Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Rong chơi trong Mùa Hè
Nếu bạn thích một dịp nghỉ Hè ngắn hạn độ một tuần lễ thôi và bạn lại là người thích văn chương sách vở, kịch, ca vũ, thì chúng tôi xin giới thiệu bạn đến Portland, và Ashland thuộc tiểu bang Oregon.
- Lễ Vu Lan với dân tộc Việt
Lễ Vu Lan với người Việt còn gọi là Tết Trung Nguyên nhằm vào ngày rằm Tháng Bẩy Âm lịch. Tinh thần của ngày lễ này là “xá tội vong nhân”. Người ta tin rằng vào ngày này bao nhiêu tội nhân ở dưới âm phủ đều được tha tội. Cho nên ở trên dương thế mọi gia đình đều làm cỗ bàn cúng gia tiên, đốt vàng mã. Nhiều gia đình có người thân mới mất còn mời tăng ni tới làm chay tụng kinh cầu siêu thoát cho người mới mất đồng thời cũng cúng “cô hồn các đảng” qua việc cúng “cháo thí” để cầu cho cha mẹ được bình an, hưởng phúc.
- Lễ Vu Lan với dân tộc Việt
Lễ Vu Lan với người Việt còn gọi là Tết Trung Nguyên nhằm vào ngày rằm Tháng Bẩy Âm lịch. Tinh thần của ngày lễ này là “xá tội vong nhân”. Người ta tin rằng vào ngày này bao nhiêu tội nhân ở dưới âm phủ đều được tha tội. Cho nên ở trên dương thế mọi gia đình đều làm cỗ bàn cúng gia tiên, đốt vàng mã. Nhiều gia đình có người thân mới mất còn mời tăng ni tới làm chay tụng kinh cầu siêu thoát cho người mới mất đồng thời cũng cúng “cô hồn các đảng” qua việc cúng “cháo thí” để cầu cho cha mẹ được bình an, hưởng phúc.
- Cúng Cô Hồn Tháng Bảy – Xưa và Nay
Vu Lan hay còn gọi là Tết Trung Nguyên (vì rơi vào ngày Rằm Tháng Bảy Âm Lịch) là một trong những ngày lễ chính của Phật Giáo, còn được hiểu là Lễ Báo Hiếu.
- Cúng Cô Hồn Tháng Bảy – Xưa và Nay
Vu Lan hay còn gọi là Tết Trung Nguyên (vì rơi vào ngày Rằm Tháng Bảy Âm Lịch) là một trong những ngày lễ chính của Phật Giáo, còn được hiểu là Lễ Báo Hiếu.
- Mùa Vu Lan đọc “Bông Hồng Cài Áo*”
Ðể ghi nhớ công ơn sinh thành của cha mẹ, người Tây phương có hai ngày lễ. Ngày của Mẹ (Mother's Day) vào ngày 11 Tháng Năm, Ngày của Cha (Father's Day) vào ngày 15 Tháng Sáu. Chúng ta không có ngày riêng nào để nhớ ơn cha mẹ, mà có cả một mùa vào Tháng Bảy Âm Lịch hàng năm. Mùa Vu Lan, cũng là Mùa Báo Hiếu.
- Một Bông Hồng Cho Mẹ, Một Lon Bia Cho Bố
Khác với mọi lần, chiều qua tôi đã nhìn vào kiếng chiếu hậu để xem Mẹ có còn đứng ở đó hay không. Dưới ánh đèn điện mờ ảo, bà vẫn tì tay vịn lan can ở mái hiên, mắt hướng theo chiếc xe đang hòa tan trong bóng đêm, không thể thấy tôi đang nhìn lại trên kiếng chiếu hậu. Tôi bỗng nghĩ đến một ngày kia, chắc không xa, hình bóng đó sẽ không còn trên thế gian. Một khi đấng sinh thành đã mất, bao nhiêu lời thương mến chỉ sẽ dành cho khoảng không.
- Một Bông Hồng Cho Mẹ, Một Lon Bia Cho Bố
Khác với mọi lần, chiều qua tôi đã nhìn vào kiếng chiếu hậu để xem Mẹ có còn đứng ở đó hay không. Dưới ánh đèn điện mờ ảo, bà vẫn tì tay vịn lan can ở mái hiên, mắt hướng theo chiếc xe đang hòa tan trong bóng đêm, không thể thấy tôi đang nhìn lại trên kiếng chiếu hậu. Tôi bỗng nghĩ đến một ngày kia, chắc không xa, hình bóng đó sẽ không còn trên thế gian. Một khi đấng sinh thành đã mất, bao nhiêu lời thương mến chỉ sẽ dành cho khoảng không.
