Bài và hình: Hoàng Mai Ð?t/Ngu?i Vi?t

Ð?o và d?i nuong t?a bên nhau, hi?n di?n trong cu?c s?ng nhu con thuy?n trôi trên m?t dòng sông. Thi?u con sông, chi?c thuy?n m?t di ý nghia. V?ng bóng thuy?n, dòng sông không còn thi v?, h?u tình. Mu?n hình ?nh trên qua l?i c?a m?t nhà su, bài vi?t này xin m?i ngu?i d?c bu?c lên thuy?n, ghé tham m?t su cô trên dòng d?i b?ng b?nh, tr?m luân c?a muôn v?n ki?p ngu?i. Ð?i tu hành c?a su cô ch?ng nghi?m cu?c s?ng c?a m?t ngu?i d?i bu?c vào du?ng d?o.

S?ng ? Qu?n Cam, du?c hành ngh? vi?t lách, tôi dã có d?p ghé các ngôi chùa, d? l? Ph?t Ð?n, nghe t?ng kinh, g?p các tang ni. M?c dù có co h?i du?c nói chuy?n v?i các th?y, các su cô, du?c nghe Ph?t pháp và nh?ng giai tho?i v? Ð?c Ph?t, tôi v?n mong bi?t thêm v? d?i tu riêng tu c?a m?i v? su. H? xu?ng tóc t? lúc nào? Tu ra sao? Có khó không?

Lòng “tham” ki?n th?c c?a tôi r?t hi?m khi du?c dáp ?ng vì h?u nhu không có m?t nhà tu chân chính nào l?i mu?n nói v? h?. Ngu?i tu hành ph?i di?t b?t cái tôi d? kh?i vu?ng tham, sân và si, tránh m?c vào danh l?i. Ch? khi nào c?n k? l?i nh?ng kinh nghi?m b?n thân d? cho ngu?i nghe hi?u thêm v? l?i Ph?t d?y, các th?y hay các cô m?i nói v? mình, mà có nói thì cung t? ch? di?u cá nhân và r?t khiêm t?n.

M?t trong nh?ng ngu?i khiêm t?n dó là t? kheo ni Thích N? Hu? H?nh, còn có tên là Su Cô Nhu Th?y. Vào trung tu?n Tháng Tu nam nay, trong m?t bu?i pháp tho?i c?a Su Cô t?i Qu?n Cam, tôi du?c nghe v? m?t kho?ng th?i gian trong d?i di tu c?a Su Cô, mà cung có l? là di?n hình cho d?i s?ng kh? h?nh nhung h?u ích trên con du?ng tìm gi?i thoát c?a nhi?u nhà tu khác.

Su Cô Nhu Th?y, kho?ng 58 tu?i, chào d?i t?i Biên Hòa, di tu t? nam 15 tu?i, s?ng t?i Vinh Long trong nh?ng nam sau này. Su Cô dã gi?ng pháp trong hon 20 nam. M?y nam g?n dây, Su Cô làm vi?c thi?n ? trong nu?c, th?nh tho?ng d?n Hoa K? d? thuy?t pháp theo l?i m?i c?a các Ph?t t?.

Trên thân hình t?m thu?c, ch?t phác c?a Su Cô, di?m n?i b?t là m?t v?ng trán r?ng, dôi m?t sáng hi?n t? di kèm v?i m?t gi?ng nói di?m d?m, ôn t?n mà dôi khi xu? xòa, chân th?t, không gi?u du?c ti?ng cu?i qua nh?ng m?u chuy?n khôi hài ho?c s? xúc d?ng khi k? chuy?n dau lòng.

Tôi chú ý d?n chuy?n d?i tu hành c?a Su Cô Nhu Th?y vì nó x?y ra trong m?t giai do?n l?ch s? c?a Vi?t Nam c?n d?i. Cùng lúc hàng tri?u ngu?i dân b? dói kh?, hàng ngàn c?u quân nhân b? dày d?a trong tù c?i t?o, hàng v?n ngu?i khác ph?i vu?t bi?n tìm t? do, d? l?i m?t d?t nu?c chìm trong nghèo khó sau khi c?ng s?n chi?m Mi?n Nam nam 1975, chuy?n gì dã x?y ra cho nh?ng ngu?i tu hành?

