Chiếu Cà Mau
Ngày xưa cứ vào độ cuối năm, lúc lúa ngoài đồng vừa nặng hột và trời bắt đầu hơi se lạnh, thì ở làng quê Lục Tỉnh xuất hiện mấy người Miên “đội chiếu Cà Mau trên đầu”, đi vào từng xóm rao: “Chiếu... hôn! Chiếu... hôn!” Không ai biết ai mà họ bán chịu, Tết trở lại thâu tiền!
Home
  • Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
    Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.

    •  
  • Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết


    •  
  • Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003


    •  
  • Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:


    •  
  • Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà


    •  
  • Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona


    •  
  • Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
    Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.

    •  
  • Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử


    •  
  • Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm


    •  
  • Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết


    •  
  • Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh


    •  
  • Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy


    •  
  • Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh


    •  
  • Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo


    •  
  • Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn


    •  
  • “Thu nhớ Hoàng Sa” quy tụ rừng thơ Việt
    Giới làm thơ, đọc thơ, yêu thơ Việt Nam khắp thế giới đã tụ họp về Ðại Hội Thi Ca Quốc Tế kỳ 6, do Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại tổ chức từ 12 đến 14 Tháng Chín vừa qua tại nhà hàng Paracel Seafood, Westminster.

    •  
  • “Thu nhớ Hoàng Sa” quy tụ rừng thơ Việt
    Giới làm thơ, đọc thơ, yêu thơ Việt Nam khắp thế giới đã tụ họp về Ðại Hội Thi Ca Quốc Tế kỳ 6, do Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại tổ chức từ 12 đến 14 Tháng Chín vừa qua tại nhà hàng Paracel Seafood, Westminster.

    •  
  • Chuyện nhà văn
    Phần đông bây giờ, anh em nhà văn hải ngoại muốn in sách thì phải tự bỏ tiền túi ra in, rồi nhờ các nhà phát hành như Tự Lực hay Văn Bút phát hành giúp, bán trước trả sau, cũng như gởi bán ở các nhà sách như ở miền Nam Cali như Tú Quỳnh, Tự Lực, Văn Nghệ, Văn Khoa. Sách bán chạy thì gởi tiếp, còn nếu nằm ụ thì cố chờ. Có nhà văn than thở: “Sách bán không hết cất giữ ở gara hàng mấy năm, dù chỉ in từ 500-1000 cuốn là cùng. Gara chật chội, mối mọt ăn hư sách, lại bị vợ con cằn nhằn là dành chỗ gara không có chỗ đậu xe, nên phải bỏ vào thùng rác, thấy mà đứt ruột nhưng cũng đành”.

    •  
  • Hương áo trắng
    Ðồng Khánh là ngôi trường nữ trung học, đẹp, vang bóng Huế một thời. Nơi đây, từ áo tím xưa đến những thời áo trắng, mỗi thế hệ đều làm nổi bật hương sắc và tên những bông hoa. Trong tôi, cây lá, cỏ xanh tươi, bướm trắng, những cặp mắt nhỏ bé hồn nhiên, tiếng chim hót, những nụ cười tươi sáng trong nắng thu, toàn thể là cả dòng sông êm đềm, là màu thời gian, sau cùng sự liên tưởng làm tôi nhớ nghĩ đến từng trang sách nhẹ nhàng của nhà văn Khái Hưng với cuốn tiểu thuyết tựa: ÐẸP.

    •  
  • Nhân ngày giỗ, nhớ tác giả “Hình như là tình yêu”
    Thời gian đi quá nhanh. Mới đây là đã đến ngày giỗ Hoàng Ngọc Tuấn. Tháng Bảy, trời đang hạ, nhưng ở quê nhà, chắc đang mùa mưa. Và thời tiết ấy, chắc làm những trang truyện ngắn Ở một nơi ai cũng quen nhau” hay “Hình như là tình yêu” thêm đậm đà và lãng mạn hơn.

    •  
  • Chuyện thời thơ ấu
    Khi tôi viết những dòng này thì tro cốt của cha mẹ tôi đã ở một nơi nào đó rất xa, hay không còn trên thế gian này nữa. Tôi vẫn tin rằng đã có một lúc nào đó thuở sinh thời hay sẽ có một lúc nào đó ở cõi vô cùng mẹ bước đến ngồi cạnh cha. Có thể mẹ sẽ mỉm cười, hoặc không mỉm cười, hoặc chỉ yên lặng nghe cái hơi ấm áp của cha dần dần chạm vào người. Cái hơi ấm áp ấy mỏng manh như một làn khói sau cùng còn vướng vất trên mặt sông, như lớp sương mịn bốc lên từ cánh đồng ẩm ướt, như ánh nắng rụt rè của một ngày mới. Và bạn cũng tin với tôi như thế. Phải không?

