Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Tẩy chay
Xin thú thật là người Việt Nam, tôi vốn không ưa gì Trung Quốc. Và như mọi người dân Việt, tôi đã “sôi máu” khi họ ngang nhiên biến Biển Ðông của chúng ta thành “cái hồ của Trung Quốc”, và các quần đảo trong đó có Hoàng Sa và Trường Sa thành quận huyện của họ.
- Nào phải của riêng Hoa Kỳ
Ðó có vẻ như là phản ứng của nhiều người trên thế giới đối với tiến trình bầu cử hiện đang diễn ra tại Hoa Kỳ. Ðó là phản ứng của Sir Elton John khi ông đến New York để trình diễn trong một cuộc hòa nhạc gây quĩ cho Thượng Nghị Sĩ Hillary Clinton.
- Tội làm báo
Ðó là tội mà chính quyền Zimbabwe buộc cho ký giả Barry Bearak của tờ New York Times. Nghe tưởng chuyện đùa, nhưng đối với nhiều ký giả trên thế giới, tội làm báo, nhất là làm báo không được chính quyền cho phép, quả là một cái tội tày trời.
- Câu chuyện Miến Điện
Hồi cuối thập niên 1990 tôi có cơ hội đến Miến Ðiện, dĩ nhiên là đến với tư cách du khách vì Miến Ðiện từ chối cấp visa báo chí, mặc dầu lúc đó tôi đang làm cho đài BBC.
- Ðiềm trời
Ðược biết trong hàng các lãnh tụ trên thế giới hiện nay, các ông tướng ở Miến Ðiện được coi như là tin vào bói toán nhất. Có điều không những các ông tướng tin vào bói toán mà dân chúng cũng rất tin tưởng vào các điềm báo trước và theo họ điềm trời có vẻ như nói là các ông tướng sắp hết thời.
- Nguy cơ của mở cửa
Hôm cuối tuần tôi ăn cơm với mấy người bạn vốn là những người mà nay được gọi là “cold warriors”, những người đã theo dõi và chống lại các chế độ Cộng Sản trong thời Chiến Tranh Lạnh và sau cùng đã chứng kiến sự sụp đổ của đế quốc Liên Xô và sự phá sản của chủ nghĩa cộng sản. Câu chuyện quanh quẩn rồi cũng về đến Trung Quốc và Miến Ðiện và phản ứng của hai quốc gia này đối với thiên tai.
- Nhận diện bạo chúa
Mấy tuần nay Miến Ðiện đã trở lại hàng đầu của báo chí thế giới.
- Thế giới nghĩ gì về chiến thắng của ông Obama
Phải nói là thế giới đã chào đón khá nồng nhiệt việc Thượng Nghị Sĩ Barack Hussein Obama chính thức thắng cuộc trong việc sẽ được đảng Dân Chủ đề cử làm ứng cử viên tổng thống.
- Lương tâm và giả dối
Một trong những điều không thể chịu nổi khi phải sống trong một chế độ như chế độ ở Việt Nam hiện nay không phải là đàn áp hay tham nhũng mà là sự giả dối và nói láo đã trở thành thói quen. Cái thói quen đã dẫn đến những lời nói mà ngày nay đã trở thành quen thuộc với mọi người miền Nam như “tivi, tủ lạnh chạy đầy đường”.
- Ân oán
Tuần rồi, ở Căm Bốt, tòa án xử tội phạm chiến tranh một số cựu lãnh tụ Khmer Ðỏ còn sống sót đã bắt đầu một tiến trình hy hữu. Lần đầu tiên, các nạn nhân ra tòa không những chỉ là nhân chứng mà đồng thời sẽ là bên nguyên trong một vụ xử dân sự đối với những tên sát nhân này.
- Thời buổi xăng tăng giá
Xăng đã trở thành một phần của cuộc sống của chúng ta, một phần quan trọng đến nỗi khi xăng tăng giá, nhiều người trong chúng ta đã thay đổi hẳn cuộc sống để đáp ứng. Và nếu không đáp ứng được thì phản ứng của chúng ta trở thành quá mức, đến lúc có thể nói là khùng điên hay phạm pháp.