Sau dây là nh?ng l?i k? lan man c?a Su Cô Nhu Th?y du?c ch?p nh?t t? m?t bu?i pháp tho?i có thâu bang c?a nhóm Ðu?c Tu? t?i Westminster, California ngày 13 Tháng Tu, 2008:

Su cô v?a làm ru?ng v?a d?y pháp

Su cô ch? là m?t tu si r?t bình thu?ng. Nam 1975, cô du?c 25 tu?i. Lúc dó d?t nu?c dang trong m?t hoàn c?nh r?t b?i r?i, cho nên nh?ng ngu?i tr? tu?i không du?c ghi tu si là m?t cái ngh?, vì ngh? là m?t cái gì sinh nhai, mà tu si không là ngh? sinh nhai, cho nên cô ghi lý l?ch c?a mình là làm ru?ng, và theo lý l?ch dó thì ph?i di làm ru?ng.

Trong 15 nam làm ru?ng, cô có hon m?t nam chan bò, làm r?y, ch?m nón, t?c là làm t?t c? nh?ng gì các thanh niên tr? tu?i còn ? l?i Vi?t Nam d?u làm.

Lúc dó nh?ng v? tru?ng lão tôn túc, m?t s? ra di, m?t s? ?n cu, m?t s? ph?i ? l?i thành ph?. Nh?ng tu si tr? tu?i m?i xu?t gia d?u ph?i di d?n các nông tru?ng. Cô b? dôn lên làm giáo th? vì là ngu?i dã h?c tru?c nên b?t bu?c ph?i d?y ngu?i h?c sau. N?u cô không làm thì không ai làm h?t.

Bu?i h?c d?u tiên c?a cô khai gi?ng nam 1976 t?i thi?n vi?n Viên Chi?u (huy?n Long Khánh, t?nh Ð?ng Nai) du?i c?i cây d?u và s? thính chúng ch? có ba em, nh? nh?t 14 tu?i và l?n nh?t 16. H?c trò cung nhu cô giáo d?u m?c y ph?c lao d?ng, mang s?n giày, d? m?t bên m?t cái li?m, m?t cái cu?c cùng ?m nu?c. H?c t? 1 gi? d?n 2 gi? trua, không b?ng den, không ph?n tr?ng, không t?p v?, không kinh sách gì h?t.

Lúc dó hành trang h?c ch? là trí nh?, gi?ng nhu th?i Ph?t còn t?i th?, t?c là nghe mà không có sách v?. Cô ch? k? vài câu chuy?n d? xách t?n các em. Sau dó v?i vã ra d?ng làm vi?c. Th?i dó m?t ngày làm vi?c t? b?y d?n tám ti?ng, hoàn toàn không ngh? k? c? nh?ng ngày r?m hay b? tát.

L?p h?c khai gi?ng du?c vài tháng thì có các em nh? l?c t?c t? nh?ng vùng khác d?n. Các em nghe nói có l?p h?c nên d?n d? tham h?c, cung vào gi? gi?c r?t kh?c nghi?t c?a Mi?n Nam th?i dó là t? 1 t?i 2 gi? trua. Kh?c nghi?t vì quí cô th?c d?y t? 3 gi? sáng, ng?i thi?n d?n 5 gi?, 5 gi? ru?i an com thì 6 gi? ru?i ph?i ra d?ng, 11 gi? di vào r?a m?t, b?t d?u th? trai (an u?ng), 12 gi? du?c ngh? d?n 1 gi?.

