Khôi Nguyên

Vi?t Tide Houston-Texas

T?ng r?a chén ? nhà hàng, cham sóc cây c?nh, bán b?o hi?m, r?i tr?i qua trên du?i ch?c ngh? khác nhau và gi? dây là ch? nhân c?a 16 khu thuong m?i cho thuê cùng vài c?a ti?m khác v?i l?i t?c 6 tri?u dô la trong nam 2007.., dó là vài nét chân dung c?a ông Stephen Lê, sáng l?p viên, T?ng giám d?c công ty Greatland Investmen Company, t?i Houston, Texas.

Stephen Lê là m?t ngu?i Vi?t t? n?n, trong s? hàng ngàn ngu?i Vi?t Nam d?t chân lên d?t M? sau bi?n c? 30 tháng Tu nam 1975 v?i hai bàn tay tr?ng. Sau 33 nam, m?t th?i gian không quá dài so v?i l?ch s? c?a nu?c M?,  cùng v?i nhi?u ngu?i Vi?t t? n?n khác, Stephen Lê dã và dang làm cho nh?ng “Gi?c Mo M?” (American Dream) tr? thành hi?n th?c t?i vùng d?t này.

***

Hôm 19 tháng Tu, 2008, t?i khách s?n sang tr?ng Westin Galleria, vùng Downtown Houston dã di?n ra H?i Ngh? Thu?ng Niên c?a t? ch?c Thuong M?i Á Châu (ASIAN CHAMBER of COMMERCE) l?n th? 13 thu hút hàng tram thuong gia g?c Á Châu và ngu?i b?n x? d?n tham d?.

Ðây nhu m?t d?p g?p g?, m?t di?n dàn c?a nh?ng ngu?i làm thuong m?i n?i ti?ng trong c?ng d?ng Á Châu t?i Houston. Trong chuong trình, ASIAN CHAMBER of COMMERCE dã vinh danh nh?ng thuong gia xu?t s?c nh?t trong nam c?a c?ng d?ng Á Châu, Stephen Lê là ngu?i Vi?t Nam duy nh?t trong s? 3 doanh nhân nh?n gi?i thu?ng “Entrepreneurs Of The Year” nam nay.

Gi?i thu?ng ghi nh?n r?ng, công ty Greatland Investmen Company dã có thành công dáng k?,  v?i l?i t?c trong nam 2007 là 6 tri?u dô la.

Nói v? gi?i thu?ng, Stephen Lê cho bi?t: “T?t nhiên là tôi r?t vinh d?. Ðã t?ng nh?n gi?i thu?ng c?a nhi?u t? ch?c khác nhau, nhung l?n này d?i v?i tôi có nhi?u ý nghia. ASIAN CHAMBER of COMMERCE th?c ch?t là do nh?ng doanh nhân gi?i ngu?i M? g?c Hoa l?p ra, nhung h? dã ch?n tôi, m?t ngu?i Vi?t Nam, d? trao gi?i thu?ng. Ði?u dó cho th?y s? thành công c?a ngu?i Vi?t chúng ta t?i Houston dã du?c h? th?a nh?n”.

* Gian nan nh?ng ngày d?u t? n?n

Không có s? thành công nào không ph?i tr? giá b?ng m? hôi và công s?c. Trong can phòng làm vi?c trang trí khá d?p và c?u k?, t?a l?c trong m?t khu thuong m?i do mình làm ch? trên du?ng Bellaire Blvd, Stephen Lê, b?t d?u câu chuy?n c?a mình b?ng ánh m?t xam hu?ng v? quá kh?.

“Tôi dã t?ng làm công vi?c r?a chén hon 2 tháng tr?i sau khi d?t chân d?n thành ph? này v?i ti?n luong 2.5 dô la m?t gi?. Ðó là m?t nhà hàng ? Neiman Marcus, g?n khu Galeria. Công vi?c khá n?ng nh?c so v?i s?c vóc trung bình c?a tôi.Th? nhung mình không có ch?n l?a nào khác, vì công vi?c ?y do chính nhà th? gi?i thi?u mà h? là nh?ng ngu?i b?o tr? cho chúng tôi”.

