Vu Ðình Tr?ng/Ngu?i Vi?t

Chúng tôi nói chuy?n trong ngôi mobile home nh? bé t?i thành ph? Hawaiian Gardens m?t sáng Tháng Tu. Tr?i Cali th?t d?p, và trong không khí yên tinh c?a bu?i sáng hôm ?y, quá kh? l?i quay v? cùng v?i nh?ng gi?t nu?c m?t c?a ch?. Ngày 30 Tháng Tu nam 1975, ngày mà ch? cùng v?i hon m?t ngàn ngu?i dã òa khóc trên bi?n c? mênh mông khi nghe tin Sài Gòn th?t th?. Nh?ng gi?t nu?c m?t dã ch?y ngu?c vào tim nam nào, nay l?i trào ra cùng v?i ti?ng n?c làm tôi cung l?ng ngu?i.

C?nh ch? là ngu?i ch?ng ngo?i qu?c dã g?n bó v?i m?nh d?t mi?n Nam t? th?p niên 1960. Hai muoi tám nam nay, anh luôn c?u nguy?n cho hon m?t tram ngu?i Vi?t Nam mà dòng xoáy l?ch s? dã d?y anh và h? l?i g?n nhau trong m?t dêm gi?a bi?n khoi. V?i h?, anh là chi?c phao c?u sinh cu?i cùng, và b?ng h?t kh? nang c?a mình, anh dã dua nh?ng thuy?n nhân này d?n m?t b?n b? t? do th?c s?.

M?t câu chuy?n c?m d?ng mà hai muoi tám nam sau anh m?i k?.

Cu?c hôn nhân t? viên d?n l?c

M?t bu?i sáng nam 1967 t?i Tây Ninh, m?t viên d?n l?c bay vào nhà Kamila H?ng Phuong và làm em gái ch? b? thuong. T?i b?nh vi?n t?nh, viên d?n du?c g?p ra an toàn. Ngu?i ph? trách ph?u thu?t l?i là m?t ngu?i lính Philippines, Trung Si Francisco B. Baesa, cán s? gi?i ph?u quân d?i. Ch? nh? l?i:

“Tôi vào nuôi em nên quen anh. Sau khi em tôi du?c xu?t vi?n, má tôi th?y anh s?t s?ng lo cho em tôi quá nên làm m?t b?a ti?c cám on. Anh l?y ra t?m hình m?t cô gái và nói t?i em tôi gi?ng em gái anh quá nên có t?n tình hon. Sau dó anh xin má tôi nh?n cô em gái làm em nuôi. V?y là anh có c? t?i nhà, ri?t r?i chúng tôi có c?m tình.” Ch? cu?i: “Qua nam 1968, sau T?t M?u Thân chúng tôi làm dám cu?i.”

Ðám cu?i anh ch? du?c t? ch?c don gi?n nhung l?i có d?i di?n chính ph? hai nu?c Vi?t Nam và Philippines. Ch? nh?c l?i k? ni?m cu v?i m?t ni?m vui trên nét m?t.

Xã h?i mi?n Nam th?i dó còn n?ng thành ki?n v?i ph? n? l?y ch?ng ngo?i qu?c, nh?t là ? t?nh l? nhu Tây Ninh. Ch? b? d?y h?c xin làm thông d?ch viên cho cô Helen Lebiz, ngu?i M?, lúc dó làm c? v?n di?u du?ng b?nh vi?n t?nh. “Cô ?y r?t t?t v?i tôi. Nghe nói hi?n nay cô dang ? California nhung tôi không bi?t cách nào liên l?c du?c v?i cô ?y.” Ch? l?c d?u nhu m?t di?u nu?i ti?c.

