HÀ N?I 10-03 (TH).- “Nhu?c di?m l?n nh?t c?a th? ch? chính tr? c?a chúng ta là gì? Là ch? d? d?ng tr?, chuyên ch? và m?t dân ch? n?ng n?.”

Lê Ðang Doanh, ti?n si kinh t? ngh? huu, t?ng là Vi?n Tru?ng Vi?n Qu?n Lý Kinh T? Trung Uong Vi?t Nam, nói nhu v?y trong bài thuy?t trình cho Ban T? Ch?c Trung Uong c?a B? Chính Tr? Ð?ng C?ng S?n Vi?t Nam chu?n b? Ð?i H?i Ð?ng k? th? 10 d? trù di?n ra vào quí d?u c?a nam 2006.

Bài thuy?t trình ?ng kh?u c?a ông Doanh du?c dánh máy l?i và ph? bi?n khá r?ng rãi trên Internet do các nhân v?t trí th?c v?n d?ng dân ch? và nhân quy?n cho Vi?t Nam dang là d? tài bàn tán sôi n?i trong s? nh?ng ngu?i quan tâm d?n tuong lai c?a nu?c Vi?t Nam mà hi?n t?i dang do Ð?ng C?ng S?n Vi?t Nam d?c tài cai tr?.

Ông Doanh phân tích tình hình xã h?i Vi?t Nam, v?ch ra các th?i nát, b?t công, c?a quy?n là con d? c?a m?t h? th?ng chính tr? ph?n dân ch? mà ông nói khi?n cho d?t nu?c t?t h?u so v?i các nu?c khác trong khu v?c dù hai ba ch?c nam tru?c, h? ch?ng khá gì hon.

“Tôi t? nam 1971 d?n nay theo các c?. Ð?u tiên là theo c? Ph?m Van Ð?ng, c? Nguy?n Duy Trinh, theo c? Ð? Mu?i, r?i theo c? Nguy?n Van Linh. Sau dó v? làm nghiên c?u c?i cách, th?c ch?t tôi th?y chua có dân ch?.” Ông Doanh nói.

Ông Doanh khuy?n cáo “Ð?ng ph?i tôn tr?ng lu?t pháp, ho?t d?ng trong lu?t pháp, không d?ng trên lu?t pháp, không d?ng ngoài lu?t pháp.” Ông dã kín dáo và nói ph?t qua cu?c tranh d?u c?a nhóm các tu?ng Võ Nguyên Giáp, Nguy?n Nam Khánh dang dòi B? Chính Tr? áp d?ng lu?t pháp cung nhu di?u l? Ð?ng d? dua nhóm ngu?i g?m Lê Ð?c Anh (d?i tu?ng, nguyên ch? t?ch nu?c), Ð?ng Vu Chính, Nguy?n Chí V?nh (hai trung tu?ng c?m d?u T?ng C?c Tình Báo Quân Ð?i g?i t?t là T2), Ph?m Van Trà (d?i tu?ng, b? tru?ng qu?c phòng), Nông Ð?c M?nh (t?ng bí thu và cung là Ch? T?ch Quân ?y Trung Uong), ra hài t?i vì dã toa r?p v?i nhau vu cáo cho m?t s? ngu?i, n?i b?t là Tu?ng Giáp, làm gián di?p cho Hoa K? cùng v?i nhi?u t?i tày tr?i khác.

Ð? tránh tình tr?ng l?i d?ng ch?c quy?n d? ng?i x?m lên lu?t pháp, ông Doanh nói r?ng “ph?i coi lu?t pháp là công c? c? y?u d? ki?m ch?, ki?m soát nh?ng ngu?i có ch?c có quy?n ch? không ph?i pháp lu?t là công c? ch? y?u d? dè nén qu?n chúng. Pháp lu?t ph?i t?o ra s? t? do c?a qu?n chúng, t? do kinh doanh.”

Trong bài thuy?t trình, ông Doanh kêu g?i “b?u tr?c ti?p” ch?c t?ng bí thu c?a Ð?ng C?ng S?n Vi?t Nam, ?y Ban Ki?m Tra Ð?ng có quy?n h?n giám sát c? t?ng bí thu. “Theo tôi c?n ph?i có co ch? v? nhân s? rõ ràng, minh b?ch, công khai và d?a trên s? l?a ch?n th?t s? c?a d?ng viên, c?a qu?n chúng.” Ông nói nhu th?, và di?u này trái v?i cung cách d?m dúi c?a quy?n “d?ng c? dân b?u” theo ch? th?.

Ông Doanh d? ngh? t? ch?c chính tr? ph?i d?c l?p gi?a co quan hành pháp, l?p pháp và tu pháp ch? không theo cách d?c tài d?ng tr? nhu xua nay. “Nhà nu?c nhu v?y ph?i có b? máy giám sát, ph?i có lu?t pháp, ph?i có tu pháp. Trong tu pháp ph?i có di?u tra, ph?i có công t?, ph?i có tòa án. Ba ngu?i ?y (co ch?) ph?i d?c l?p v?i nhau, ph?i k?m ch? l?n nhau” thay vì nhu hi?n nay “ba th?ng ?y ng?i l?i v?i nhau và h?i ý du?i s? lãnh d?o c?a Ð?ng.”

Chính vì v?y ông nói r?ng “H? th?ng chính tr? c?a chúng ta nhìn vào là th?y Ð?ng dày d?c luôn” và d? ngh? “Theo tôi, t?t nh?t là nên có m?t l? trình, xây d?ng m?t l? trình d? mà d?nh hu?ng d?i m?i, d?nh hu?ng ki?n toàn, c?i cách th? ch? chính tr? và di vào th?c ch?t”.

Tru?c khi dua ra các d? ngh? c?i cách v? chính tr?, ông Doanh dã m? x? tình hình kinh t? xã h?i c?a nu?c C?ng S?n Vi?t Nam hi?n t?i. Trong dó ông cho th?y hi?n ra m?t d?t nu?c Vi?t Nam t?t h?u vì tham nhung, c?a quy?n và các chính sách kinh t? sai l?m.(N.T.)