- Dâu tươi và Wimbledon
Hồi trước, cứ mỗi lần ngửi thấy mùi thơm phức của những quả dâu nhỏ bằng nửa dâu Mỹ của xứ Kent, ở miền bờ biển phía Nam Luân Ðôn của nước Anh, là tôi nhớ đến dâu Ðà Lạt. Dâu Kent không lớn, dễ bị dập, nhưng mọng nước và rất thơm, chẳng khác gì dâu Ðà Lạt cả. Nhưng sau 15 năm sống ở Wimbledon, mùi dâu thơm bây giờ còn làm tôi nhớ đến mùa quần vợt.
- Thay đổi khí hậu
Tuần vừa qua thế giới đã lại một lần nữa được nghe các lãnh tụ của 8 cường quốc kỹ nghệ hàng đầu của thế giới cùng với 8 quốc gia lớn đại diện cho khối các quốc gia đang phát triển mạnh hứa hẹn sẽ có những biện pháp chống lại tình trạng thay đổi khí hậu. Ðây là những quốc gia mà tổng cộng chiếm đến 80 phần trăm số khí thải vốn đã tạo nên hiện tượng nhà kiếng, gây thay đổi khí hậu.
- Sarajevo mon amour
Lần đầu tiên tôi biết đến Sarajevo là qua lời kể của Judy Stowe, cố trưởng ban Việt Ngữ đài BBC.
- Cảm thông
Hồi trước năm 1975, khi cuốn sách đầu tiên của Aleksandr Solzhenitsyn, cuốn “Một ngày trong một đời của Ivan Denisovich” ra đời, tôi cũng đã tìm đọc. Lúc đó, tuy đọc thấy hay nhưng không cảm thấy thấm thía. Bởi lúc đó tôi đọc Solzhenitsyn như một người ngoại cuộc, đọc về một thế giới hoàn toàn xa lạ, kinh tởm nhưng xa lạ.
- Thân phận nhược tiểu
Càng nhìn cuộc chiến tại Georgia thì càng cảm thấy buồn thay cho thân phận nhược tiểu.
- Nhớ mùa Xuân Prague
Cách đây 40 năm, vào lúc 2 giờ sáng, bầu trời của thủ đô Prague của quốc gia mà lúc đó còn là Tiệp Khắc, tiếng ầm ầm của những phi cơ vận tải Antonov chở quân đội của khối Minh Ước Warsaw đã làm thức giấc người dân thành phố. Một nhà báo lúc đó đang làm việc cho đài phát thanh Tiệp Khắc còn nhớ lại là những phi cơ không đèn, bay đầy trời, như những cây thánh giá đen khổng lồ che phủ Mùa Xuân Prague.
- Âu Châu và Obamania
Ðó là điều hiển nhiên nếu chúng ta chưa quên hình ảnh của cả trăm ngàn người dân Ðức đổ tới Berlin để nghe bài diễn văn của Thượng Nghị Sĩ Barack Obama đọc bài diễn văn hôm 24 tháng 7 vừa qua.
- Câu chuyện bà bộ trưởng
Hôm Thứ Tư vừa qua, Bộ Trưởng Rachida Dati của Bộ Tư Pháp Pháp, một phụ nữ và là một đồng minh thân cận của Tổng Thống Nicolas Sarkozy, tuyên bố với báo chí là bà đang mang bầu nhưng không chịu tiết lộ tên tuổi của người cha. Trước đó một ngày, Thống Ðốc Sarah Palin, ứng cử viên phó tổng thống của đảng Cộng Hòa, đã công nhận là cô con gái chưa chồng của mình có bầu.
- Câu chuyện ông Putin
Hôm Thứ Năm vừa qua, Thủ Tướng Liên Bang Nga Vladimir Putin tổ chức một buổi mà chỉ có thể gọi là một cuộc họp mặt với một số nhà báo tại khu nghỉ mát Sochi của Nga bên bờ Hắc Hải. Không thể gọi đây là một cuộc họp báo vì suốt ba tiếng đồng hồ hầu như là ông thủ tướng độc diễn, báo chí Tây Phương được mời đến để chỉ ngồi nghe.
