Cái chết của những người lính (Tạp ghi Huy Phương)


Home
  • Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
    Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.

  •  
  • Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết


  •  
  • Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003


  •  
  • Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:


  •  
  • Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà


  •  
  • Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona


  •  
  • Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
    Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.

  •  
  • Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử


  •  
  • Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm


  •  
  • Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết


  •  
  • Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh


  •  
  • Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy


  •  
  • Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh


  •  
  • Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo


  •  
  • Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn


  •  
  • Gốc hư ngọn héo: Quần chúng u mê làm hư lãnh đạo (Nguyễn Xuân Nghĩa)
    Hai tuần nữa, Tổng Thống Barack Obama sẽ công du Châu Á và để dự thượng đỉnh Diễn Ðàn Hợp Tác Kinh Tế Á Châu Thái Bình Dương APEC tại Singapore. Nhưng trong dịp này, dư luận Mỹ chú ý đến sự việc là lần đầu tiên ông Obama chính thức thăm viếng Trung Quốc và hội đàm với lãnh đạo Bắc Kinh.

  •  
  • Lá thư Luân Đôn (Lê Mạnh Hùng)
    Những ngày qua, lãnh tụ đảng Bảo Thủ, ông David Cameron và chuẩn bộ trưởng Tài Chánh của đảng Bảo Thủ, ông George Osborne đã nói nhiều đến ý thức hệ mới của đảng Bảo Thủ Anh mà ông gọi là “bảo thủ tiến bộ” một điều có lẽ tương tự như cái mà cựu Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush đưa ra khi tranh cử tổng thống lần đầu tiên vào năm 2000, “bảo thủ với tình thương” (compassionate conservatism).

  •  
  • Lá thư Luân Đôn (Lê Mạnh Hùng)
    Những ngày qua, lãnh tụ đảng Bảo Thủ, ông David Cameron và chuẩn bộ trưởng Tài Chánh của đảng Bảo Thủ, ông George Osborne đã nói nhiều đến ý thức hệ mới của đảng Bảo Thủ Anh mà ông gọi là “bảo thủ tiến bộ” một điều có lẽ tương tự như cái mà cựu Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush đưa ra khi tranh cử tổng thống lần đầu tiên vào năm 2000, “bảo thủ với tình thương” (compassionate conservatism).

  •  
  • Năm tới tha hồ đọc sách (Nguyễn Văn Khanh)
    “Ðã tới lúc để dành tiền mua sách là vừa,” nhà báo Holly Bailey vừa cười vừa nói với các đồng nghiệp đứng chờ cuộc họp báo hàng ngày ở Tòa Bạch Ốc. Lý do? Trong vòng 12 tháng tới, ít nhất có 5 quyển sách “nặng ký” được phát hành, tác giả đều là những người đã từng nắm vận mạng chính trị lẫn kinh tế của Mỹ và thế giới.

  •  
  • Năm tới tha hồ đọc sách (Nguyễn Văn Khanh)
    “Ðã tới lúc để dành tiền mua sách là vừa,” nhà báo Holly Bailey vừa cười vừa nói với các đồng nghiệp đứng chờ cuộc họp báo hàng ngày ở Tòa Bạch Ốc. Lý do? Trong vòng 12 tháng tới, ít nhất có 5 quyển sách “nặng ký” được phát hành, tác giả đều là những người đã từng nắm vận mạng chính trị lẫn kinh tế của Mỹ và thế giới.

  •  
  • Chúng ta cùng một thuyền/trôi lần vào bóng tối (Du Tử Lê)
    Buổi sáng ngửa mặt hứng những lượng nắng mật ong, theo trái thông, rớt khô sân sau ngôi nhà Xuyên Trà. Gió mang theo mùi lá mục, hơi mốc, ẩm của những con suối bách bộ dưới rừng dương bên kia lộ.

  •  
  • Chúng ta cùng một thuyền/trôi lần vào bóng tối (Du Tử Lê)
    Buổi sáng ngửa mặt hứng những lượng nắng mật ong, theo trái thông, rớt khô sân sau ngôi nhà Xuyên Trà. Gió mang theo mùi lá mục, hơi mốc, ẩm của những con suối bách bộ dưới rừng dương bên kia lộ.