Sau 1 gi?, nh?ng v? không di h?c thì ph?i ng?i vá d? vì t?t c? qu?n áo d?u rách h?t. Còn riêng nh?ng em du?c di h?c thì h?c t? 1 d?n 2 gi?. Các am c?c ho?c các t? vi?n ? g?n dó mà mu?n d?n tham h?c thì ph?i di b? t? 5 d?n 10 cây s? du?ng r?ng.

Tinh th?n c?u h?c c?a các em r?t cao, cho nên l?p t? t? gia tang. Khi s? thính chúng lên d?n 20, 30 ngu?i, tu vi?n ph?i h?p bàn, dành m?i tu?n m?t ngày cho các em h?c, nhung mà giao tru?c là cho h?c ch? không cho an com vì tu vi?n không có d? luong th?c, thành ra các em ph?i t? gi?i quy?t luong th?c.

Khi l?p h?c du?c ?n d?nh vào ngày Ch? Nh?t m?i tu?n, có nh?ng em di xe d?p t? Sài Gòn, hai em m?t xe, vu?t 150 cây s? d? l?i ra t?i thi?n vi?n h?c m?t ngày, r?i chi?u dó d?p xe tr? v?. M?t s? em bây gi? dang hi?n di?n r?i rác t?i M? này.

R?ng hoang còn chân ngu?i chia trên l?i di

Khi dó dôi khi m?i ba tháng th?y m?i xu?ng tham tu vi?n m?t l?n, vào d?y con cái cách làm ru?ng, r?i k? vài câu chuy?n thi?n s?, r?i v?i vã ra v?, lên núi ?n cu tr? l?i. Có khi su?t sáu tháng th?y cung không th? xu?ng du?c. Du?i này ch? em ph?i t? l?c cánh sinh.

Di nhiên trong hoàn c?nh dó, làm thì r?t c?c, an u?ng thi?u th?n, có khi hai tháng m?i du?c c?o tóc m?t l?n vì không tìm ra dao lam. Ch? xài m?t dao lam mà có khi ph?i mài tr? l?i, và không có kem dánh rang, cung không xà-bông, ch? t?m b?ng kh? và không gi?t d? vì không có xà-bông. Thành ra ngu?i nào cung gh?.

Cái th?i dó hình nhu c? nu?c d?u b? gh?, nên cung không có di?u gì dáng kêu ca h?t. N?u m?t mình thì th?y b?t h?nh, mà vì ai cung v?y cho nên mình th?y dó hình nhu là m?t món quà du?c chia d?u nhau.

R?i sau m?t lúc t? nhiên các huynh d? d?u nghi ra mình tu không ch? d? gi?i quy?t v?n d? an u?ng, luong th?c, mà có b?n ph?n truy?n dang t?c vi?n. N?u mà Ph?t pháp d?n th? h? c?a mình mà h?t r?i, không tu h?c n?a thì coi nhu mình thi?u b?n ph?n v?i ngu?i sau. Thành ra không ai b?o ai, m?i ngu?i t? tìm cho mình m?t l?i di riêng.

Cô nh? lúc dó ban ngày làm vi?c t? b?y d?n tám ti?ng, làm r?t n?ng, t?c là tay thì cu?c mà chân thì ph?i d?p nh?ng nhát cu?c c?a mình, d?p cho nó lún xu?ng du?i bùn, r?i thành ra ru?ng sình di, r?i m?i ph?i c?y nu?c. Noi c?a quí cô th?i dó là m?t cánh r?ng hoang, du?c g?i là chi?n khu H?c D?ch ? Quán Chim.

Sau ngày 30 Tháng Tu, khi quí cô di trong dó thì nh?ng chân ngu?i chôn v?i vã còn chia bàn chân bên trên l?i di c?a mình. R?t thu?ng khi d?t nh?ng nhát cu?c, dào nh?ng h? d? tr?ng b?u, tr?ng bí thì th?y xuong ngu?i, d? cá nhân còn r?t nhi?u. Và dó là nh?ng xuong ngu?i r?t tr? vì nh?ng tu trang h? d? l?i là qu?n áo y ph?c c?a các thanh niên th?i dó. Du?i nh?ng b?i cây, c?i cây là nh?ng h?m cá nhân, nh?ng h?m bí m?t mà cu?c chi?n còn d? l?i.

