| Cái chết của những người lính (Tạp ghi Huy Phương) |
|
Home
|
T? kheo Visuddhàcàra, tác gi? t?p sách “Yêu và Ch?t” (Loving and Dying) tru?c khi thành tu si là m?t kư gi?. Trong th?i gian hành ngh?, ông không h? xúc d?ng b?i cái ch?t cung không h? suy nghi sâu xa v? cái ch?t. Ông ch?ng thuong h?i hay xót xa ǵ v? nh?ng cái ch?t x?y ra tru?c m?t ông, mi?n là nh?ng chuy?n dó dua d?n d? tài cho bài vi?t tu?ng thu?t c?a ông, và ông th?y ḷng ph?n kh?i khi bài du?c ch?n dang trên trang nh?t c?a t? báo. Đ?i v?i m?t bài báo mô t? d?n cái ch?t c?a m?t n?n nhân duy nh?t, ch?c s? không h?p d?n b?ng m?t b?n tin có nhi?u ngu?i ch?t, và d?i v?i m?t kư gi? b́nh thu?ng, dó ch? là nh?ng con s? “vô c?m” ph?i ghi l?i không hon không kém. Nhung ḷng ông hoàn toàn thay d?i khi ông tr? thành m?t tu si, t? dó ông c?m nh?n du?c s? xúc d?ng và thuong c?m d?i v?i nh?ng cái ch?t. Ngu?i phát ngôn viên c?a tu l?nh m?t don v? (Public Affair Officer), hay ngu?i phát ngôn viên cho m?t chính ph? hay quân d?i cung v?y, h? tu?ng thu?t v? nh?ng cái ch?t v?i t?m ḷng d?ng dung dù dó là bên ta hay bên d?ch: “bên ta thi?t h?i không dáng k?”, “phía d?ch d? l?i 54 xác ch?t”. Đ?i v?i m?t tr?n dánh, hai ba cái ch?t th?t có ph?i là không dáng cho chúng ta ph?i quan tâm, dù dó cung là máu và nu?c m?t. H? không c?n bi?t tên, c?p b?c, tu?i tác c?a ngu?i lính, gia c?nh, ch?t nhu th? nào, trong tru?ng h?p ra sao. Có tu?ng lănh nào nh? l?y tên m?t ngu?i lính m?i n?m xu?ng trong hàng tram ngu?i ch?t trong tr?n chi?n d? cho ông du?c deo thêm sao. Trong m?t tr?n chi?n dùng bi?n ngu?i, tu?ng di?u binh dă coi con ngu?i nhu g? dá vô tri, mi?n sao ngan ch?n hay tràn ng?p du?c m?t tr?n tuy?n, ch? c?n k?t qu?, c̣n m?i phuong ti?n d?u t?t. Chuy?n xua nay: “Nh?t tu?ng công thành v?n c?t khô”. Cung có khi ngu?i ch? huy ngoài chi?n tru?ng không tiên li?u du?c s? nguy hi?m d?n v?i binh si c?a ḿnh, dành chi?n d?u là ph?i hy sinh, nhung có nhi?u cái ch?t không c?n thi?t. Tôi bi?t trong m?t tr?n chi?n, m?t bán ti?u d?i dă du?c trao nhi?m v? c?m c? trong khi m?c tiêu chua du?c thanh toán, k?t qu? là nh?ng ngu?i lính ? trong t?m d?n d?ch và b? hy sinh r?t oan u?ng. Trong tr?n Khe Sanh 1968, áp d?ng chi?n thu?t bi?n ngu?i Đi?n Biên Ph?, Vơ Nguyên Giáp dua ba su doàn vây Khe Sanh, ch?t v́ bom d?n M? hai, ch? c̣n dem v? m?t su doàn (tr?). Trong tr?n chi?n c? chi?m c? thành Qu?ng Tr?, B?c Vi?t dă lùa qua sông Th?ch Hăn h?ng tram ti?u doàn. Tu?ng Giáp k? “C? 5 gi? 30 phút chi?u, m?t d?i d?i ta l?ng l? boi sang sông Th?ch Hăn d? dánh v? m?t C? Thành... 8 gi? 30 phút boi tr? v?, ch? c̣n 5, 7 ngu?i. Nhu v?y trung b́nh m?i ngày ta tiêu hao m?t d?i d?i ch? l?c (135 ngu?i) và 60 ngày dêm t?n công thành c?, ta m?t g?n m?t v?n ngu?i (m?t su doàn (!),ch? riêng cho vi?c boi qua sông dánh v? m?t C? Thành!) (TKTT) “T?t nam 1968, ngay sau khi trung doàn du?c thành l?p ? mi?n B?c, m?t tháng sau trung doàn này có m?t t?i Qu?ng Tr?. T? d?y cho d?n nam 1972, Qu?ng Tr? dă tr? thành chi?n tru?ng c?a trung doàn 27, và ? dây, h? mang m?t cái tên m?i: trung doàn Tri?u H?i... Ph?i d?n bây gi?, chúng ta m?i du?c nghe c? m?t trung doàn vào gi? Thành C?, lúc rút ra c̣n chua d?n m?t ti?u d?i. (Tu?i Tr? 16 Tháng B?y 1998) T? th?i chi?n tranh ch?ng Pháp, C?ng S?n Vi?t Lê Du?n khoe dă t?ng nói th?ng v?i Trung C?ng: “Chúng tôi dă hi sinh 10 tri?u ngu?i r?i, n?u Trung Qu?c chi vi?n cho chúng tôi th́ chúng tôi th?ng M? v?i nh?ng hi sinh th?p hon, c̣n nhu Trung Qu?c không chi vi?n, chúng tôi dù ph?i hi sinh vài tri?u ngu?i n?a, chúng tôi v?n th?ng M?”