    •  
  • Trường hợp Nguyễn Khải, Phản Tỉnh: Giả? Thật?
    Nguyễn Khải (1930-2007) là một nhà văn mà con đường sáng tác đã đi theo thời sự một cách rõ nét. Khi miền Bắc đang có phong trào hợp tác hóa nông nghiệp, ông có tiểu thuyết “Xung Ðột”, “Mùa Lạc”.

    •  
  • Một người học toán dịch thơ chữ Hán của Nguyễn Du
    Bà Thảo Nguyễn, một cựu học sinh trường Trưng Vương và cựu giáo sư Toán trường nữ trung học Gia Long Saigon, sẽ ra mắt tập “Ðọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du”, vào lúc 2.30pm ngày Chủ Nhật 28 Tháng Chín 2008 tại nhật báo Người Việt. Không những chỉ là dân học toán, bà Thảo cũng là người chưa từng học Hán Văn trước khi biết đọc thơ Nguyễn Du do các vị khác dịch ra tiếng Việt...

    •  
  • Một người học toán dịch thơ chữ Hán của Nguyễn Du
    Bà Thảo Nguyễn, một cựu học sinh trường Trưng Vương và cựu giáo sư Toán trường nữ trung học Gia Long Saigon, sẽ ra mắt tập “Ðọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du”, vào lúc 2.30pm ngày Chủ Nhật 28 Tháng Chín 2008 tại nhật báo Người Việt. Không những chỉ là dân học toán, bà Thảo cũng là người chưa từng học Hán Văn trước khi biết đọc thơ Nguyễn Du do các vị khác dịch ra tiếng Việt...

    •  
  • Vũ Hoàng Chương


    •  
  • Ôi! Sơn Nam
    Kể về những nhà văn miền Nam có thể bắt đầu bằng những tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. Ông đốc phủ sứ này có số lượng tác phẩm khá đồ sộ, khoảng trên dưới hai ba chục cuốn. Trong lúc chữ Quốc ngữ mới phôi thai, viết những chuyện tình ở cái xã hội miền Nam thời Pháp thuộc như Hồ Biểu Chánh thật là quá hay - những chuyện về người nghèo - về những hương chức thôn xã - về cảnh cường hào ác bá nông thôn đã làm nhiều người đọc mê mẩn đến rơi nước mắt. Rồi tiếp theo là Phú Ðức, Sơn Nam, Bình Nguyên Lộc, Lê Xuyên , những tên tuổi nhà văn miền Nam được ghi nhận là “có tầm cỡ.”

    •  
  • Nước mắt thầm lặng
    Thúy ngồi đó, im lặng nhìn Tân không một cảm xúc trên mặt. Tự nhiên, Tân thấy thật xa lạ với người vợ đã có hai mặt con với mình. Muốn đổi câu chuyện, chàng hỏi đến tình hình của hai đứa con mà Thúy cho biết chúng đã vượt biên và đã tới đảo.

    •  
  • Hoài Thanh, văn nô hay phê bình gia chân chính?
    Trong nền văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa, người phê bình văn học đóng vai trò của một ‘búa rìu” để răn đe những người bước đi chệch khỏi hướng đã được định sẵn.

    •  
  • Trần Chánh Chiếu mở đầu lối viết “Roman” ở Nam kỳ
    Ở Chợ Lớn có một ngôi chợ đầu mối chuyên hàng bán sỉ mang tên chợ Trần Chánh Chiếu. Sau năm 1975 cùng với những đổi thay ở Sài Gòn, ngôi chợ Trần Chánh Chiếu bị di dời ra ngoài Bình Ðiền, quận Bình Chánh. Tuy nhiên tới nay một số tiểu thương Sài Gòn-Chợ Lớn vẫn tìm đến ngôi chợ cũ Trần Chánh Chiếu làm điểm giao dịch, liên lạc với bạn hàng cũ để tiếp tục buôn bán...

    •  
  • THƠ GIAO YÊN


    •  
  • Men lối cỏ thơm đi
    Mỗi khi trở về tham dự các sinh hoạt tại tu viện Lộc Uyển, những ai đã được học hỏi với Thầy Giác thanh, thường lên núi Yên Tử để thăm tháp tưởng niệm Thầy. Nhiều người nhớ thầy thì thiền hành quanh vườn hoa ở giữa tăng xá Vững Chãi để tưởng niệm, vì biết những cây cỏ trong vườn đều đã được ít nhiều “hưởng” một chút tro của nhục thân thầy. Sau khi thị tịch 49 ngày, tro của thầy đã được chia ra để rắc bón cây tại Lộc Uyển và tại Làng Mai, theo ý nguyện của người đã giải thoát.