- Người gốc Á Châu mang hai sắc tộc có rủi ro rối loạn tâm lý tăng gấp đôi
Theo một nghiên cứu do trường University of California, Davis (UC Davis), thực hiện, được công bố hôm Chủ Nhật, 17 tháng Tám, người Mỹ da trắng lai Trung Quốc, lai Nhật bản, lai Phillippines hoặc lai Việt Nam có rủi ro cao gấp đôi những người Mỹ thuần gốc Á Châu về các bệnh liên quan đến rối loạn tâm lý.
- Người gốc Á Châu mang hai sắc tộc có rủi ro rối loạn tâm lý tăng gấp đôi
Theo một nghiên cứu do trường University of California, Davis (UC Davis), thực hiện, được công bố hôm Chủ Nhật, 17 tháng Tám, người Mỹ da trắng lai Trung Quốc, lai Nhật bản, lai Phillippines hoặc lai Việt Nam có rủi ro cao gấp đôi những người Mỹ thuần gốc Á Châu về các bệnh liên quan đến rối loạn tâm lý.
- Chọn xe: loại nào mất giá ít nhất?
Giá bán lẻ xe cũ thông thường cao hơn “giá trị còn lại” của xe khoảng 15%. Thí dụ, chiếc Nissan Rogue mới tinh có giá $20,000, sau 3 năm sử dụng có giá trị còn lại khoảng 56.4%, tức là $11,280. Vậy giá thị trường bán lẻ của xe lúc đó sẽ là $12,972.
- Chọn xe: loại nào mất giá ít nhất?
Giá bán lẻ xe cũ thông thường cao hơn “giá trị còn lại” của xe khoảng 15%. Thí dụ, chiếc Nissan Rogue mới tinh có giá $20,000, sau 3 năm sử dụng có giá trị còn lại khoảng 56.4%, tức là $11,280. Vậy giá thị trường bán lẻ của xe lúc đó sẽ là $12,972.
- Trẻ con và chứng mập phì
Trẻ con ở Mỹ hiện nay đang bắt đầu lâm vào tình trạng cân quá nặng như người lớn và chứng bệnh mập phì này được xem là một trong những loại bệnh thông thường và có khuynh hướng lan tràn trong thế kỷ 21.
- Biết Có Nên chăng?
Trên báo mới có một mẩu tin nhỏ nói rằng, cái nhà ông Bác Sĩ Tử Thần Kervokian, nộp đơn xin tại ngoại sau khi đã ở tù 7 năm. Ông lấy lý do hồi này ông đã già nua, lại còn bệnh tật rầm rề nên xin được phép ra khỏi tù để chờ chết. Nhưng bị bác đơn.
- Bên mẹ, cha là cái bóng mờ nhạt?
Sáng nay như thường lệ, sau khi tắm xong, dùng ít lotion bôi lên mình, tôi mới nhận ra trên thân thể mình có một thứ quá vô dụng, tôi xin nói thật nhanh để các bạn đừng suy đoán sai lệch- đó là hai cái vú của tôi, hai cái vú đàn ông! Nghĩ như vậy, tôi làm được gì thì làm với thiên chức của một người cha trong gia đình, nhưng tôi không còn tị nạnh hay so sánh gì với vai trò và hình ảnh của người mẹ, và bỗng dưng tôi nhớ đến mẹ tôi, dù sao thì tôi cũng thương mẹ hơn cha nhiều lần!
- Tự bảo vệ mạng sống
Nếu một hôm nào đó bạn phải ở lại làm việc trễ và ra về sau những bạn đồng nghiệp khác. Bạn mệt mỏi lê gót đi ngang qua những phòng làm việc vắng người và những hành lang trống không còn ai ở đó nữa. Sau khi đưa tay bấm nút thang máy chờ đi xuống, bạn đang lúi húi mở ví tìm chìa khóa xe thì cửa thang máy đột nhiên mở ra và bạn trông thấy một người lạ mặt đứng ở trong thang máy.