Tây Ninh nh?ng ngày Tháng Tu nam 1975 tr? thành vùng “xôi d?u”. Vì an toàn, gia dình ch? chuy?n lên Sài Gòn lánh n?n. Lúc này anh Baesa dã gi?i ngu và làm cán s? y t? cho doàn l?p d?t giàn khoan d?u t?i vùng Trung Ðông. Ch? h?i tu?ng l?i nh?ng gi? phút ho?ng lo?n dó:

“Chúng tôi dang tìm du?ng tr? v? quê thì du?c Tòa Ð?i S? Philippines cho bi?t là ph?i tìm cách ra Vung Tàu ngay d? du?c di Phi. Hôm dó là ngày 21 Tháng Tu. Hôm sau chúng tôi ra du?c Vung Tàu và th?y tình hình l?n x?n hon mình nghi. Nam ngày sau thì có tr?c thang dón ra tàu l?n, c? ngàn ngu?i chen chúc, giành gi?t m?t ch? ng?i.”

Trong lúc chen l?n tìm du?ng lên tr?c thang, ch? d?t nhiên tr? b?nh tim, ng?t x?u. Ch? không nh? ai dã dua ch? cùng hai d?a con gái lên tr?c thang, b? l?i gia dình cùng d?a con út c?a ch? lúc dó chua d?y hai tu?i. Hôm dó là ngày 27 Tháng Tu nam 1975.

Tình hình chi?n s? t?i Vi?t Nam bay d?n Trung Ðông, noi anh Baesa làm vi?c. Anh mu?n quay v? Vi?t Nam ngay d? lo cho gia dình v? nhung m?i cánh c?a vào Vi?t Nam dã b? dóng ch?t.

Nh?ng ngu?i m?t t? qu?c gi?a bi?n khoi

Ch? t?nh d?y trên tàu r?i khóc ng?t khi không th?y con gái út bên c?nh, không th?y m? cùng 5 ngu?i em thân yêu. Ch? dòi tr? v? d?t li?n nhung không ai cho phép, cho ch? v? d?ng nghia v?i chuy?n bay ra b? m?t m?t ch?, có nghia m?t ngu?i nào dó ph?i ? l?i. Ôm hai d?a con vào lòng, ch? roi xu?ng h? th?m c?a s? tuy?t v?ng và dành ng?i nhìn t?ng chuy?n bay dáp xu?ng r?i c?u Tr?i kh?n Ph?t.

Ngu?i nhân viên chính ph? Philippines quen bi?t xu?t hi?n dúng lúc trong chuy?n bay cu?i cùng. Anh cho bi?t dã dua du?c gia dình ch? xu?ng sà lan d? ra ngoài này, ngày mai m?i d?n. Kamila nhu trút du?c gánh n?ng dã deo bám ch? c? ngày; nh?m m?t ôm hai con vào lòng và ch? mong ngày mai chóng t?i.

“Má nói má già r?i, ch?c không sao. V?i l?i má nói ch?c di lánh n?n vài b?a n?a tháng r?i v? nên má không di.” Ch? l?i òa khóc khi nghe ngu?i em nói l?i. “Còn con út dâu?” Ch? h?i. “Út nói anh ch? di h?t r?i, thôi d? em ? l?i d? lo cho má.” Nh?n l?i d?a con út t? tay ngu?i em, ch? không bi?t mình bu?n hay vui. Th?n th? nhìn v? phía b?, ch? c?u mong má du?c bình yên.

Chi?c tàu ch? hon 1,200 ngu?i l?m lui ti?n v? vùng d?t Philippines, ch?ng th?y dâu là b?. Trong mênh mông c?a bi?n c?, con tàu nhu chi?c lá m?ng manh y?u du?i, nhung có l? y?u du?i nh?t v?n là thân ph?n con ngu?i.

Trua 30 Tháng Tu nam 1975, bi?n nhu d?y sóng b?i ti?ng khóc gào c?a hon 1,200 thân ph?n dó khi nghe trên radio tin T?ng Th?ng Duong Van Minh d?u hàng. L?ch s? s? phán xét hành d?ng c?a v? t?ng th?ng VNCH cu?i cùng này, th? nhung ngay trong lúc dó, c? mi?n Nam t? do b? chìm ng?p trong con sóng d?. Con sóng d? dã cu?n trôi t?t c? nh?ng giá tr? nhân b?n mà ngu?i mi?n Nam g?y d?ng bao nam qua. Trên con tàu nh? bé gi?a lòng d?i duong, hon 1,200 ngu?i ch?t nh?n ra mình không còn du?c d?ng trên m?nh d?t quê huong n?a. H? dã m?t t? qu?c gi?a bi?n khoi mênh mông sóng gió.