- Khủng hoảng tài chánh
Hồi đầu năm 1998 tôi đến Thái Lan trong một chuyến đi làm phóng sự. Thái Lan lúc đó là bãi chiến trường của cuộc khủng hoảng kinh tế Á Châu. Ði đâu cũng thấy dấu vết của sự sụp đổ kinh tế. Những cao ốc đang làm bị bỏ dở, trơ sườn, trông thật thảm thương. Những cửa tiệm sang trọng nay vắng khách, có tiệm phải đóng cửa.
- Niềm tin
Hôm Thứ Tư vừa qua, nhiều ngàn khách hàng của Ðông Á Ngân Hàng (Bank of East Asia) trên toàn Hồng Kông đã đổ tới đòi tiền ký thác trong khi có những tin đồn không được xác nhận là ngân hàng đang bị lâm nguy.
- Tại sao?
Ở các trường báo chí Hoa Kỳ, sinh viên thường được nhắc nhở đến sáu câu hỏi căn bản của nghề báo: Who, What, When, Where, Why and How (Ai, việc gì, khi nào, ở đâu, tại sao và cách nào?) Nhưng tuy Who có thể rất hấp dẫn, câu hỏi khó nhất và thường lý thú nhất hẳn vẫn phải là Tại sao? Why?
- Thăm dò dư luận
Hồi tôi đi còn học, một trong những môn mà các sinh viên báo chí thường phải học là môn thăm dò dư luận. Vị giáo sư dạy môn đó ở trường tôi là một người mê say nghề của mình nhưng cũng hiểu rõ giới hạn của nghề đó. Ông thường mở đầu khóa học bằng cách trao cho mỗi sinh viên một bản sao tấm hình nổi tiếng Tổng Thống Harry S. Truman tươi cười cầm tờ báo Chicago Daily Tribunes với hàng tít lớn “Dewey đã đánh bại Truman”. Sau khi giải thích là ngành thăm dò dư luận đã trưởng thành hơn kể từ ngày đó, ông cũng vẫn nhắc nhở sinh viên về bài học khó quên này.
- Obama có làm thế giới trở thành thân Mỹ hay không?
Tôi có một người bạn đang đi làm ở một nhà xuất bản lớn ở Luân Ðôn. Hôm Thứ Tư vừa qua, bạn tôi kể, một đồng nghiệp người Mỹ đã mang một lá cờ “lấp lánh sao” thật lớn đến sở và treo ngay lên kế bàn giấy của anh ta. Không những không làm các đồng nghiệp khó chịu, anh còn được mọi người đến bắt tay chúc mừng.
- Cũng là dân chủ
Hôm Chủ Nhật và Thứ Ba tuần này, Anh Quốc tổ chức kỷ niệm 90 năm ngày đình chiến của Thế Chiến Thứ Nhất. Ngồi xem nghi lễ tổ chức trong ánh nắng se lạnh của ngày cuối thu, tôi bỗng chợt thấy sự khác biệt rõ ràng giữa hai nền dân chủ Anh Quốc và Hoa Kỳ. Bởi sau khi Nữ Hoàng Elizabeth Ðệ Nhị và hoàng gia đặt vòng hoa dưới chân đài kỷ niệm là đến phiên các nhà lãnh đạo chính quyền.
- Câu chuyện cuối tuần
Tôi có một ông bà bạn Việt Nam. Ðã bao năm sống xa quê hương nhưng nhà ông bà lúc nào cũng có một “lu” gạo đầy ắp chứa được cả tạ gạo. Khi thấy tôi tò mò, ông bạn đã cười bảo, “Tại cái tật lo xa. Cứ như các cụ ta xưa vậy, trong nhà phải có lu gạo mới an tâm.”
