ba giai do?n này n?i ti?p l?n l?n vào nhau, là m?t cu?n ti?u thuy?t dài r?i, m?t cu?n ti?u thuy?t v? con ngu?i trong chi?n tranh tàn kh?c, và trong c? hòa bình áp b?c. N?u ai mu?n hi?u du?c con ngu?i Vi?t Nam dó trong b?i c?nh chi?n tranh và hòa bình qua m?t giai do?n dài t? nam 1945 d?n 1990, s? tìm th?y trong các tác ph?m c?a Th?o Tru?ng.
Ð?c “Nh?ng Mi?ng V?n C?a Ti?u Thuy?t” chúng ta th?y rõ chân dung c?a Th?o Tru?ng trên t?ng trang m?t.
V? giai do?n c?a m?t ngu?i lính, là nh?ng cái ch?t b?t ch?t và vô lý, v? cái s?ng và nh?ng cu?c tình trong th?i lo?n. “Viên Ð?n B?n Vào Nhà Th?c” vi?t sau tr?n M?u Thân ? Saigon hay “Ngu?i Ðàn Bà Mang Thai Trên Kinh Ð?ng Tháp” vi?t trong th?i gian Th?o Tru?ng dang l?n l?i t?i Vùng 4 Chi?n Thu?t là nh?ng chuy?n r?t n?i ti?ng tru?c nam 1975, dã dua tên tu?i Th?o Tru?ng d?n g?n v?i ngu?i d?c, ngu?i d?c dang s?ng trong không khí chi?n tranh m?i ngày. Nh?ng câu chuy?n nhu th?m sâu vào lòng ngu?i nh?ng di?u phi lý, xót xa c?a nh?ng con ngu?i trong chi?n tranh. Th?y bùi ngùi c?m nh?n mà không gi?i thích du?c lý do.
Chia x? n?i b?t h?nh mi?n Nam là giai do?n ngu?i lính buông súng d? vào nhà tù, du?i danh nghia là nh?ng “tr?i h?c t?p c?i t?o” m?c lên nhu n?m t?i hai mi?n Nam B?c c?a d?t nu?c. Nh?ng trang sách vi?t v? nh?ng ho?t c?nh trong nhà tù C?ng S?n c?a ngu?i tù 16 nam hon là nh?ng trang sách h?p d?n ngu?i d?c nh?t. N?u quý v? dã ? tù C?ng S?n, dã th?y nhung hành d?ng, dã nghe nh?ng ngôn ng? trong nhà tù thì dây là nh?ng trang sách g?n gui nh?t, n?u quý v? ? ngoài vòng cuong t?a, d?ng bên l? cu?c chi?n, thì l?i càng nên d?c. Cung là lo?i tù dó chúng ta dã d?c Bùi Ng?c T?n, Vu Thu Hiên... nhung ch? ? Th?o Tru?ng chúng ta m?i nh?n th?y nh?ng ngh?ch lý, nh?ng xót xa, nh?ng ngôn ng?, nh?ng nét khôi hài c?a cái g?i là tù “c?i t?o”. Ph?i chang s? cách bi?t gi?a “tù trong” và “tù ngoài” du?i ch? d? C?ng S?n không khác nhau cho l?m, nhung du?i con m?t c?a m?t ngu?i tù t? mi?n Nam du?c áp gi?i ra B?c thì dây là m?t v? bi hài k?ch gây nh?ng ?n tu?ng r?t khó phai m?.
Có cái gì nhân b?n hon chuy?n Con Bò, trong cái dói khát t?n cùng c?a ngu?i tù mà không ai dám d?ng d?n mi?ng th?t bò c?a tr?i phát ra. Có gì xót xa hon, m?t ông chánh án quy?n cao ch?c tr?ng c?a mi?n Nam, dã b? k?t án, cùm trong hang vì b? k?t t?i là an c?p m?y t?ng du?ng c?a m?t ngu?i b?n tù nh?.
M?t chuy?n trong nhà tù c?a Th?o Tru?ng mà g?n dây nhi?u trang báo trích d?n và phê bình là chuy?n “Nh?ng Ð?a Tr? Ð?u Thai Gi?a Hàng Rào” nói v? m?t bà tù hình s? mu?n có m?t d?a con, và dã thông d?ng v?i m?t tù hình s? nam ra gi? hàng rào ngan cách gi?a hai khu tu: tù nam và tù n?, (ch?c ch?n là hàng rào k?m gai) d? dánh m?nh, dánh mau và “b?p”. Sau dó vì ngu?i n? tù hình s? này mu?n gi? cái thai nên dã ch?u nh?ng tr?n dòn kh?c li?t c?a b?n cai tù. Vai chính c?a truy?n này là ngu?i dàn bà tù hình s? mang thai, ch? không ph?i là d?a tr?. Ðáng l? ra chuy?n này ông Th?o Tru?ng ph?i d?t t?a là “Ngu?i Ðàn Bà Mang Thai Gi?a Hàng Rào Giây Thép Gai” m?i dúng, nhung có l? Th?o Tru?ng dã có m?t chuy?n “Ngu?i Ðàn Bà Mang Thai Trên Kinh Ð?ng Tháp” r?i, s? truy?n c?a ông có nhi?u ngu?i dàn bà mang thai quá, nên ông ph?i d?t tên tr?ch di chang?