    •  
  • Tác giả Thảo Nguyên ra mắt tác phẩm "Đọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du"
    Người ta thường nhắc đến Nguyễn Du qua “Truyện Kiều” viết bằng thơ Nôm lục bát mà thường quên đi Nguyễn Du còn cả một kho tàng văn chương chữ Hán với khoảng 250 bài thơ Ðường, Ngũ Ngôn hay Tứ Tuyệt.

    •  
  • Tác giả Thảo Nguyên ra mắt tác phẩm "Đọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du"
    Người ta thường nhắc đến Nguyễn Du qua “Truyện Kiều” viết bằng thơ Nôm lục bát mà thường quên đi Nguyễn Du còn cả một kho tàng văn chương chữ Hán với khoảng 250 bài thơ Ðường, Ngũ Ngôn hay Tứ Tuyệt.

    •  
  • Văn tế tử sĩ và tù nhân VNCH bỏ mình trong trại tập trung của cộng sản


    •  
  • Tạp Ghi Quỳnh Giao: Hope là Hy Vọng
    Ðiều mà ít ai để ý, Bob Hope sinh tại nước Anh, và trở thành di dân đời thứ nhất tại Hoa Kỳ khi mới lên năm. Ông đến như một tia sáng mặt trời đã sưởi ấm những ngày u tối và để lại tiếng cười khiến người khác không bao giờ thấy tuyệt vọng. Giờ đây, hãy nghe lại bài Buttons and Bows và nhớ đến Bob Hope, thì thấy rằng đời ta chưa đến nỗi nào!

    •  
  • Lần giở từng trang sách
    Có ai còn nhớ những ngày mà cả miền Nam sôi động lên vì phong trào đốt sách, giam cầm văn nghệ sĩ của bạo quyền khi bọn họ vừa chiếm được cả giang sơn. Hai mươi năm văn học miền Nam bị thiêu hủy trong sắt máu. Từng đoàn học sinh thắt khăn quàng đỏ đi vào tận từng nhà để thu góp sách vở và mang đi tiêu hủy thiêu đốt.

    •  
  • Bài thơ nhớ mãi
    Hồi tôi mười lăm tuổi, học đệ tứ của trường Trung Học Trần Cao Vân, Tam Kỳ. Tôi có dịp may là đọc được các tạp chí Sáng Tạo của một người anh học trên tôi những bốn, năm lớp cho mượn. Tôi thấy hồn mình như bay bổng. Bởi vì, lúc đó, tôi chỉ đọc các tuần san như Phụ Nữ Ngày Mai, Phụ Nữ Diễn Ðàn của chị tôi mua, tôi đọc như một giải trí của tuổi thiếu niên chứ không biết giá trị văn học là gì. Nên khi đọc được những bài trong Sáng Tạo, tôi thấy mình như ở một thế giới khác, thế giới của chữ nghĩa, của văn chương.

    •  
  • Vườn thơ Bình Thuận


    •  
  • Văn chương Hoa Kỳ qua John Updike và Philip Roth: tự kỷ, biệt lập?
    Có hai nhà văn Hoa Kỳ mà mấy năm gần đây năm nào cũng được chọn trong “final list” những nhà văn có hy vọng trúng giải. Ðó là Philip Roth và John Updike. Có dư luận cho rằng ông Horace Engdahl cho rằng nhận xét văn học đầy chất tự kỷ và biệt lập bắt nguồn từ nhận xét về hai nhà văn Hoa Kỳ nổi tiếng này. Philip Roth thường viết nhiều về đời sống chung quanh mình, ở môi trường đời sống văn học và đại học, cũng như những kinh nghiệm về tình dục của người Mỹ gốc Do Thái. Còn John Updike thì lấy đề tài từ những người Hoa Kỳ da trắng trung lưu theo đạo Tin Lành.

    •  
  • Triển lãm hội họa “Tandem Solo” của Ann Phong và Nguyễn Việt Hùng


    •  
  • Sự Thật chỉ có Một Nhà Thơ Nguyễn Chí Thiện
    Lời người viết: Người Bạn Trần Phong Vũ đã viết đủ trong “Nghĩ về Nguyễn Chí Thiện” (NV số 8339 ngày 6 Tháng Mười 2008), nhưng Trần huynh chưa đề cập đến những “chung quanh, đằng sau Nguyễn Chí Thiện”, bài nầy vì thế được viết nên. Xin lỗi với quý độc giả nếu phải đọc lại thêm một lần những nội dung về người/việc mà bài viết của Trần Phong Vũ đã nêu ra. Tất cả chỉ do ý hướng muốn nói rõ ra sự việc mà thôi.

