Tr?n M?ng Tú

Cu?c chi?n Trung Ðông là m?t cu?c chi?n r?t ph?c t?p. Nh?ng ngu?i lãnh d?o nu?c M? (nói riêng) và các qu?c gia khác trên th? gi?i (nói chung) coi dây là m?t cu?c chi?n c?n thi?t và h? có nh?ng lý l? riêng c?a h? v? cu?c chi?n này. (T?ng th?ng Bush quy?t d?nh xâm nh?p Iraq vào Tháng Tu nam 2001, sáu tháng tru?c khi x?y ra v? 9/11)

Ðã có nhi?u nh?n d?nh khác nhau v? cu?c chi?n Trung Ðông. Bài vi?t này ch? nói d?n tâm tr?ng c?a m?t s? ngu?i lính M? tr? khi du?c g?i tham d? vào chi?n tru?ng này h? dã nhìn th?y gì; c?m tu?ng c?a h? d?i v?i cu?c chi?n, và nh?ng khó khan nào nh?ng ngu?i lính tr? thi?u kinh nghi?m ph?i d?i phó.

Khi nh?ng ngu?i s?ng ? nh?ng thành ph? an ninh trên d?t M? dón giao th?a b?ng nh?ng giây phút sôi d?ng “Count down,” d?m ngu?c t?ng phút t? 10 d?n 1; nhìn theo hai chi?c kim d?ng h? ch?p vào nhau ? con s? 12. Qu?n áo sang tr?ng, ti?ng cu?i ròn rã, ru?u champagne rót tràn ly, th?c an x?p d?y bàn; Màn hình du?c m? lên, v?a xem football v?a chuy?n trò hay theo dõi pháo bông c?a Tòa B?ch ?c, ho?c cùng trên m?t tri?u ngu?i ? Times Square New York, v?i trên mu?i tri?u ngu?i kh?p noi trên th? gi?i theo dõi gi? phút giao th?a. Và khi giao th?a di?m v?i nh?ng chùm l?a nhu mu?n n? tung khung truy?n hình. Lúc dó là lúc ? Iraq, nh?ng ngu?i lính M? h?i h?p nh?t ch? nh?ng v? n? bom t? sát c?a phe d?ch có th? d?n b?t c? giây phút nào. Nh?ng cái xác c?a ngu?i lính M?, c?a nh?ng ngu?i dân vô t?i trung dông có th? n? tung cùng m?t lu?t v?i ti?ng súng giao th?a. Máu dang ch?y hay ru?u dang rót, th?t ngu?i tung tóe có ph?i là th?c an không? Cùng m?t lúc, nh?ng gia dình có ngu?i thân dang ? vùng chi?n tranh dó làm cách nào h? có th? dón giao th?a v?i cái tâm bình th?n du?c. H? ph?i t? nh? thân nhân c?a h? dang làm m?t công vi?c t?t d?p, gi? an ninh cho m?t s? ngu?i d? ch?ng trên m?t qu?c gia khác và gi? an ninh cho ngay c? nu?c M? này.

M?t l?i ghi r?t c?m d?ng, d?c du?c trên m?ng c?a m?t gia dình M? nói lên tình thuong c?a h? d?i v?i ngu?i lính ngoài m?t tr?n, m?c dù không ph?i là ngu?i thân c?a h?.

“Hãy tr? v? bình an, m?c dù chúng tôi không h? tr? cu?c chi?n này, nhung chúng tôi h? tr? anh.

Cám on nh?ng vi?c anh dang làm.” Ð?c mu?n khóc!

T?ng Th?ng Bush v?a làm chuy?n vi?ng tham binh si cu?i c?a ông ? chi?n tru?ng Iraq, tru?c khi nhi?m k? t?ng th?ng c?a ông ch?m d?t (th?i di?m ch? còn 37 ngày n?a). Ông không du?c ti?p dón n?ng nhi?t l?m. M?t ký gi? d?a phuong dã ném c? hai chi?c gi?y v? phía ông, khi ông ng?i trên bàn h?p cùng v?i c?p lãnh d?o qu?c gia c?a h?.

