Bài và hình: Nguyên Huy/Ngu?i Vi?t

T? 10 dô la và m?t dôi dép d?t sau g?n 20 nam dã gây du?c m?t s?n nghi?p nhi?u ch?c tri?u M? kim.

“T? nh?ng nam tháng tù d?y, tôi dã nghi n?u C?ng S?n th? tôi ra tru?c khi tôi 40 tu?i thì tôi s? ph?i c? g?ng làm du?c m?t cái gì cho b?n thân và cho dân t?c”, ông Paul Chi?u dã nói v?i phóng viên báo Ngu?i Vi?t nhu v?y. Ti?p dó ông dã k? cho chúng tôi nghe t?ng giai do?n l?p cu, l?p nghi?p trên mi?n d?t m?i khi trong túi ch? v?n v?n có $10 và m?t dôi dép d?t quai.

“Ngay sau hai tu?n ngh? ngoi l?y l?i tinh th?n, tôi dã may m?n có du?c m?t vi?c làm trong m?t ti?m ti?n nh? do m?t ngu?i b?n gi?i thi?u d?n. Nói ra cung nh? on d?n ngu?i b?n di tru?c này. Anh ?y b?o tôi khi tôi còn dang phân vân chua bi?t kh?i di t? ch? nào, r?ng hi?n ngh? ti?n là ít b? lay-off nh?t, tôi v?i nh?n ngay. Không kinh nghi?m, không bi?t ngh? nhung tôi tin vào trí thông minh c?a mình nên c? v?a h?c v?a làm. K?t qu? là ki?m du?c t?m d? s?ng và dôi khi còn du gi?. S? ti?n dành d?m du?c tôi dã dem d?u tu vào h?t cho m?t ngu?i th? ti?n lành ngh? trong co xu?ng tôi làm vi?c. Nh? s? ti?n thù lao tôi g?i cho anh ta mà anh ta dã h?t lòng ch? d?n cho tôi k? thu?t ti?n d?n c? nh?ng s?n ph?m dòi h?i ph?i có s? chính xác t?ng ly. Ti?p t?c v?a h?c v?a làm, tôi l?i d?u tu thêm v?i m?t programmer d? xin du?c truy?n ngh? và ch? sau tám nam kiên trì, ph?n d?u tôi dã t? hoàn ch?nh du?c nh?ng program t? A d?n Z v? k? thu?t trong vi tính. Tôi quy?t d?nh ngh? vi?c d? ra m? shop riêng. V?n kh?i d?u c?a tôi lúc dó ch? có $11,000 d? mua máy móc và thuê mu?n co xu?ng. Xu?ng ti?n c?a tôi m? ra lúc d?u ph?i nh?n b?t c? m?t công vi?c gì có liên quan d?n ti?n. Ðu?c m?t th?i gian tôi nghi là mình ph?i bung ra làm cho nh?ng hãng l?n chuyên bi?t, di vào dòng chính thì may ra m?i có co h?i. T? dó tôi lo tìm d?p ti?p c?n du?c v?i nh?ng hãng xu?ng co khí l?n và l?y tên ti?m là ‘Aero Machine Company’. M?t saleman thu?ng có liên l?c v?i hãng máy bay Boeing quen bi?t v?i tôi dã m? du?ng cho tôi b?ng cách chung v?n trong công ty ti?n c?a tôi d? cung c?p linh ki?n máy bay d?n phân v? mua d? ph? tùng, linh ki?n c?a hãng. T? m?t vài kh? u?c nh? d?u tiên tôi dã nhanh chóng l?y du?c uy tín v?i phân v? cung c?p linh ki?n cho hãng Boeing và tr? thành m?t trong 36,000 co xu?ng cung c?p linh ki?n cho hãng máy bay Boeing. M?t chi?c máy bay c?a Boeing có th? có d?n hàng v?n linh ki?n l?p ráp t? các b? ph?n d?ng co chính, ph? d?n các ti?n nghi bên trong chi?c máy bay. Nhung công ty c?a tôi lúc này dã d?i tên là Pacific Machine Company ch? cung c?p nh?ng linh ki?n chính d? l?p ráp. Hi?n nay hãng chúng tôi dang cung c?p kho?ng 1,500 các v?t d?ng cho máy bay Boeing. Ðây, m?t danh sách dài nhu th? này tôi cung không bi?t ph?i d?ch ra ti?ng Vi?t nhu th? nào cho dúng và chính xác. Xin anh theo tôi”.