- Câu chuyện Thái Lan
Trong giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2000, giai đoạn mà Thái Lan đang trải qua một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất, chính trị Thái đã trải qua một giai đoạn tuy có thể bị chê là thiếu ổn định nhưng lại rất dân chủ và bao dung.
- Hải tặc Somalia nhận tiền chuộc, sắp thả tàu Ukraine
Thành phần hải tặc hiện đang cầm giữ một thương thuyền Ukraine trên có chở đầy võ khí hôm Chủ Nhật ngày 30 Tháng Mười Một nói rằng đã đạt được thỏa thuận để thả tàu này, nhưng số phận của một chiếc tàu dầu khổng lồ của Saudi Arabia hiện chưa biết ra sao sau khi hết hạn giao nạp số tiền chuộc 25 triệu Mỹ kim.
- Nổ ở Bangkok, 51 người biểu tình bị thương
Bom đã nổ tại các địa điểm có người biểu tình chống chính phủ hôm Chủ Nhật ngày 30 Tháng Mười Một, làm bị thương 51 người và gây lo ngại về việc lan rộng tình trạng đối đầu trong cuộc khủng hoảng chính trị trầm trọng nhất tại Thái Lan từ nhiều thập niên qua.
- Bộ trưởng Nội An Ấn Độ từ chức sau vụ tấn công ở Mumbai
Trong khi các xác chết được tiếp tục đưa ra khỏi một khách sạn từng bị tấn công, viên chức an ninh cao cấp nhất Ấn Ðộ đã đệ đơn từ chức, giữa lúc chính phủ tiếp tục phải đối phó với các cáo buộc ngày càng gia tăng về sự thất bại trong các nỗ lực bảo vệ an ninh.
- 300 tài xế biểu tình chống lái taxi lậu ở Trung Quốc
Khoảng 300 tài xế taxi đã đình công tại một thành phố ở phía Nam Trung Quốc, đập phá xe cộ và đòi hỏi chấm dứt sự hoạt động của các xe taxi không có giấy phép.
- Hai nhà báo Miến Điện bị tù chỉ vì có báo cáo nhân quyền
Hai nhà báo đã bị kết án bảy năm tù mỗi người về tội chống phá chế độ quân sự Miến Ðiện sau khi họ bị bắt với bản báo cáo nhân quyền Liên Hiệp Quốc cầm trong tay.
- Phi thuyền Endeavour đáp xuống California
Chiếc Endeavour và bảy phi hành gia trên phi thuyền đã trở về Trái Ðất một cách an toàn. Trước đó phi thuyền con thoi đã chuyển hướng tới California để tránh những trận bão đang đánh vào phi đạo tại địa điểm hạ cánh chính ở Florida.
- Việt Nam: 3.8 triệu người đói vì thiên tai
Gần 4 triệu người đang đối diện với nạn đói do hậu quả của các thiên tai bão lụt xảy ra tại Việt Nam những ngày gần đây.
- Việt Nam: 3.8 triệu người đói vì thiên tai
Gần 4 triệu người đang đối diện với nạn đói do hậu quả của các thiên tai bão lụt xảy ra tại Việt Nam những ngày gần đây.
- Obama đưa bạn và đối thủ vào các chức vụ quan trọng
Trong một cuộc họp báo ngày Thứ Hai, tổng thống tân cử Barack Obama dự tính loan báo đưa sáu người có nhiều kinh nghiệm vào các chức vụ hàng đầu trong Nội Các của ông.
- Obama đưa bạn và đối thủ vào các chức vụ quan trọng
Trong một cuộc họp báo ngày Thứ Hai, tổng thống tân cử Barack Obama dự tính loan báo đưa sáu người có nhiều kinh nghiệm vào các chức vụ hàng đầu trong Nội Các của ông.