Cu?c chi?n Iraq là m?t cu?c chi?n b? ph?n dông ngu?i dân M? cho là m?t cu?c chi?n sai l?m. Con s? 150,000 quân si M? còn b? gi? ? l?i chi?n tru?ng là m?t con s? quá cao so v?i lính c?a các nu?c khác trên toàn c?u. Ðã có hon 4,209 ngu?i (cha, ch?ng, v?, con) thân yêu c?a ngu?i M? hi sinh cho cu?c chi?n này. Nh?ng công dân M? khác dã dóng thu? trong hon nam nam nay (5 nam, 9 tháng) d? tr? cho chi phí chi?n tranh m?t s? ti?n lên d?n 576 t? M? kim; nghe mà kinh hoàng. M?t di?u dáng bu?n hon c?, ai cung bi?t cu?c chi?n này dã làm cho m?t s? các con buôn chi?n tranh, dã gi?u l?i gi?u thêm. Và không ít thì nhi?u cu?c chi?n b? coi là “Cu?c chi?n b?o v? d?u h?a.”

Ðã có nh?ng ngu?i lính tr? v? v?i chi?n thuong, h? l?i b? g?i ngu?c ra tr?n sau khi nh?ng v?t thuong v?a lành nhung tinh th?n v?n còn d?y giao d?ng (2005- ? Colorado dã g?i l?i m?t tr?n 79 ngu?i lính b? thuong. H? du?c làm vi?c van phòng, và nh?ng vi?c nh? ? Kuwait)

Cung có anh lính t? ch?i vi?c quay l?i chi?n tru?ng, và tr? thành k? dào t?u (Fugitive.) Nhu tru?ng h?p c?a binh nh?t Joshua Key. Khi du?c v? phép hai tu?n cu?i nam 2003. Theo anh dó là m?t cu?c chi?n không c?n thi?t, m?t cu?c chi?m dóng quân l?c không c?u vi?n và b?t h?p pháp. Sau hai tu?n phép, anh r?i can c? cùng v? và ba d?a con nh? tr?n tránh 14 tháng kh?i s? ki?m soát c?a quân d?i tru?c khi b? tr?n sang Gia Nã Ð?i. Anh mô t? dó là m?t cu?c chi?n phi lí, không c?n thi?t v?i nh?ng ngu?i lính M? không có kinh nghi?m. Hãy nghe m?t chút tâm s? c?a anh:

“Chúng tôi càn quét b?a bãi m?i khi nghe th?y ? dâu có m?t, hai ti?ng súng n?; ngu?i Iraq h? có phong t?c n? súng khi có dám cu?i (H? báo cho Thu?ng Ð? c?a h? bi?t.) Phong t?c này dã có t? r?t nhi?u nam r?i. Ðang dám cu?i tung b?ng, nh?ng ngu?i lính M? d? ?p t?i, không tìm du?c cái gì c?, h? càn quét c? làng và l?c soát không ch?a nhà nào.

Thông thu?ng, m?i khi càn quét, chúng tôi di vào ban dêm, ho?c lúc tr?i chua k?p sáng; d?p tung c?a vào nhà, b?t c? nhà n?m xu?ng d?t, chia d?u súng vào h?, r?i chúng tôi (sáu b?y ngu?i di m?t lu?t) còng tay t?t c? phái nam, k? c? nh?ng em trai 12, 14 tu?i, v?t ra ng?i du?i d?t ch? bên ngoài. Sau dó h? du?c ném lên d?ng sau m?t cái xe nam t?n. Ai bi?t chuy?n gì s? x?y ra cho h? sau dó.

Nh?ng ngu?i b? càn quét này b? c?m tù r?t lâu tru?c khi g?p l?i gia dình. Cá nhân tôi, tôi chua nhìn th?y l?i h? l?n nào; không bi?t h? b? nh?t ? dâu, và chuy?n gì s? x?y ra cho h?. Có c? hàng ngàn ngu?i b? c?m tù v?i nh?ng lí do không rõ r?t. Nh?ng gia dình nông dân c?n d?n ngu?i dàn ông, b? c?t chia, nh?ng ngu?i dàn bà còn l?i ph?i t? lo li?u l?y.