- Nghề y tá đang và sẽ còn "hot" nhất - Kỳ 1
Y tá là một trong năm nghề sẽ tăng trưởng mạnh, tạo thêm nhiều việc làm mới nhất ở Hoa Kỳ trong thập niên 2006-2016.
- Nghề y tá đang và sẽ còn "hot" nhất - Kỳ 1
Y tá là một trong năm nghề sẽ tăng trưởng mạnh, tạo thêm nhiều việc làm mới nhất ở Hoa Kỳ trong thập niên 2006-2016.
- Cha mẹ thời nay
Từ tấm lòng của những bậc cha mẹ “bên ướt mẹ nằm, bên ráo con lăn”, từ những tình cảm thiêng liêng “con ho ngực mẹ tan tành”, nay cuộc đời dời đổi phi lý ra sao để ngày nay có cảnh cha chở con đi đón khách, mẹ đẩy vai con xô vào ổ điếm, mất hết lương tri, bỏ hết tình cảm, còn thua loài thú vật.
- "Share" Phòng
Báo Time kỳ này có kể chuyện "share" phòng tại những thành phố lớn, chẳng hạn như New York, Las Vegas hoặc San Jose, nơi mà đất chật người đông, một tấc đất là một tấc vàng.
- Nghề y tá đang và sẽ còn "hot" nhất - Kỳ 2
Suốt thập niên qua, y tá là một trong hai nghề nằm trong danh sách “Schedule A” của Bộ Lao Động (danh sách những nghề mà nước Mỹ đang thiếu nhân lực trầm trọng). Nếu một người nước ngoài theo đuổi những nghề nằm trong danh sách này, họ có thể trực tiếp xin thẻ xanh mà không cần làm thủ tục xin giấy phép lao động và visa làm việc. Có thể nói y tá là nghề mà Hoa Kỳ luôn sẵn sàng chào đón, cho phép định cư dài hạn mà không bị các hạn chế về quota nhập cư.
- Nghề y tá đang và sẽ còn "hot" nhất - Kỳ 2
Suốt thập niên qua, y tá là một trong hai nghề nằm trong danh sách “Schedule A” của Bộ Lao Động (danh sách những nghề mà nước Mỹ đang thiếu nhân lực trầm trọng). Nếu một người nước ngoài theo đuổi những nghề nằm trong danh sách này, họ có thể trực tiếp xin thẻ xanh mà không cần làm thủ tục xin giấy phép lao động và visa làm việc. Có thể nói y tá là nghề mà Hoa Kỳ luôn sẵn sàng chào đón, cho phép định cư dài hạn mà không bị các hạn chế về quota nhập cư.
- Tiết kiệm được tiền đi chợ
Tình trạng suy thoái kinh tế hiện nay khiến vật giá leo thang cho nên nhiều gia đình với lợi tức khiêm nhường đang tìm cách tiết kiệm bằng nhiều phương cách khác nhau mà trong đó việc sử dụng phiếu giảm giá (coupons) khi đi chợ là một.
- Những loại xe nào tốn tiền sửa chữa, bảo trì ít nhất?
Sở hữu một chiếc xe không chỉ tốn chi phí mua xe. Bạn còn phải tính đến lãi suất vay tiền, phí tổn khấu hao, xăng dầu, và, cuối cùng, một khoản không nhỏ, là chi phí sửa chữa và bảo trì.
- Những loại xe nào tốn tiền sửa chữa, bảo trì ít nhất?
Sở hữu một chiếc xe không chỉ tốn chi phí mua xe. Bạn còn phải tính đến lãi suất vay tiền, phí tổn khấu hao, xăng dầu, và, cuối cùng, một khoản không nhỏ, là chi phí sửa chữa và bảo trì.
- Khách hàng với lợi tức thấp có thể xin giảm tiền điện
Công ty điện Southern California Edison (SCE) đang kêu gọi khách hàng đủ tiêu chuẩn lợi tức thấp hãy tận dụng chương trình giảm giá 20% cho hóa đơn điện, một thông cáo báo chí của công ty cho biết như vậy.
- Khách hàng với lợi tức thấp có thể xin giảm tiền điện
Công ty điện Southern California Edison (SCE) đang kêu gọi khách hàng đủ tiêu chuẩn lợi tức thấp hãy tận dụng chương trình giảm giá 20% cho hóa đơn điện, một thông cáo báo chí của công ty cho biết như vậy.
