Chính quyền Barack Obama và thế giới năm mới

Chính quyền Barack Obama và thế giới năm mới Tờ Economist kết luận, ông Obama đã thừa hưởng một thế giới với những khó khăn cấp thiết. Nhưng khi đương đầu với những khó khăn này ông cần phải giữ cái nhìn lịch sử dài lâu: làm sao để sửa soạn cho ngày Hoa Kỳ không còn là siêu cường “độc tôn” mà có thể là siêu cường thứ nhất hoặc ngay cả thứ nhì trong số nhiều siêu cường? Ông Obama gặp “cơ may” đương đầu với chuyển tiếp này bằng một cách yên ắng, đồng thời xiển dương kinh tế thị trường và dân chủ tiến bộ.
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn 25 ngày trước khi ông Obama nhậm chức: Tốn bao nhiêu tiền để cứu nguy kỹ nghệ xe hơi? Muốn cứu nguy kỹ nghệ xe hơi Hoa Kỳ, số tiền thuế Tổng Thống Tân Cử Barack Obama phải tiêu có thể lên đến mức 100 tỷ dollars, nếu các công ty GM, Ford và Chrysler không thể thực hiện đúng những đòi hỏi phải thay đổi do chính quyền của ông George W. Bush đưa ra. Hồ Chí Minh Sinh Bình Khảo Trong thời gian gần đây, dư luận người Việt xôn xao về một cuốn sách có nhan đề Hồ Chí Minh Sinh Bình Khảo của một tác giả Ðài Loan công bố một nghi vấn lịch sử quan trọng, khẳng định Hồ Chí Minh (1890-1969), cố chủ tịch nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa [tức Bắc Việt thời kỳ chia đôi hai miền Nam Bắc] trong một khoảng thời gian khá dài - từ 1932 đến khi từ trần năm 1969 - chỉ là một người Ðài Loan giả dạng người Việt lãnh đạo đảng Cộng Sản. Từ câu chuyện về rừng Tây Nguyên Chủ tịch tỉnh Ðắc Lắc vừa nhận định “rừng sẽ hết” nếu tình trạng di dân tự do từ phía Bắc vào Ðắk Lắk vẫn quá nóng như hiện nay. Cả tỉnh Ðắk Lắk có 1.8 triệu dân, năm ngoái có khoảng 59,000 gia đình di dân tự do đến định cư và năm nay tiếp tục tăng thêm khoảng khoảng 2,500 nhân khẩu. Hội thảo về nhân quyền tại CS Việt Nam và CS Trung Quốc Có 3 diễn giả chính trong buổi thảo luận, đại diện cho các nhóm hoạt động để bênh vực những nhà đấu tranh cho nhân quyền, trong đó có Tổ Chức Quốc Tế Yểm Trợ Cao Trào Nhân Bản, và Tổ Chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch. Nữ tu Bác Ái: Chứng từ của sự im lặng Giáng Sinh Thế là một Mùa Vọng đã đi qua, và mọi tín hữu trên thế gian đang chờ giờ phút Chúa đến với mình. Tôi muốn nhìn lại những gì Chúa gửi đến cho tôi trong Mùa Vọng năm nay. 19 năm Ðức thống nhất: Nhìn người lại nghĩ đến ta Khi nói hay nhắc đến nước Ðức hoặc Ðại Hàn, người Việt chúng ta thường nghĩ đến một quốc gia cũng chiến chinh và đặc biệt, cũng bị chia đôi như Việt Nam. Một bên là Cộng Hòa Liên Bang Ðức (gọi nôm na là BRD hay Tây Ðức) và Nam Hàn, nửa bên kia là DDR (Cộng Sản Ðông Ðức cũ) và Bắc Hàn. Trừ Ðại Hàn vẫn còn bị chia đôi, hai quốc gia Việt Nam và Ðức đều đã thống nhất đất nước. Dải đất hứa: Bethlehem bình an cho người thiện tâm? Ðến Do Thái là một thử thách về an ninh, thế thái nhân tình và bối cảnh chính trị phức tạp của đất nước mới tái thành lập được đúng 60 năm. Ngoài ra, người viết còn đối diện với thử thách của chính mình. Mục tiêu của chuyến thăm viếng như đã tường trình trong bài lần trước, một phái đoàn dân cử trong đó Dân Biểu Trần Thái Văn và nhiều nhà hoạt động tại California đáp lời mời của tổ chức “The Jewish Federation” đã thăm viếng Do Thái như một chuyến đi học hỏi về đất nước họ. 23 ngày trước khi ông Obama nhậm chức: Có tiền cứu nguy chưa đủ Có phải cứ mỗi 100 năm, Hoa Kỳ lại có một nhà lãnh đạo đưa ra kế hoạch sửa đổi hạ tầng cơ sở? Chắc chắn đây không phải điều Tổng Thống Ðắc Cử Barack Obama biết, dù đó là điều ông định làm để cứu nguy tình trạng kinh tế quốc gia, tạo thêm việc làm cho dân chúng. 