  •  
  • Chúng ta cùng một thuyền/trôi lần vào bóng tối (Du Tử Lê)
    Buổi sáng ngửa mặt hứng những lượng nắng mật ong, theo trái thông, rớt khô sân sau ngôi nhà Xuyên Trà. Gió mang theo mùi lá mục, hơi mốc, ẩm của những con suối bách bộ dưới rừng dương bên kia lộ.

  •  
  • Napoléon của Stanley Kubrick (Quỳnh Giao)
    Vốn có tính khiêm nhường rất... khiêm nhường, khi còn sống, Hoàng Ðế Napoléon của Pháp đã từng nói rằng đời ta có thể là một cuốn tiểu thuyết hay. Nếu lại là người có trí tưởng tượng cũng phong phú như cuộc đời tình ái của ông, Napoléon đã có thể nói thêm, rằng đời ông sẽ là một cuốn phim hay. Vào thời kỳ mà ông đòi chinh phục cả Âu Châu, nhân loại mới chỉ viết sách hay diễn kịch thôi, chứ chưa phát minh ra điện ảnh.

  •  
  • Napoléon của Stanley Kubrick (Quỳnh Giao)
    Vốn có tính khiêm nhường rất... khiêm nhường, khi còn sống, Hoàng Ðế Napoléon của Pháp đã từng nói rằng đời ta có thể là một cuốn tiểu thuyết hay. Nếu lại là người có trí tưởng tượng cũng phong phú như cuộc đời tình ái của ông, Napoléon đã có thể nói thêm, rằng đời ông sẽ là một cuốn phim hay. Vào thời kỳ mà ông đòi chinh phục cả Âu Châu, nhân loại mới chỉ viết sách hay diễn kịch thôi, chứ chưa phát minh ra điện ảnh.

  •  
  • Napoléon của Stanley Kubrick (Quỳnh Giao)
    Vốn có tính khiêm nhường rất... khiêm nhường, khi còn sống, Hoàng Ðế Napoléon của Pháp đã từng nói rằng đời ta có thể là một cuốn tiểu thuyết hay. Nếu lại là người có trí tưởng tượng cũng phong phú như cuộc đời tình ái của ông, Napoléon đã có thể nói thêm, rằng đời ông sẽ là một cuốn phim hay. Vào thời kỳ mà ông đòi chinh phục cả Âu Châu, nhân loại mới chỉ viết sách hay diễn kịch thôi, chứ chưa phát minh ra điện ảnh.

  •  
  • Chuyện xưa chuyện nay (Lê Phan)
    Một nhà văn Anh, Leslie Poles Hartley, đã mở đầu một cuốn sách với câu “Quá khứ là một vùng đất lạ, ở đó họ hành động khác.” Nhìn lại phản ứng của Tây phương và nhất là của Hoa Kỳ đối với vấn đề can thiệp quốc tế thì quả là quá khứ rất khác hiện tại.

  •  
  • Chuyện xưa chuyện nay (Lê Phan)
    Một nhà văn Anh, Leslie Poles Hartley, đã mở đầu một cuốn sách với câu “Quá khứ là một vùng đất lạ, ở đó họ hành động khác.” Nhìn lại phản ứng của Tây phương và nhất là của Hoa Kỳ đối với vấn đề can thiệp quốc tế thì quả là quá khứ rất khác hiện tại.

  •  
  • New York (Trịnh Hội)
    Thành phố lớn nhất của Mỹ quả là đặc biệt. Không lần nào tôi đến New York mà tôi không bị nó chinh phục và cứ nghĩ là chắc chắn sớm muộn gì mình cũng phải tìm cách để đến sống ở New York vài năm cho phải đạo. Còn nhớ lúc tôi đến New York lần đầu tiên cách đây gần 10 năm về trước và tận mắt nhìn thấy sự sôi động và náo nhiệt của khu Times Square. Không có dịp ghé thăm thì thôi. Nhưng đã đến rồi thì khó mà quên được.