- Làm sao để bớt mệt mỏi
Nếu bạn tìm thấy mình ngủ gục khi đang ngồi trong phòng họp ở sở làm để xem ông xếp chiếu slideshow về một công trình mới, hay đang ở trong lớp học mà ngáp vắn, ngáp dài, thì bạn phải biết rằng có nhiều lý do dẫn đến việc này. Có thể đó là vì bạn lo nghĩ về kỳ thi sắp đến. Cũng có thể vì ly cà phê đen hay ly nước trà đậm uống sau bữa ăn tối làm bạn trằn trọc suốt đêm. Nhưng có thể cũng vì buổi thuyết trình về lịch sử thuế khóa của công ty quá nhàm chán.
- Bốn Điều Ngu
Ở đời có bốn điều ngu, Làm mai, lãnh nợ, gác cu, cầm chầu.
- Mưu đồ bất lương trên Internet
Hệ thống Internet là con dao hai lưỡi, nó vừa cung cấp cho chúng ta những thông tin hữu ích nhưng đồng thời là nơi mà những kẻ lường gạt lợi dụng để thực hiện những mưu đồ bất chánh của chúng. Một bài viết của ký giả Lynn Brenner trên tuần san Parade của tờ OC Register cảnh giác và hướng dẫn chúng ta đề phòng những vụ làm ăn phi pháp này. Xin lược dịch để gởi đến quí độc giả sau đây.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
- $350,000 cặp bao tay của Michael Jackson
|
Ng?c Thu t?ng h?p
Trong khoa h?c d? báo v? thiên nhiên, khoa h?c và k? thu?t th? k? 21 v?n “bó tay” chua t́m du?c nh?ng kh? nang d? báo chính xác v? th?i gian, d? l?n và d?a di?m nào d?ng d?t s? x?y ra. Băo l?n hay ho?t d?ng c?a núi l?a cung nhu lu l?t con ngu?i cung dă ph?n nào d? báo và ch? d?ng pḥng tránh du?c nhung d? báo d?ng d?t v?n c̣n chua xác d?nh du?c. Hi?n nay con ngu?i ch? có th? d? báo dài h?n d?ng d?t b?ng cách xây d?ng b?n d? phân vùng. Qua b?n d? này, cho chúng ta bi?t vùng nào có th? d? x?y ra d?ng d?t nh?t ho?c t?n s? d?ng d?t và n?u d?ng d?t x?y ra th́ kho?ng bao nhiêu d? richte. Nhung chua có qu?c gia nào có th? d? báo ng?n h?n và chính xác c?a d?ng d?t. Bao gi? có th? có khoa h?c d? báo chính xác v? d?ng d?t, dây là m?t câu h?i l?n cho khoa h?c c?a tuong lai.
Nguyên nhân c?a d?ng d?t - trái d?t luôn v?n d?ng
Không k? nh?ng d?ng d?t có cu?ng d? th?p x?y ra mà con ngu?i không nh?n ra du?c, d?ng d?t là m?t hi?n tu?ng c?a t? nhiên thu?ng mang d?n nguy hi?m, hon th? n?a c̣n là th?m h?a d?i v?i d?i s?ng xă h?i và con ngu?i. Chính v́ v?y, d?ng d?t dă du?c con ngu?i chú ư nghiên c?u t? xa xua, tru?c tây l?ch ngu?i Trung Qu?c gi?i thích v? d?ng d?t là do “khí duong nén không thoát ra du?c, khí âm b? nén không b?c ra du?c, th? là sinh ra d?ng d?t” và cho r?ng âm duong là hai cái “khí”, hai d?ng l?c c?a thiên nhiên. Ngày nay khoa h?c dă nh?n th?y d?ng d?t thu?ng phát sinh trong nh?ng vùng không b?n c?a v? trái d?t. Nguyên nhân c?a nó là do nh?ng chuy?n d?ng bên trong ḷng trái d?t. Khi b? ph?n nào dó bên trong v? trái d?t, do các l?c xung quanh tang d?n t?i b? v?n cong cho d?n lúc không ch?u du?c n?a th́ x?y ra d?ng d?t. Sóng ch?n d?ng chuy?n d?n m?t d?t, m?t d?t s? b? rung d?ng, khi nghiêm tr?ng có th? d?n t?i tai h?a trên m?t vùng r?ng l?n. Nhi?u d?ng d?t không gây thi?t h?i nào c?. Nhung cung có nh?ng d?ng d?t r?t l?n, làm s?p d? c? khu ph? ho?c khu công nghi?p và gây nhi?u thi?t m?ng, dôi khi d?ng d?t x?y ra ? trong ḷng d?i duong gây nên sóng th?n.