22 ngày trước khi ông Obama nhậm chức: Tướng tổng tham mưu trưởng quân đội Hoa Kỳ Trước hơn 100 ký giả được mời dự cuộc họp báo cuối năm, Ðô Ðốc Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Ðội Hoa Kỳ Mike Mullen cho biết trách nhiệm lớn nhất của ông là phải làm sao “tạo được niềm tin của dân chúng.” Ngưng một vài giây đồng hồ, ông bảo tiếp: “Tôi không nghĩ chúng ta có thể chiến thắng ở Iraq hay tại Afghanistan nếu chúng ta không được người dân địa phương ủng hộ, và chúng ta chỉ được họ ủng hộ nếu chúng ta hiểu họ là ai, biết họ muốn gì”. Ngày 19-12-1946 có phải là ngày toàn quốc kháng chiến? Theo đảng Cộng Sản Việt Nam, hậu thân của đảng Lao Ðộng và đảng Cộng Sản Ðông Dương (CSÐD), ngày 19-12-1946 là ngày toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tuy nhiên, mở lại những tài liệu lịch sử về những năm 1945, 1946, thì những tài liệu nầy cho thấy ngày 19-12-1946 chỉ là ngày bùng nổ cuộc tranh chấp giữa đảng CSÐD và Pháp mà thôi. Xin hãy bắt đầu với chủ trương của đảng CSÐD sau khi cướp chính quyền năm 1945. Xin góp nhau một lời kêu gọi, "Không về Việt Nam trong Tháng Tư Ðen" Trong một bài báo đăng cách đây không lâu trên NB Người Việt, chúng tôi có đặt vấn đề mâu thuẫn là chúng ta bỏ nước ra đi vì Cộng Sản, chúng ta chống Cộng, chúng ta phản đối Cộng Sản Việt Nam dâng lãnh thổ thân yêu cho Trung Cộng, phản đối Cộng Sản đàn áp tôn giáo, lên án Cộng Sản trong vụ chiếm đất và đán áp đồng bào ở Thái Hà... mà gia đình, bà con, bạn hữu và cả chúng ta vẫn đi về Việt Nam đều đều tiếp máu và tạo cơ hội tuyên truyền cho Việt Cộng. Thế hệ chúng tôi có nhiều lỗi lầm, tôi thật sự ăn năn Hôm 26 tháng 12, tờ Sinh Viên Việt Nam, cơ quan ngôn luận của Hội Sinh Viên Việt Nam đăng một bài phỏng vấn ông Nguyễn Trung (cựu đại sứ Việt Nam tại Thái Lan và Úc, thành viên tổ nghiên cứu Kinh tế đối ngoại của cựu Thủ Tướng Võ Văn Kiệt, tác giả bài “Thời cơ vàng” từng gây xôn xao dư luận một thời). Bài phỏng vấn này không có gì đặc biệt cho tới khi bản gốc của bài phỏng vấn được tung lên trên Internet. Thế hệ chúng tôi có nhiều lỗi lầm, tôi thật sự ăn năn Hôm 26 tháng 12, tờ Sinh Viên Việt Nam, cơ quan ngôn luận của Hội Sinh Viên Việt Nam đăng một bài phỏng vấn ông Nguyễn Trung (cựu đại sứ Việt Nam tại Thái Lan và Úc, thành viên tổ nghiên cứu Kinh tế đối ngoại của cựu Thủ Tướng Võ Văn Kiệt, tác giả bài “Thời cơ vàng” từng gây xôn xao dư luận một thời). Bài phỏng vấn này không có gì đặc biệt cho tới khi bản gốc của bài phỏng vấn được tung lên trên Internet. Thư Cho Con Hôm nay, ngày sanh thứ 41 của con [30-12-1967], bên ngoài trời hiu hiu lạnh, Ba nhớ lại lúc nhỏ con thích đá banh, đã dùng cả phòng khách để chơi đá trái banh nhỏ với anh em trong nhà, làm bể cả cái “tháp ngà” chưng trong lồng kiến. Kỷ niệm sáu mươi năm quốc gia Việt Nam Vào năm 1949, chiến tranh đang tiếp diễn giữa Việt Minh (VM) và Pháp, một biến cố quan trọng xảy ra làm thay đổi tính chất và chiều hướng của cuộc chiến ở Việt Nam. Ðó là sự thành lập chính thể Quốc Gia Việt Nam, do cựu hoàng Bảo Ðại làm quốc trưởng sau hiệp định Élysée ngày 8-3-1949. Cho đến năm nay (2009), Quốc Gia Việt Nam được tròn 60 tuổi. Dạy cho con tiếng nói thật thà Cách đây 40 năm, ngay từ thời kỳ trước Tết Mậu thân 1968, các sinh viên học sinh hội họp với nhau, thì luôn say sưa phấn khích hát bài “Gia Tài của Mẹ” của nhạc sĩ họ Trịnh. Trong đó có câu thật là tâm đắc: “Dạy cho con tiếng nói thật thà. Dạy cho con chớ quên lời cha. Ôi lũ con cùng cha: Quên hận thù...” Ðánh giá kinh tế Việt Nam năm 2008 và dự định cho 2009 Trong một bài trước “Giá dầu và thực phẩm - ảnh hưởng trên kinh tế VN và những khó khăn 2008” viết trên mạng “Ðàn Chim Việt” tác giả đã ước lượng tăng trưởng kinh tế VN ở mức 6% trong năm 2008. Nay theo Tổng cục thống kê VN đăng ngày Thứ Tư 31 tháng 12 thì tăng trưởng GDP của VN trong năm 2008 là 6.2%, một tỷ lệ tăng trưởng thấp nhất từ năm 1999. Phỏng vấn Daniel Levy, cố vấn các cựu thủ tướng Israel Ehud Barak và Yitzhak Rabin Hòa bình Trung Ðông và trận chiến đang xảy ra - Gaza là đề tài được chúng tôi nói đến hôm nay. Khách mời là ông Daniel Levy, cựu cố vấn đặc biệt cho 2 thủ tướng Ehud Barack và Yitzhak Rabin. Ông cũng là người lãnh đạo