  •  
  • New York (Trịnh Hội)
    Thành phố lớn nhất của Mỹ quả là đặc biệt. Không lần nào tôi đến New York mà tôi không bị nó chinh phục và cứ nghĩ là chắc chắn sớm muộn gì mình cũng phải tìm cách để đến sống ở New York vài năm cho phải đạo. Còn nhớ lúc tôi đến New York lần đầu tiên cách đây gần 10 năm về trước và tận mắt nhìn thấy sự sôi động và náo nhiệt của khu Times Square. Không có dịp ghé thăm thì thôi. Nhưng đã đến rồi thì khó mà quên được.

  •  
  • Trí thức Trung Hoa: Trong cùm kẹp nhà nước? (Bài 2) (Cổ Lũy)
    Năm nay Trung Hoa tưng bừng làm lễ kỷ niệm 60 năm đánh đuổi phe Quốc Gia Tưởng Giới Thạch, với trợ lực dồi dào của Hoa Kỳ nhưng bất lực và tham nhũng, chạy khỏi lục địa ra đảo Ðài Loan. Quan trọng hơn nữa đối với người Cộng Sản Trung Hoa là sáu thập niên của Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa và đảng Cộng Sản Hoa với bao nhiêu “thành tích” thay đổi chính trị, xã hội, và nhất là phát triển kinh tế Trung Hoa trong hơn một phần tư thế kỷ gần đây theo đường lối “thị trường,” đưa Trung Hoa lên hàng siêu cường toàn cầu.

  •  
  • Trí thức Trung Hoa: Trong cùm kẹp nhà nước? (Bài 2) (Cổ Lũy)
    Năm nay Trung Hoa tưng bừng làm lễ kỷ niệm 60 năm đánh đuổi phe Quốc Gia Tưởng Giới Thạch, với trợ lực dồi dào của Hoa Kỳ nhưng bất lực và tham nhũng, chạy khỏi lục địa ra đảo Ðài Loan. Quan trọng hơn nữa đối với người Cộng Sản Trung Hoa là sáu thập niên của Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa và đảng Cộng Sản Hoa với bao nhiêu “thành tích” thay đổi chính trị, xã hội, và nhất là phát triển kinh tế Trung Hoa trong hơn một phần tư thế kỷ gần đây theo đường lối “thị trường,” đưa Trung Hoa lên hàng siêu cường toàn cầu.

  •  
  • Vụ Phương Hồ: Thông điệp nhân quyền (Lê Duy Nhân)


  •  
  • Vụ Phương Hồ: Thông điệp nhân quyền (Lê Duy Nhân)


  •  
  • Gân gà trong quốc yến: Nghiệp đoàn trong quan hệ Mỹ-Hoa
    Tổng Thống Barack Obama sẽ lần đầu công du Châu Á để tham dự thượng đỉnh diễn đàn Hợp Tác Kinh Tế Á Châu Thái Bình Dương (APEC) tại Singapore. Ngoài Singapore, ông chính thức tới ba nước Ðông Á là Trung Quốc, Nam Hàn và Nhật Bản. Trong chuyến đi, việc ông thăm viếng Trung Quốc được dư luận thế giới chú ý hơn cả vì quan hệ khác thường giữa hai quốc gia vừa là đối tác kinh tế vừa là đối thủ chính trị.

  •  
  • Gân gà trong quốc yến: Nghiệp đoàn trong quan hệ Mỹ-Hoa
    Tổng Thống Barack Obama sẽ lần đầu công du Châu Á để tham dự thượng đỉnh diễn đàn Hợp Tác Kinh Tế Á Châu Thái Bình Dương (APEC) tại Singapore. Ngoài Singapore, ông chính thức tới ba nước Ðông Á là Trung Quốc, Nam Hàn và Nhật Bản. Trong chuyến đi, việc ông thăm viếng Trung Quốc được dư luận thế giới chú ý hơn cả vì quan hệ khác thường giữa hai quốc gia vừa là đối tác kinh tế vừa là đối thủ chính trị.

  •  
  • Mất Thêm Một Tiếng Dương Cầm (Quỳnh Giao)
    Tin nhạc sĩ Lê Văn Thiện ra đi hôm 1 Tháng Mười Một vừa qua đã rơi như một nốt nhạc vào cõi hư không. Tiếng vang còn đọng lại là một chuỗi hồi ức về những tiếng dương cầm trong nền tân nhạc của mình...