Đ?ng d?t x?y ra hàng ngày trên d?a c?u
Theo C?c Đi?u Tra Đ?a Ch?t Hoa K? (U.S. Geological Survey, USGS) Đ?ng d?t h?u nhu x?y ra h?ng ngày trên trái d?t, do ? m?c d? nh? nên thu?ng không gây ra thi?t h?i. Đ?ng d?t l?n có th? gây thi?t h?i tr?m tr?ng và gây t? vong b?ng nhi?u cách. Đ?ng d?t có th? gây ra d?t l?, d?t n?t, sóng th?n, nu?c tri?u gi?, v? dê... Có th? nói d?ng d?t y?u x?y ra ? m?i noi trên d?a c?u, v́ ḷng d?t không lúc nào yên tinh. Tuy nhiên d?ng d?t m?nh có kh? nang gây thi?t h?i ch? t?p trung trong nh?ng d?i nh?t d?nh. Đó là nh?ng d?i phân cách các d?a kh?i dang v?n d?ng tuong d?i v?i nhau. Nói khác di, nguy co d?ng d?t khác nhau d?i v?i các vùng khác nhau. Và di?u này cung dúng d?i v?i nguy co sóng th?n, b?i v́ sóng th?n phát sinh là do nh?ng d?ng d?t m?nh trên bi?n và d?i duong. Sóng th?n có th? phá h?y nh?ng khu v?c r?ng l?n ven bi?n. Tuy nhiên, trong h?u h?t các tr?n d?ng d?t, s? chuy?n d?ng c?a m?t d?t gây ra nhi?u thi?t h?i nh?t.
Phân lo?i cu?ng d? c?a d?ng d?t
Có nhi?u cách ghi nh?n v? d? m?nh c?a d?ng d?t, khi nghiên c?u d?c trung c?a t?ng tr?n d?ng d?t và nh?t là khi ph?i so sánh các d?ng d?t x?y ra ? các vùng khác nhau, các nhà d?a ch?n ph?i t́m m?t don v? do d?ng d?t. Đon v? do này ch? ph? thu?c vào nang lu?ng ban d?u gi?i t?a t?i ch?n tiêu, mà không ph? thu?c tác d?ng c?a d?ng d?t t?i m?i di?m ghi nh?n. Nam 1935, C.F.Richter, nhà d?a ch?n Hoa K? dă dua ra don v? nhu v?y và g?i là d? l?n hay c̣n g?i là d? Richter. Ngày nay các nhà d?a ch?n s? d?ng thang d? Richter d? xác d?nh d?ng d?t v? d? l?n.
V́ sao không th? d? báo chính xác du?c d?ng d?t
D? báo d?ng d?t du?c xem là m?t vi?c khó khan, n?u du?c d? báo s?m ? nh?ng vùng b? de d?a, chúng ta có th? gi?m du?c dáng k? nh?ng thi?t h?i. Các nhà khoa h?c không th? ch? ra th?i di?m m?t d?t găy b?t d?u trong vài ngày, vài tháng ho?c th?m chí hàng nam tru?c khi s? ki?n x?y ra. Theo H?c Vi?n Nghiên C?u Đ?ng Đ?t, Đ?i H?c Tokyo, Nh?t B?n, nguyên nhân ch? y?u c?a d?ng d?t là do s? d?ch chuy?n các m?ng th?ch quy?n ho?c s? trôi tru?t các m?ng dó theo các d?t găy ki?n t?o. Mu?n d? báo du?c d?ng d?t, c?n bi?t khi nào l?p th?ch quy?n chuy?n d?ng. Tuy nhiên, các l?p th?ch quy?n h?u nhu không b? bi?n d?ng tru?c khi chuy?n d?ng, do dó khó có th? dua ra d? báo chính xác.
Có m?t s? nhà khoa h?c cho r?ng có th? d? báo d?ng d?t thông qua hành vi c?a loài v?t, ho?c qua các hi?n tu?ng t? nhiên nhu di?u ki?n th?i ti?t, các dám mây h́nh d?ng b?t thu?ng hay s? chuy?n d?ng c?a nu?c ng?m. Tuy nhiên, nh?ng lư thuy?t dó v?n c̣n thi?u co s? khoa h?c v?ng ch?c và không dáng tin c?y.