đoàn đàm phán Geneve, và đại diện Do Thái trong Ủy Ban Soạn Thảo Lộ Trình Hòa Bình Do Thái-Palestines. Cuộc phỏng vấn được thực hiện ngay sau khi ông Levy vừa từ Washington D.C. về lại Tel Aviv. 18 ngày trước khi nhậm chức: Ngày mai ông đến D.C. Hai ông bà quyết định đến thủ đô sớm gần 3 tuần vì nhiều lý do khác nhau. Trước hết ông muốn có cơ hội thảo luận trực tiếp với lãnh đạo Dân Chủ và Cộng Hòa ở Quốc Hội về những việc cần làm -đặc biệt chương trình cứu nguy kinh tế trị giá lên đến ngàn tỷ dollars, về sự hợp tác cần thiết phải có giữa hành pháp và lập pháp trong giai đoạn cực kỳ khó khăn hiện nay, và đương nhiên “có buổi làm việc riêng với những vị dân cử ông đã liên kết được từ trước ngày đắc cử tổng thống”. Một cố vấn thân cận với ông Obama nói thêm những vị dân cử được tiếp xúc riêng “có cả đại diện của Dân Chủ lẫn Cộng Hòa”. 17 ngày trước khi ông Obama nhậm chức: Khó khăn đâu chỉ từ xa! “Mọi chuyện đều có thể giải quyết cho dù không dễ”, ông Chánh Văn Phòng “tương lai” Rahm Emanuel nói với những nhà báo bất ngờ được rủ đi ăn trưa ở Washington. 17 ngày trước khi ông Obama nhậm chức: Khó khăn đâu chỉ từ xa! “Mọi chuyện đều có thể giải quyết cho dù không dễ”, ông Chánh Văn Phòng “tương lai” Rahm Emanuel nói với những nhà báo bất ngờ được rủ đi ăn trưa ở Washington. Bà... Tư lệnh Ông Mark Foukhouser, một kiểm toán viên tốt đã phục vụ chính quyền địa phương Kansas trong suốt 19 năm. Năm 2007 ông ra ứng cử chức vụ thị trưởng với khẩu hiệu phục vụ cho đa số người nghèo và đắc cử. Có cần không một cuộc chiến Chiến tranh dù dưới mục đích nào cũng buồn bã lắm! Buồn bã lắm! Kỷ niệm sáu mươi năm Quốc Gia Việt Nam, Bài 2: Thỏa Ước Hạ Long Trong khi chiến tranh tiếp diễn, Pháp nhận ra rằng phía Việt Nam không phải là một khối thống nhất mà chính sách của Việt Minh (VM) tiêu diệt những thành phần theo chủ nghĩa dân tộc, gây chia rẽ trầm trọng giữa những khuynh hướng chính trị Việt Nam. Vì vậy Pháp tìm một giải pháp chính trị mới để giải quyết chiến tranh Ðông Dương. 16 ngày trước khi ông Obama nhậm chức: Nỗi lo Trung Quốc Trong suốt thời gian cuộc tranh cử diễn ra, hầu như không một ứng cử viên nào lên tiếng trình bày quan điểm về Trung Quốc. Qua các cuộc tranh luận của cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa được chiếu trên truyền hình, cử tri Hoa Kỳ chỉ nghe nói đến Trung Quốc vài ba lần, tất cả đều liên quan đến chuyện hứa hẹn khi lên nắm quyền sẽ đòi hỏi Bắc Kinh phải mở cửa thị trường để cân bằng cán cân mậu dịch, tức hàng hóa do Hoa Kỳ sản xuất phải được tiêu thụ như hàng “Made in China” đang được dùng ở Mỹ. 16 ngày trước khi ông Obama nhậm chức: Nỗi lo Trung Quốc Trong suốt thời gian cuộc tranh cử diễn ra, hầu như không một ứng cử viên nào lên tiếng trình bày quan điểm về Trung Quốc. Qua các cuộc tranh luận của cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa được chiếu trên truyền hình, cử tri Hoa Kỳ chỉ nghe nói đến Trung Quốc vài ba lần, tất cả đều liên quan đến chuyện hứa hẹn khi lên nắm quyền sẽ đòi hỏi Bắc Kinh phải mở cửa thị trường để cân bằng cán cân mậu dịch, tức hàng hóa do Hoa Kỳ sản xuất phải được tiêu thụ như hàng “Made in China” đang được dùng ở Mỹ. “Bọc Trăm Trứng” và nạn kỳ thị kỳ thị màu da và các loại kỳ thị khác bắt nguồn từ tính ích kỷ tự phát của con người trong giai đoạn loài người chưa được khai phóng. Ánh sáng văn minh tới đâu tính ích kỷ tự phát kia tiêu tan tới đó. Tệ nạn kỳ thị trong nội bộ “Bọc Trăm Trứng” của “Một Mẹ Trăm Con” do CSVN chủ trương đã vượt xa tâm lý ích kỷ thông thường. Nó nhằm tạo diều kiện để CSVN thực hiện cuồng vọng sống đế vương miên viễn trên sự bóc lột tàn tệ đồng bào ruột thịt của chính người CS. 13 ngày trước nhậm chức: Quốc Hội khóa mới, vẫn bà điều khiển “Bà sếp mặc chiếc áo đẹp quá”, cô thư ký riêng của bà Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi vừa cười vừa nói với các nhà báo. Trên bục dành cho nhân