Th?y th? doàn ngu?i Philippines nhìn h? v?i con m?t ng?c nhiên và t? h?i: “Ði?u gì làm cho m?y ngu?i này khóc d? v?y?”

“N?u ông du?i h? di, tôi s? theo h?”

Tàu di d?n ngày 1 Tháng Nam thì t?i Philippines, chúng tôi du?c chính ph? Phi ti?p dón dàng hoàng.” Ch? Kamila k? ti?p:

“Tháng B?y nam 1975, ch?ng tôi du?c v? phép m?t tháng, gia dình chúng tôi du?c doàn t?. Các em tôi sau dó cung du?c d?nh cu ? m?t nu?c th? ba. Cô em gái k? du?c di M? nam 1976, ba d?a em du?c Canada nh?n nam 1977. Nam 2000, gia dình chúng tôi du?c ngu?i em b?o lãnh qua M?.”

Nam 1980, gia dình ch? dã có thêm hai thành viên m?i, hai ngu?i con gái n?a l?n lu?t ra d?i trong ni?m vui sum h?p. Anh Baesa ti?p t?c làm cán s? y t? trong doàn xây d?ng giàn khoan c?a công ty Brown & Root (Halliburton), Hoa K?. M?t giàn khoan thu?ng có kho?ng 300 d?n 350 ngu?i làm vi?c ngày dêm, nhung ch? có m?t mình anh cham lo s?c kh?e cho t?t c?, nên nhi?u ngày ông ph?i làm vi?c 24/24.

M?t sáng Tháng Tu hay Tháng Nam gì dó mà anh không nh? rõ, t?i giàn khoan “Kokan Pioneer 1” trên bi?n Malaysia, m?t chi?c ghe r?t nh? t?p vào xin giúp d?. Anh nh? l?i: “H? là nh?ng thuy?n nhân Vi?t Nam. Trên ghe ch? có 4 ngu?i, 2 ngu?i dàn ông, m?t ngu?i ph? n? và m?t d?a con nít.” H? ch? xin th?c ph?m, nu?c u?ng, d?u ch?y máy, la bàn cung m?t s? d? dùng c?n thi?t r?i nh?m hu?ng Malaysia ch?y ti?p.

Kho?ng ba tháng sau, khi dang ng? say sua thì anh b? m?t ngu?i b?n dánh th?c d?y, lúc dó kho?ng 4, 5 gi? sáng. Anh k?:

“Ngu?i b?n nói tôi có khách ghé tham. Tôi v?i ra ngoài thì th?y hai chi?c ghe dã c?p sát giàn khoan. Tôi bàn v?i ông thuy?n tru?ng c?a tôi và v? ngu?i Anh d?i di?n bên thuê chúng tôi xây d?ng giàn khoan này. Tôi nói chúng ta ph?i cho h? lên thôi, h? không th? s?ng n?i n?u ta d? h? di trong tình tr?ng nhu th? này. V? thuy?n tru?ng hoàn toàn ?ng h? ý ki?n c?a tôi, ông nói ông cho tôi toàn quy?n quy?t d?nh. Nhung v? ngu?i Anh thì ph?n d?i, ông ch? d?ng ý cung c?p th?c ph?m và v?t d?ng c?n thi?t ch? nh?t d?nh không cho doàn ngu?i t? n?n lên giàn khoan. Ông ta cung có lý c?a ông ?y vì vi?c lo s?c kh?e cho nhân viên ? dây cung d? làm tôi m?t rã r?i. Tôi nói v?i ông ?y r?ng n?u ông du?i h? di thì tôi s? theo h?.”

