California: Trận động đất trung bình vừa qua là điều nhắc nhở chuẩn bị cho trận lớn hơn
Dù đã làm rung chuyển một khu vực rộng lớn ở Nam California, trận động đất lên đến mức 5.4 trên thang điểm Richter mới đây chưa phải là trận “Ðại Ðịa Chấn” mà các nhà khoa học vẫn từng lo ngại.

Home

CHINO HILLS, California (AP) - Dù dă làm rung chuy?n m?t khu v?c r?ng l?n ? Nam California, tr?n d?ng d?t lên d?n m?c 5.4 trên thang di?m Richter m?i dây chua ph?i là tr?n “Đ?i Đ?a Ch?n” mà các nhà khoa h?c v?n t?ng lo ng?i.

Tuy v?y, tr?n d?ng d?t này dă làm cho ngu?i dân ho?ng h?n và t? nh?c r?ng ph?i gia tang vi?c chu?n b? các bi?n pháp d?i phó trong tru?ng h?p kh?n c?p.

Cu?c d?ng d?t, v?n làm rung chuy?n khu v?c kéo dài t? Los Angeles xu?ng d?n San Diego hôm Th? Ba 29 Tháng B?y, ch? gây ra nh?ng thi?t h?i nh? và thuong tích nh?, d?ng th?i cung d? nh?c nh? v? s? nguy hi?m c?a d?a ch?n bên du?i h? th?ng xa l? và các khu v?c nhà ? r?ng l?n.

Trung tâm d?a ch?n ? ngay c?nh thành ph? Chino Hills t?i qu?n San Bernardino, n?m cách trung tâm thành ph? Los Angeles ch?ng 29 d?m (kho?ng 46 cây s?) v? phía Đông Nam, và cung du?c c?m th?y ? t?n Las Vegas. Hàng ch?c con h?u ch?n dă x?y ra sau dó, v?i con l?n nh?t vào kho?ng 3.8 Richter.

“Chúng ta dă th?t s? may m?n trong l?n này,” theo l?i Đ?i UÔy Jeremy Ault thu?c S? C?u H?a Chino Valley. “Đây là m?t co h?i t?t d? nh? r?ng chúng ta dang s?ng trong vùng có d?ng d?t. Đây là m?t ph?n c?a cu?c s?ng t?i vùng Nam California và chúng ta c?n ph?i b?o d?m r?ng ḿnh có chu?n b? d? d?i phó.”

Thành ph? Chino Hills du?c h́nh thành vào nam 1991, nên ph?n l?n các ṭa nhà ? dây d?u m?i và du?c xây theo các tiêu chu?n an toàn tân ti?n, theo l?i c?a n? phát ngôn viên thành ph? Denise Cattern. Đă không có báo cáo thuong tích ǵ trong thành ph? v?i 80,000 dân này, theo l?i bà Cattern, dù r?ng h? th?ng di?n tho?i di d?ng trong vùng dă b? b?t khi?n d?ng trong m?t th?i gian ng?n.

“Chúng tôi theo dúng tiêu chu?n xây c?t m?i nh?t và di?u dó có th? dă t?o ra s? khác bi?t,” bà nói.

Tr?n d?ng d?t Whittier Narrows vào kho?ng 5.9 Richter nam 1987 dă là tr?n d?ng d?t l?n g?n nh?t trong vùng. Các khoa h?c gia dang t́m cách xác d?nh du?ng n?t nào dă bung ra hôm Th? Ba, tuy nhiên h? tin r?ng dây cung thu?c vào h? th?ng g?m nh?ng du?ng n?t dă gây ra v? d?ng d?t nam 1987.

Noi b? rung chuy?n n?ng n? nh?t dă là khu v?c n?m v? phía Tây B?c c?a trung tâm d?a ch?n, g?n khu Diamond Bar, theo l?i ông Thomas Heaton, giám d?c pḥng nghiên c?u v? d?a ch?n t?i tru?ng Đ?i H?c Caltech. Ông nói r?ng t?t c? nh?ng ṭa nhà xây trong vùng t? th?p niên 30 d?n nay d?u có th? ch?u d?ng tr?n d?ng d?t c? dă x?y ra hôm Th? Ba.

Tr?n d?ng d?t này ch? có kho?ng 1 ph?n tram nang l?c c?a tr?n d?ng d?t Northridge ? m?c 6.7 nam 1994, làm hàng ch?c ngu?i ch?t và gây thi?t h?i n?ng v? nhà c?a,du?ng sá, c?u c?ng.

“Ngu?i ta dă quên, tôi nghi, các tr?n d?ng d?t là nhu th? nào,” theo l?i c?a Kate Hutton, m?t chuyên gia d?a ch?n ? Caltech. “Do dó tôi nghi r?ng chúng ta nên xem dây là m?t cu?c t?p du?t v? cách d?i phó v?i d?ng d?t.”

Đ? chu?n b? cho m?t tr?n “d?i d?a ch?n” ('Big One'), các khoa h?c gia và các viên ch?c pḥng ch?ng thiên tai s? m? m?t cu?c th?c t?p du?c coi là l?n nh?t nu?c vào Mùa Thu này. Cu?c th?c t?p s? can c? vào m?t tr?n d?ng d?t du?c gi? d?nh là 7.8 Richter.

H?i d?u nam nay, các khoa h?c gia dă u?c tính r?ng California có xác su?t d?n 99.7 ph?n tram là s? b? m?t tr?n d?ng d?t c? 6.7 Richter hay l?n hon trong ṿng 30 nam t?i. (V.Giang)

 

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here