(Theo RFA)

Sau nhi?u cu?c thuong lu?ng, s?p x?p, chính quy?n chuy?n ti?p c?a Iraq g?m 36 thành viên dã tuyên th? nh?m ch?c hôm Th? Ba t?i th? dô Baghdad. Trong m?t d?t nu?c có nhi?u h? phái tôn giáo và s?c t?c nhu Iraq, vi?c thành l?p m?t chính quy?n kh? di du?c ch?p nh?n r?ng rãi qu? không ph?i là d?. Tuy nhiên dó cung không ph?i là di?u không th? d?t du?c.

Hôm Th? Ba, chính quy?n Iraq d?u tiên c?a th?i h?u Saddam dã chính th?c ra m?t qu?c dân ? m?t dinh th? cu c?a Saddam ngay t?i th? dô Baghdad. Bu?i l? b?t d?u b?ng l?i c?u nguy?n ngân nga c?a m?t giáo si d?o H?i.

Ngu?i d?ng d?u nu?c Iraq m?i là th? lãnh b? t?c H?i Giáo h? phái Sunni, Sheik Ghazi al-Yawar, nam nay m?i 45 tu?i, dã tuyên th? nh?m ch?c ch? t?ch nu?c. Ông có hai v? phó ch? t?ch, m?t là ông Ibrahim Jaffari thu?c h? H?i Giáo Shiite, và ông Roj Nuri Shawis c?a Ð?ng Dân ch? Kurdistan, d?i di?n cho ngu?i s?c t?c Kurd.

Ch? t?ch nu?c Iraq m?i, t?c tru?ng Sheik Ghazi al-Yawar tuyên b? chính quy?n m?i ? Baghdad s? trông ch? ch? quy?n th?t s? du?c trao l?i qua ngh? quy?t mà H?i Ð?ng B?o An Liên Hi?p Qu?c dang th?o lu?n và s? thông qua trong tu?n này.

Ba ch?c v? ch? t?ch và phó ch? t?ch nu?c ch? có tính tu?ng trung, n?ng v? nghi th?c và không có quy?n hành th?c s?. Vi?c di?u hành m?t nu?c Iraq sau ngày 30 tháng Sáu t?i, là lúc liên quân trao l?i ch? quy?n, s? n?m trong tay th? tu?ng và 32 b? tru?ng c?a ông.

Ông Iyad Allawi, m?t c?u d?ng viên Baath ph?i ra nu?c ngoài t? n?n du?i th?i Saddam Hussein, hôm Th? Sáu tu?n tru?c dã du?c H?i Ð?ng Cai Tr? Lâm Th?i Iraq ch?n làm th? tu?ng. Quy?t d?nh dó tuy có gây b?t ng? cho d?c s? Liên Hi?p Qu?c Lakhdar Brahimi và ông Paul Bremer, ngu?i d?ng d?u Co Quan Hành Chánh Hoa K? t?i Iraq, nhung sau cùng v?n du?c ch?p thu?n.

Hôm Th? Ba, trong bu?i l? nh?m ch?c, tân Th? Tu?ng Iyad Allawi dã trình di?n chính quy?n chuy?n ti?p g?m các tân b? tru?ng và c? v?n qu?c gia. Ông cho r?ng dây là bu?c d?u tiên c?a Iraq trong ti?n trình dân ch? hóa. Ông Allawi cung cho bi?t v? ch? truong mu?n liên quân luu l?i Iraq d? giúp tái l?p ?n d?nh và tr?t t?, cho d?n khi l?c lu?ng an ninh c?a ngu?i Iraq d? l?n m?nh.

Nhân d?p này, ngu?i d?i di?n Liên Hi?p Qu?c t?i Iraq, d?c s? Lakhdar Brahimi cho bi?t chính quy?n m?i là ni?m hy v?ng cho m?i ngu?i Iraq d? nh?n l?i ch? quy?n và t? di?u hành d?t nu?c h?. Quan tr?ng nh?t là vi?c t? ch?c m?t cu?c tuy?n c? t? do vào d?u nam t?i.

Cung hôm Th? Ba, Anh và Hoa K? duy?t l?i b?n d? th?o ngh? quy?t d? trình H?i Ð?ng B?o An Liên Hi?p Qu?c, theo d? ngh? c?a Pháp, Nga và Trung Qu?c.

B?n d? th?o tru?c quy d?nh r?ng l?c lu?ng liên quân do Hoa K? lãnh d?o t?i Iraq có th?i h?n ho?t d?ng là m?t nam, và ch? chính quy?n chuy?n ti?p c?a Iraq m?i có quy?n d? ngh? gia h?n.

Trong cu?c di?n dàm cùng T?ng Th?ng Bush h?i tu?n tru?c, T?ng Th?ng Chirac nh?n m?nh r?ng c?n cho chính quy?n Iraq tuong lai du?c tr?n quy?n t? d?nh do?t v? v?n d? an ninh và d?u khí c?a h?, b?t d?u ngay t? ngày 30 tháng Sáu s?p t?i, là lúc liên quân trao l?i quy?n cai tr? cho h?.

T?ng Thu Ký Liên Hi?p Qu?c Kofi Annan hôm Th? Ba cho bi?t H?i Ð?ng B?o An ti?p t?c th?o lu?n v? b?n d? th?o m?i và mong có s? góp ý c?a chính quy?n Iraq.

Ông Hoshyar Zebari, b? tru?ng ngo?i giao c?a H?i Ð?ng Cai Tr? Lâm Th?i và du?c tín nhi?m c? làm b? tru?ng ngo?i giao chính quy?n chuy?n ti?p m?i c?a Iraq, cho bi?t ông lên du?ng sang New York ngay hôm Th? Ba d? góp ti?ng nói c?a x? ông vào m?t b?n ngh? quy?t v? v?n m?nh c?a chính mình.

Hình: Chính quy?n Iraq trong phiên h?p làm vi?c d?u tiên hôm Th? Tu