Hình bên:  Ông Troy Courtney, m?t c?nh sát viên làm vi?c ? San Francisco, dang d?p xe tru?c nhà c?a ông trong lúc chu?n b? d?n ra kh?i can nhà b? ngân hàng t?ch thu h?i d?u Tháng Mu?i M?t này. (Hình: Noah Berger/AP)

Chua bi?t có bao nhiêu ngu?i s? du?c tr? giúp

WASHINGTON (AP) - Chính ph? liên bang Hoa K? và k? ngh? tài tr? v?a x?n tay ti?n hành bu?c thúc d?y m?nh m? và toàn di?n n? l?c c?u giúp gi?i ch? nhà dang d?i m?t v?i nguy co si?t nhà.

Ð? d? di?u ki?n du?c giúp, ngu?i n? ti?n nhà ph?i là ngu?i dang tr? n? ba tháng ti?n nhà tr? lên, và s? ti?n n? so v?i tr? giá nhà hi?n nay ph?i t? 90% tr? lên. Ngu?i nào dùng can nhà d?u tu ch? không làm noi sinh s?ng, ho?c dang n?p h? so khai phá s?n, thì không du?c tham gia chuong trình tr? giúp.

Các gi?i ch?c hy v?ng d?t ti?p c?n m?i này, b?t d?u có hi?u l?c t? 15 Tháng Mu?i Hai, s? là m?u hình cho các công ty cung c?p d?ch v? tài tr?. Các công ty này dã thâu gom các co s? tài tr? d?a ?c và phân ph?i l?i cho các nhà d?u tu. Nh?ng co s? tài tr? t?ng b? ch? trích v? s? ch?m chân trong vi?c d?i phó tru?c làn sóng tr? n? nhà.

Ngu?i m?c n? nhà s? du?c giúp theo m?t s? cách: Lãi su?t s? du?c di?u ch?nh và s? gi?m d? giúp ch? nhà không ph?i t?n hon 38% l?i t?c d? tr? n? nhà. M?t cách n?a là th?i h?n tr? n? s? kéo dài t? 30 nam d?n 40 nam, và m?t ph?n ti?n n? s? du?c mi?n tính ti?n l?i.

Ð? d?y nhanh k? ho?ch này, c? hai d?nh ch? tài chánh Fannie Mae và Freddie Mac c?n k?t h?p v?i chính ph? d? tái thuong lu?ng hàng tram ngàn món n? tr? h?n mà hai t? ch?c này dang làm ch?.

Vào Tháng Chín co quan qu?n lý tài tr? gia cu liên bang (Federal Housing Finance Agency, FHFA) dã thâu tóm quy?n ki?m soát hai d?nh ch? tài chánh liên bang nói trên. Hôm Th? Ba, FHFA loan báo k? ho?ch th?c hi?n trên ph?m vi toàn qu?c cùng v?i các gi?i ch?c chính ph? và trong ngành d?a ?c, k? c? Hope Now, m?t liên minh gi?a các công ty tài tr? d?a ?c do chính ph? Bush thi?t l?p nam ngoái.

Lúc cu?i ngày Th? Hai, công ty tài chánh Citigroup loan báo dang ngung si?t các can nhà mà ngu?i ch? dang dùng d? ?, có thu nh?p ?n d?nh và s? có kh? nang tr? n? khi du?c gi?m s? ti?n hàng tháng. Ngân hàng Citigroup cung dang m? r?ng chuong trình d?n các món n? mà ngân hàng không s? h?u nhung d?ng ra thâu cho các co s? khác.

Thêm vào dó, trong vòng sáu tháng t?i, Citigroup s? ti?n hành k? ho?ch ti?p c?n n?a tri?u ch? nhà chua tr? h?n n? nhà nhung có nguy co không tr? n?i ti?n nhà.

K? ho?ch c?a Citi là dua 600 nhân viên giao d?ch ra h? tr? nh?ng ngu?i mang n? này, b?ng cách di?u ch?nh lãi su?t, gi?m n? g?c ho?c tang th?i h?n tr? n?.

Cu?i tháng tru?c, JPMorgan Chase & Co m? r?ng chuong trình di?u ch?nh n? nhà t?i kho?ng m?c $70 t? ti?n vay, có th? h? tr? du?c ch?ng 400,000 khách hàng. Ngân hàng này tru?c dó dã di?u ch?nh t?ng s? n? tr? giá $40 t?, giúp du?c 250,000 ch? nhà k? t? h?i d?u nam 2007.