Stephen Lê ( tên Vi?t Nam là Lê Duy Hoàng), là con th? tu trong m?t gia dình làm ngh? ch? tác và buôn bán son mài ? Qu?n Nh?t,  Sài Gòn, tru?c 30 tháng Tu, nam 1975.

“ Ba m? tôi có hai xu?ng làm son mài ? Bình Duong. Chúng tôi làm tranh son mài và các v?t d?ng n?i th?t, bàn gh? trang trí,… bán t?i n?i d?a hay xu?t c?ng ra ngo?i qu?c.  Công vi?c dang làm an thu?n l?i thì x?y ra bi?n c? 30 tháng Tu. Chúng tôi dành b? h?t l?i Vi?t Nam, c? gia dình v?i g?n 20 ngu?i và nhu nhi?u ngu?i dân mi?n Nam lúc ?y, chúng tôi di t?n ra bi?n, ch? bi?t di v?y thôi mà không bi?t di dâu”.

Ông k? ti?p: “Chúng tôi di trên m?t chi?c tàu mà tru?c dó cha m? tôi cùng vài ngu?i b?n dã chu?n b? t? tru?c trên b?n B?ch Ð?ng. B?y ngày sau thì d?n can c? Hoa K? trong v?nh Subic, Philippines. Sau hai ngày ? dó, chúng tôi du?c dua th?ng sang tr?i t? n?n “Fort Chaffee” ti?u bang Arkansa. S?ng tr?i m?t th?i gian, thì du?c m?t nhà th? b?o tr? và dua v? Houston b?t d?u cu?c s?ng m?i”.

Nh?ng tháng ngày d?u tiên t?i Houston là kho?ng th?i gian d?y cam go, th? thách. “Gia dình chúng tôi có g?n 20 ngu?i, lúc ?y nh?ng ngu?i b?o tr? thuê cho c? gia dình 2 can Apartment ? vùng ngo?i ô, xe hoi chua có, du?ng ph? thì không rành. Loay hoay mãi ba tôi m?i mua du?c chi?c xe Mustang giá 400 dô la.”

“Houston th?i ?y r?t v?ng v?, ngu?i Vi?t chi loe ngoe m?t vài gia dình. Noi chúng tôi ? là vùng ngo?i ô, ít vi?c làm th? là c? gia dình bàn nhau ph?i vào g?n trung tâm thành ph? dông dúc d? tìm vi?c. M?t khó khan là mu?n d? ch? ?, c? gia dình ph?i thuê 5 can Apartment, và dó là di?u không th?. Ti?n thì không có, th? là c? nhà bàn nhau tìm m?t can nhà cu b? hoang xin thuê. Ði?u này khi?n ngu?i ch? nhà tròn m?t kinh ng?c. Vì b? hoang khá lâu, c? d?i, rêu m?c bám d?y. ?y v?y mà sau g?n m?t tu?n d?n d?p, lau chùi s?a sang ngôi nhà dã tr? thành t? ?m cho c? d?i gia dình”.

Stephen Lê nói trong n?i xúc d?ng: “Hi?n nay, th?nh tho?ng, tôi v?n thu?ng di ngang can nhà ?y, m?i l?n nhu th? quá kh? l?i hi?n v?”.

“Tôi quy?t d?nh t? b? công vi?c r?a chén, nó không h?p v?i s?c vóc c?a tôi th?i ?y”- Stephen Lê tr? l?i câu chuy?n v? nh?ng nam tháng làm vi?c d?u tiên trên d?t M?.

“Vài ngày sau dó tôi tìm du?c công vi?c cham sóc và thay d?i cây c?nh ? các van phòng. Ðó cung là lúc ngu?i Vi?t Nam t? các tr?i t? n?n b?t d?u v? Houston khá nhi?u, ngh? ti?n và hàn là hai ngh? dang “hot” nên r?t d? ki?m ti?n. Ti?ng Anh v?n chua nói du?c, th? là tôi chuy?n sang ngh? th? hàn và th? ti?n vì nghi r?ng công vi?c này không c?n gi?i ti?ng Anh. Nh? c?n cù và siêng nang, t? th? ph?, ch? th?i gian ng?n tôi dã là th? chính, có khi du?c dua ra làm vi?c c? ngoài giàn khoan”.