    •  
  • Lái Thiêu với người Sài Gòn xưa
    Năm xưa, có bao chàng trai người Minh Hương bỏ tiền ra mua cho được chiếc giường lèo với ước mong cưới được những cô con gái Việt hương sắc ở Lái Thiêu? Không ai biết. Có điều tôi biết chắc là người Sài Gòn xưa mong cuối tuần đi Lái Thiêu đổi gió và ăn trái cây, nhứt là cứ độ từ tháng 5 đến tháng 8, là mùa trái cây ở Lái Thiêu chín rộ.

    •  
  • Lái Thiêu với người Sài Gòn xưa
    Năm xưa, có bao chàng trai người Minh Hương bỏ tiền ra mua cho được chiếc giường lèo với ước mong cưới được những cô con gái Việt hương sắc ở Lái Thiêu? Không ai biết. Có điều tôi biết chắc là người Sài Gòn xưa mong cuối tuần đi Lái Thiêu đổi gió và ăn trái cây, nhứt là cứ độ từ tháng 5 đến tháng 8, là mùa trái cây ở Lái Thiêu chín rộ.

    •  
  • Thơ Hồ Thụy Mỹ Hạnh


    •  
  • Bạn tôi: Thiếu Úy Huệ
    Bên ngoài, trời bắt đầu lạnh. Ðèn Noel trên các nóc nhà cháy sáng. Tiếng nhạc rền dứt khoảng từ chiếc radio cũ kỹ qua cái loa rè rè vì đã rách. Bản nhạc “Ðêm Ðông Lạnh Lẽo” từ một đài phát thanh địa phương trỗi lên. Ðiếu thuốc tôi đốt nửa chừng rồi lại quăng đi. Mùi vị đắng nghét của một gói thuốc cũ lâu ngày hôi mốc như một quãng đời dang dở không trọn vẹn đã đi qua. Như cuộc đời của nó trong đêm Noel lạnh lẽo nầy.

    •  
  • Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
    Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.

    •  
  • Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
    Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!

    •  
  • Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
    Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.

    •  
  • Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
    Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.

    •  
  • Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
    Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.

    •  
  • Cha chặt tay con gái
    Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.

    •  
  • Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
    Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.

    •  
  • Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
    Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.

    •  
  • Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
    Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.

    •  
  • Tê giác còn sót ở Việt Nam
    Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.

    •  
  • Cụ Phạm-Đỗ Thành


    •  
  • Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa


    •  
  • Cụ Bà Trương Thị Cầm


    •  
  • KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa


    •  
  • $350,000 cặp bao tay của Michael Jackson


    •  

Nam Son Tr?n Van Chi

 

Ngày xua c? vào d? cu?i nam, lúc lúa ngoài d?ng v?a n?ng h?t và tr?i b?t d?u hoi se l?nh, thì ? làng quê L?c T?nh xu?t hi?n m?y ngu?i Miên “d?i chi?u Cà Mau trên d?u”, di vào t?ng xóm rao: “Chi?u... hôn! Chi?u... hôn!” Không ai bi?t ai mà h? bán ch?u, T?t tr? l?i thâu ti?n!

Nam nào trúng mùa, m? tôi d?t m?t dôi chi?u Bông và dôi chi?u C? theo kích thu?c và màu s?c riêng do bà ch?n. Bà nói: Ð? “an T?t” v?i ngu?i ta!

H?i dó s?ng du?i quê, nhà ch? dám xài chi?u tr?ng. Sáng nào ng? d?y, m? cung d?n ph?i cu?n chi?u l?i dem c?t trong bu?ng (phòng ng?). Th?nh tho?ng th?y m? dem chi?u ra sông gi?t r?i dem phoi n?ng. Còn chi?u Bông bà d? dành, ch? tr?i khi nhà có khách ho?c có l? l?c.

***

Chi?u có m?t trong m?i gia dình ngu?i Vi?t Nam mình t? lâu l?m r?i.

Chi?c chi?u tuy là v?t vô tri, v?t dùng d? tr?i, dã tr? thành v?t có tâm h?n, di vào trong tâm th?c c?a ngu?i Vi?t Nam chúng ta qua t?c ng? ca dao:

- Bu?n ng? g?p chi?u manh.

- Chi?u bông mà tr?i góc d?n,

Mu?n vô làm bé, bi?t có b?n hay không?

- Giu?ng lèo mà tr?i chi?u mây,

Làm trai hai v? nhu dây bu?c mình.

Và vân vân.

Thu? m?i sanh ra chúng ta dã du?c m? d?t n?m trên chi?c chi?u manh và t? dó chi?c chi?u tr? thành v?t g?n gui g?n bó v?i t?ng c?p v? ch?ng cho d?n ngày rang long tóc b?c.