R?ng là r?ng hoang hoàn toàn. Quí cô vô trong dó còn th?y nh?ng con chim phu?ng hoàng, con cheo, m?t ít nai, heo r?ng và r?t nhi?u kh?, tran r?n thì vô s?. Nhung l? lùng là chua ai b? r?n c?n.

R?t thu?ng khi ng? d?y th?y ? du?i lung mình là vài con chu?t con b? ch?n gi?p lép. Còn r?n thì sau m?i m?t nhát ph?ng, t?c là con dao l?n mà phát c?, thu?ng th?y r?n hay tran b? d?t hai khúc. Ðó là chuy?n r?t bình thu?ng.

S? v?t và s? d?a hút máu

Ði?u quí cô s? nh?t là con v?t. Con v?t là cái con không c?n ? du?i nu?c mà s?ng ? trên nh?ng lá tre, b?i cây m?c. Khi x? thi?n xong thì mình r? dâu trên co th? cung th?y, cung g?p nó h?t. Mà nó c?n r?i thì máu ch?y cung gi?ng nhu là b? d?a c?n, máu ch?y không c?m.

Quí cô không s? khó khan mà s? nh?t là con v?t, nh?ng con chu?t con. V? sau nghi l?i, Ð?c Ph?t khi ng?i ? B? Ð? Ð?o Tràng, ma quân nó g?i d?n nh?ng thi?u n? r?t xinh d?p mà ngài có th? không b? quy?n ru, v?n v?ng tâm ng?i cho d?n khi thành chánh giác. N?u mình c? s? hoài thì ma quân kh?i g?i ngu?i d?n, ch? c?n th? vài con chu?t con là d? d? cho mình b? B? Ð? Ð?o Tràng ch?y r?i.

Cho nên thôi thì ráng li?u m?ng, ráng th?ng cái s? dó, ch? th?t s? là s? hãi vô cùng.

Ð?n nam 1980, khi cô l?p thi?n vi?n th? hai theo s? ch? d?o c?a hòa thu?ng ? Hu? Chi?u thì có n?i kinh hoàng n?a là s? d?a. Ch? kho?ng hai ti?ng d?ng h? ra ru?ng thôi, quí cô b?t vô kho?ng m?t keo chao, cái chum, d?y nh?ng d?a d? màu h?t. Quí cô g?i là d?a hippie (cu?i). Nó nhu s?i thung mà có d? màu h?t.

Vì làm giáo th?, thành ra khi mà quí su em ph?ng v?n, “Cô có s? d?a không?” thì cô ph?i nói, “Làm gì mà s?. Ngu u?n giai không. Tâm vô quái ng?i là không ng?i cái quái gì h?t.” (Cu?i). Th?t s? là cô r?t s?. Nhung mà nói s? thì r?t m?t m?t tru?c các em út. Dù cô ch? l?n hon các em ch?ng vài tu?i thôi.

Cô nh? có m?t em quê ? Mi?n Trung. Nó v?a th?y con d?a là hét m?t ti?ng. Và noi an toàn nh?t là nó leo lên lung mình, v?a ng?i, v?a khóc. Sau r?i cô tìm cách thoát n?n b?ng cách xin d?i qua bang r?y. Ch? n?u mình ch?t gi?a tr?n ti?n thì th?t s? không em nào dám xu?ng làm ru?ng v?i d?a h?t.

Ðó là ti?u s? x?y ra trong cái mái nhà mà m?y cô l?p r?t là kh? kh?o. L?p cái nhà mà cung không bi?t l?p cho nó xuôi, nu?c nó m?i ch?y. M?y cô l?p mái ngang, nhu là mình tr?i m?t chi?c chi?u. Thành ra sau con mua d?u tiên, bao nhiêu nu?c d?u trút vô nhà h?t. Th?y v?y m?y th?y ? Thu?ng Chi?u m?i nh?n d?nh: m?y cô ngang nhu cua thành ra mái nhà cung ngang nhu cua.

