Cảnh sát là “bạn dân”? (Huy Phương)
Mấy tuần nay chúng ta nghe nói chuyện cảnh sát hơi nhiều, toàn là chuyện đánh đập, bắn giết thô bạo từ Bắc đến Nam California. Dù phải trái gì đi nữa thì tâm lý ghét cảnh sát bỗng nẩy sinh ra trong lòng chúng ta. Nếu các bạn đã có dịp nhìn thấy người cảnh sát Pháp, Ý hay Ðức nhỏ nhắn, hiền lành rồi mới thấy khác biệt với người cảnh sát Mỹ, vừa cao lớn dềnh dàng, vừa “trang bị vũ khí tận răng”, vừa mặt mũi đằng đằng sát khí.

Home



 

Huy Phuong

 

M?y tu?n nay chúng ta nghe nói chuy?n c?nh sát hoi nhi?u, toàn là chuy?n dánh d?p, b?n gi?t thô b?o t? B?c d?n Nam California. Dù ph?i trái ǵ di n?a th́ tâm lư ghét c?nh sát b?ng n?y sinh ra trong ḷng chúng ta. N?u các b?n dă có d?p nh́n th?y ngu?i c?nh sát Pháp, Ư hay Đ?c nh? nh?n, hi?n lành r?i m?i th?y khác bi?t v?i ngu?i c?nh sát M?, v?a cao l?n d?nh dàng, v?a “trang b? vu khí t?n rang”, v?a m?t mui d?ng d?ng sát khí. Trên thân h́nh ông nào cung mang d? súng th?t, súng di?n taser, dùi cui, máy truy?n tin và hai ba cái c̣ng sáng loáng. M?i l?n lái xe trên du?ng, b?t ch?t th?y cái xe c?nh sát ch?y theo ch?p dèn lia l?a là th?y m?t h?t m?t tu?n luong r?i, c̣n chua k? ph?i ng?i trong l?p xóa ticket h?t m?t ngày cu?i tu?n bu?n n?n, v?y th́ thuong m?y ông này sao n?i. Đó là chua nói d?n các v? dánh d?p “b? h?i d?ng”, c̣ng tay, d?p m?t ngu?i ta xu?ng du?ng, d?ng d?u vào thùng xe, dánh ngu?i b?ng den pin, có khi d?p c? dôi b?t da s? 10 lên ng?c, lên d?u lê dân n?a.

Thu?ng th́ c?nh sát b? ngu?i ta ghét, có nhi?u tru?ng h?p c?nh sát b? ph?c kích và b?n h?. Ngày 22 Tháng Ba 2009, Lovelle Mixon, 26 tu?i, cu dân Oakland, California dă n? súng b?n ch?t 4 c?nh sát và làm b? thuong m?t nhân viên khác. Sau dó hai tu?n, t?i Pittsburgh, Pennsylvania, khi c?nh sát du?c g?i d?n gi?i quy?t m?t v? xung d?t trong gia d́nh, v?a xu?t hi?n tru?c c?a, hai c?nh sát dă b? m?t ngu?i t? trong nhà b?n g?c, ngu?i c?nh sát th? ba d?n ti?p c?u cung cùng chung s? ph?n. T?i New York, c?nh sát viên Henry Steward, vào quá n?a dêm, ngoài gi? làm vi?c, nghe ti?ng xe g?m rú tru?c c?ng nhà, ông ra kh?i nhà và yêu c?u ngu?i lái xe bu?c ra kh?i xe. Đă ch?ng nh?ng không nghe l?i, Michael Oddo, 19 tu?i, m?t sinh viên dă cán lên ngu?i ông Steward, kéo n?n nhân di 500 yards và sau dó dă cán l?i lên ngu?i ông nhi?u l?n.