  •  
  • Mất Thêm Một Tiếng Dương Cầm (Quỳnh Giao)
    Tin nhạc sĩ Lê Văn Thiện ra đi hôm 1 Tháng Mười Một vừa qua đã rơi như một nốt nhạc vào cõi hư không. Tiếng vang còn đọng lại là một chuỗi hồi ức về những tiếng dương cầm trong nền tân nhạc của mình...

  •  
  • Lá thư Luân Đôn (Lê Mạnh Hùng)
    Một trong những điều mà mấy năm qua cho thấy là các chính quyền phương Tây càng nói nhiều đến tự do và dân chủ trong cuộc đấu tranh chống lại những kẻ thù của họ thì tự do nếu không nói là dân chủ càng bị giới hạn bên trong các nước này.

  •  
  • Lá thư Luân Đôn (Lê Mạnh Hùng)
    Một trong những điều mà mấy năm qua cho thấy là các chính quyền phương Tây càng nói nhiều đến tự do và dân chủ trong cuộc đấu tranh chống lại những kẻ thù của họ thì tự do nếu không nói là dân chủ càng bị giới hạn bên trong các nước này.

  •  
  • Vẫn chưa dễ ăn (Nguyễn Văn Khanh)
    Chỉ có 3 người ngồi trong phòng làm việc của bà chủ tịch Hạ Viện. Bên trái là ông Chánh Văn Phòng Tòa Bạch Ốc Rahm Emanuel, bên phải là Dân Biểu Earl Pomeroy của tiểu bang North Dakota và ngồi giữa chính là bà chủ nhà Nancy Pelosi.

  •  
  • Vẫn chưa dễ ăn (Nguyễn Văn Khanh)
    Chỉ có 3 người ngồi trong phòng làm việc của bà chủ tịch Hạ Viện. Bên trái là ông Chánh Văn Phòng Tòa Bạch Ốc Rahm Emanuel, bên phải là Dân Biểu Earl Pomeroy của tiểu bang North Dakota và ngồi giữa chính là bà chủ nhà Nancy Pelosi.

  •  
  • Chimerica hay Superfusion (Lê Phan)
    Ðó là những danh từ mà hai nhà học giả gần đây đã đưa ra để chỉ liên hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Chimerica, viết nối của hai chữ China và America, là do hai nhà kinh tế sử Niall Ferguson và Moritz Schularick còn Superfusion, (kết hợp phi thường) là của ông Zachary Karabell, một nhà kinh tế sử khác. Cả hai đều là những cố gắng giải thích tình trạng liên hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

  •  
  • Chimerica hay Superfusion (Lê Phan)
    Ðó là những danh từ mà hai nhà học giả gần đây đã đưa ra để chỉ liên hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Chimerica, viết nối của hai chữ China và America, là do hai nhà kinh tế sử Niall Ferguson và Moritz Schularick còn Superfusion, (kết hợp phi thường) là của ông Zachary Karabell, một nhà kinh tế sử khác. Cả hai đều là những cố gắng giải thích tình trạng liên hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

  •  
  • Nhân với Quyền (Trịnh Hội)
    Ðối với người Việt tỵ nạn thì hình như chúng ta quen và biết rõ về chữ UNHCR hơn là UNCHR, có phải không? UNHCR là tên thường gọi của Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc và là chữ viết tắt của văn phòng United Nations High Commissioner for Refugees.

  •  
  • Cựu học sinh Phan Chu Trinh Ðà Nẵng làm lễ giỗ nhà chí sĩ Phan Chu Trinh
    Hơn ba trăm cựu học sinh Phan Chu Trinh Ðà Nẵng cùng đồng hương thân hữu đã tổ chức lễ giỗ lần thứ 84 nhà yêu nước Phan Chu Trinh tại nhà hàng Paracel thành phố Westminster trưa Chủ Nhật.

  •  
  • Ma Ra Tông
    Theo sự hiểu biết của tôi thì môn thể thao này gọi là chạy vượt dã thì đúng hơn. (“Chạy việt dã, ngày giỗ Mẹ,” báo Người Việt ngày 21 tháng 3).