Cùng lúc dó, Bank of America cho hay r?ng k? t? 1 Tháng Mu?i Hai, h? s? di?u ch?nh kho?ng 400,000 món n? t?ng thu?c s? h?u c?a Countrywide Financial Corp., trong s? $8.4 t? ti?n kh? u?c pháp lý d?t du?c ? 11 ti?u bang h?i d?u Tháng Mu?i. Bank of America dã mua l?i Countrywide.

“Làn sóng si?t nhà phuong h?i d?n t?ng gia dình, khu v?c, toàn b? các c?ng d?ng dân cu cung nhu t?ng th? th? tru?ng d?a ?c,” theo l?i James Lockhart, ch? t?ch FHFA. “Chúng ta c?n ph?i ch?n d?ng con l?c này.”

Ðây là k? ho?ch có t?m quan tr?ng d?c bi?t vì Fannie Mae và Freddie Mac dang gi? ho?c b?o d?m cho kho?ng 31 tri?u món n? d?a ?c trên toàn nu?c M?, chi?m 60% các món n? chua thu h?i d?. Tuy v?y, các viên ch?c liên bang chua u?c tính du?c có bao nhiêu ch? nhà d? di?u ki?n hu?ng chuong trình này.

Trong khi các t? ch?c cho vay m?y nam qua có d?y m?nh n? l?c giúp con n?, nhung các bi?n pháp tru?c gi? v?n không theo k?p dà suy sút d?a ?c chua t?ng th?y trong m?y th?p niên li?n nhu l?n này.

Hon 4% gi?i ch? nhà trên toàn qu?c, tuong duong 9% ngu?i dang ôm n? nhà, là nh?ng ngu?i dang tr? ti?n tr? n? hàng tháng ho?c dính vào ti?n trình kéo nhà tính t?i th?i di?m cu?i Tháng Sáu, theo d? ki?n m?i nh?t c?a Hi?p H?i Ngân Hàng Tài Tr? Ð?a ?c.

Cùng lúc chính quy?n xúc ti?n k? ho?ch giúp ngu?i s?p b? si?t nhà, tin loan trong ngày Th? Ba không còn k?p d?i v?i m?t s? ch? nhà nhu ông Troy Courtney, m?t c?nh sát viên 44 tu?i làm vi?c ? San Francisco.

Ông dã d?n kh?i can nhà ? Mill Valley, California h?i d?u tháng này - dem theo các con, ba con chó và m?t con mèo - sau khi th?t b?i nhi?u l?n, không xin du?c bi?n pháp ch?nh n? ho?c bán tháo - d? ngân hàng d?ng ý cho tr? ti?n ít hon so v?i tr? giá món n? nhà.

Ông Troy Courtney ph?i làm thêm gi?, xén ti?n t? tài kho?n huu, c? tr? cho k?p hai món n? nhà. Nhung r?i ông không th? thuy?t ph?c du?c Countrywide Financial, m?t co s? t?ng qu?n lý các món n? nhà c?a Wells Fargo, cho ông du?c di?u ch?nh l?i món n? c?a ông.

“Tôi c?m th?y nhu mình b? h?t chuy?n tàu,” là l?i ông này than khi nghe v? k? ho?ch h? tr? m?i ra này. “Tôi th?c phát b?c c? h? th?ng này.”

Lý do mà các khó khan c?a các ch? nhà nhu Troy Courtney quá nhiêu khê, không gi?i quy?t du?c, là vì h?u h?t các món n? tr?i oi d?u dóng gói vào các kho?n d?u tu ph?c t?p, quá khó l?y ti?n ra.

Ngân hàng Deutsche Bank u?c tính 80% trong s? $1.8 ngàn t? ti?n n? quá h?n dã gom l?i và chia ra bán t?ng khúc cho các nhà d?u tu kh?p noi trên th? gi?i. Kho?ng 20% còn l?i là các món n? nguyên, d? di?u ch?nh hon vì ch? có m?t ch?.

Tuy nhiên, di?u loan báo hôm Th? Ba - di dôi v?i các chi?n lu?c xông xáo và m?i m? c?a các ngân hàng chính y?u - là nh?ng bu?c c?n thi?t d? vãn h?i con kh?ng ho?ng tín d?ng. Sau hon m?t nam dình d?n và xoay x? y?u ?t, các bi?n pháp tài chánh trong k? ho?ch m?i này du?ng nhu là m?t n? l?c nghiêm túc di?m ngay vào huy?t c?a con kh?ng ho?ng tín d?ng: giá nhà tu?t d?c và nhà si?t nhi?u k? l?c. (T.Ð.)