- Buôn lậu như “trẩy hội” ở Việt Nam
Làm thế nào để buôn lậu mà khỏi bị bắt? Báo SGGP nói “Bình quân mỗi ngày có trên 140 xe khách chạy tuyến Ðông Hà-Lao Bảo. Chỉ cần dừng đôi ba phút trước Trạm kiểm soát liên ngành (bên cầu Ðakrông) hay Ðội kiểm soát hải quan..., sẽ thấy các chủ buôn từ trên xe khách bước xuống mang theo nào là mực, thịt, cá, trái cây tặng các anh hải quan. Thành ra, chẳng ai bận tâm có bao nhiêu chiếc xe lưu thông trên đường 9 và dân buôn lậu chở những gì (!)”
- Buôn lậu như “trẩy hội” ở Việt Nam
Làm thế nào để buôn lậu mà khỏi bị bắt? Báo SGGP nói “Bình quân mỗi ngày có trên 140 xe khách chạy tuyến Ðông Hà-Lao Bảo. Chỉ cần dừng đôi ba phút trước Trạm kiểm soát liên ngành (bên cầu Ðakrông) hay Ðội kiểm soát hải quan..., sẽ thấy các chủ buôn từ trên xe khách bước xuống mang theo nào là mực, thịt, cá, trái cây tặng các anh hải quan. Thành ra, chẳng ai bận tâm có bao nhiêu chiếc xe lưu thông trên đường 9 và dân buôn lậu chở những gì (!)”
- Tin Khoa Học trong tuần
- 9 tử thi không đầu bỏ tại một bãi đất trống ở Tijuana, Mexico
Tử thi của 9 người đàn ông bị chặt đầu được tìm thấy ở bãi đất trống trong một khu dân nghèo ở Tijuana, thành phố bên kia biên giới San Diego, hôm Chủ Nhật. Cảnh sát cho biết cũng đã tìm được những chiếc đầu bỏ trong một bao plastic gần đó.
- Phe ủng hộ chính phủ cũng biểu tình cắm trại ở Bangkok
Khoảng 15,000 người biểu tình ủng hộ chính phủ của Thủ tướng Somchai Wongsawat đã tập trung về trước tòa thị sảnh Bangkok tối Chủ Nhật và tới buổi sáng Thứ Hai hãy còn khoảng 1,500 người tiếp tục ở lại địa điểm.
|
H?i nam 1997 báo chí th? gi?i d? d?n th? dô Phnom Penh c?a x? Chùa Tháp d? tu?ng thu?t v? cu?c b?u c? t? ch?c ngay sau cu?c d?o chánh. Kho?ng vài ngày tru?c cu?c b?u c?, trong m?t b?a com ? câu l?c b? Phóng Viên Ngo?i Qu?c (Foreign Correspondent Club), câu chuy?n xoay quanh di?n bi?n trong ngày v? m?t cu?c h?p báo n?y l?a c?a lănh t? d?i l?p Sam Rainsy trong dó ông ch? trích ?nh hu?ng c?a Vi?t Nam trong cu?c b?u c?, hàm ư là chính quy?n Hun Sen du?c s? ?ng h? c?a Hà N?i.
“Cap Duon, gi?t ngu?i Vi?t là kh?u hi?u muôn thu? c?a ngu?i Camb?t ch? có ǵ l? dâu,” tôi tr? l?i khi m?t d?ng nghi?p Tây phuong th?c m?c v? thái d? bài Vi?t Nam, nh?t là bài dân Vi?t c?a ngu?i Khmer. Tôi cung gi?i thích cho ngu?i b?n d?ng nghi?p v? l?ch s? d?y h?n thù gi?a hai dân t?c, t? vi?c Camb?t cam h?n Vi?t Nam dă chi?m m?t vùng Khmer Krom, vùng d?t mà ngày nay là nh?ng t?nh trù phú c?a vùng Đ?ng B?ng Sông C?u Long, cung nhu s? cam h?n c?a ngu?i Khmer v?i dám di dân Vi?t s?ng trên d?t h? nhung v?n duy tŕ van hóa và b?n ch?t Vi?t. ?y là chua k? nh?ng b?t d?ng trong l?ch s? c?n d?i và hi?n d?i. Và do dó cung d? hi?u chính sách bài Vi?t c?a ?ng c? viên Sam Rainsy, b?i dó là chính sách du?c nhi?u ?ng h?. Cung nhu ngu?i Vi?t có th? chia r? thành tram ngàn phe nhóm nhung lúc nào cung d?ng ư khi ph?i ch?ng l?i ngu?i Hán.