vật đứng hàng thứ ba trong hiến pháp, bà Chủ Tịch Pelosi cũng nở nụ cười thật tươi, bắt tay, ngỏ lời thăm hỏi mọi người. Nụ cười của bà tươi tỉnh hơn lúc nào hết. 13 ngày trước nhậm chức: Quốc Hội khóa mới, vẫn bà điều khiển “Bà sếp mặc chiếc áo đẹp quá”, cô thư ký riêng của bà Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi vừa cười vừa nói với các nhà báo. Trên bục dành cho nhân vật đứng hàng thứ ba trong hiến pháp, bà Chủ Tịch Pelosi cũng nở nụ cười thật tươi, bắt tay, ngỏ lời thăm hỏi mọi người. Nụ cười của bà tươi tỉnh hơn lúc nào hết. Tôi tự hào là người Việt Nam! Nỗi mặc cảm thua kém của người dân một nước chậm tiến luôn đeo đuổi những ai có dịp ra nước ngoài. Nhìn người ta tự tin, thoải mái, vững vàng trong đi đứng, mạnh dạn trong giao tiếp, tự trọng trong ứng xử nhiều khi thấy thèm thuồng. Mấy hôm nay báo chí (Báo Tiền Phong ngày 17.12.2008) lại đăng tải một nguồn tin từ Báo Cáo Phát Triển Việt Nam của tổ chức Ngân Hàng Thế giới (WB). Vụ in tiền Polymer cho VN: Tìm chứng cớ hối lộ quan chức VN, cảnh sát Úc xét nhà viên chức RBA Vụ các viên chức Ngân Hàng Trung Ương Úc (RBA - Reserve Bank of Australia) hối lộ hơn 10 triệu đô la Úc để in tiền Plymer cho Việt Nam đang có những diễn biến mới. Chuyện Tình Sinh Viên Chỉ khác câu nói bất hủ của Erich Segal đặt vào lời Jennifer dành cho những người yêu nhau trên thế gian: Love means not ever having to say you're sorry. Tình yêu không bao giờ nói hối tiếc. Riêng cặp nhân vật Thành và Phượng trong câu chuyện này cứ tiếc mãi thời gian phí phạm họ đã ở bên nhau. Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32% Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận. Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32% Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận. Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt Phải đến nửa năm sau khi cảnh sát bắn thiệt mạng thanh niên gốc Việt Daniel Phạm, thành phố San Jose mới công bố hồ sơ trong vụ giết người. Hồ sơ này gồm cả giấy tờ lẫn băng ghi âm các cuộc điện đàm cấp cứu, được đưa lên trang mạng của văn phòng Thư Ký Thành Phố hôm 13 Tháng Mười Một. Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt Phải đến nửa năm sau khi cảnh sát bắn thiệt mạng thanh niên gốc Việt Daniel Phạm, thành phố San Jose mới công bố hồ sơ trong vụ giết người. Hồ sơ này gồm cả giấy tờ lẫn băng ghi âm các cuộc điện đàm cấp cứu, được đưa lên trang mạng của văn phòng Thư Ký Thành Phố hôm 13 Tháng Mười Một. Ðảng chập chờn, chế độ chập chờn Ðêm Thứ Ba và sáng Thứ Tư, nhật báo Người Việt loan tin về mạng Facebook bị chặn tại Việt Nam, ngay lập tức có những vị công an văn hóa viết thư chế nhạo tờ báo này loan tin vịt, và báo cho biết rằng Bộ Thông Tin, Văn Hóa trong chính phủ Hà Nội đã xác nhận rằng họ không hề ra lệnh cấm Facebook bao giờ. Cụ Phạm-Đỗ Thành Giáo sư Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế Bà Nguyễn Phương Lan (Cảm Tạ) Cụ Nguyễn Văn Biện Anh Joseph Bạch Ngọc Hòa Cụ Nguyễn Văn Biện Ông Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế Cụ Bà Trương Thị Cầm	C?-Luy Cu?i nam, hon m?t tháng tru?c khi chính th?c nh?m ch?c t?ng th?ng ngày 20 Tháng Giêng s?p t?i, ông Barack Obama dã hoàn t?t danh sách n?i các - sau khi dã l?p xong các thành ph?n trong t? ch?c chuy?n ti?p (gi?a chính quy?n cu và m?i) và t? ch?c n?i b? Tòa Nhà Tr?ng (xin xem Chính Quy?n Obama Ðang Thành Hình, hai tu?n tru?c). Nh?ng b? nhi?m n?i các cu?i cùng cung thành hình m?t tu?n tru?c l? Giáng Sinh: t?ng tru?ng B? Lao Ð?ng, dân bi?u b?n nhi?m k? Hilda Solis (Dân Ch?, California, ngu?i g?c Latino) du?c xem là r?t g?n gui v?i các nghi?p doàn lao d?ng; t?ng tru?ng B? Giao Thông, dân bi?u thâm niên Ray LaHood (C?ng Hòa, Illinois, ngu?i g?c A-R?p d?u tiên vào n?i các), nhân v?t C?ng Hòa th? hai trong n?i các. Nhân v?t cu?i cùng trong b? ph?n tài chính, kinh t? vô cùng quan tr?ng là ông Shaun Donovan (?y viên lãnh d?o