Ngu?i c?u tù Nguy?n Chi?u dã d?n chúng tôi di tham m?t s? các co xu?ng dang v?n hành ch? bi?n.

Shop d?u tiên chúng tôi bu?c vào là c? m?t gian nhà l?n ch?a m?t b? máy dang v?n hành dánh bóng nh?ng phi?n nhôm pha titanium l?n. Ông Paul Chi?u cho bi?t dây là nh?ng mi?ng s? ráp n?i thành các cánh máy bay ph?n l?c. V? k? thu?t nó ph?i ch?u du?c d? nóng, d? ma sát, s?c ch?u l?c ép v.v... T?t c? d?u dã du?c tính tru?c và du?c cài d?t trong m?t program s?n xu?t d? máy c? th? mà làm.

M?t co xu?ng khác nh? hon dang s?n xu?t hàng ch?c linh ki?n khác nhau cho b? tourbine ph?n l?c. H?i ch? nhân tên g?i c?a nh?ng b? ph?n này, ông l?c d?u nói “nh?ng linh ki?n s? ráp n?i v?i nhau thành m?t co ph?n nào dó trong b? máy làm sao mà bi?t g?i nó là gì. Nhung t?t c? nó dã n?m trong qui trình c?a các program du?c cài d?t trong computer s?n xu?t. Ðây, m?i anh vào dây”.

Bu?c vào m?t tòa nhà khác có r?t nhi?u van phòng, ông Paul Chi?u ch? cho chúng tôi th?y m?t nhóm kho?ng nam ngu?i c? M? l?n Vi?t dang ch?m d?u vào nhau tru?c m?t màn hình computer trên dó ch?p nháy lia l?a nh?ng hàng ch? và nh?ng hàng s?. Ông Paul Chi?u gi?i thích v?n t?t: “H? dang th?o trình các chuong trình s?n xu?t theo các d? li?u c?a hãng g?i t?i d? s?n xu?t nh?ng linh ki?n cho hãng”.

Ðu?c h?i v? s? nhân viên hi?n làm vi?c cho công ty, ông Chi?u cho bi?t hãng có kho?ng 70 ngu?i làm vi?c toàn th?i gian, v?a nhân công chuyên nghi?p v?a các k? su và chuyên viên k? thu?t. T?t c? d?u hu?ng m?t quy ch? luong nhu b?t c? m?t hãng xu?ng l?n nào c?a Hoa K?. Ði?u mà ông Chi?u quan tâm noi các nhân viên là trình d? chuyên môn không nh?t thi?t là b?ng c?p. Vì th? trong s? nhân viên c?a ông có m?t ngu?i khá d?c bi?t theo nhu ông k?. Ðó là m?t cô gái không có b?ng chuyên nghi?p gì v? ngành ti?n, khi cô d?n xin vi?c cô cho bi?t cô dã t?ng di bán cà phê noi các quán cà phê d? ki?m s?ng. B?ng nh?n xét riêng, ông dã nh?n cô vào làm m?t s? công vi?c van phòng. Cô dã t? ra xu?t s?c d?n d? ông dã ph?i trao cho cô ch?c “Production Manager” c?a công ty hi?n nay.

