Bài và hình: Hoàng Mai Ð?t/Ngu?i Vi?t

WESTMINSTER, California (NV) - Vào m?t bu?i sáng có t?ng d?t mua l?n trên b?u tr?i xám t?i Nam California, kho?ng m?t ch?c c?nh sát viên dã ?p t?i m?t c?a ti?m mang tên “Mua H?ng” n?m trong khu ph? Little Saigon. H? dã t?ch thu tram hàng ngàn dia DVD mà trong dó có nhi?u chuong trình chi?u ? Vi?t Nam và phim Hàn Qu?c. Nh?ng dia này b? xem là dia bán b?t h?p pháp vì không ghi ngu?n g?c chính xác.

C?nh sát ph?i mang m?t xe t?i d? ch? hàng tram thùng d?ng dia DVD trong bu?i b? ráp sáng Th? Hai, 22 Tháng Mu?i Hai. Ti?m Mua H?ng n?m trong khu Bolsa Mini Mall, m?t thuong xá lâu d?i nh?t ? Little Saigon và n?m trên du?ng Bolsa.

“Theo u?c lu?ng c?a tôi, s? lu?ng dia DVD b? t?ch thu t?i ti?m này là t? 250,000 d?n 500,000 dia,” Trung Si Dan Schoonmaker c?a ty c?nh sát thành ph? Westminster nói v?i Nh?t Báo Ngu?i Vi?t. “Có nghia là t? m?t ph?n tu d?n n?a tri?u dia, m?t con s? khá l?n.”

Ông Schoomaker dã ch? huy bu?i t?ch thu hàng b?t h?p pháp t?i ti?m Mua H?ng. Ông dua ra con s? ph?ng doán trong lúc các c?nh sát viên ch? m?i b?t d?u xem xét nh?ng thùng DVD ch?t d?y trong ti?m, t? sàn d?n tr?n nhà, t? c?a tru?c d?n tu?ng sau ti?m.

Trung Si Schoonmaker cho bi?t bu?i b? ráp t?i ti?m Mua H?ng là k?t c?c c?a m?t cu?c di?u tra t?ng b?t d?u sáu tháng tru?c dây. V?i s? h?p tác c?a co quan di?u tra liên bang (FBI), m?t don v? di?u tra d?c bi?t c?a Ty C?nh Sát Westminster dã thu th?p nh?ng d? ki?n trong su?t m?y tháng v? ngu?n g?c c?a các DVD du?c bán t? ti?m Mua H?ng.

T?i sao nh?ng dia DVD này b? xem là b?t h?p pháp và b? t?ch thu?

“Công ty (Mua H?ng Productions - Apple Films) dã bán nh?ng DVD ghi tên công ty gi? v?i d?a ch? gi?,” ông Schoonmaker cho bi?t.

M?t trong các thám t? c?a c?nh sát tham d? cu?c di?u tra này là ông Ph?m Phuong. Thám t? Ph?m gi?i thích thêm, “Theo lu?t California, DVD bán hay cho mu?n thì ph?i d? tên và d?a ch? c?a công ty s?n xu?t. Nh?ng chuong trình thâu ? Vi?t Nam, phim H?ng Kông, Hàn Qu?c và phim Trung Hoa dã du?c bán t?i dây mà không d? tên hãng ho?c d?a ch?. Mà cung có khi d? d?a ch?, tên hãng nhung không ph?i d?a ch? th?t ho?c tên th?t.”

Thám t? Ph?m cho bi?t s? vi?c bán dia DVD thi?u xu?t x? chính xác dã vi ph?m Lu?t Hình S? 653w c?a California (California Penal Code 653w).