R?i quí cô l?p lá cung không bi?t l?p ra sao, không bi?t h?i ai, chung quanh là d?ng không mông qu?nh, không có ngu?i nào h?t, thành ra d?ng d?i lên, và dòm nó gi?ng nhu m?t t? chim b? câu mà m?t t? chim r?t x?u xí ch? không d?p. Ph?i ba nam sau quí cô m?i bi?t trét vách d?t, bi?t l?p nhà cho ngay ng?n, t?c là theo ngh? d?y ngh?.

Th?i dó quí cô làm ru?ng cung r?t kh? kh?o. Th?y ch? xu?ng tr? có m?t bu?i, mà quí cô dã nh? t?t c? nh?ng cây t?i lúa tr?ng theo ki?u lúa tr?a t?c là mình phá r?ng, d?n c? xong là l?y cây xoi d?t r?i b? lúa xu?ng. Ðó là lúa khô. Lúc lên r?t y?u du?i. Trong khi c? tranh, c? m?c c?, dây mây, c? r?ng thì nó lên r?t mau. Nhung mà quí cô không bi?t phân bi?t cây c? v?i cây lúa. Thành ra ch? m?t bu?i ra ru?ng quí vô nh? s?ch lúa h?t, ch? ch?a c? tranh. Vì c? tranh m?c r?t mau, nên mình nghi dó là cây lúa. R?i th?y ph?i ch? cách phân bi?t cây c?, cây lúa, và ch? cách làm c? nhu th? nào.

Ra ngoài ru?ng quí cô trang b? nhu ngu?i ta di ra ngoài không gian, t?c là m?t mui che h?t vì s? con v?t quá. Thành ra bao trùm kín h?t, ch? ló hai con m?t ra, s? nó chui vô nó c?n mình.

T? m?t ngu?i chua bi?t gì h?t, toàn là dân h?c trò, r?i m?t s? là cô giáo, mà da s? là h?c trò chua bao gi? làm ru?ng, quí cô làm ru?ng theo ki?u tài t? nhu v?y. Cho d?n khi g?t mùa lúa d?u tiên, quí th?y ng?o nói là mèo mù mà v? cá rán. Nam dó du?c 300 gi? lúa. M?ng oi là m?ng.

Ðó là nh?ng ngu?i nông dân nghi?p du c?a th?i dó. Nhung mà cái bóng mát t?m lang và cái s? hang say c?a tu?i tr? dã làm cho quí cô l?n lên t? t? d?n lúc nào không hay. Bây gi? khi g?p l?i các em, cô l?i bùi ngùi nh? l?i cái th?i mình b?t d?u t?p tu r?t là kh? kh?o, nhung mà cung r?t là chân thành.

D?ch kinh trong bóng t?i

Ðó là nh?ng tháng ngày co c?c nhung mà r?t vui khi dêm xu?ng. Tuy 9 gi? là b?t d?u ng?i thi?n, nhung d?n 1 gi? cô v?n th?y có ngu?i ng?i thi?n phi th?i. R?i 2 gi?, 3 gi?, lúc nào th?c d?y cung th?y có ngu?i ng?i trong tu vi?n nhu b?c tu?ng th?ng t?p. T?i vì ban ngày làm c?c quá, ch? có cái nghi là mình ph?i ng?i thi?n d? tu, t?c là tu bù cho nh?ng lúc lao tác nhi?u quá.

Có khi t?i nh?ng ngu?i ng?i thi?n t?i cung ph?i b? luôn vì lúa thì r?c ngoài d?ng b?t bu?c ph?i c?t vào. Ð?u ph?ng t?i mùa thu ho?ch mà không thu thì coi nhu t?t c? công lao c?a mình d?u d? sông bi?n h?t. Thành th? gi? t?a thi?n bi?n thành gi? l?t d?u ph?ng. V?a l?t d?u ph?ng, v?a c?y d?u ph?ng tr? l?i. Các v? l?n tu?i c?m th?y áy náy khi b? nh?ng gi? ng?i thi?n, nên cô nh? lúc nào cung có ngu?i ng?i thi?n phi th?i.