Chi?u Cà Mau có m?t h?i thu? nào? - Chính xác thì không ai bi?t!

“Chi?u Cà Mau nhu?m màu tuoi th?m,

Công tôi c?c l?m mua n?ng dãi d?u.

Chi?u này tôi ch?ng bán dâu,

Tìm em không g?p...,

Tìm em không g?p, tôi g?i d?u m?i dêm...”

(Vi?n Châu, Ghe chi?u Cà Mau)

Ch? bi?t r?ng, t? khi có m?t, chi?u du?c ngu?i d?i d?t cho nó nhi?u tên g?i khác nhau, tùy theo v?t li?u làm ra chi?u, tùy theo kích thu?c, tùy màu s?c, và tùy theo chi?u dùng vào vi?c gì, vân vân.

Nhu:

Tên chi?u Lác là chi?u dan b?ng s?i lác có nhi?u ? Cà Mau và L?c T?nh. G?i là chi?u Tr?ng là chi?u dan b?ng s?i lác có màu “tr?ng xanh” t? nhiên, không nhu?m màu.

Chi?u Bông là chi?u dan b?ng nh?ng s?i lác t?t, s?i màu tr?ng dan xen k? v?i nh?ng s?i nhu?m màu xanh d?..., t?o nên nh?ng hoa van, bông hoa, hình ?nh... v?i du?ng nét s?c s?o, xài lâu c? 3, 4 nam và d?c bi?t không phai màu. Có lo?i chi?u Bông r? ti?n, là chi?u dan b?ng lác thu?ng, có in lên hình ?nh, bông hoa (thay vì dan xen nh?ng s?i lác nhu?m màu s?n), nên du?ng nét lem nhem, mau bay màu, giá r? và xài không b?n. Các b?c ông bà cha m? ngày xua thu?ng s?m s?a cho c?p v? ch?ng m?i cu?i m?t c?p chi?u Bông có hình dôi chim Loan Phu?ng hay có hai ch? Song H?, nhu u?c mong cho hai tr? s?ng tâm d?u ý h?p (loan phu?ng) ho?c vui v? bên nhau (song h?) tr?n d?i!

Chi?u Mây là chi?u dan b?ng dây mây ch? nh? - m?n nhu s?i lác. Còn chi?u Gon là chi?u d?t b?ng m?t lo?i lá gon (thu?ng dùng dan chi?u, dan bu?m, dan bao...) ? ngoài B?c.

- “? ? dâu bán chi?u gon

Ch?ng hay chi?u ?y h?t hay còn

Xuân xanh nay du?c ch?ng bao n?

Ðã có ch?ng chua du?c m?y con.”

- “Tôi ? Tây H? bán chi?u gon

Can chi ông h?i h?t hay còn

Xuân xanh nay du?c trang tròn l?

Ch?ng còn chua có, có chi con.”

(Giai tho?i Nguy?n Th? L? và Nguy?n Trãi)

Chi?u Manh (Bu?n ng? g?p chi?u manh), là chi?u cu và dã rách, thu? xua ngu?i nhà nghèo thu?ng dùng tr?i an com, tr?i trên d?t, tr?i võng cho em bé, ho?c tr?i giu?ng cho ngu?i b?nh ngu?i sanh d?, vân vân. Nay chi?u manh là chi?u d?t kh? nh?, c?: 60cmx80cm.

Chi?u C? là chi?u nh? mà dài, kh? ch?ng 0, m50x1m80, ch? dùng d? tr?i bàn th?, ho?c dùng d?n c? cúng trong các l? nghi gia dình và chùa dình mi?u. Chi?u c? cung dùng tr?i trên chi?u Bông d? d?n c? dãi khách trong nh?ng b?a ti?c sang tr?ng. Ngày xua, nhà có ti?n, trong các có l? l?c ch? nhà dem nh?ng chi?c chi?u Bông d?p nh?t, v?i chi?c chi?u c? t?t nh?t tr?i ra, m?i nh?ng ngu?i l?n tu?i, ngu?i có ch?c s?c trong làng ng?i lên d? an u?ng, nói chuy?n v?i nhau trông oai quy?n.

 

Chi?u Cà Mau: t? d?i thu?ng d?n chi?u tân hôn

 

Cà Mau nguyên là lãnh th? c?a ngu?i Phù Nam, sau dó thu?c Th?y Chân L?p, vuong qu?c Cao Miên. Cu?i th? k? 17, M?c C?u du?c Chúa Nguy?n cho d?n ? vùng Hà Tiên t?p h?p dám quân ph?n Thanh ph?c Minh cùng luu dân l?p nên 7 xã trong dó có Cà Mau. Tên Cà Mau do ti?ng Miên là “Tuk-Khmâu” nghia là vùng nu?c den.