“V? thuy?n tru?ng cung t? ra lo l?ng dù dã cho tôi toàn quy?n quy?t d?nh. Ông ta h?i là tôi có lo du?c cho hon m?t tram ngu?i này không. Tôi g?t d?u xác quy?t, và ông ?y yên tâm.”

Anh quy?t d?nh xu?ng ghe xem tình hình nhóm thuy?n nhân này. Hon nam muoi ngu?i trên m?t chi?c ghe mong manh, anh không th? hi?u n?i làm cách nào mà h? có th? vu?t qua m?t ch?n du?ng dài d? d?n dây khi tru?c m?t là bi?n c? mênh mông. Trên khoang thuy?n, tr? m?t s? thanh niên còn s?c d?ng du?c, còn l?i dàn bà con nít n?m la li?t du?i sàn ghe do dáy b?n th?u. Anh nghi b?ng: “H? dã quá ki?t s?c. Không th? d? h? di ti?p.”

V?a bu?c xu?ng thuy?n, nhi?u ngu?i qu? xu?ng v?a l?y v?a khóc. Dù không bi?t h? nói gì nhung anh hi?u h? dang van xin chúng tôi d?ng d?y h? ra bi?n l?n n?a. Anh không bi?t nói ti?ng Vi?t nên rút trong túi mình ra hình v? mình cho h? xem r?i nói:

“My wife is Vietnamese... Vietnamese!”.

H? không hi?u ti?ng Anh nhung nhìn hình và nghe ti?ng Vi?t Nam nên hi?u r?ng anh là b?n c?a h? nên thôi khóc l?y.

Sau dó anh du?c h? cho bi?t, trên du?ng vu?t bi?n, h? dã g?p h?o quân Malysia. H? l?y lý do anh ninh nên không cho nh?ng thuy?n nhân này nào Malaysia mà ch? di noi khác. Trên m?t bi?n mênh mông, nh?ng thuy?n nhân này ph?i m?t thêm m?t tu?n n?a m?i d?n du?c giàn khoan, vì th? h? r?t s? b? du?i ra bi?n l?n n?a.

Anh k? ti?p:

“Tôi cho h? lên giàn khoan, d?ng th?i nói nh? v?i m?y ngu?i b?n th? l?n, nh? h? l?n xu?ng d?c cho th?ng m?t chi?c ghe. Chi?c ghe còn l?i tôi nh? kéo lên cho v? ngu?i Anh xem và nói r?ng, bây gi? hon m?t tram ngu?i này ch? còn m?t chi?c thuy?n m?ng manh này, h? không th? nào di du?c.”

Cu?i cùng ông ta ph?i nhu?ng b? anh và giao toàn quy?n cho anh cham sóc nhóm thuy?n nhân này.

T?t c? thuy?n nhân d?u ki?t s?c vì dói, khát, b?nh t?t và b?c mùi hôi hám. Anh cho h? t?m r?a và cung c?p qu?n áo, sau dó khám b?nh cho t?ng ngu?i và c?p thu?c u?ng. Ðã bao ngày h? không du?c an u?ng nên anh ch? cho h? an cháo, sau dó d? h? ng? cho l?i s?c. Các nhân viên trên giàn khoan cung m?i ngu?i m?t tay ph? giúp anh cham sóc nh?ng ngu?i vu?t bi?n. T?t c? lao vào công vi?c c?u giúp b?ng t?t c? t?m lòng.

M?t chuy?n mà anh nh? mãi, và luôn mang trong lòng câu h?i không bi?t d?a bé nam xua ?y bây gi? ra sao? Ký ?c l?i m?t l?n n?a s?ng d?y nhu m?t truy?n huy?n tho?i ? th? k? 20:

“Trong doàn ngu?i vu?t bi?n, có m?t em bé b? b?nh tiêu ch?y. Da em khô qu?t vì b? m?t nu?c nhi?u ngày. Nhìn em thoi thóp th? ai cung th?y xót xa. Nhung em l?i nh? tu?i quá mà tôi l?i ch? có thu?c dành cho ngu?i l?n nên tôi dành chia nh? lu?ng thu?c ra làm nhi?u ph?n r?i cho em u?ng. V?a cho mà v?a run, tôi ch? bi?t nguy?n c?u Chúa nhân t? c?u em thôi.”