Ngay trong tháng d?u g?i t?i dây, tôi dã c?m th?y du?c là chúng tôi không nên có m?t noi này; Tôi và m?t s? nh?ng ngu?i lính b?n khác cùng lo l?ng chung m?t di?u... bao gi? chúng tôi du?c v?? Chúng tôi b? t?n công m?i ngày, b? pháo kích m?i ngày b?t c? ? ch? nào. Chúng tôi nhu ? trong d?a ng?c, không cách nào nh?m m?t ng? du?c.

R?i nh?ng ngu?i b?n chung quanh mình b?t d?u b? thuong, r?i có ngu?i t? b?n vào bàn chân mình d? du?c tr? v?. Do dó mình t? h?i: ‘Mình làm gì ? dây? Rõ ràng là h? không có nh?ng vu khí tàn sát t?p th? (weapons of mass destruction,) n?u có, thì h? dã mang ra s? d?ng vào mình r?i. - chúng tôi ai cung nghi nhu v?y.”

Chúng tôi du?c g?i di tìm nh?ng cái không bao gi? tìm th?y. R?i chúng tôi du?c nghe th?y v? vi?c ph?i b?o v? c?n tr?ng nh?ng vùng có gi?ng d?u, dó m?i là m?i quan tâm chính c?a nu?c M?. Lính M? b? ngu?i dân Iraq bi?u tình ph?n d?i, r?i lính M? l?i du?c g?i d?n d? gi?i tán bi?u tình. Chúng tôi b? h? ch?ng l?i vì chúng tôi là US gorvement; trong khi chúng tôi ch? là nh?ng ngu?i lính thi hành theo ch? th?. Dân chúng ? Iraq h?i chúng tôi nh?ng câu nhu: “T?i bây là cái thá gì mà v?n còn ? dây? T?i sao t?i bay mu?n gi? d?c quy?n Benzine (xang)?” “T?i sao l?i ? dây?” Tôi mu?n tr? l?i s? th?t v?i h?: “Chúng tôi t?i dây d? l?y d?u c?a các anh, l?y t?t c? ngu?n thiên nhiên cung c?p”; “T?i bay ? dây bao lâu?” “Làm sao bi?t, có th? vinh vi?n.” Tôi dâu có quy?n nói nhu v?y, nhung dó là di?u tôi mu?n tr? l?i v?i h?.

Chuy?n v? Iraq c?a Key còn dài l?m, nhung s? ki?n chính là Key không mu?n tr? l?i cái chi?n tru?ng Key cho là ch? b?o v? m?y cái gi?ng d?u, và nh?ng tai n?n chi?n tranh d? lên d?i s?ng nh?ng ngu?i dân Iraq vô t?i, dáng thuong, và c? nh?ng ngu?i lính tr?, thi?u kinh nghi?m nhu chính anh. Khi nh?p ngu, Key du?c bi?t là anh s? ch? t?i dó sáu (6) tháng. M?t ngày tru?c khi lên du?ng Quân Ð?i cho bi?t dã d?i là t? 18-24 tháng. ? Iraq, key nh?n ra, không có cách nào bi?t du?c là mình s? ph?i ? dó bao lâu và s? b? quay l?i m?y l?n. H?t h?n hai tu?n phép, anh dem gia dình g?m v? (dang có mang) và ba con nh? b? tr?n ra kh?i can c? ? Fort Carson ch?y v? phía Ðông. H? ? l?i Philadelphia vì nghi noi này r?ng l?n s? không ai d? ý d?n k? vô danh. H?t ti?n, ch?ng di làm th? ti?n, v? di ph?c v? trong ti?m an. Trong m?t nam, c? m?i 30 ngày, h? d?i m?t ch? tr?, s?ng nom n?p m?i l?n nghe ti?ng g?i c?a, h? s? b? truy lùng. Key tr? thành k? b? truy nã (a wanted man). FBI tìm d?n m? anh ? Oklahoma, bà không g?p anh t? khi anh dang lính. Bà b? c?nh cáo là s? b? khép t?i, n?u che gi?u và d?ng lõa v?i k? dào t?u.