Cà Mau là x? d?m l?y ng?p nu?c, có nhi?u b?i lát m?c t? nhiên và hoang dã. Nên thu? xua có câu ca dao: Cà Mau là x? quê mùa/Mu?i b?ng gà mái, c?p tùa b?ng trâu.

Th? r?i t? nh?ng c?ng lác, ai dó d?t nên nh?ng chi?c chi?u dùng d? xài trong gia dình ho?c g?i cho con cháu nhu là món quà Cà Mau. Theo th?i gian, chi?u theo ghe thuong h? lên t?n Sài Gòn, chi?u cung di kh?p vùng L?c t?nh r?i rong ru?i kh?p các n?o du?ng d?t nu?c. Và chi?u d? ph?n trong d?i s?ng thu?ng c?a t?ng gia dình ngu?i mình m?t cách l?ng l? nhu bao v?t d?ng khác trong nhà.

 

Cho t?i khi bài ca v?ng c? “Tình anh bán chi?u” c?a so?n gi? Vi?n Châu du?c ngh? si Út Trà Ôn thâu vào dia hát máy, thì “chi?u Cà Mau” dã th?t di vào tâm tu tình c?m và dánh d?ng hàng tri?u con tim ngu?i mình.

So?n gi? Vi?n Châu dã nâng chi?c chi?u d?i thu?ng thành “dôi chi?u bông b? dài 2 thu?c”, t?c là chi?u Tân Hôn, “thiêng liêng”!

L?i ca Út Trà Ôn dã dua m?i tình c?a anh bán chi?u “v?i cô gái m? mi?u trên vàm sông Ngã B?y” t? d?t C?n Tho, lên Sài Gòn, vào t?n Ð?ng Tháp, B?c Liêu, R?ch Giá, M? Tho, Vinh Long, Ð?ng Nai... ra t?n mi?n Trung xa xôi noi mà nhi?u ngu?i chua h? bi?t Cà Mau!

Và chi?u Cà Mau t? dó dã tr? thành huy?n tho?i.

“Cô dã d?t dôi chi?u bông b? dài hai thu?c,

Có l? d? di?m tô ? ch?n loan phòng.

Hôm nay cô dã quên tôi d? c?t bu?c theo ch?ng.

Cô oi, dôi chi?u này t? tay tôi d?t l?y,

Tôi dã l?a t?ng c?ng lác, s?i gai...”

Chi?c chi?u Bông Tân Hôn v?i dôi Loan Phu?ng t? lâu nhu là nhân ch?ng cho bao m?i tình trai gái, khác nào ông To bà Nguy?t xe duyên n?ng th?m cho cho dôi tr? cho d?n ngày rang long tóc b?c. N?u có c?p v? ch?ng nào dó mà an ? v?i nhau “chua rách chi?c chi?u” mà thôi nhau, thì l?i t?i bà mai tr?i chi?u dêm tân hôn, ch? nào t?i chi?u Tân Hôn!

“Ghe chi?u Cà Mau dã c?m sào trên b? kinh Ngã B?y

Sao cô gái nam xua ch?ng th?y ra... chào.

C?a vu?n cô dã khóa kín t? hôm nào.

Tôi dã vác dôi chi?u bông t? du?i ghe lên xóm R?y, chi?c áo nhu?m bùn dã l?m t?m gi?t m? hôi.

Nhà c?a cô sau tru?c v?ng tanh, trong gió l?nh chi?u dông, b?ng có ai d?o lên ti?ng nguy?t c?m, nhu gieo vào lòng tôi m?t n?i bu?n thê th?m...”

 

Chi?u Cà Mau xua và nay

 

M?i b?n theo chân hai ngu?i ngh? si tài hoa Vi?n Châu và Út Trà Ôn, chúng ta v? tham Cà Mau, quê huong chi?c chi?u.

Cà Mau cách Sài Gòn 380 km du?ng b?.

T? Cà Mau b?n có th? di d?n kh?p vùng d?ng b?ng sông C?u Long, d?n Sài Gòn d? dàng nh? các sông l?n ? Cà Mau nhu sông B?y Háp, sông Gành Hào, sông Ð?c, sông Tr?m...

Du?i th?i Vi?t Nam C?ng Hòa, t?nh An Xuyên du?c thành l?p trên co s? t?nh Cà Mau cu, là m?t trong 22 t?nh c?a Nam Ph?n b?y gi?, theo S?c l?nh 143-NV ngày 22 tháng 10 nam 1956. Theo dó t?nh An Xuyên g?m 6 qu?n: Qu?n Qu?n Long, Qu?n Cái Nu?c, Qu?n Ð?m Doi, Qu?n Th?i Bình, Qu?n Nam Can và Qu?n Sông Ông Ð?c, t?nh l? là Qu?n Long, v?i dân s? tính d?n nam 1971 là 279.113 ngu?i.