  •  
  • VietLove4Haiti họp báo hôm nay
    Ban tổ chức của đại nhạc hội Vietlove for Haiti sẽ họp báo trưa hôm nay để tổng kết tiền quyên góp và trao cho Hội Hồng Thập Tự Hoa Kỳ, Quận Cam, theo thông cáo báo chí của tổ chức này. Buổi họp báo sẽ diễn ra lúc 1 giờ trưa hôm nay, Thứ Hai 22 tháng 3, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt.

  •  
  • TNS Lou Correa cùng thiện nguyện viên làm đẹp thành phố
    TNS Lou Correa cùng hàng chục thiện nguyện viên đã cùng nhau sơn sạch các “graffiti” (những vết sơn bậy bạ) trên vách tường của thành phố Stanton vào sáng Thứ Bảy, 20 tháng 3 vừa qua.

  •  
  • Hội nghị đảng Dân Chủ bỏ phiếu 100% ủng hộ Nguyễn Trọng Phú
    Trong một cuộc hội nghị đảng Dân Chủ của khu vực hôm Thứ Bảy tại thành phố Orange, trước kỳ đại hội toàn tiểu bang California, các đại biểu đã nhất loạt bỏ phiếu 100% ủng hộ ứng cử viên Phú Nguyễn tranh cử vào Hạ Viện tiểu bang.

  •  
  • Ngày 22 tháng 3
    Trong một đại hội bất thường ngày 13-3-68, toàn thể Sinh Viên Y Khoa Viện Ðại Học Huế đã cho công bố một bản thỉnh nguyện. Sau khi ghi nhận thiện chí của ông Khoa Trưởng Bùi Duy Tâm và Linh Mục Cao Văn Luận, Sinh viên thỉnh nguyện 3 điều sau...

  •  
  • Hạ Viện thông qua dự luật cải tổ y tế
    Vào phút chót, một văn bản của Tòa Bạch Ốc bảo đảm không dùng ngân sách liên bang để tài trợ cho phụ nữ phá thai giúp một số dân biểu Dân Chủ bảo thủ đổi ý kiến và bỏ phiếu thuận cho dự luật cải tổ y tế hôm Chủ Nhật.

  •  
  • Hạ Viện thông qua dự luật cải tổ y tế
    Vào phút chót, một văn bản của Tòa Bạch Ốc bảo đảm không dùng ngân sách liên bang để tài trợ cho phụ nữ phá thai giúp một số dân biểu Dân Chủ bảo thủ đổi ý kiến và bỏ phiếu thuận cho dự luật cải tổ y tế hôm Chủ Nhật.

  •  
  • Hạ Viện thông qua dự luật cải tổ y tế
    Vào phút chót, một văn bản của Tòa Bạch Ốc bảo đảm không dùng ngân sách liên bang để tài trợ cho phụ nữ phá thai giúp một số dân biểu Dân Chủ bảo thủ đổi ý kiến và bỏ phiếu thuận cho dự luật cải tổ y tế hôm Chủ Nhật.

  •  
  • Người Việt hải ngoại làm được gì trước hiểm họa Trung Quốc? (Tiếp theo và hết)
    Nói đến cơ hội và thử thách của cộng đồng, đã đến lúc cần đề cập đến một vấn đề nhạy cảm có khi được coi như vấn đề cấm kỵ không nên đụng tới, đó là quan hệ giữa cộng đồng người Việt hải ngoại với chính quyền và một số thành phần nhân dân trong nước.

  •  
  • Hoàng Sa-Trường Sa: Tìm hiểu công hàm và luật biển
    Những dữ kiện và diễn tiến khách quan trong nội dung năm 1958 như trình bày trên đây đã gộp lại làm cơ sở tương đối vững chắc, trong tổng thể cũng như trong chi tiết, để (i) thuyết phục rằng tuyên bố của TC chỉ là nhằm vào bề rộng hải phận 12 hải lý, công hàm PVÐ là nhằm ủng hộ quyết định hải phận 12 hải lý đó, và (ii) phản bác lập luận của TC cho rằng công hàm đó công nhận chủ quyền của TC ở hai quần đảo HS-TS.

  •  
  • Nỗi buồn chợ Ðệm
    Ngày xưa mạch nước trong veo, ngày nay thì mạch nước đầy bèo thúi hôi, vậy thì bây giờ ông có còn dám lấy nước sông rồi lóng phèn để luộc thịt cho vừa giòn vừa trắng vừa trong nữa hay không!?