Ðó cung là th?i di?m Stephen Lê b?t d?u có ý d?nh dành d?m s? ti?n ki?m du?c. Ít lâu sau ông l?i chuy?n sang ngh? bán b?o hi?m cho hãng Metropolitan và cung t? dó b?t d?u làm thuong m?i, mà nhu ông th?a nh?n, là có th?a hu?ng di truy?n t? gia dình.

“Nam 1979, dành d?m du?c kho?ng $ 40,000, tôi b?t d?u mua m?t ti?m t?p hóa (grocery store) v?i giá $250,000. Tôi quy?t tâm tr? n? càng nhanh càng t?t. Vì còn d?c thân, tôi an ng? t?i ti?m và bán t? 5 gi? sáng d?n 1-2 gi? khuya. Không nhu nh?ng ti?m khác, mình v?a là ch?, là ngu?i bán hàng, lau chùi d?n d?p, kiêm luôn b?o v?... nên ti?t ki?m du?c r?t nhi?u ti?n”.

C? nhu th?, sau m?t vài nam ông tr? xong n? l?i b?t d?u mua ti?m th? hai r?i th? ba, vi?c làm không xu?, ph?i thuê ngu?i qu?n lý.

Tham vi?c, không ch? kinh doanh các c?a hàng t?p hóa, ông l?i cùng gia dình mua l?i hãng s?n xu?t k?o Mè X?ng Sông Huong cung c?p cho th? tru?ng ngu?i Vi?t Nam vá Á châu, mà th?i c?c th?nh s?n ph?m này có m?t kh?p 45 ti?u bang c?a nu?c M?. Ð?c bi?t hon, ông còn cung c?p Mè X?ng Sông Huong cho hành khách hãng hàng không Continental trong nh?ng chuy?n bay d?n Hongkong và Tokyo.

Th? r?i công vi?c cung ch?ng lâu b?n: “Nh?ng nam 1990, các lo?i bánh k?o giá r? t? Vi?t Nam và Trung Qu?c tràn qua, làm an không thu?n l?i n?a nên tôi thôi không làm vi?c này n?a và cung t? dó tôi r? sang m?t bu?c ngo?t m?i mà nó dã làm cu?c d?i tôi thay d?i r?t nhi?u là mua và kinh doanh co s? thuong m?i”.

* Kh?i nghi?p và thành công

Vào nh?ng nam d?u th?p k? 1990, khi dã có m?t s? v?n kha khá, Stephen Lê b?t d?u d? ý d?n th? tru?ng các co s? thuong m?i cho thuê.

“Tôi v?n tin r?ng, khi chúng ta b?t d?u công vi?c kinh doanh co s? thuong m?i cho thuê, hãy mua nh?ng co s? dã có s?n khách dang thuê vì nó ít r?i ro hon là mua m?t m?nh d?t r?i xây d?ng lên. Tôi kh?i nghi?p b?ng vi?c mua m?t co s? dang có s?n, sau m?t th?i gian kinh doanh không hi?u qu? tôi bán di và tìm co s? khác, và dó cung là th?i gian tôi h?c h?i du?c nhi?u kinh nghi?m”.

Nam 1993, Stephen Lê b?t d?u thành l?p công ty Greatland Investmen Company và d?u tu t?i da vào công vi?c. Ông mua co s? d?u tiên vào nam 1995 trên du?ng Antoine, sau dó là các co s? khác. Có noi ông mua cu s?a l?i, có noi mua d?t và xây m?i hoàn toàn, c? nhu th? công ty c?a ông ngày càng bành tru?ng, và co s? nào c?a ông làm ch? cung nhi?u khách hàng d?n thuê.

“Ch?n tìm d?a di?m là v?n d? quan tr?ng, nhung hình th?c bên ngoài cung quan tr?ng không thua kém. Mình ch?n ki?n trúc ki?u gì, màu gì, trong vùng dân cu th? nào, giàu hay nghèo, s?c dân ra sao,.. dó là c? m?t ngh? thu?t và dòi h?i s? tính toán h?p lý.