Tên An Xuyên chính là tên c?a làng An Xuyên, m?t làng s? t?i tru?c kia thu?c t?ng Qu?n Long.

Tháng 2 nam 1976 t?nh An Xuyên và m?t ph?n t?nh B?c Liêu h?p nh?t thành t?nh Minh H?i, d?n nam 1997, Minh H?i du?c tách thành hai t?nh B?c Liêu và Cà Mau, Khi dó t?nh Cà Mau m?i ch? có t?ng c?ng 6 huy?n: Th?i Bình, Ng?c Hi?n, Tr?n Van Th?i, Cái Nu?c, H?ng Dân và U Minh.

Nay t?nh Cà Mau g?m 1 thành ph? và 8 huy?n là: thành ph? Cà Mau, Huy?n Ð?m Doi, Huy?n Ng?c Hi?n, Huy?n Cái Nu?c, Huy?n Tr?n Van Th?i, Huy?n U Minh, Huy?n Th?i Bình, Huy?n Nam Can, Huy?n Phú Tân.

Cà Mau là t?nh ven bi?n ? c?c nam c?a Vi?t Nam, phía B?c giáp t?nh Kiên Giang, phía Ðông giáp t?nh B?c Liêu; b? phía Tây giáp v?nh Thái Lan dài 145 km, b? phía Ðông giáp bi?n Ðông H?i dài 104 km. Cà Mau có h?i c?ng Nam Can t? dây có th? t?i vùng Singapore, Indonesia, Malaysia.

Cà Mau v?i nh?ng con sông có tên t?i nay nghe xa l? nhu: Sông B?y Háp d? ra bi?n Tây dài hon 50 km; Sông C?a L?n dài 58 km; Sông Ông Ð?c dài hon 60 km; Sông Cái Tàu dài 43 km; Sông Tr?m t? Cái Tàu d? v? Kiên Giang dài 36 km; Sông Ð?m Cùng dài kho?ng 36 km; Sông B?ch Nguu ch?y qua d?a ph?n Cà Mau 30 km; Sông Gành Hào dài 45 km t? trung tâm Cà Mau d? ra bi?n Ðông.

Cà Mau d?a th? là vùng ng?p nu?c, t? lâu có nhi?u d?m lác hoang dã mênh mông. Có l? do dó mà Cà Mau s?m phát tri?n ngh? d?t chi?u v?i ngu?n nguyên li?u s?n có t?i d?a phuong. Chi?u ? Cà Mau n?i ti?ng t? lâu là: chi?u Tân Duy?t Ð?m Doi, chi?u Tân L?c Th?i Bình... nhung n?i ti?ng nh?t v?n là chi?u Tân Thành Cà Mau.

Theo ngu?i d?a phuong thì “cái ngh? d?t chi?u dã có ngu?n g?c t? mi?n Ngoài, truy?n vào mi?n d?t n?y kho?ng t? th? k? 15, d?i vua Lê Thánh Tôn chi?n th?ng Chiêm Thành”. T? dó chi?u Cà Mau s?m có m?t kh?p Nam k? L?c t?nh hàng m?y tram nam, và gi? dây t?i Cà Mau còn có nhi?u gia dình theo ngh? d?t chi?u trên 60 nam!

Tr?i qua bao thang tr?m c?a l?ch s? cùng v?i s? phát tri?n các lo?i chi?u ni lông nh?p c?ng bên Tàu, nhung chi?u Cà Mau v?n b?n b? t?n t?i và phát tri?n theo cách c?a mình. B?i chi?u Cà Mau dày, lâu bay màu, n?m êm, gi? k? xài du?c 3, 4 nam.

V? Tân Thành Cà Mau m?i th?yr?ng d? làm ra nh?ng t?m chi?u tuy son so nhung công lao th?t v?t v? bi?t là du?ng nào. B?ng nh?ng c?ng lác, s?i gai và v?i bao công lao c?a ngu?i th? nhu?m, th? d?t m?i cho ra nh?ng chi?c chi?u có nhi?u màu s?c và nhi?u kích thu?c khác nhau.

Nguyên li?u chánh d? d?t chi?u là cây lác, b? s?i và ph?m màu. Lác tuoi dem v? nhà ph?i c?o v?, ch? m?i c?ng làm 3 r?i dem phoi n?ng ch?ng ba ngày. C?ng lác khô se nh? l?i có màu “tr?ng xanh”. Sau dó ngu?i ta dem nhu?m màu, thu?ng nhu?m có 3 màu chánh là: d?, vàng và màu xanh con két.