  •  
  • Nỗi buồn chợ Ðệm
    Ngày xưa mạch nước trong veo, ngày nay thì mạch nước đầy bèo thúi hôi, vậy thì bây giờ ông có còn dám lấy nước sông rồi lóng phèn để luộc thịt cho vừa giòn vừa trắng vừa trong nữa hay không!?

  •  
  • Tìm Anh Nghĩa, còn có tên là Hải


  •  
  • Tìm bạn tên là Phạm Văn Hạnh


  •  

 Huy Phuong

T? kheo Visuddhàcàra, tác gi? t?p sách “Yêu và Ch?t” (Loving and Dying) tru?c khi thành tu si là m?t kư gi?. Trong th?i gian hành ngh?, ông không h? xúc d?ng b?i cái ch?t cung không h? suy nghi sâu xa v? cái ch?t. Ông ch?ng thuong h?i hay xót xa ǵ v? nh?ng cái ch?t x?y ra tru?c m?t ông, mi?n là nh?ng chuy?n dó dua d?n d? tài cho bài vi?t tu?ng thu?t c?a ông, và ông th?y ḷng ph?n kh?i khi bài du?c ch?n dang trên trang nh?t c?a t? báo. Đ?i v?i m?t bài báo mô t? d?n cái ch?t c?a m?t n?n nhân duy nh?t, ch?c s? không h?p d?n b?ng m?t b?n tin có nhi?u ngu?i ch?t, và d?i v?i m?t kư gi? b́nh thu?ng, dó ch? là nh?ng con s? “vô c?m” ph?i ghi l?i không hon không kém. Nhung ḷng ông hoàn toàn thay d?i khi ông tr? thành m?t tu si, t? dó ông c?m nh?n du?c s? xúc d?ng và thuong c?m d?i v?i nh?ng cái ch?t.

Ngu?i phát ngôn viên c?a tu l?nh m?t don v? (Public Affair Officer), hay ngu?i phát ngôn viên cho m?t chính ph? hay quân d?i cung v?y, h? tu?ng thu?t v? nh?ng cái ch?t v?i t?m ḷng d?ng dung dù dó là bên ta hay bên d?ch: “bên ta thi?t h?i không dáng k?”, “phía d?ch d? l?i 54 xác ch?t”. Đ?i v?i m?t tr?n dánh, hai ba cái ch?t th?t có ph?i là không dáng cho chúng ta ph?i quan tâm, dù dó cung là máu và nu?c m?t. H? không c?n bi?t tên, c?p b?c, tu?i tác c?a ngu?i lính, gia c?nh, ch?t nhu th? nào, trong tru?ng h?p ra sao. Có tu?ng lănh nào nh? l?y tên m?t ngu?i lính m?i n?m xu?ng trong hàng tram ngu?i ch?t trong tr?n chi?n d? cho ông du?c deo thêm sao. Trong m?t tr?n chi?n dùng bi?n ngu?i, tu?ng di?u binh dă coi con ngu?i nhu g? dá vô tri, mi?n sao ngan ch?n hay tràn ng?p du?c m?t tr?n tuy?n, ch? c?n k?t qu?, c̣n m?i phuong ti?n d?u t?t. Chuy?n xua nay: “Nh?t tu?ng công thành v?n c?t khô”. Cung có khi ngu?i ch? huy ngoài chi?n tru?ng không tiên li?u du?c s? nguy hi?m d?n v?i binh si c?a ḿnh, dành chi?n d?u là ph?i hy sinh, nhung có nhi?u cái ch?t không c?n thi?t. Tôi bi?t trong m?t tr?n chi?n, m?t bán ti?u d?i dă du?c trao nhi?m v? c?m c? trong khi m?c tiêu chua du?c thanh toán, k?t qu? là nh?ng ngu?i lính ? trong t?m d?n d?ch và b? hy sinh r?t oan u?ng.

Trong tr?n Khe Sanh 1968, áp d?ng chi?n thu?t bi?n ngu?i Đi?n Biên Ph?, Vơ Nguyên Giáp dua ba su doàn vây Khe Sanh, ch?t v́ bom d?n M? hai, ch? c̣n dem v? m?t su doàn (tr?).