ti?ng tam v? nhà c?a ? thành ph? New York) vào ch?c t?ng tru?ng B? Gia Cu và Phát Tri?n Ðô Th? (HUD). M?t trong mu?i ngu?i n? mua nhà dang g?p khó khan và ông Obama mu?n d?t trách nhi?m gi?i quy?t vi?c này vào tay ông Donovan v?i m?t n?a 700 t? dô-la giúp gi?i tài chính dã du?c ch?p thu?n. Qu?c h?i v?i da s? Dân Ch? cung dã d?t riêng 300 t? cho ngu?i di vay chuy?n sang vay mu?n v?i lãi su?t nh? hon. T?t c? nhu nh?m vào vi?c d?i d?u v?i nh?ng v?n d? n?i tr? c?p thi?t tru?c m?t. Câu h?i l?n song song v?i n?i tr? là nh?ng c?p thi?t không kém v? m?t ngo?i giao. Ðây là m?t khía c?nh vô cùng quan tr?ng su?t cu?c tranh c? kéo dài nam qua mà có l? chính quy?n Obama không th? nào b? quên du?c dù nh?ng khó khan trong nu?c v?a kéo dài v?a d?n d?p x?y d?n - nh?t là nay ông Obama dã th?a hu?ng m?t nu?c M? dã b? h?n ch? nhi?u m?t sau tám nam th?t b?i ngo?i giao c?a chính quy?n George W. Bush. Nhân ngày d?u nam 2009, T? Nam California xin dua ra cái nhìn dài v? tuong lai toàn c?u. Gi?a Tháng Mu?i M?t báo cáo tình báo Global Trends 2025: A Transformed World (t?m d?ch Chi?u hu?ng Toàn c?u Nam 2025: M?t Th? Gi?i Bi?n Th?) du?c co quan tình báo qu?c gia National Intelligence cho ra m?t công chúng (www.dni.gov) v?i trình bày kh?o sát d?y d? nh?t v? nh?ng v?n d? an ninh lâu dài c?a các b? ph?n tình báo M?. C? b?n nam m?t l?n National Intelligence dua ra báo cáo và nh?ng d? phóng khoa h?c v? các v?n d? toàn c?u nhu thay d?i khí h?u, bi?n d?i kinh t? và H?i Giáo c?c doan, vân vân, du?c xem là r?t chính xác (nam 2000 dã d? doán dúng v? t?n công kh?ng b? l?n trên lãnh th? M? nam 2001). Phó giám d?c ph? trách v? phân tích c?a National Intelligence, ông Tom Fingar nh?n xét “kho?ng cách [th? l?c] s? thu h?p l?i gi?a Hoa K? và nh?ng nu?c khác... Th?i di?m ‘d?c tôn thiên h?’ c?a Hoa K? dã ch?m d?t.” Báo cáo cho bi?t uy th? và ?nh hu?ng c?a Hoa K? trên th? gi?i s? di xu?ng trong hai th?p niên s?p t?i, v?i nh?ng cu?ng qu?c m?i nhu Trung Hoa và ?n Ð? cùng nh?ng th? l?c d?c l?p khác (k? c? nh?ng b? t?c và t? ch?c t?i ác) di lên. Là m?t hu?ng d?n cho t?ng th?ng d?c c? Obama, báo cáo dua ra vi?n tu?ng Hoa K? nhu “m?t trong nh?ng” th?c th? v?i ?nh hu?ng l?n trên th? gi?i. Ðây có nghia là Hoa K? s? v?n là th? l?c kinh t? và quân s? ti?n ti?n, nhung v? th? siêu cu?ng “không d?i th?” s? thu gi?m cùng v?i m?t “h? th?ng da c?c” lan r?ng trên th? gi?i. Hai nu?c Châu Á r?ng l?n, c?n k? và dông dân nh?t th? gi?i, s? n?m vai trò h? tr?ng: Trung Hoa s? ?nh hu?ng l?n vào th? gi?i hon b?t c? nu?c nào khác và ?n Ð? s? di lên m?c cu?ng qu?c kinh t? th? gi?i. Tuy nhiên, th? gi?i s? thành da c?c v?i c?c Nh?t B?n, Nga, Tây Âu có s?n cùng v?i các nu?c dáng k? khác nhu Ba Tây (Brazil, Nam M?), và ba nu?c châu Á khác Ba Tu (Iran) Nam Duong (Indonesia) và Th? Nhi K? (Turkey). Bên c?nh dây là nh?ng th? l?c không ph?i qu?c gia, nhu gi?i d?i k? thuong, b? t?c, t?p th? tôn giáo và ngay c? các t? ch?c t?i ác, cung gia tang ?nh hu?ng trong các v?n d? xã h?i, kinh t? và chính tr?. V? kh?ng b? b?o hành, báo cáo l?c quan v? m?t sút gi?m m?c lôi cu?n ngu?i di theo, nhung cung bi quan v? kh? nang tác h?i ghê g?m c?a các nhóm kh?ng b? nh? hon. Gi?a b?i c?nh này chính quy?n Obama m?i s? mu?n ?ng phó ra sao, và có th? ?ng phó t?i m?c nào-và dây có th? s? mang l?i nh?ng h? qu? nào? Hai ngày sau t?ng tuy?n c? d?u Tháng Mu?i M?t, t? The Economist kh? kính ? Anh vi?t m?t phân tích dài v? nh?ng th? thách qu?c t? tuong lai cho t?ng th?ng d?c c? Obama. Ông Obama du?c xem nhu ngu?i trí th?c, hòa nhã v?i kh? nang t?o h?ng kh?i và doàn k?t nhi?u gi?i dân chúng khác bi?t. Ông có th? làm công vi?c hàn g?n d? di?u h?p n? l?c c?u nguy kinh t?, thay d?i th?i ti?t, c?i t? các d?nh ch? qu?c t?, và trên h?t là làm h?i sinh nu?c Hoa K?. Nhung ông cung là ngu?i “th?a hu?ng” nh?ng tai h?a ngo?i giao và kinh t? t? chính quy?n Bush-Cheney di tru?c ông và Osama bin Laden. Cái th? gi?i