N?u ai dã s?ng qua nh?ng tr?i tù ? mi?n B?c, dã g?n các tr?i tù hình s? thì m?i th?y cái ghê t?m c?a C?ng S?n trong vi?c di?u hành các tr?i tù này. Các ông tù c?i t?o nói kh?, nhung cái kh? còn d?ng du?c hai chân, còn cái kh? c?a ngu?i tù hình s? ? mi?n B?c là cái kh? ph?i bò l?t nhu m?t con chó gh?.
Nh?ng di?u Th?o Tru?ng vi?t trong t?p truy?n này có th?t hay không? Ð?n dây tôi xin nh?c l?i m?y dòng vi?t tâm tình c?a Th?o Tru?ng: “Xã h?i tan rã d?n n?i cái gì cung có th? có và cái gì cung có th? không? Cái gì cung th?t, cái gì cung gi?.” Nhung v?y câu chuy?n ? trong “Ðá M?c” sau dây có l? là m?t câu chuy?n th?t, m?t chuy?n vui khi?n ai d?c cung ph?i b?t cu?i. M?t bác già tù có nhi?m v? gi? chu?ng heo, trong dó có m?t con heo gi?ng t?c là heo n?c. Sau m?t l?n gieo gi?ng v?t v?, bà “cán b? gái” m?i giao cho bác tù già hai qu? tr?ng gà nói là “d? b?i du?ng”. Bác tù già này r?t c?m d?ng, có l? trong lòng bác dã nghi d?n hai ch? tình ngu?i, bác dun nu?c và thu?ng th?c r?t t?n tình hai qu? tr?ng. Khi bà cán b? tr? l?i, h?i dã d?p hai qu? tr?ng vào máng d? b?i du?ng cho con heo n?c chua, thì bác m?i thú nh?n là dã xoi hai qu? tr?ng vì c? nghi là bà cán b? dã b?i du?ng cho bác. K?t qu? là bà cán b? dã n?i tr?n lôi dình và m?ng nhi?c bác tù già: “Nó nh?y, ch? anh có làm gì dâu... mà b?i du?ng?” - “Anh tranh an c?a nó là anh b?c l?t nó. Các anh b?c l?t c?a nhân dân quen r?i, bây gi? l?i b?c l?t c?a l?n n?a!” Cung vì nh?n l?m hai qu? tr?ng gà “b?i du?ng” mà bác tù già ph?i tr? v? d?i nông nghi?p, d? l?i tìm “ch? d?a v?ng ch?c” là cây cu?c.
N?u không có giai do?n tù “c?i t?o”, (tôi xin b? hai ch? này vào d?u ngo?c), làm sao Th?o Tru?ng có th? d?ng nên chuy?n “Nh?ng Ð?a Tr? Ð?u Thai Gi?a Hàng Rào” m?t chuy?n r?t ngu?i mà cung r?t kh?n n?n ch? có th? x?y ra trong nhà tù C?ng S?n hay “Ti?ng Thì Th?m Trong B?i Tre Gai” nói d?n cái ch?t oan khu?t c?a m?t ngu?i tù binh tr? tu?i.
Giai do?n cu?i cùng c?a cu?c d?i chính là giai do?n bác tù già dang luu vong noi ch?n này. Gia do?n c?a ray r?t, c?a h?i tu?ng. Th?o Tru?ng dã luôn luôn nh? ngu?i và t? nh? mình: “Ph?i luôn luôn nh? r?ng hãy quên di t?t c?!” nhung trong m?t ph?n ba cu?c d?i còn l?i, lúc mê lúc t?nh, Th?o Tru?ng l?i không th? quên. Ðó là n?i ám ?nh khôn nguôi c?a quãng d?i tù dã d? l?i trong tâm h?n tác gi? nh?ng ?n tu?ng bu?n r?u và s? hãi. Ðang ? M?, chuy?n “Trong H?m” khi tác gi? d?n v? ?, con h?m c?t ch? có m?t l?i ra, thì ông nói: “Vi?t C?ng ch?t d?u ngõ thì h?t du?ng thoát”. Trong “Ðá M?c”, di bang qua du?ng thì ông vi?t “ch?n ch? nó mà tóm du?c thì di h?c t?p c?i t?o mút mùa...”