D?ng c? làm chi?u g?m có: Khung c?i, cây d?p lác, cây chùi d? dua lác vào khung. M?t cái bàn quay b? thành s?i trân gai d? m?c t?ng s?i lác theo kho?ng cách d?u vào khung c?i.

D?t chi?u ph?i có hai ngu?i. Ngu?i ng?i trên làm d?ng tác d?p cây không d? nh?ng c?ng lác sát vào nhau quá. Ngu?i ng?i du?i dùng cây chùi c?p t?ng c?ng lác vào cây chùi d? dua vào khung trân gai.

Chi?u cà Mau d?t có nhi?u kh?, nhu: “kh? chi?c” r?ng 1,2m x dài 1,8m, “kh? dôi” r?ng 1,m6x dài 1,m8. Còn lo?i chi?u nh?, chi?u manh, c? 80cmx60cm. Ð?c bi?t là chi?u bông, chi?u tân hôn dài t?i 2m.

Cà Mau không ch? d?c bi?t “d?t nên dôi chi?u bông có chi?u dài hai thu?c, d? di?m tô noi ch?n loan phòng” mà còn d?t nh?ng dôi chi?u thu?ng, h?p v?i túi ti?n c?a nh?ng gia dình bình dân, lao d?ng nghèo.

 

T?i sao ai cung ua dùng và thích chi?u Cà Mau?

B?i chi?u Cà Mau d?t dày (n?ng ch?ng 3 kg) n?m êm lung hon so v?i chi?u c?a các d?a phuong khác. N?m trên chi?u Cà Mau b?n s? c?m du?c cái “mát ru?i” khi tr?i nóng b?c, và s? c?m th?y “?m áp” khi tr?i mua sa gió l?nh. N?m chi?u Cà Mau b?n còn s? ng?i th?y mùi thom dìu d?u t? cây lác s?i dai, mùi huong d?ng c? n?i Cà Mau, tuy?t v?i!

B?i ngh? thu?t nhu?m lác c?a ngu?i th? nhu?m chi?u Cà Mau d?c bi?t, làm nên nh?ng chi?u bông da d?ng v?a d?p v?a không phai, làm nên thuong hi?u chi?u Cà Mau t?i nay.

N?u nhu ngày xua “Chi?u Cà Mau nhu?m màu tuoi th?m...” thì nay chi?u Cà Mau bi?t k?t h?p nhu?m - d?t t?o ra chi?u Bông có ch?, có hoa van, có hình minh h?a v?i nhi?u chi ti?t b?t m?t, trang trí r?t tinh x?o hon xua nhi?u l?m.

Và n?u xua ghe chi?u Cà Mau ch? “c?m sào trên dòng kênh Ngã B?y” thì ngày nay chi?u Cà Mau theo ghe tàu, quá giang xe dò, thâm chí còn ng?i máy bay di t? Nam ra B?c và còn ra c? ngo?i qu?c n?a...

***

“H?i ôi, con sông Ph?ng Nghi?p nó ch?y ra b?y ngã,

Mà sao l? c?a tôi nó cung lai láng muôn dòng.

Có ai hi?u du?c t?m lòng c?a tôi

v?i cô gái m? mi?u trên kinh Ngã B?y.

Sông sâu bên l?, bên b?i,

tình anh bán chi?u tr?n d?i không phai.”

Làm ngh? d?t chi?u không giàu, ch? ki?m du?c d? mi?ng com, t?m áo và d? nuôi s?ng mình, nhung mà vui..., nhu ngu?i con gái d?t chi?u Cà Mau tâm s?.

Và vì b?i không ph?i d?m mua dãi n?ng nên con gái d?t chi?u Cà Mau n?i ti?ng là xinh d?p, d?c bi?t “tr?ng tr?o nguyên so” nhu chi?u Cà Mau. Th?t d? thuong!

D? thuong nên mãi mãi “Tình anh bán chi?u tr?n d?i không phai”!...

Little Saigon, ngày 31 tháng 8 nam 2008

tranvannamson@gmail.com

 

Trân tr?ng gi?i thi?u hai tác ph?m m?i và d?c s?c c?a Nam Son Tr?n Van Chi

1- Nhân V?t Mi?n Nam, M?t Th?i Vang Bóng, Van M?i xu?t b?n nam 2008, giá $17 USD

2- Món Ngon Mi?n Nam Xua Và Nay, Van M?i xu?t b?n nam 2008, giá $14 USD

Xin h?i:

- T?i front desk báo Ngu?i Vi?t, trong ngày và gi? làm vi?c.

- ? xa xin liên l?c v?i tác gi?: (310) 516-8234

ho?c: tranvannamson@gmail.com
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here