Nhung li?u có th? d? báo s?m trong th?i gian r?t ng?n?
Đ?ng d?t ph? bi?n ? Nh?t B?n chi?m kho?ng 20% t?ng s? các tr?n d?ng d?t có d? m?nh t? 6 d? Richter tr? lên trên th? gi?i. Các khoa h?c gia Nh?t B?n v?a cho ra m?t h? th?ng báo d?ng d?ng d?t m?i nh?t chua t?ng du?c áp d?ng trên th? gi?i. H? th?ng này s? giúp ngu?i dân d?t nu?c v?n ph?i h?ng ch?u nhi?u tr?n d?ng d?t có th? có du?c m?t kho?ng th?i gian ng?n vài giây d? th?c hi?n các bi?n pháp b?o v? an toàn tru?c khi d?ng d?t x?y ra. H? th?ng báo d?ng này ho?t d?ng d?a theo k?t qu? do d?c và phân tích t? 1000 máy do d?a ch?n du?c d?t trên kh?p d?t nu?c. Trong tru?ng h?p d?ng d?t m?nh có th? khi?n d? tu?ng hay v? c?a s?, h? th?ng s? nhanh chóng báo d?ng d?n t?t c? m?i ngu?i qua tivi và radio. Ngu?i dân s? có du?c kho?ng th?i gian ng?n d? ?n náu, ho?c ra kh?i nhà tru?c khi d?ng d?t x?y ra. H? th?ng c̣n giúp báo d?ng cho các chuy?n tàu, các thang máy và các co s? s?n xu?t ng?ng ho?t d?ng d? gi?m thi?t h?i v? tài s?n do d?ng d?t.
Đây là h? th?ng báo d?ng d?ng d?t hi?n d?i d?u tiên trên th? gi?i, và nó có th? gi?m thi?u dáng k? thuong vong v? ngu?i và tài s?n.
L?p k? ho?ch ?ng phó v?i d?ng d?t là vi?c làm thu?ng xuyên
Nh?ng tr?n d?ng d?t l?n x?y ra r?t b?t ng? và nguy hi?m, trong khi khoa h?c chua t́m ra kh? nang d? ngan ch?n d?ng d?t, cách duy nh?t d? d?i phó là làm sao d? gi?m d?n m?c t?i da thi?t h?i mà d?ng d?t gây nên. nu?c x?y ra thu?ng xuyên có d?ng d?t nhu Nh?t b?n, dă phát tri?n xây d?ng các khu dô th?, các khu gia cu b?ng các lo?i v?t li?u nh?, b?n d?o, có th? ch?u du?c nh?ng rung d?ng m?nh. Ngu?i ta cung ti?p t?c nghiên c?u nh?ng quy lu?t c?a d?ng d?t d? d? báo chính xác, k?p th?i có bi?n pháp di dân ra kh?i vùng nguy hi?m, tránh nh?ng thi?t h?i v? ngu?i và c?a.
Mi?n Nam California là khu v?c d?ng d?t
Khoa h?c dă d? báo du?c trên th? gi?i có nh?ng vùng có t?n s? d?ng d?t cao, California là m?t trong nh?ng vùng này, và d? báo các tr?n d?ng d?t l?n trong khu v?c d?a ch?n này x?y ra kho?ng 150 nam m?t l?n, v́ v?y kh? nang m?t tr?n d?ng d?t l?n khác s? có th? x?y ra trong tuong lai g?n. 150 nam tru?c m?t tr?n d?ng d?t l?n dă x?y ra t?i mi?n Nam California, cu?ng d? lên t?i 7.9 d? Richter, dă gây n?t vùng d?a ch?n San Andreas trong ph?m vi hon 220 d?m gi?a mi?n Trung California và San Bernardino. Toàn b? khu v?c này dă rung chuy?n m?nh t?i ba phút.
Theo phân tích nhi?u nhà khoa h?c cho r?ng kh? nang x?y ra m?t tr?n d?ng d?t l?n ? vùng c?n Nam khu v?c San Andreas, noi chua t?ng x?y ra d?ng d?t k? t? nam 1680 d?n nay. D? tính n?u d?ng d?t x?y ra có th? gây thi?t h?i nghiêm tr?ng cho các Qu?n San Bernardino, Riverside và Imperial. Đ? rung m?nh c?a hàng tram con d?a ch?n khác ch?y qua du?i khu v?c mi?n Nam California cung có th? gây thi?t h?i cho ph?n l?n khu v?c mi?n Nam California, trong các khu v?c dông dân c?a các Qu?n Los Angeles, Qu?n Cam, và San Diego.