Nhung m?t d?ng nghi?p khác ngu?i Thái l?c d?u b?o “Chua h?t dâu, s? có ngày chúng ta nghe d?n v?n d? Khmer Bassac.” Ư nhà báo Thái mu?n nói d?n là vùng d?t c?a Camb?t mà ngu?i Thái t? mi?n Hoa Nam di dân xu?ng chi?m dóng.
Và qu? là l?i nh?c nh? dó quá dúng. M?t tu?n sau khi ngôi d?n c? Preah Vihear du?c công nh?n là m?t di tích di s?n th? gi?i, cu?c tranh ch?p dă bùng lên gi?a hai nu?c láng gi?ng. Ngôi d?n du?c d?ng lên t? th? k? th? 11, vào giai do?n c?c th?nh c?a Đ? Qu?c Khmer n?i ti?ng dă xây d?ng Angkor Watt, l?i n?m ? khu v?c gi?a Thái Lan và Camb?t, nhung m?t phán quy?t c?a Ṭa Án Qu?c T? ? La Haye dă nói là ngôi d?n này thu?c Cam B?t. Kh? m?t n?i phán quy?t này không nói ǵ d?n vùng d?t quanh ngôi d?n mà cho d?n ngày nay v?n c̣n là m?t vùng d?t tranh căi.
Và kh? hon n?a là ngôi d?n này ch? d? d?n du?c t? phía Thái Lan. Và dó theo lư lu?n c?a m?t nông dân s?ng d?c biên gi?i du?c t? Bangkok Post d?n l?i nh?n xét “N?u qu? khu v?c dó là thu?c Camb?t, làm sao h? di b? d?n d?n khi mà c?a d? vào nh?t là ? phía Thái Lan. Ông c? Ruen Tiachai, nam nay 71 tu?i, nông dân ? t?nh Sukhothai ? bên Thái Lan c̣n ch? ra là ngu?i Camb?t ph?i leo thang dây m?i vào du?c d?n c?a h?. Găi d?u găi tai, ông c? b?o không hi?u t?i sao Ṭa Án Qu?c T? l?i dua ra phán quy?t giao ngôi d?n này cho Thái Lan vào nam 1962. “Thói thu?ng ch? nhà vào c?a tru?c. Ch? nhà t?i sao l?i ph?i leo c?a sau vào nhà?” ông c? h?i.
V?n d? ngôi d?n này dă làm s?ng d?y tinh th?n qu?c gia ? c? hai bên biên gi?i trong m?t khung c?nh chính tr? v?n dă r?t t? nh? ? c? hai qu?c gia.
Tru?c khi có v? di s?n th? gi?i, ngôi d?n này tuy là d? tài tranh căi ? nh?ng noi xa xôi nhu ? hai th? dô Phnom Penh và Bangkok, nhung ? t?i ch? th́ r?t yên lành. Ngu?i Thái ngu?i Miên s?ng yên ?n c?nh nhau và c? hai bên d?u hu?ng l?i qua s? du khách d?n hành huong. Nhung k? t? khi v?n d? này n? ra th́ phía Camb?t dóng c?a d?n. Sáng s?m Th? Ba v?a qua, ba ngu?i Thái, trong dó có m?t v? su, dă vu?t qua c?a d?n l?n vào c?m c? Thái. H? b? binh si Cam-b?t b?t gi?. Chính quy?n Phnom Penh sau dó nói là dă có 40 binh si Thái vu?t biên gi?i ti?n sang. Sau dó ba ngu?i ph?n d?i du?c tr? t? do. Nhung b?u không khí ? biên gi?i v?n cang th?ng v?i hai bên d? nhi?u tram binh si dàn tr?n.
