H? ÐI?P

? dây chúng tôi không dua ra m?t d? tài d? bàn lu?n hay tranh cãi là có nên tr?ng rau d?u ? khu vu?n có nhi?u cây c?nh v?n di du?c tr?ng và trình bày cho tang nét th?m m? và giá tr? c?a b?t d?ng s?n. Chúng tôi di tr?c ti?p vào v?n d? tr?ng rau cu? dân thành th? nhu m?t cái “thú di?n viên” cu? nhi?u ngu?i bên c?nh nhu c?u và ý thích c?a m?t s? lo?i rau d?u, rau thom, vài ba qu? ?t tuoi không c?n ph?i c?t công di ch? m?i có.

Tru?c h?t, bi?n m?t ph?n cu? vu?n c?nh sau nhà thành khu vu?n rau chua ch?c dã ti?t ki?m du?c ti?n ch?. N?u c?ng nhi?u th? chi phí và công s?c, rau d?u ? ch? r? hon nhi?u dù ngu?i ta dã an l?i trên dó bao nhiêu ch?ng. Nhung không ph?i tr?ng rau d?u l?y mà an là ngu?i “l?c h?u” hay ti?t ki?m ti?n b?c “không dúng cách”.

Nhung, n?u tr?ng l?y rau mà an, v?n d? chính không ph?i chuy?n tính toán ti?n b?c. Hãy nhìn vào s? hãnh di?n và th?a mãn cu? tay “th? làm vu?n tài t?” thì bi?t. Ngu?i ta bi?t ch?c ch?n r?ng nh?ng lo?i rau thom, qu? cà chua, trái dua leo hái t? ngoài vu?n dem vào nhà th?t tuoi t?t không th? nào tuoi hon nuã. Ð?ng th?i, s? cham bón cung không có gì ph?i nghi ng? v? s? d?c h?i c?a các lo?i hoá ch?t mà gi?i nông gia tr?ng rau có th? s? d?ng d? b?o v? cho ngu?n l?i c?a h?.

Tr?ng l?y rau d?u mà an, nhi?u ngu?i áp d?ng các phuong pháp bón phân t? nhiên (organic) ch?ng h?n nhu ? c? m?c. Không dùng b?t c? lo?i hoá ch?t nào d? ph?i s? r?ng hoá ch?t bón cây tr? thành ch?t d?c gây b?nh ung thu noi ngu?i tiêu th?.

Lý do ngu?i ta tr?ng rau d?u l?y d? an m?i ngu?i có ý ki?n khác nhau, nhung có th? cùng d?ng ý hãnh di?n v?i nhau là ph?m ch?t c?a rau d?u “vu?n nhà mình” hon h?n hàng mua ? ch?.

Trên h?t là s? tuoi t?t không có gì sánh du?c. Hái ngay ? vu?n, ru? s?ch cho vào n?i lu?c ho?c an s?ng. S?n ph?m mua ? ch? là rau d?u, trái cây k? ngh? tr?ng hàng lo?t. Nhà vu?n ph?i cham bón d?a trên m?t s? tiêu chu?n k? thu?t d? khi chúng xu?t hi?n trên bàn an nhà ngu?i tiêu th?, nó ph?i “có v?” tuoi nhu v?a m?i hái. Rau d?u trái cây ngu?i ta tr?ng ngay ? vu?n, chúng không ph?i di chuy?n hàng tram hay hàng ngàn cây s? d? d?n ch?, r?i t? dó m?i du?c mua v? nhà. (Nhi?u khi không an ngay vì ai có th?i gi? di ch? m?i ngày ? cái x? t?i ngày t?t b?t làm vi?c này?)

Nông gia tr?ng rau d?u khi thu ha?ch, h? ph?i tr?ng v?i m?t k? thu?t d? có th? thu ho?ch t?t c? cùng m?t ngày d? bán. Thí d? d?u que, d?u dua. Không ai thuê nhân công d? ch? hái nh?ng qu? nào vuà c? hái d? bán (t?c không già quá ho?c non quá). Ti?n nhân công nhu v?y s? lên cao và giá nông s?n s? tr? nên d?t d?. B?i v?y, cách cham bón cho m?t vu?n d?u thuong m?i là ph?i n?m du?c k? thu?t d? khi thu ha?ch, hái t?t c? cùng m?t ngày.