Chính ph? Canada dã t? ch?i anh lính M? Jeremy Hinzman xin du?c hu?ng quy ch? t? n?n vào Tháng Ba nam 2004. Ði?u này cho th?y anh lính Joshua Key cung ? trong tr?ng hu?ng tuong lai không bi?t di v? dâu. (th?i di?m 2005)

Chi?n tranh dù v?i m?c dích nào cung bu?n bã l?m!

Hãy nghe m?u chuy?n c?a m?t ngu?i lính tr? v?: “Tôi b? tr?m c?m n?ng (PTSD) Tôi bi?t tôi b? tri?u ch?ng này t? lúc nào. Cái dêm tôi gi?t em gái 8 tu?i. C? gia dình em mu?n vu?t qua tr?m gác. Chúng tôi v?a b?n ba tên tù c? vu?t thoát tr?m gác,và gia dình h? ho?ng s? ch?y qua dó, nên chúng tôi dã b?n t?t c? không ch? dích. Ðó là m?t gia dình có sáu ngu?i. Ch? có em bé 13 tháng và ngu?i m? s?ng sót. Cái di?u t? h?i nh?t là noi viên d?n c?a tôi b?n vào. Khi tôi d?n t?n noi xem tôi dã b?n vào cái gì? Tôi dã b?n vào m?t em gái 8 tu?i. Tôi làm t?t c? m?i c? g?ng d? dem l?i d?i s?ng cho em, nhung không có k?t qu?. Ði?u này dã dua tôi d?n s? kh?ng ho?ng tâm th?n tr?m tr?ng.”

L?i m?t ngu?i lính khác tâm s?:

“Tôi không mu?n kh?c trên m? bia c?a tôi: ‘Ch?t vì b? l?a d?i ? Iraq’ (...)N?u tôi ch?t, cá nhân tôi, ch?t vì di?u gì tôi tin. S? sai l?c, b?i vì tôi nhìn th?y sai l?c. N?u tôi ch?t vì tôi gi?t m?t ai ? dó, di?u này còn sai n?ng hon n?a.” (...)Ðánh nhau không ph?i v?n d?. V?n d? là tôi ch? m?i du?c hu?n luy?n can b?n m?y tu?n sau khi Al Qaeda t?n công New York và Washington - và tôi du?c s?a so?n d? tr? thù cho v? 9-11 ? Afghanistan. Nhung tôi ch?ng nhìn th?y liên quan gì gi?a t?n công vào ngu?i M? và Saddam Hussein.”

Nh?ng n? chi?n binh thì sao? Hãy d?c nh?ng dòng này:

Hàng ngàn ngu?i lính dã toi t? dang ph?i s?a so?n tr? l?i chi?n tru?ng Iraq theo l?i kêu g?i c?a T?ng Th?ng Bush. Không bi?t nh?ng n? quân nhân trong dám ngu?i này l?i ph?i d?i di?n v?i nh?ng gì? Tôi không nói d?n nh?ng vi?c khó khan c?a chi?n tranh, gi?t chóc thu?ng dân, d?n, bom, pháo kích, s?c nóng m?t tr?i, m?t ng? và s? hãi. Tôi mu?n nói nh?ng vi?c mang d?n t? nh?ng d?ng chí c?a h? - Nh?ng ngu?i dàn ông. Hãm hi?p, t?n công tình d?c, qu?y nhi?u tình d?c ch?ng ph?i là di?u m?i l? trong quân d?i.

Nhi?u n? quân nhân b? hãm hi?p b?i chính d?ng chí c?a h? và không tin tu?ng quân d?i che ch? h?. “Con dao này không ph?i dùng cho ngu?i Iraq” ngu?i n? quan nhân nói, “Nó dùng cho nh?ng ngu?i dàn ông thu?c phe c?a tôi d?y.”