Di?n t?p vào tháng 11 nam 2008 nh?m d?i phó v?i d?ng d?t ? California
Theo d? tính California s? có d?ng d?t, nhung x?y ra vào th?i gian nào, d?a di?m nào m?c d? bao nhiêu th́ chua th? d? doán du?c, d? pḥng ch?ng nh?ng d?ng d?t và gi?m thi?u nh?ng thi?t h?i m?i dây m?t k?ch b?n “Rung chuy?n d? d?i Nam California” có s? c?ng tác và tham gia c?a hon 300 nhà khoa h?c, k? su và chuyên gia t? nhi?u co quan, trong dó có C?c Đi?u Tra Đ?a Ch?t Hoa k? (USGS) và các co quan c?a California nhu Trung Tâm Kh?o Sát Đ?a Ch?t, Trung Tâm Theo Dơi Đ?ng Đ?t Nam California, Co Quan D?ch V? Kh?n C?p và ?y Ban An Toàn Đ?a Ch?n. Theo các chuyên gia Hoa K?, k?ch b?n nói trên là k?t qu? c?a cu?c nghiên c?u toàn di?n nh?t t? tru?c d?n nay v? ?nh hu?ng c?a m?t tr?n d?ng d?t l?n ? khu v?c này, và là co s? khoa h?c cho cu?c di?n t?p l?n nh?t trong l?ch s? California d? d?i phó v?i d?ng d?t, du?c d? ki?n t? ch?c vào ngày 13 tháng 11 nam 2008.
Theo k?ch b?n, tr?n d?ng d?t m?nh 7,8 d? Richter s? không ch? gây t?n th?t to l?n v? con ngu?i, co s? v?t ch?t mà c̣n d? l?i nh?ng h?u qu? lâu dài v? kinh t? và xă h?i.
Theo k?ch b?n, tr?n d?ng d?t s? di?n ra và gây thi?t h?i nhu sau:
K?ch b?n “Rung chuy?n d? d?i Nam California” g?m “1,800 ngu?i ch?t, 50,000 ngu?i b? thuong và thi?t h?i 200 t? M? kim” là k?ch b?n m?t tr?n d?ng d?t 7,8 d? Richter n?u nó x?y ra t?i Nam California. Ch?n d?ng m?nh nh?t và t?n th?t l?n nh?t s? n?m trong ph?m vi t? du?ng n?t San Andreas kéo dài d?n Nam California, bao g?m thung lung Coachella, vùng Inland Empire và thung lung Antelope. Ít nh?t 10 tri?u ngu?i s? b? ?nh hu?ng b?i ch?n d?ng m?nh. Nh?ng ngôi nhà thu?c lo?i d? b? hu h?i và s?p s? b? thi?t h?i n?ng. Tính chung, trên 600,000 ngôi nhà s? b? thi?t h?i, khi?n hàng ch?c ngàn ngu?i b? thuong, hàng tram ngu?i ch?t, và hàng ngàn ngu?i không c̣n ch? ? ho?c noi làm vi?c. H? th?ng phân ph?i nu?c ph?i gánh ch?u t?n th?t kinh t? dài h?n l?n nh?t.
Đ?ng d?t là di?n bi?n thông thu?ng c?a thiên nhiên, cung nhu băo l?t, h?n hán chúng là nh?ng thiên tai de d?a d?i s?ng con ngu?i, hon c? các thiên tai khác d?ng d?t chua có khoa h?c d? báo m?t cách chính xác. Do v?y khi d?ng d?t l?n x?y ra th́ kh?c ph?c thiên tai này là m?t c?nh báo l?n, ch? d?ng pḥng và tránh thi?t h?i là vi?c quan tr?ng hàng d?u c?a m?i ngu?i dân California. Cu?i tháng 7 v?a qua, tr?n d?ng d?t m?nh 5,4 d? Richter dă x?y ra t?i phía Đông Los Angeles. Tuy không gây thi?t h?i nhung ch?n d?ng này cung là l?n t?p du?t c?nh báo cho ngu?i California.
|