Nhi?u ngu?i h?i tôi v? bí quy?t thành công trong kinh doanh, r?t khó nói nhung hình nhu tôi có nang khi?u d?c bi?t là tôi ch? c?n nhìn khu d?t dó, hay khu thuong m?i dó là bi?t làm an có du?c hay không”.

“Mình “an theo” nh?ng nhà d?u tu l?n vào các khu thuong m?i l?n và s?m u?t cung là cách r?t hay. Hãy tìm d?t ven khu dó mà xây d?ng co s? c?a mình. Mình không c?n ? trung tâm, n?m ngoài rìa cung dã d?. Khi mình v?n li?ng ít, hãy hu?ng vào nh?ng ngu?i thuê co s? v?i giá trung bình”.

Ngoài kh? nang thiên phú d?c bi?t trong kinh doanh, Stephen Lê th?a nh?n r?ng m?t y?u t? quan tr?ng giúp ông thành công là luôn luôn ti?t ki?m và dam mê trong công vi?c c?a mình.

“Khi các con còn nh?, tôi luôn d?y chúng r?ng: “Các con ch? nên mua nh?ng th? mình c?n mà không nên mua nh?ng th? mình mu?n”. “C?n” và “mu?n” là hai vi?c r?t khác nhau.

Ông dã áp d?ng tri?t lý này trong kinh doanh b?ng vi?c thành l?p thêm m?t công ty mang tên CSL Property Management vào nam 2003: “Tôi thành l?p CSL Property Management d? con gái tôi di?u hành. Công ty này chuyên s?a ch?a, tân trang, tu b? cho t?t c? các co s? thuong m?i c?a Greatland Investmen Company, t?c là chúng tôi không d? th?t thoát ra ngoài m?t d?ng nào c?. Ch? riêng công ty CSL trong nam 2007 dã thu v? l?i t?c kho?ng $200,000”.

“B?o trì nh?ng khu thuong m?i cho thuê là m?t chi phí r?t l?n và chúng tôi t? làm l?y. N?u m?t cái bóng dèn trong khu Parking b? cháy, g?i th? chuyên nghi?p t?i h? l?y mình c? tram d?ng, nhung khi công ty c?a mình t? làm dôi khi ch? m?t có vài ch?c”.

Nói v? gia dình, Stephen Lê t? nh?n r?ng mình là m?t ngu?i h?nh phúc khi có m?t ngu?i v? và 3 d?a con h?t lòng trong công vi?c: “Tôi dang chuy?n giao các công vi?c cho các con mình khi các cháu ngày càng tru?ng thành”

Ba ngu?i con c?a ông g?m: Con gái l?n Catherine Lê (26 tu?i) dã t?t nghi?p ngành lu?t d?i h?c New York University, bây gi? là qu?n lý c?a công ty CSL Property Management. Con trai Stephen Lê Jr. (25 tu?i) t?t nghi?p Ohio University ngành thuong m?i, dang là ch? t?ch c?a công ty CSL Realty Investment Group. Cô con gái út Laura t?t nghi?p d?i h?c Georgia Tech.

V? ông, bà Helen Lê, là ngu?i luôn dóng góp giúp  m?t cách d?c l?c nh?t: “ “Bà ?y lo t?t c? v? tài chính, dó là y?u t? quan tr?ng cho s? thành công c?a toàn b? công ty”.

Làm ch? 16 co s? thuong m?i cho thuê, m?i co s? r?ng trung bình t? 11,000 sqf d?n 50,000 sqf, nhung ông không mu?n bán b?t c? co s? nào dù có ngu?i h?i mua.

Stephen Lê bày t?: “Tôi ch? mua thêm ch? không bán, d?c bi?t là các co s? n?m trong khu dông ngu?i Vi?t. B?i dó là b? m?t c?a công ty chúng tôi và dó cung là b? m?t c?a c?ng d?ng chúng ta, nhu ch? chúng ta dang ng?i dây, trên du?ng Bellaire ch?ng h?n. Tôi luôn nghi, mình là ngu?i Vi?t Nam và tôi th?y b?n ph?n c?a mình là ph?i làm cho nh?ng noi có ngu?i Vi?t tr? nên t?t d?p hon”. (KN)