ông Obama th?a hu?ng không ph?i là thiên du?ng mà th?t s? là nh?ng “nát bét” (”mess,” theo nh?n xét c?a Economist) mà gi?i ngo?i giao th? k? 19 r?t quen thu?c và có th? nh?n ra ngay n?u nhìn vào nh?ng quy?n l?i và quy?n l?c xung kh?c cung nhu các liên minh chóng d?i thay - không gi?ng cu?i th? k? 20 chút nào. Thêm m?t tr? ng?i l?n: hon sáu muoi ph?n tram dân chúng M? mu?n t?ng th?ng m?i chú m?c vào nh?ng v?n d? trong nu?c; ch? 21 ph?n tram dân chúng nhìn v? hu?ng ngo?i giao. Nhung ý ni?m và th?c t? toàn c?u hóa (globalism) không cho phép m?t qu?c gia “dóng c?a che mua,” nh?t là m?t cu?ng qu?c nhu Hoa K?. Ði?m sáng nh?t có l? là h?a h?n c?a ?ng viên Obama s? rút ph?n l?n l?c lu?ng tác chi?n M? ra kh?i cu?c chi?n Iraq - ngu?n bòn rút chính th? l?c quân s? (sa l?y), tài chính (g?n d?n m?c m?t nghìn t? dô-la) cung nhu danh ti?ng c?a Hoa K? trên th? gi?i (b? xem nhu m?t nu?c th?c dân, vi ph?m nhân quy?n) - có nhi?u hy v?ng thành s? th?t (xin xem Iraq: Sáu Nam Quay L?i T? Ð?u, trên T? Nam California, d?u Tháng Mu?i Hai, cùng ngu?i vi?t). Mu?n ch?m d?t h?n cu?c chi?n ? Iraq không ph?i d? dàng; “chi?n th?ng” ? Afghanistan (A Phú Hãn) còn gay go hon nhi?u. L?c lu?ng tác chi?n rút ra kh?i Iraq có th? chuy?n qua m?t tr?n Afghanistan, nhung “dôn quân” (“surge”) ch? dáp ?ng m?t ph?n nh?ng nhu c?u c?p bách ? dây. T?ng Th?ng Bush dã d?t quá nhi?u hy v?ng và dòi h?i quá ít vào T?ng Th?ng Hamid Karzai do ông d?t d? ? th? dô Kabul (ông này du?c gi?i truy?n thông d?t tên là “dô tru?ng Kabul” vì ông không dám bu?c chân kh?i th? dô). Ông Karzai cung không dám duong d?u v?i các x? quân, lãnh chúa trong và ngoài chính quy?n khai thác k? ngh? thu?c phi?n và heroin l?n nh?t th? gi?i, cung nhu chuy?n h?i m?i quy?n th? lan tràn. B?u c? nam 2009 (tám nam sau khi Hoa K? vào Afghanistan) cho ông Obama co h?i tìm ngu?i thay th? ông Karzai, nhung cho d?n nay chua th?y m?t ngu?i sáng giá - và b?u c? cung d? b? kh?ng ch? b?i nhóm H?i Giáo c?c doan Taliban dã hoành hành tr? l?i và s?n sàng dua ngu?i g?c Tajik c?a mình vào thay th? chính quy?n g?c Pushtun hi?n nay. M?t trong nh?ng âu lo l?n lao là Pakistan (H?i Qu?c) ngay phía Ðông Nam Afghanistan. L?c lu?ng al-Qaeda, Taliban và nh?ng b? t?c có thi?n c?m v?i Osama bin-Laden (xem nhu ?n náu an toàn trong vùng hon b?y nam nay) cùng H?i Giáo c?c doan n?m d?c theo vùng biên gi?i hi?m tr? gi?a hai nu?c t? ch?c d?u d?n nh?ng t?n công kh?ng b? trong n?i d?a Pakistan và ?n Ð?. Ngoài m?t Pakistan mang danh nghia “d?ng minh” c?a Hoa K?, nhung gi?i quân s? và tình báo nu?c này l?i di li?n v?i k? thù c?a Washington. Liên h? gi?a Washington và Pakistan dã b?t ?n du?i th?i t?ng th?ng d?o chính quân s? Pervez Musharraf do chính quy?n Bush dua lên, nay l?i “kh?c kh?” du?i th?i t?ng th?ng dân s? Asif Zardari du?c Washington v?n d?ng cho v? nu?c (phu nhân là nguyên Th? Tu?ng Benazir Bhutto dã b? kh?ng b? ám sát). Ông này t?ng b? bi?t x? vì tham nhung, v?i h?n danh là “Mr. 10%” vì b?t c? ch?c v?, d? án d?u tu, làm an gì cung ph?i chia cho ông s? ph?n tram này. Khi tranh c? ông Obama d?a s? t?n công kh?ng b? trên d?t Pakistan n?u chính quy?n không hành d?ng; nay ông h?a ?ng h? chính quy?n ? dây và áp l?c h? ch?ng kh?ng b?, không khác m?y ông Bush tru?c dây. Pakistan có m?t kh?ng ho?ng chính tr?, m?t kh?ng ho?ng kinh t?, m?t phong trào thánh chi?n H?i Giáo, m?t quân l?c hay d?o chính, và m?t h? th?ng tình báo v?n liên h? v?i Taliban và al-Qaeda - và vu khí nguyên t?, v?i k? thù chính ?n Ð? cung có vu khí nguyên t?! N?u l?c lu?ng M? ra tay ? Pakistan, dây s? gia tang tinh th?n ch?ng M?; n?u Washington tri?t h? uy tín chính quy?n Zadari b?t l?c và tham nhung, ông Obama s? cho al-Qaeda m?t món h?i hon nh?ng gì dã m?t ? Afghanistan. Gi?a Iraq và Afghanistan là Iran (Ba Tu), m?t v?n d? nh?c nh?i. ?ng viên Obama dã h?a làm d? m?i cách d? ngan ch?n m?t Iran (nu?c H?i Giáo phái Shiite l?n nh?t th? gi?i) nguyên