Hôm sau em thuyên gi?m và không di tiêu ch?y n?a, m?i ngu?i m?ng r? cám on anh nhung anh nói không ph?i anh c?u, “Chính Chúa dã c?u em bé này ch? không ph?i tôi.” Anh tr? l?i v?i m?t ni?m tin mãnh li?t v? l?i c?u nguy?n c?a mình.

Hôm sau thì m?i ngu?i kh?e hon vì không b? sóng gió vùi d?p, du?c an, du?c ng? th?ng gi?c. Anh m? kho cung c?p cho h? thêm d? dùng c?n thi?t r?i bàn v?i thuy?n tru?ng g?i di?n tho?i cho Ð? Th?t H?m Ð?i Hoa K? nh? giúp d?. V? thuy?n tru?ng nói s? h? không nh?n vì h? bên quân d?i, nhung r?i các anh cung tìm du?c cách. Anh nói:

“Chúng tôi bàn v?i nhau là g?i v? van phòng khu v?c c?a công ty d?t t?i Singapore nh? h? giúp d?. T? Singapore, công ty chúng tôi liên l?c v?i Tòa Ð?i S? Hoa K? t?i dây, r?i Tòa Ð?i S? Hoa K? liên l?c v?i t? ch?c Liên Hi?p Qu?c. B? ph?n chuyên trách v? ngu?i t? n?n c?a LHQ dã liên l?c v?i chính quy?n Malaysia d? ti?p nh?n s? ngu?i này. Th? là chúng tôi cho nh?ng thuy?n nhân này xu?ng tàu c?a giàn khoan d? ch? h? v? d?t li?n.”

Ð? d? phòng dám ngu?i trên d?t li?n gi? trò cu?p bóc nh?ng ngu?i m?i d?n, anh bày cho nh?ng ngu?i ph? n? gi?u n? trang vàng b?c vào ch? kín, r?i dán bang keo l?i nhu dang t?i tháng. Sau khi doàn thuy?n nhân r?i giàn khoan, b?y gi? anh m?i th?m m?t, di?u anh c?n nh?t b?y gi? là du?c ng? lung trên chi?c giu?ng quen thu?c d? có th? ng? m?t gi?c th?t tr?n v?n.

Ni?m vui du?c nhân dôi

? nhà, ch? Kamila nh?n du?c m?t thùng quà c?a anh g?i v?. Ch? ng?c nhiên vì không hi?u anh g?i gì v? cho ch? khi dang ? gi?a bi?n mênh mông. M? ra thì th?y toàn là thu mà d?a ch? ngu?i nh?n ? Vi?t Nam, d?c thu ch?ng ch? m?i bi?t mình ph?i làm gì. Tôi h?i ch? m?t bao nhiêu ti?n d? g?i h?t thùng thu dó, ch? cu?i:

“Tôi cung ch?ng bi?t, mà cung không c?n bi?t. Tôi vui khi bi?t anh ?y giúp du?c d?ng bào tôi, và tôi tin r?ng m?t tram gia dình ? Vi?t Nam s? r?t vui khi nh?n du?c nh?ng lá thu này.”

Ðo?n k?t

Anh ch? dang s?ng cu?c cu?c s?ng bình yên t?i mi?n Nam California này. Nam ngu?i con gái dã tru?ng thành và không c?n s? tr? giúp c?a ba m?. Nhung trong cái yên bình ?y, anh luôn nghi d?n nh?ng ngu?i mà mình ch? g?p có m?t l?n, không k?p h?i tên, nh?t là d?a bé du?c Chúa c?u, nhu l?i anh nói.

“Tôi g?p h? lúc d?u tôi còn xanh, nay nó dã b?c tr?ng, ch? mong t?t c? m?i ngu?i d?u dang du?c s?ng bình an, h?nh phúc.”

Anh k?t thúc câu chuy?n th?t nh? nhàng nhu chuy?n anh làm hai muoi tám nam tru?c.