N?u ai cung ghét c?nh sát th́ cô nào dám l?y c?nh sát, và v́ sao c?nh sát l?i mang kh?u hi?u là “tr? b?o, an dân” hay là “b?n dân” theo l?i nói Vi?t Nam? N?u cho r?ng “nhân chi so tính b?n thi?n” th́ ông nào tru?c khi du?c hu?n luy?n d? tr? thành c?nh sát cung hi?n lành nhu m?y c?u sinh viên trong tru?ng d?i h?c hay con em c?a chúng ta ? nhà c?. Chúng ta dă nghe nói “Dân nào chính ph? ?y” th́ cung t?m g?i “t?i ph?m nào th́ c?nh sát ?y”, ch?ng qua là dân nó hung hăn quá th́ c?nh sát cung ph?i d? d?n m?i tr? l?i n?i. Theo th?ng kê vào Tháng B?y 2009 th́ dân s? Hoa K? có 307,212,123 nu?c M? ph?i dùng d?n 800,000 c?nh sát.

? M? có hai ngh? b? b?n nhi?u nh?t là ngh? c?nh sát và ngh? bán t?p hóa ban dêm. Trong ṿng 60 nam tr? l?i dây, dă có 9,288 c?nh sát thi?t m?ng v́ công v?, tính d? d?ng m?i nam kho?ng 154 ngu?i. Chúng ta ch? l?y vài con s? s?i s?t, theo National Law Enforcement Officers Memorial Fund th́ nam 1995 có 136 c?nh sát b? gi?t, nam 1996 có 139, con s? c?a nam 2007 là 181, c?a 2008 là 140. C?nh sát b? gi?t có khi v́ ch?n xe ch?y quá t?c d? trên xa l?, có khi trong m?t v? c?nh sát du?c g?i d?n nhà d? can thi?p nh?ng v? ?u d? trong gia d́nh, có khi truy lùng du?i b?t các t?i ph?m v? ma túy, sát nhân, do dó d?i v?i c?nh sát nhi?u khi “b?n ch?m là ch?t”.

Thu?ng th́ c?nh sát ph?i làm vi?c xa nhà, m?t phiên là 12 gi?, b?n ngày trong m?t tu?n, không k? nh?ng gi? overtime kéo dài m?i khi có chuy?n t?i d?a phuong, thu?ng là dáp ?ng nh?ng cú di?n tho?i 911 c?u c?u, ph?i nhanh và s?n sàng nên tinh th?n r?t cang th?ng. Nói dúng ra là c?nh sát s? ch?t hon ai h?t, lúc nào cung nom n?p s? b? m?t viên d?n không bi?t t? m?t kh?u súng nào dó b?n ra, nên t?t hon là nhanh tay tru?c. C?nh sát b? gi?t khá nhi?u nhu th?ng kê ? trên, nhung c?nh sát cung m?nh tay gi?t ngu?i không ít. Trong 25 nam, t? nam 1980 d?n 2005, c?nh sát dă b?n ch?t 9,500 ngu?i trong các cu?c va ch?m, trung b́nh m?i ngày m?t ngu?i b? gi?t b?i c?nh sát. Theo m?t th?ng kê khác c?a B? Tu Pháp Hoa k?, cao nh?t là nam 1994, c?nh sát b?n ch?t 462 ngu?i, nam th?p nh?t là 1987 v?i 300 ngu?i. Phân n?a s? này là dân da den, s? l?n trong ph?n c̣n l?i là dân Latino, dó là t? l? t?i ph?m so v?i dân s? hay là chuy?n k? th? ch?ng t?c, m?t v?n d? khá t? nh?.

Nam ngoái c?nh sát Los Ageles du?c g?i t?i trong m?t party ?n ào, m?t khách choi dă d?i d?t bu?c ra, trong tay l?i c?m m?t kh?u súng gi?, lo?i d? choi li?n b? c?nh sát b?n g?c. Không nh?ng c?nh sát b?n ngu?i có súng th?t, súng gi?, b?n ngu?i c?m dao dù là dao làm b?p, c?nh sát c̣n b?n ngu?i không có th? vu khí nào, th?m chí là dang c̣n ?m m?t d?a bé trong tay. Ngu?i ta s? không bao gi? quên v? án l?ch s? Rodney King dă làm cho Los Angeles thành bi?n l?a, làm 54 ngu?i b? ch?t, 2,383 ngu?i b? thuong, t?n h?i tài s?n lên d?n 700 tri?u M? kim và s? ti?n thành ph? ph?i b?i thu?ng cho Rodney King là 3.8 tri?u.