“Nh?ng ngu?i này l?y hàng ? Vi?t Nam ho?c m?t ch? khác trên m?ng, l?y chuong trình chi?u ? Vi?t Nam, thâu l?i mang qua bên này r?i in ra s? lu?ng nhi?u d? bán,” thám t? Ph?m nói. “Nh?ng dia này không có công ty s?n xu?t th?t. Ngu?i ta có th? d? tên gì dó nhung mà production không ph?i là th?t và d?a ch? cung không th?t. V? này không hoàn toàn là sang bang l?u nhung mà thâu l?i chuong trình ? Vi?t Nam ho?c có ngu?i trong hãng dó an c?p xong in ra s? nhi?u ? bên này r?i bán l?i cho các ti?m khác.”

M?c dù v? b?t t?i ti?m Mua H?ng vào sáng Th? Hai v?a qua không hoàn toàn dính líu d?n v?n d? vi ph?m tác quy?n c?a các hãng s?n xu?t chuong trình ca nh?c t?i h?i ngo?i, nhu hai trung tâm Thúy Nga và Asia, v?n d? mua bán DVD b?t h?p pháp cung gây quan tâm cho các trung tâm trong nhi?u nam qua.

Ông Trúc H?, giám d?c ngh? thu?t c?a trung tâm Asia, nói v?i Nh?t Báo Ngu?i Vi?t, “L?i t?c c?a chúng tôi b? tu?t d?n vì tình tr?ng sang dia l?u. Chi phí s?n xu?t gia tang trong khi thu nh?p b? gi?m.” Ông xem dây là m?t “big problem” (v?n n?n l?n) và m?t l?n n?a kêu g?i m?i ngu?i hãy mua và xem bang g?c d? ?ng h? các trung tâm.

Ông Tô Van Lai, ngu?i sáng l?p trung tâm Thúy Nga, m?t trung tâm video ca nh?c k? c?u nh?t t?i h?i ngo?i, cung d?ng ý nhu v?y và có thêm nh?n xét v? v? t?ch thu t?i ti?m Mua H?ng. “Ðây ch? là m?t ti?m. Qu?n Cam còn bi?t bao nhiêu là ti?m mà khách hàng dã báo cáo có tình tr?ng cho thuê dia l?u. Không nh?ng ch? có Thúy Nga, mà Asia và các trung tâm khác ? dây b? thi?t thòi vì s? bán càng ngày càng ít mà chi phí càng ngày càng tang.”

Trung Si Schoonmaker cho hay r?ng chính quy?n liên bang và Qu?c H?i Hoa K? dã có ngân sách dành cho nh?ng cu?c di?u tra v? các ho?t d?ng phi pháp trong các c?ng d?ng ngu?i M? g?c Á Ðông.

“M?t ph?n c?a d?i di?u tra t?i Little Saigon g?m có ba thám t?, m?t nhân viên FBI và cá nhân tôi,” ông Schoonmaker nói.

Tru?c khi các c?nh sát viên so?n và x?p hàng ngàn dia DVD vào thùng d? ch?t lên xe t?i d?u tru?c ti?m, ch? nhân c?a Mua H?ng Production dã b? dua v? ty c?nh sát Westminster. Thám t? Ph?m cho bi?t ch? nhân b? di?u tra là bà Tr?n Th? B?ch Tuy?t. Ông dã ph?ng v?n bà t? sáng d?n trua Th? Hai.

“Ngoài bà ?y thì còn r?t nhi?u ngu?i nhung chúng tôi không th? nói ra trong lúc này,” ông Ph?m cho bi?t.

Theo Lu?t Hình S? 653w t?i California, m?t ngu?i có th? b? b?t n?u bi?t và c? tình bán ho?c bán l?i, cho thuê ho?c s?n xu?t m?t tác ph?m thâu bang ho?c thâu hình không ghi ngu?n g?c. Cung theo lu?t này, án t?i da cho t?i bán dia b?t h?p pháp là b? 5 nam tù, n?p ph?t $250,000 ho?c c? hai.

S? vi?c bán dia DVD không ghi xu?t x? “không có n?n nhân” nhu trong tru?ng h?p vi ph?m tác quy?n c?a các trung tâm ca nh?c, thám t? Ph?m trình bày v? cu?c di?u tra ti?m Mua H?ng, mà m?c dích có th? là tr?n thu?. (h.d.)