Bên c?nh các nhân viên này, công ty c?a ông cung có hàng ch?c ti?m ti?n Vi?t M? khác nh?n gia công cho ông. T?t c? các s?n ph?m làm ra dù c?a chính công ty hay các noi gia công d?u ph?i qua m?t ph?n hành “Inspecter” ki?m soát nghiêm ng?t và ph?i d?t 100% tiêu chu?n m?i du?c xu?t xu?ng.

Chính vì th? mà s?n ph?m c?a công ty Pacific Machine Company cung c?p cho Boeing luôn luôn d?t du?c yêu c?u c?a hãng. Nam 2007, hãng Boeing dã trao t?ng cho ông và công ty c?a ông liên ti?p hai b?ng “Performance Excellence Award” h?ng “Top Quality”.

T?m lòng c?a ngu?i c?u tù thành công d?i v?i công cu?c tranh d?u trong c?ng d?ng

Không quên mình là m?t c?u tù nhân c?i t?o nên cho dù trên bu?c du?ng d?i dã thành công, ông Nguy?n Chi?u v?n thu?ng tìm cách h? tr? âm th?m cho nh?ng công vi?c chung mà anh em c?u tù c?i t?o dang liên k?t nhau ho?t d?ng trong c?ng d?ng.

Vào Tháng Tu, 2008, khi du?c bi?t c?ng d?ng ngu?i Vi?t h?i ngo?i kh?p noi ph?n n? tru?c c?nh tranh d?u c?a Linh M?c Nguy?n Van Lý ? trong nu?c b? b?t mi?ng trong m?t phiên tòa C?ng S?n x? linh m?c, ông Paul Chi?u dã cùng các c?u tù c?i t?o trong các nhóm d?u tranh treo m?t t?m b?ng l?n v? hình ?nh này trong khuôn viên hãng xu?ng c?a ông phía hu?ng ra xa l? 22 d? t? cáo tru?c du lu?n r?ng rãi v? tình hình nhân quy?n t?i t? ? Vi?t Nam hi?n t?i. T?m b?ng t?m dó v?a du?c hoàn t?t b?ng v?t li?u c?ng d? ch?u d?ng du?c mua gió.

Cung trong tâm nguy?n khi ra kh?i ng?c tù C?ng S?n, ông Paul Chi?u dã nhu?ng m?t n?a tòa nhà co xu?ng d? cho c?ng d?ng làm tr? s? các công cu?c d?u tranh ch?ng C?ng S?n. Hi?n tr? s? này dang du?c hai t? ch?c tranh d?u là ?y Ban Ch?ng Ngh? Quy?t 36 c?a C?ng S?n và Ban Ch?p Hành T?p Th? Chi?n Si VNCH Tây Nam Hoa K? có nh?ng sinh ho?t thu?ng xuyên. Nói v?i chúng tôi ông Paul Chi?u nh?n m?nh: “Không ch? có hai t? ch?c trên mà b?t c? t? ch?c d?u tranh ch?ng C?ng nào c?n d?n, ông cung s? h? tr?”.

Ð? cùng góp m?t tay trong Ð?i Nh?c H?i “C?m On Anh Ngu?i Thuong Binh VNCH-K? II” vào ngày hôm nay Ch? Nh?t 3 Tháng Tám, ông Paul Chi?u dã cung c?p hàng ngàn chai nu?c ng?t gi?i khát cho m?i ngu?i tham d? d?i nh?c h?i này.

V? h?nh phúc riêng tu, ông hi?n s?ng êm d?m trong m?t gia dình v?i ngu?i v? và m?t cô con gái còn dang theo h?c v? thuong m?i t?i d?i h?c Cal State Fullerton. Ông có m?t quan ni?m d?c bi?t v? hôn nhân. Ông cho r?ng chuy?n v? ch?ng không c?n ph?i d?n tình yêu m?i có h?nh phúc. V?i ngu?i b?n du?ng hi?n nay, ông kh?ng d?nh s? là ngu?i b?n du?ng c?a ông cho d?n mãn d?i dù hai ngu?i l?y nhau không ph?i vì tình. (N.H.)