Trái l?i, tr?ng rau d?u ? vu?n sau nhà, ch? nhà không có nhu c?u ph?i hái “nh?t lo?t” nhu nhà vu?n chuyên nghi?p. Nay hái m?t ít trái d?u, mai c?t m?t cây c?i làn, m?t c?t vài qu? mu?p d?ng, m?t nuã xào mu?p v..v...B?i v?y, ch? nhà mong th?i gian thu ho?ch kéo càng dài càng t?t. Các ch? bán rau d?u thì mu?n các món mình bày ra ph?i cùng m?t c? và ph?m ch?t chúng ph?i gi?ng nhau.

Nói v? ph?m ch?t, m?i lo?i rau, lo?i d?u cung có th? có nhi?u gi?ng khác nhau, cho v? khác nhau. Ch? bán rau thu?ng ch? ch?n mua nh?ng th? ph? thông nh?t cho d? bán. Khi tr?ng l?y ? vu?n nhà, ngu?i ta có quy?n lu? ch?n nh?ng gi?ng khác nhau d?a theo kh?u v? riêng. Ch?ng h?n, cà r?t có nhi?u gi?ng cho kh?u v? khác nhau. ?t có nhi?u lo?i (dù là ?t cay hay ?t không cay) cung cho nhi?u kh?u v? khác nhau. Có r?t nhi?u lo?i d?u khác nhau, nhi?u lo?i hành khác nhau v.v...

Ngoài chuy?n tho? mãn nhu c?u kh?u v? riêng, d?o sau này, nhu ? tr6en d? c?p, nhi?u ngu?i không mu?n cham bón rau b?ng các lo?i hoá ch?t nhu các nông tr?i chuyên nghi?p. B?i v?y, có m?t s? r?t ít các ch? qu?ng cáo nhi?u lo?i rau d?u trái cây du?c tr?ng b?ng phân bón t? nhiên (organic) nhung gaí bán c?a h? r?t d?t so v?i các lo?i rau thu?ng bón và cham sóc b?ng nhi?u lo?i hoá ch?t khác nhau.

Có ngu?i lý lu?n là tr?ng rau l?y mà an v?a phí th?i gi? vuà phí c? th?c ph?m. An thì ít nhung tr?ng thì nhi?u, vuà ph?i dem cho, vuà d? thùng rác. Nhung hãy th? tu?ng tu?ng, trong m?t buã an, quí v? ch? c?n có m?t nhánh lá c?n tây, mà ch? ngu?i ta bán c? cây. N?u có cây c?n tây ? vu?n, hái m?t nhánh lá là d?. Ð?n các lo?i rau thom cung v?y. Ngu?i ta bán thành t?ng bó d? bán. Khi mua v? nhà, an không h?t d? m?y ngày hôm sau thì chúng hu h?ng cung ph?i v?t di. Cung là phí ti?n v?y.

Còn v? phuong di?n th?m m?? Có nhi?u cách trình bày d? cho ch? làm vu?n rau tr? nên xinh x?n. T? cách trình bày lu?ng rau, trung bày m?t ít ch?u hay v?t trang trí sành s?, g?ch lát du?ng di, ngu?i ta s? không có c?m giác lôi thôi b?n th?u. Ch?ng h?n, nhi?u ngu?i tr?ng dâu trong bình sành có nhi?u mi?ng chen k? giuã các hàng rau thom. V?n d? là dùng óc tu?ng tu?ng v? hình th? và màu s?c cu? các la?i cây rau cây d?u d? s?p d?t khu vu?n rau.

Bên c?nh ph?n hu?ng th? v?t ch?t, t?c có các lo?i rau d?u trái cây tuoi và v? sinh nh?t, ngu?i làm vu?n còn có co h?i v?n d?ng chân tay, gi?i t?a s? cang th?ng d?u óc sau nhi?uti?ng d?ng h? ng?i ? s? làm. Khi làm vu?n, ngu?i ta du?c hít th? không khí trong lành và th?y mình g?n gui v?i thiên nhiên hon. Tay chân tuy b?n d?t cát d?y, nhung nghi d?n nh?ng gì mình du?c hu?ng t?t lành nh?t, ai không sung su?ng?