V?n d? là c? hai bên d?u có nh?ng lư do n?i b? d? làm ?n lên chuy?n này. ? Cam-b?t, ông Hun Sen dang c? th?ng c? thêm m?t l?n n?a d? duy tŕ ch?c th? tu?ng mà ông dă gi? su?t hon hai th?p niên nay. V́ th? tu?n r?i, ông dă m?i dân chúng an m?ng chi?n th?ng dành du?c vinh d? di s?n th? gi?i c?a ngôi d?n. ? Thái Lan, chính ph? du?c b?u lên Tháng Mu?i Hai nam ngoái dang g?p khó khan. Vi?c c?u Ngo?i Tru?ng Noppodo Pattama dă không ch?ng l?i don xin qui ch? di s?n th? gi?i c?a Cam-b?t l?i càng làm dân chúng thành th? n?i gi?n. S? vi?c là ông c?u ngo?i tru?ng t?ng là lu?t su c?a ông Thaksin Shinawatra l?i càng làm cho m?t s? dân Thái t?c t?i hon n?a. H? b?o s? di ông d?ng ư nhu?ng b? bán d?n cho Cam B?t là v́ quy?n l?i c?a ông Thaksin ? Cam-b?t. Sau dó ông ngo?i tru?ng ph?i t? ch?c v́ m?t v? th?m phán ṭa B?o Hi?n nói là ông không có quy?n tuyên b? nhu?ng ch? quy?n mà không thông qua Qu?c H?i. Ṭa c̣n c?m không cho chính quy?n có thêm b?t c? m?t h?p tác nào v?i Cam-b?t n?a.
Cung nhu m?i tranh ch?p l?ch s?, m?i bên d?u có cái lư c?a h?. Quy?t d?nh c?a Ṭa Án Qu?c T? v? Preah Vihear h?i nam 1962 không ph?i là tuy?t d?i. Và nguyên nhân chính là v́ Thái Lan dă không ph?n d?i l?i l?n ranh do Pháp v? t? th?i th? k? th? 19 v? biên gi?i gi?a Vuong Qu?c Thái và vùng d?t lúc dó là thu?c d?a Đông Duong c?a Pháp. Trên nguyên t?c l?n ranh n?m d?c theo tri?n Dangret. N?u h? gi? dúng th́ ngôi d?n này n?m trong d?t Thái. Nhung h? v? ch?ch vài tram mét và ngôi d?n n?m bên phía Cam-b?t. Lúc dó Thái Lan có l? cung không d? ư v́ trên vùng d?t Thái thi?u ǵ nh?ng ngôi d?n tuong t? c?a Đ? Qu?c Khmer c̣n sót l?i khi c? vùng lănh th? này thu?c v? h?. Nhung nam 1941, Thái Lan dă lâm chi?n ch?ng l?i Đ? Qu?c Pháp v́ v?n d? lănh th? v?i Cam-b?t và ? th? dô Bangkok v?n c̣n m?t dài k? ni?m vi d?i cho cu?c chi?n dó.
L?ch s? c?a hai qu?c gia láng gi?ng v?n dă có nhi?u xích mích. Ch?ng th? mà thành ph? c?nh khu d?n th? ? Angkor Wat tên là Siem Reap, có nghia là “dè b?p Siêm”. Và cách dây m?i có nam nam, Ṭa Đ?i S? Thái ? Phnom Penh dă b? dám dông dân chúng d?t r?i ch? v́ tin d?n là m?t n? tài t? Thái nói Angkor Watt là c?a Thái Lan.
Đi?u m?a mai nh?t có l? là ngôi d?n này th? Shiva t?c là m?t trong ba ngôi c?a ?n Giáo. Shiva là tiêu bi?u cho s? tiêu h?y, tàn phá. Gi? dây liên h? gi?a hai nu?c láng gi?ng dang b? “tàn phá” ch? v́ m?t ngôi d?n d? nát mà n?u không ai chú ư t?i th́ h?n dă b? r?ng xâm l?n r?i lâu ngày cung thành cát b?i.
Lê Phan |