Dù nói th? nào di n?a, chuy?n tâm lư hay thông c?m v?i nh?ng cang th?ng c?a ngh? nghi?p th́ thái d? c?a c?nh sát trong nhi?u t́nh hu?ng du?c xem là hung hăn, thô b?o. T?c ng? Vi?t Nam dă có câu “tránh voi không x?u m?t”, thành ra “cuong” v?i c?nh sát xem nhu gánh thi?t h?i cho ḿnh. C?nh sát cung là lo?i chim m?t l?n b? cung nên s? cây cong, nên cung không nên d?i d?t khi g?p c?nh sát mà tḥ tay vào túi qu?n, chua du?c l?nh mà m? c?a bu?c ra kh?i xe hay ṃ tay vào h?c d?ng gi?y t?, vung tay chân làm nh?ng c? ch? ph?n d?i. Trong quân d?i dă có câu: “thi hành tru?c, khi?u n?i sau”, dù bi?t là khi?u n?i này dôi khi ch?ng di d?n dâu. ? Vi?t Nam, g?p c?nh sát có th? c? n?, h?i l?, rú ga ch?y luôn hay th?m chí có th? cán luôn c?nh sát nhu m?t vài tru?ng h?p xe b? ch?n l?i làm ti?n trên xa l?, thành ra “nh?p gia tùy t?c” k?o b? an ḍn oan.

Ngu?i lính c?u h?a có khi ph?i thi?t m?ng d? ngan ng?n l?a hoành hành, ngu?i c?nh sát dôi lúc hy sinh d? ngan t?i ph?m, nhung ngu?i ta l?i có c?m t́nh v?i ngu?i lính c?u h?a hon là c?nh sát. Cung nhu m?i ngu?i ? M?, d?i v?i c?nh sát tôi cung “kính nhi vi?n chi”, ch? mong ra du?ng d?ng g?p c?nh sát, c? g?ng d?ng có vi?c ǵ ph?i g?i c?nh sát d?n nhà, nghia là mong cho du?c yên thân, dôi l?n ph?i m? mi?ng cám on khi nh?n cái gi?y ph?t vi ph?m luu thông là di?u b?t d?c di mà thôi. Đ?i v?i các cô, các bà ra sao th́ thú th?t tôi không bi?t, ph?n tôi, ? M? hai muoi nam, d?i di?n v?i c?nh sát g?n ch?c l?n, thú th?t chua bao gi? tôi th?y c?nh sát... cu?i, dù là cu?i nh?ch mép.

Đêm qua, tôi th?c gi?c b?c ḿnh v́ ti?ng c̣i h? c?a xe c?nh sát, v́ sau dó khó d? gi?c ng? l?i. Th?t ra thành ph? này du?c yên gi?c v́ có r?t nhi?u xe tu?n tra c?nh sát dang ch?y trên du?ng hay dang dáp ?ng m?t l?i kêu c?u c?p thi?t nào dó trong dêm. Xa hon ? ti?n tuy?n là quân d?i, mà ? h?u phuong này là c?nh sát, nhi?u ngu?i dang th?c và có th? là có ngu?i dang g?p nguy hi?m ch?t ngu?i. Tôi dâu có ua ǵ c?nh sát, nhung n?u nh?ng lúc hu xe trên xa l?, n?a dêm có k? gian c?y c?a vào nhà hay trong gia d́nh có ngu?i tính m?ng dang ng?y k?ch, vài phút sau khi g?i c?p c?u, mà nghe ti?ng c̣i xe c?nh sát h? d?n g?n và th?y ánh dèn ch?p ch?i th́ dó h?n là di?u may m?n cho tôi, v́ tôi dang ? M?

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here