V?i con s? n? quân nhân tang d?n trong quân d?i, m?t di?u khác cung tang theo n?a: hãm hi?p và t?n công tình d?c c?a chính nh?ng d?ng chí phái nam. V?n d? càng tr? nên t? h?i, n? quân nhân không tin tu?ng vào s? b?o v? c?a quân d?i.

Không ai nh?n ra s? khó khan cho n? quân nhân ? Iraq, khó khan hon b?t c? ? m?t tr?n nào trong l?ch s?. Có hon 160,500 n? quân nhân Hoa K? tham d? ? Iraq, Afghanistan, và Trung Ðông t? d?u cu?c chi?n vào nam 2003, có nghia là c? b?y ngu?i lính thì có m?t n? quân nhân. Ph? n? gi? 15% nhi?m v? quân l?c, g?p b?n l?n chi?n tranh Vùng V?nh (Gulf War) vào nam 1991. Ít nh?t 450 ngu?i dã b? thuong ? Iraq, 71 ngu?i t? tr?n, hon s? ngu?i ch?t c? ? Korea, Vi?t Nam và Vùng V?nh d?u tiên c?ng l?i.

N? quân nhân là lính dánh b? (on ground) vì không h? không có có ch?n l?a nào khác. Cu?c chi?n này không có gi?i tuy?n và không có vùng an toàn, không có noi trú ?n cho súng c?i, xe gài ch?t n?, và bom bên du?ng, và không có d? lính. K?t qu? là n? quân nhân tr? v? v?i chân c?t, tay không, ho?c thuong tích cùng mình, kh?ng ho?ng tr?m tr?ng, gi?ng nhu t?t c? nam quân nhân.

Nhu v?y, ngoài vi?c d?i di?n v?i nh?ng cái ch?t c?a tr? tho, c?a ngu?i dân vô t?i, khi b?n ch?t nh?ng quân lính quá tr? Iraq; khi kéo xác d?ng d?i, b?ng trái tim m?n c?m c?a ph? n?, ngu?i n? quân nhân còn s? chính nh?ng d?ng d?i phái nam c?a mình, ngang v?i bom, d?n, súng c?i.

Chi?n tranh dù du?i m?c dích nào cung bu?n bã l?m. Hãy nghe bài tho du?i dây:

H?n ma c?a nh?ng ngu?i lính M?

lang thang trên du?ng dêm Balad,

không bi?t rõ n?o v?, rã r?i,

gió sa m?c th?i rác cu?n vào nh?ng con h?m nh?

nghe nhu ti?ng g?i t? tháp c?a ngôi d?n, ti?ng g?i

d?y h?n nh?c n? n?i cô don, l?c lõng. Và Iraq ch?t,

h? chiêm ng?m trong thinh l?ng t? trên nh?ng nóc nhà

nh?ng chi?c bóng c?a hàng c? x?p hàng trên bãi

nghiêng v? phía Mecca trong gió hoàng hôn th?i.

(H?n Ma)*

Ðã có r?t nhi?u ngu?i lính c? nam và n? s?ng sót du?c tr? v? t? Iraq v?i tình tr?ng PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder) kh?ng ho?ng tâm th?n n?ng, m?t ng? thu?ng xuyên. Có c? nh?ng ngu?i lính không ch?u n?i dã t? k?t li?u d?i mình.

Chi?n tranh dù du?i m?c dích nào cung bu?n bã l?m! Bu?n bã l?m!

tmt

12/08

*ASHBAH-The ghosts of American soldiers wander the streets of Balad by night,/unsure of their way home, exhausted, the desert wind blowing trash/ down the narrow alleys as a voice/sounds from the minaret, a soulfull call/reminding them how alone they are,/how lost. And the Iraqi dead,/they watch in silence from rooftops/as date palms line the shore in silhouette,/leaning toward Mecca when the dawn wind blows.

(Tho Brian Turner trong t?p tho - Here, Bulett)

Ashbah: ti?ng ? R?p có nghia là Ma

*Tài Li?u: CBSNews-60 minutes;

Saloncom.news; Demoncracy Now.