Trong tr?n chi?n c? chi?m c? thành Qu?ng Tr?, B?c Vi?t dă lùa qua sông Th?ch Hăn h?ng tram ti?u doàn.

Tu?ng Giáp k? “C? 5 gi? 30 phút chi?u, m?t d?i d?i ta l?ng l? boi sang sông Th?ch Hăn d? dánh v? m?t C? Thành... 8 gi? 30 phút boi tr? v?, ch? c̣n 5, 7 ngu?i. Nhu v?y trung b́nh m?i ngày ta tiêu hao m?t d?i d?i ch? l?c (135 ngu?i) và 60 ngày dêm t?n công thành c?, ta m?t g?n m?t v?n ngu?i (m?t su doàn (!),ch? riêng cho vi?c boi qua sông dánh v? m?t C? Thành!) (TKTT)

“T?t nam 1968, ngay sau khi trung doàn du?c thành l?p ? mi?n B?c, m?t tháng sau trung doàn này có m?t t?i Qu?ng Tr?. T? d?y cho d?n nam 1972, Qu?ng Tr? dă tr? thành chi?n tru?ng c?a trung doàn 27, và ? dây, h? mang m?t cái tên m?i: trung doàn Tri?u H?i... Ph?i d?n bây gi?, chúng ta m?i du?c nghe c? m?t trung doàn vào gi? Thành C?, lúc rút ra c̣n chua d?n m?t ti?u d?i. (Tu?i Tr? 16 Tháng B?y 1998)

T? th?i chi?n tranh ch?ng Pháp, C?ng S?n Vi?t Nam ta v?n theo chi?n thu?t bi?n ngu?i c?a Trung Qu?c vi d?i “H? ta ch?t mu?i mà d?ch ch?t m?t là coi nhu ta chi?n th?ng”. Qua chi?n tranh ch?ng M?, Vi?t C?ng v?n theo ch? tiêu dó. “C? m?t tên M? hay ng?y b? tiêu di?t mà ta m?t mu?i chi?n si là du?c bi?u duong”.

Lê Du?n khoe dă t?ng nói th?ng v?i Trung C?ng: “Chúng tôi dă hi sinh 10 tri?u ngu?i r?i, n?u Trung Qu?c chi vi?n cho chúng tôi th́ chúng tôi th?ng M? v?i nh?ng hi sinh th?p hon, c̣n nhu Trung Qu?c không chi vi?n, chúng tôi dù ph?i hi sinh vài tri?u ngu?i n?a, chúng tôi v?n th?ng M?”. Nhu th?, trong cu?c chi?n tranh ch?ng M?, C?ng S?n dă d?y trên mu?i tri?u ngu?i dân ngây tho, vô t?i (ngây tho, vô t?i v́ dinh ninh ḿnh mang nhi?m v? di gi?i phóng mi?n Nam). Có ngu?i nói r?ng mu?n bi?t con s? dó kh?ng khi?p d?n b?c nào th́ th? dem con s? 10 tri?u xác “lính c? H?” chia d?u cho chi?u dài c?a du?ng ṃn H? Chí Minh, m?i cây s? s? có bao nhiêu xác b? d?i nhân dân anh hùng: mu?i ngh́n (10,000) xác b? d?i trên m?t cây s? du?ng ṃn H? Chí Minh, tính ra m?i thu?c du?ng có mu?i xác ch?t.

Hà N?i chua bao gi? công b? s? quân B?c Vi?t t? vong t?i Hu? T?t M?u Thân, tuy nhiên m?t bài tho c?a Ch? Lan Viên dă vi?t:

“Hai ngàn quân tràn xu?ng d?ng b?ng

Ch? ba muoi ngu?i tr? l?i...”