t? hóa. Nh?ng de d?a vu l?c và kinh t? t? chính quy?n Bush dã không ngan du?c Iran tinh luy?n ch?t uranium d? ch? t?o bom nguyên t? (de d?a l?n nh?t cho Do Thái, d?ng minh s? m?t c?a Hoa K? trong vùng, sau khi chính quy?n Bush tiêu di?t Saddam Hussein ? Iraq). Ông Obama mu?n m?m d?o “nói chuy?n v?i k? thù,” k? c? Iran vì hai nu?c có nh?ng quy?n l?i chung nhu xu?t c?ng nhiên li?u d?u d?n t? và qua vùng V?nh Ba Tu (Persian Gulf) cung nhu duy trì m?t Iraq ?n d?nh và ch?ng d?i Taliban ? Afghanistan. M?t Iran hòa hoãn v?i Hoa K? có th? b? tham v?ng nguyên t?, ngung kêu g?i tiêu di?t Do Thái, và ch?m d?t tr? l?c cho nh?ng nhóm c?c doan nhu Hamas ? Palestine và Hezbollah ? Lebanon không ch?p nh?n Do Thái. Ðây ch? là lý thuy?t và tùy thu?c nhi?u vào Iran: Iran dánh giá liên h? v?i Hoa K? cao d?n m?c nào d? có th? b? qua tham v?ng nguyên t? và ch?p nh?n s? hi?n di?n c?a m?t nu?c Do Thái? Iran mu?n bành tru?ng ?nh hu?ng d?n m?c nào? Ho?c, sau khi nhìn T?ng Th?ng Bush lao dao vì “ch?ng kh?ng b?” Iran suy doán th? l?c M? dã mòn m?i và nhìn ra co h?i làm bá ch? “Trung Ðông” mà không ph?i th?a nhu?ng gì h?t? T?ng Th?ng Obama s? ph?i c?n th?n v?i nh?ng xoay x? l?t léo trong ph?n ?ng cung nhu nh?ng lò xoay ly tâm d? tinh luy?n uranium c?a Iran! “Thùng thu?c n? (“Powder keg”) Trung Ðông” c? d?u d?n n? bùng gi?a ngu?i Palestine b? m?t d?t và nu?c Do Thái chi?m d?t t? 60 nam nay v?i tr? l?c c?a Tây Phuong. Sau sáu tháng t?m ngung chi?n t? Mùa Hè 2008 gi?a d?ng ph?c qu?c c?c doan Hamas (chi?m c? D?o Gaza thu?c Palestine t? nam 2005) và chính quy?n Do Thái Ehud Olmert (b? tê li?t vì tham nhung), con máu l?a l?i ti?p t?c v?i h?a ti?n phóng qua, pháo kích và không kích tr? l?i gi?a dôi bên t? ngay sau l? Giáng Sinh. Trong nam ngày d?u cu?c chi?n dã g?n b?n tram ngu?i Palestine và b?n ngu?i Do Thái thi?t m?ng, và Do Thái h?u nhu không còn m?c tiêu d? t?n công b?ng phi pháo. Cu?c chi?n ch?c ch?n s? kéo dài qua nam m?i v?i chính quy?n Olmert phân vân, lu?ng l? không mu?n d? quân vào vùng Gaza d? ph?i dánh du kích trong thành ph? và th?t b?i dau d?n nhu mùa Hè 2006 ? Lebanon. Do Thái s? có chính ph? m?i Tháng Hai t?i mà gi?i quan sát nghi r?ng s? r?t “di?u hâu” hi?u chi?n d?i d?u v?i c? du lu?n th? gi?i ch?ng d?i (tr? Washington); di nhiên dây ch?c không dua d?n ti?n tri?n m?y v? hòa dàm, chua nói gì v? gi?i pháp hai nu?c Palestine và Do Thái s?ng chung yên ?. Do Thái là nu?c nh? bé nhung luôn luôn nh?n vi?n tr? quân s? và kinh t? l?n nh?t t? Washington; li?u ông Obama “chính tr?c” có thay d?i chính sách ?ng h? Do Thái t?i cùng chang? (xin xem lo?t bài v? th? l?c ngu?i Do Thái ? Hoa K?, trên nguy?t san Th? K? 21, b?n tháng cu?i nam 2007, cùng ngu?i vi?t). Ði xa vùng bán nguy?t b?t ?n “Trung Ðông” ? Tây Nam Á, Châu Âu nhu m?t chào dón nh? nhõm cho T?ng Th?ng Obama. Ngu?i ta h?n còn nh? nh?ng hân hoan n?ng nhi?t v?i ?ng viên Obama d?u Mùa Hè qua khi ông d?n Tây Âu v?i c? tram nghìn dân chúng dón ti?p so v?i nh?ng ch?ng d?i, ác c?m v?i T?ng Th?ng Bush kh?p noi trên l?c d?a. Ð?i v?i nhi?u ngu?i Châu Âu chính quy?n Obama là co h?i g?n bó liên h? thân thi?n v?i Hoa K? sau giai do?n chua cay th?i ông Bush - và cung là co h?i c?ng c? uy th? “m?m” (ngo?i giao) l?n “c?ng” (quân s?) c?a Tây Phuong nói chung dã di xu?ng. Tuy nhiên, n?u ông Obama hy v?ng nh?ng nu?c Châu Âu thu?c liên minh quân s? NATO g?i thêm quân d?n Afghanistan, ông s? g?p r?c r?i. Châu Âu ch?ng l?i không nh?ng cu?c chi?n chính quy?n Bush-Cheney t?o ra ? Iraq mà c? ? Afghanistan: binh lính Hòa Lan và Canada có l? không bao lâu s? r?i Afghanistan, và “d?ng minh d?c bi?t” Anh cung r?t xu?ng tinh th?n. Ngu?i Âu mu?n duy trì NATO nhung không ch?c m?y v? vai trò chính c?a liên minh này: b?o v? an ninh Châu Âu hay gánh d? nh?ng trách nhi?m m?i nhu m?t công c? c?a Hoa K? trong nh?ng cu?c chi?n ch?ng kh?ng b? xa xôi. Khi Nga t?n công c?ng hòa Georgia vì b? khiêu khích