S? liên tu?ng này luôn luôn hi?n ra r?t d?m nét. Th?o Tru?ng có quên không, trong khi b?n chúng dang kêu g?i xóa b? h?n thù, hãy quên quá kh?. Th?o Tru?ng không quên, ông dã ch?i: “B? tiên Su nhà nó... Ðéo m? nó... Cha tiên su nhà nó cách m?ng... B? tiên su nhà nó Ð?ng Minh”, nghia là ch?i c? Vi?t C?ng, ch?i c? M?. Th?o Tru?ng có cam thù không? -Thua có.
Nhà van Th?o Tru?ng, lác dác trong cu?n “Nh?ng Mi?ng V?n C?a Ti?u thuy?t” dã có nh?ng d?nh nghia mà tôi r?t thích nhu ông nói: “Cách M?ng là di gi?t l?i cái mà mình thèm mu?n và thi?u th?n”, “C? hai phía, t?t c? ai nghiêm ch?nh tuân l?nh d?u b? thi?t thòi nhu nhau”, ông còn nói: “Chúng ta dã ph?m nhi?u sai l?m liên ti?p, dó là thua tr?n, sa co mà không bi?t t? x?, d? C?ng S?n b?t vào tù, ? tù mà còn s?ng và b? th? ra và di nu?c ngoài...” Nhung ông l?i có m?t d?nh nghia r?t táo b?o, câu dó ? trang 282; “? dàn bà quý nh?t là s? d?n d?n!”
Nhung Th?o Tru?ng l?i cho r?ng mình dã m?t h?t, ni?m nuong t?a cu?i cùng và noi tr? v? là gia dình:
“Chúng ta là nh?ng tù binh vô th?a nh?n.
Chúng ta không còn t? qu?c
Không còn ch? d?
Không còn d?ng minh
Chúng ta ch? còn gia dình”.
Ông Th?o Tru?ng d?ng quên r?ng ông còn có anh em, còn có nh?ng ngu?i yêu quý ông d?n v?i ông, v?i tác ph?m c?a ông.
Nhà van Th?o Tru?ng dã thú nh?n, ông có tham v?ng nh?t c? cu?c chi?n Vi?t Nam vào trong m?t truy?n ng?n. Ng?n thì không ng?n, nhung nh?ng chuy?n v?a nhu “T? Du?i Ð?nh Ð?i Nhìn Lên Chân Núi” dã d?t m?c dích. Tôi d?ng ý v?i Tr?n D? T? v? nh?n xét này.
Thân ph?n c?a con ngu?i Vi?t Nam qua ba do?n d?i c?a tác gi? dã th? hi?n d?y d? trong “Nh?ng Mi?ng V?n C?a Ti?u Thuy?t”, trong chi?n tranh, th?t tr?n và n?i cô don luu l?c x? ngu?i v?i ba hình ?nh: ngu?i lính, ngu?i tù và k? tha huong. Theo nhu ti?u s? thì nhà van Th?o Tru?ng Tr?n Duy Hinh dã b? t?p trung trong tr?i tù C?ng S?n 16 nam, 4 tháng 4 ngày. ? tù ki?u này không diên thì cung thành d?i. Sang dây có nhi?u nhà van gác bút hay vi?t không còn hay n?a, nhung d?i v?i Th?o Tru?ng, nh?ng truy?n nhu “Mây Trôi”, “Ðá M?c”, “Trong Hang”, “T? Du?i Ð?nh Ð?i Nhìn Lên Chân Núi” và nh?t là truy?n “Nh?ng Ð?a Tr? Ð?u Thai Gi?a Hàng Rào” dã ch?ng t? ch?t li?u s?ng dã giúp ông thành d?t hon trong van chuong.
Qua b? dày c?a nh?ng tác ph?m, b? dày sinh ho?t van chuong c?a Th?o Tru?ng, c? quãng d?i ba b?n muoi nam c?a m?t ngu?i lính, ngu?i tù, ngu?i luu vong trôi gi?t trên m?nh d?t này, chúng ta không có th? có nh?ng nh?n xét m?t cách t?ng quát, h?i h?t, so sài trong m?t hai trang gi?y.
Tôi xin mu?n câu nói c?a m?t tên tù hình s? nói v? bác tù già trong m?t câu chuy?n c?a Th?o Tru?ng: “Bác không thu?c v? ch? d? nào n?a, bác thu?c v? l?ch s?”. Bác Th?o Tru?ng oi! Bác cung v?y. Mai sau d?n lúc ngu?i ta ph?i công nh?n n?n van h?c h?i ngo?i này, bác không còn là m?t nhà van c?a ch? d? nào n?a, bác thu?c v? l?ch s?! Chúng tôi hãnh di?n vì có Bác. Xin chào Bác! |