. Nhu th?, trong cu?c chi?n tranh ch?ng M?, C?ng S?n dă d?y trên mu?i tri?u ngu?i dân ngây tho, vô t?i (ngây tho, vô t?i v́ dinh ninh ḿnh mang nhi?m v? di gi?i phóng mi?n Hà N?i chua bao gi? công b? s? quân B?c Vi?t t? vong t?i Hu? T?t M?u Thân, tuy nhiên m?t bài tho c?a Ch? Lan Viên dă vi?t: “Hai ngàn quân tràn xu?ng d?ng b?ng Ch? ba muoi ngu?i tr? l?i...” Tr?n Van Trà t? thú nh?n: “Có nh?ng don v? tham chi?n mà không ai s?ng sót tr? v?.” (bài vi?t nam 1993) Sau m?i xác ch?t c?a m?t ngu?i lính bên này hay bên kia là cha m?, là v? con, là anh em, là h? hàng, là nh?ng vành khan tang, nhung kh? dau, ti?c nu?i và thuong nh?. ? mi?n 10 tri?u cung ch? là m?t con s?. 160,000 ngu?i lính VNCH, 56,000 ngu?i lính M? ch?t cho mi?n Nam. 4,351 ngu?i lính M? ch?t ? Iraq. 883 ch?t ? chi?n tru?ng Afghanistan (1). Bây gi? c?n thêm 40,000 quân tang vi?n cho chi?n tru?ng Afghanistan. Cung ch? là con s?. Có nh?ng ngu?i ch?t có tên tu?i, nhung cung có nh?ng ngu?i lính vùi thây, tan nát không tên không tu?i. Đó là nh?ng cái ch?t vô danh, anh hùng vô danh, chi?n si vô danh và chúng ta có bi?t bao nhiêu n?m m? vô danh. Nh?ng ngu?i lính ch?t cho ai? Chi?n tranh du?c d?nh nghia nhu m?t cu?c tranh giành hon thua, xung d?t vu trang v́ quy?n l?c, chi?m do?t lănh th?, áp d?t ch? nghia hay d? tr? thù, r?a h?n. Nhi?u nhóm ngu?i và dân t?c dă nhân danh nhi?u th? nhu t? do, d?c l?p, gi?i phóng... d? m? cu?c chi?n tranh. Dù v?i nhân danh nào, m?c dích nào, gi?i phóng, áp d?t hay t? v? hay b?o toàn lănh th? th́ chi?n tranh cung dem l?i ch?t chóc, tang tóc cho c? hai bên. Chúng ta dă th?y hàng tram ngh́n bia m?, nh?ng vành khan tang c?a cô nhi qu? ph?, nh?ng n?ng ch?ng, nh?ng chi?c xe lan c?a ngu?i thuong t?t, cùng v?i xóm làng diêu tàn, và nh?ng h?u qu? d? l?i cho d?i s?ng c? ch?c nam sau trên m?t d?a c?u cung nhu nh?ng d?u ?n sâu d?m trong tâm h?n con ngu?i. Ngu?i lính t?n t?y, thi hành l?nh c?a c?p ch? huy. Ngu?i lính không bi?t ǵ x?y ra trong pḥng hành quân, ngu?i lính không bi?t nh?ng chuy?n ǵ du?c bàn lu?n trong pḥng h?p kín, ngu?i lính không bi?t ǵ v? nh?ng âm muu, nh?ng th? l?c chính tr? trong bóng t?i. Ngu?i lính ch? bi?t lao v? phía tru?c, và d? l?i sau lung v? góa, con m? côi. Nh?ng tu?ng dài du?c d?ng lên, nh?ng v?n tho ca ng?i, nh?ng bài hát vi?t v? ngu?i lính ch? nói d?n anh hùng, can d?m, hy sinh, nhung ph?n thi?t tḥi kh? dau, ai t?c tu?ng. Ch? Lan Viên cu?i d?i cung c?m th?y x?u h?: “Ngu?i lính c?n m?t câu tho gi?i dáp v? d?i -Tôi ú ?. Ngu?i ?y nh?c nh?ng câu tho tôi làm ngu?i ?y xung phong -Mà tôi x?u h?”. V́: “N?u tôi ch?t, t?t hon d?ng ch?t Ai s? ph?c sinh em trong nh?ng t?i không ch?ng” (Hoàng Nhu?n C?m) (1) Đây không ph?i là m?t tài li?u nghiên c?u, nên nh?ng con s? này ch? là ph?ng d?nh d?a theo tin t?c báo chí... |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here