trong mùa tranh c? M?, ?ng viên John McCain võ bi?n k?t lu?n ngay Nga r?t nguy hi?m; ?ng viên Obama trí th?c gãi d?u gãi tai suy nghi và không có ph?n ?ng nào. Gi?i h?c gi? chuyên gia v? Nga xem dây có th? tha th? du?c: cho d?n nay h? v?n gãi tai gãi d?u không rõ thái d? hung hang c?a Nga du?i quy?n T?ng Th?ng Dmitry Medvedev và nh?t là Th? Tu?ng Vladimir Putin mang ý nghia gì (Nga mu?n tr? l?i v? trí siêu cu?ng dã m?t th?i 1990 hay b? kéo vào cu?c chi?n ngoài ý mu?n vì phiêu luu c?a lãnh t? Georgia Mikheil Saakashvili có Washington b?o tr??) Ông Obama s? nhìn v? tuong lai v?i Nga xa d?n m?c nào; dây là câu h?i khó doán du?c: v?i hai cu?c chi?n và suy thoái kinh t? th?a hu?ng ông không th? chú tâm h?t vào nh?ng chu k? thay d?i tiêu c?c. Th?i T?ng Th?ng George Bush b? trùng h?p v?i s? tan v? c?a d? qu?c Nga Xô-vi?t; ông Bush và Mikhail Gorbachev d?y m?nh ti?n trình gi?m thi?u vu trang h?ch nhân dôi bên. Ðây có l? là vi?c ông Obama chú ý và d? kh? nang ti?p n?i v?i gi?i lãnh d?o Nga ngày nay. Ông Obama s? lên c?m quy?n trong giai do?n thay d?i “tr?t t? th? gi?i” m?i. Châu Á di lên mang ý nghia th? k? 21 s? không b? kh?ng ch? b?i nh?ng cu?ng qu?c hai bên b? Ð?i Tây Duong nhu trong th? k? tru?c. Ch?c ch?n Hoa K? và Liên Ðoàn Âu Châu (European Union) hi?n là hai n?n kinh t? l?n nh?t, nhung dù v?i nh?ng b?t ?n kinh t? Trung Hoa s? vu?t quá kinh t? M? nam 2030 - và quan tr?ng hon n?a Trung Hoa s? thành siêu cu?ng quân s? tru?c nam 2025. Th?i di?m trên di quá hai nhi?m k? ông Obama có th? d?t du?c, nhung ngu?i lãnh d?o nhìn xa trông r?ng h?n ph?i dùng giai do?n chuy?n ti?p này d? s?a so?n b?o d?m r?ng Hoa K? cùng nh?ng cu?ng qu?c di lên khác ? vào m?t h? th?ng qu?c t? “chính dáng” d? m?i ngu?i cùng th?nh vu?ng. Kinh t? M? và Hoa nhu “h? tuong” cho nhau: Hoa K? vay mu?n ti?n Trung Hoa dành d?m d? mua hàng hóa Trung Hoa s?n xu?t (!)Nhung nhi?u v?n d? liên quan d?n chính sách nhu ngo?i thuong, h?i su?t và hâm nóng d?a c?u chia r? hai nu?c. M?t tr?ng trách c?a t?ng th?ng m?i là ngan ch?n qu?c h?i v?i da s? cùng d?ng v?i mình ch?n con du?ng b?o v? kinh t? qu?c n?i (protectionism) và trách c?, ch? trích Trung Hoa. Khó hon n?a là thuy?t ph?c hai n?n kinh t? dang phát tri?n m?nh Hoa và ?n gi?m b?t tác d?ng phá ho?i môi sinh - trong khi ngu?i M? trung bình làm h?i môi sinh g?p b?n l?n hon ngu?i Hoa trung bình. H?p tác M?-Hoa g?p tr? ng?i không nh?ng vì quy?n l?i xung kh?c mà còn nh?ng giá tr? van hóa, cá nhân. T?ng th?ng M? ti?p t?c là lãnh t? “th? gi?i t? do,” và ông Obama không th? vùi d?p nh?ng nguyên t?c can b?n nhu T?ng Th?ng Bush dã làm. Ông không th? quay m?t làm ngo tru?c m?t Trung Hoa chuyên ch? toàn tr?, vi ph?m tr?ng tr?n nhân quy?n nhu ? Myanmar (Mi?n Ði?n) và Sudan. Ông không th? quên r?ng không ch? nu?c Ðài Loan mà Nh?t B?n, Nam Hàn, Vi?t Nam cùng nh?ng nu?c Ðông Nam Á khác v?n c?n Hoa K? h? tr? trong vi?c t? v? m?t khi Trung Hoa thành k? l?n hi?p bé. Ð? nh? l?i: Anh là siêu cu?ng “d?c tôn” cu?i th? k? 19, cu?i th? k? 20 là Hoa K?; giai do?n chuy?n ti?p là hai cu?c th? gi?i d?i chi?n v?i Chi?n tranh L?nh di theo. ? m?t th?i di?m nào dó trong th? k? này cán cân quy?n l?c (balance of power) s? thay d?i nghiêng v? m?t siêu cu?ng nào dó (nhu m?t nhà van Ý dã nh?n xét chua chát, th?i nào cung có m?t “ông ch?” - lúc này là ngu?i M?). T? Economist k?t lu?n, ông Obama dã th?a hu?ng m?t th? gi?i v?i nh?ng khó khan c?p thi?t. Nhung khi duong d?u v?i nh?ng khó khan này ông c?n ph?i gi? cái nhìn l?ch s? dài lâu: làm sao d? s?a so?n cho ngày Hoa K? không còn là siêu cu?ng “d?c tôn” mà có th? là siêu cu?ng th? nh?t ho?c ngay c? th? nhì trong s? nhi?u siêu cu?ng? Ông Obama g?p “co may” duong d?u v?i chuy?n ti?p này b?ng m?t cách yên ?ng, d?ng th?i xi?n duong kinh t? th? tru?ng và dân ch? ti?n b?. N?u th?c hi?n du?c nh?ng di?u này, ông s? th?t s? là m?t t?ng th?ng vi d?i trong th? k? 21.
Powered By Nguoi-Viet Online