Tr?n Van Trà t? thú nh?n: “Có nh?ng don v? tham chi?n mà không ai s?ng sót tr? v?.” (bài vi?t nam 1993)

Sau m?i xác ch?t c?a m?t ngu?i lính bên này hay bên kia là cha m?, là v? con, là anh em, là h? hàng, là nh?ng vành khan tang, nhung kh? dau, ti?c nu?i và thuong nh?. ? mi?n Nam m?i l?n có ngu?i t? tr?n, c?nh tu?ng khi quan tài dua v? thành ph? hay trong tr?i gia binh, tuy du?c ti?ng là “nghia t?, nghia t?n” nhung dă gây xáo tr?n và t?n th?t tâm lư trong qu?n chúng. Trái l?i trong cu?c chi?n “x? d?c Tru?ng Son” b? d?i Vi?t C?ng ch?t dâu b? dó, thuong binh c̣n cho n?m ch?t t?i ch?, l?y dâu phuong ti?n mà dua xác binh lính v?. Trên nh?ng bàn th? nhà ngu?i dân mi?n B?c, bên c?nh ?nh bác H? là b?ng li?t si treo d? trên vách.

10 tri?u cung ch? là m?t con s?.

160,000 ngu?i lính VNCH, 56,000 ngu?i lính M? ch?t cho mi?n Nam. 4,351 ngu?i lính M? ch?t ? Iraq. 883 ch?t ? chi?n tru?ng Afghanistan (1). Bây gi? c?n thêm 40,000 quân tang vi?n cho chi?n tru?ng Afghanistan. Cung ch? là con s?.

Có nh?ng ngu?i ch?t có tên tu?i, nhung cung có nh?ng ngu?i lính vùi thây, tan nát không tên không tu?i. Đó là nh?ng cái ch?t vô danh, anh hùng vô danh, chi?n si vô danh và chúng ta có bi?t bao nhiêu n?m m? vô danh.

Nh?ng ngu?i lính ch?t cho ai?

Chi?n tranh du?c d?nh nghia nhu m?t cu?c tranh giành hon thua, xung d?t vu trang v́ quy?n l?c, chi?m do?t lănh th?, áp d?t ch? nghia hay d? tr? thù, r?a h?n. Nhi?u nhóm ngu?i và dân t?c dă nhân danh nhi?u th? nhu t? do, d?c l?p, gi?i phóng... d? m? cu?c chi?n tranh. Dù v?i nhân danh nào, m?c dích nào, gi?i phóng, áp d?t hay t? v? hay b?o toàn lănh th? th́ chi?n tranh cung dem l?i ch?t chóc, tang tóc cho c? hai bên. Chúng ta dă th?y hàng tram ngh́n bia m?, nh?ng vành khan tang c?a cô nhi qu? ph?, nh?ng n?ng ch?ng, nh?ng chi?c xe lan c?a ngu?i thuong t?t, cùng v?i xóm làng diêu tàn, và nh?ng h?u qu? d? l?i cho d?i s?ng c? ch?c nam sau trên m?t d?a c?u cung nhu nh?ng d?u ?n sâu d?m trong tâm h?n con ngu?i.

Ngu?i lính t?n t?y, thi hành l?nh c?a c?p ch? huy. Ngu?i lính không bi?t ǵ x?y ra trong pḥng hành quân, ngu?i lính không bi?t nh?ng chuy?n ǵ du?c bàn lu?n trong pḥng h?p kín, ngu?i lính không bi?t ǵ v? nh?ng âm muu, nh?ng th? l?c chính tr? trong bóng t?i. Ngu?i lính ch? bi?t lao v? phía tru?c, và d? l?i sau lung v? góa, con m? côi.

Nh?ng tu?ng dài du?c d?ng lên, nh?ng v?n tho ca ng?i, nh?ng bài hát vi?t v? ngu?i lính ch? nói d?n anh hùng, can d?m, hy sinh, nhung ph?n thi?t tḥi kh? dau, ai t?c tu?ng. Ch? Lan Viên cu?i d?i cung c?m th?y x?u h?:

“Ngu?i lính c?n m?t câu tho gi?i dáp v? d?i -Tôi ú ?.

Ngu?i ?y nh?c nh?ng câu tho tôi làm ngu?i ?y xung phong -Mà tôi x?u h?”.

 

V́: “N?u tôi ch?t, t?t hon d?ng ch?t

Ai s? ph?c sinh em trong nh?ng t?i không ch?ng” (Hoàng Nhu?n C?m)

 

(1) Đây không ph?i là m?t tài li?u nghiên c?u, nên nh?ng con s? này ch? là ph?ng d?nh d?a theo tin t?c báo chí...

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here