Chích ngừa ở người lớn
Người lớn có cần chích ngừa như trẻ em không? Ngoài việc chích cúm hàng năm, còn những loại thuốc ngừa nào khác có thể giúp phòng bệnh ở người lớn?

Home

Bác Si Nguy?n Tr?n Hoàng

 

M?c này ch? nh?m gi?i dáp các th?c m?c v? s?c kh?e có tính cách t?ng quát. Cho các v?n d? c? th?, chi ti?t, c?a t?ng b?nh nhân, xin liên l?c tr?c ti?p v?i bác si d? du?c tham khám tr?c ti?p.

 

H?i: Ngu?i l?n có c?n chích ng?a nhu tr? em không? Ngoài vi?c chích cúm hàng nam, c̣n nh?ng lo?i thu?c ng?a nào khác có th? giúp pḥng b?nh ? ngu?i l?n?

Đáp:

H?i trung tu?n Tháng Mu?i nam 2007, H?i Đ?ng C? V?n V? Ch?ng Ng?a Hoa K? (Advisory Committee on Immunization Practices - ACIP) dă công b? c?p nh?t hu?ng d?n v? ch?ng ng?a ? ngu?i l?n cho giai do?n t? Tháng Mu?i nam 2007 d?n h?t Tháng Chín nam 2008.

Hu?ng d?n này cung dă du?c chu?n thu?n b?i H?i Các Bác Si Gia Đ́nh Hoa K? (American Academy of Family Physician), H?i Các Bác Si S?n Ph? Khoa Hoa K? (American College of Obstetricians and Gynecologist), và H?i Các Bác Si Hoa K? (American College of Physicians).

C?n chú ư là hu?ng d?n này ch? cho ngu?i l?n, t?c là t? 19 tu?i tr? lên. Hu?ng d?n ch?ng ng?a cho l?a tu?i du?i 19 tu?i du?c x?p vào lo?i chích ng?a cho tr? em.

Theo hu?ng d?n v?a m?i du?c c?p nh?t này, m?t cách tóm t?t, sau dây là nh?ng thu?c ch?ng dang du?c khuy?n cáo cho ngu?i l?n, d?a theo l?a tu?i.

- Tetanus, diphtheria, pertussis (Td/Tdap-u?n ván, b?ch h?u, ho gà).

- Human papilloma virus (HPV - ch?ng ng?a ung thu c? t? cung).

- Measles, mump, rubella (s?i, quai b?, s?t h?ng ban rubella).

- Varicella (trái r?).

- Influenza (cúm -ch? ng?a cúm ch? không ph?i ng?a c? c?m và cúm).

- Pneumococcal (polysaccharide-ng?a viêm ph?i - ch? không ph?i lao ph?i).

- Hepatitis A (viêm gan do siêu vi trùng viêm gan A).

- Hepatitis B (viêm gan do siêu vi trùng viêm gan B).

- Meningococcal (viêm màng năo).

- Zoster (gi?i leo).

 

Tetanus, diphtheria, pertussis (Td/Tdap-u?n ván, b?ch h?u, ho gà)

 

Nói m?t cách r?t don gi?n hóa và v?n t?t, u?n ván, c̣n g?i là phong ḍn gánh, có th? d?n t?i li?t c?ng, co th?t b?p th?t (nhu chu?t rút toàn thân khi?n ngu?i co qu?p cong l?i -nhu cây ḍn gánh) và ch?t, m?t ph?n do li?t co hô h?p. B?ch h?u có th? gây ra t? vong do suy hô h?p v́ màng gi? m?c che ph? vùng h?ng (h?u) khi?n không hít không khí vào ph?i du?c. Ho gà là b?nh gây ho t?ng con d? m?t tía tai (gi?ng nhu gà gáy).

Tdap ng?a c? ba b?nh, du?c dùng chích b?i (l?p l?i) m?i 10 nam, cho ngu?i l?n du?i 65 tu?i dă t?ng du?c ch?ng ng?a các b?nh này. Nh?ng ngu?i chua t?ng chích ho?c không nh? rơ ḿnh dă du?c chích chua, nên b?t d?u l?i t? d?u. Các li?u d?u tiên s? g?m 3 mui chích, hai mui d?u cách nhau ít nh?t 4 tu?n, mui th? ba sau mui th? hai t? 6 d?n 12 tháng.

? ngu?i t? 65 tu?i tr? lên, Td (ch? ng?a u?n ván và b?ch h?u) s? du?c dùng thay v́ Tdap.

Đây ch? là l?ch chích ng?a cho các tru?ng h?p thông thu?ng, các tru?ng h?p ph?c t?p hay khi b? v?t thuong rách da, bác si s? d?a theo các ti?u chu?n dành cho các tru?ng h?p này.

 

Human papilloma virus (HPV-ch?ng ng?a ung thu c? t? cung)

 

Thu?c ch?ng ng?a HPV có m?c dích chính là ng?a ung thu c? t? cung, m?n cóc b? ph?n sinh d?c (genital warts, c̣n du?c d?ch là m?ng gà), các sang thuong ti?n ung thu c? t? cung, âm d?o, âm h?.

Hi?n t?i, FDA chu?n thu?n vi?c dùng thu?c ch?ng này ? ph? n? t? 18 d?n 26 tu?i (và tr? em gái t? 9 tu?i tr? lên).

T?t nh?t là nên ch?ng ng?a tru?c khi ti?p xúc v?i HPV qua các ho?t d?ng t́nh d?c. Tuy nhiên nh?ng ngu?i dă “t?ng tr?i” (qua ho?t d?ng t́nh d?c) cung nên chích ng?a.

Thu?c ch?ng giúp ng?a 4 ch?ng HPV thu?ng gây ra ung thu c? t? cung nh?t, là các ch?ng 6, 11, 16, và 18. Chích ng?a s? có l?i nh?t cho nh?ng ngu?i chua b? nhi?m ch?ng nào k? trên. Tuy nhiên, n?u dă b? nhi?m m?t ho?c vài ch?ng nào k? trên r?i, th́ thu?c v?n giúp ng?a các ch?ng c̣n l?i.

T?ng c?ng c?n chích 3 mui: mui d?u, mui th? hai sau dó 2 tháng, và mui th? ba sau mui d?u 6 tháng (tháng 0, 2, và 6).

Thân m?n,

Bác Si Nguy?n Tr?n Hoàng

(C̣n ti?p)

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here