Riêng ph?n cô thì v?a vô mùng, dua tay lên d?nh b? mùng xu?ng d? ng?, nhung mà chua k?p ch?m d?n cái mùng thì dã ng? m?t r?i. Th?t s? cô không bao gi? ng?i thi?n phi th?i nhung mà r?t thu?ng khi ng? phi th?i, có nghia là trong th?i ng?i thi?n thì cô ng? tít luôn. T?i vì quá m?t, ng? d?n n?i không chiêm bao.

Bên c?nh nh?ng chuy?n dó, tu vi?n nghi chuy?n d?ch kinh. N?u mình d?i nh?ng ch? l?n làm thì không bi?t bao gi? m?i làm, cho nên tu vi?n t? phát. Tu vi?n b?t d?u d?ch kinh t? Hán t?ng ra, và cung có m?t s? là d?ch t? t?ng Anh ng?. M?c dích chính là h?c d? làm tu luong cho mình và nh?t là rút t?a nh?ng bài h?c c?a ngu?i xua khi ngu?i ta ? trong nh?ng hoàn c?nh r?t khó khan, ngu?i ta dã sinh s?ng nhu th? nào d? ch? em t? xách t?n l?n nhau.

Lúc dó cô cung b?t d?u võ v? d?ch kinh. D?ch d? h?c vì t?t c? kinh di?n th?i dó, ngay c? b? Bali thì Hòa Thu?ng Minh Châu cung chua d?ch ra, còn kinh di?n Hán t?ng còn n?m trong t?ng h?t, mà dâu ph?i ch? nào cung có t?ng kinh.

M?i tháng quí cô du?c mua m?t lít d?u hôi và vài cái h?p qu?t diêm. Uu tiên cho Ð?c Ph?t tru?c, nên Ð?c Ph?t có du?c ng?n dèn. Còn t?t c? n?u mu?n có dèn thì ph?i dè s?n. Thi?n vi?n có m?t b? d?i t?ng thì quí cô mu?n v?. Cô nh? ch? nh? b?ng h?t mè, mà mình ph?i soi b?ng nh?ng cái dèn mà mình g?i là dèn h?t v?t, dèn nh? xíu nhu v?y, r?i l?t t? di?n.

R?i cô v?a d?ch v?a d? các em, cung không có sách báo gì d? coi. Cô v?a vi?t d? cho các em nó d?c, và cung t? d? l?y mình. Nh?ng cu?n Hu Hu L?c, Hi Hi L?c, r?i nh?ng cu?n truy?n ng?n, nh?ng bài kinh du?c d?ch t? bóng t?i c?a nh?ng ng?n dèn dó.

Ph?i nói là phong trào h?c Ph?t th?i dó r?t là sôi n?i. Các em không có vi?t. C? mua m?c v? ngâm m?t bình, vi?t b?ng ngòi vi?t lá tre, ch?m m?c mà vi?t. Gi?y màu r?t vàng, cung không có ti?n mua, t?p v? lúc dó khan hi?m. Quí em trong tu vi?n m?i chép tay, t?c là d?ch trang nào ra thì chép tay trang dó. Cô vi?t trang nào thì các em chép, và nó truy?n t? ? trong nam ra t?i ngoài mi?n trung.

Không ng? nh?ng b?n kinh dó, nh?ng b?n d?ch dó cho d?n bây gi? ngu?i ta in thành sách bán kh?p các v?a hè, t?c là bán chui. Cho d?n khi cô di ra, cô th?y nh?ng tác ph?m c?a mình bán ? ngoài dó mà cô cung không dám nhìn. T?i vì mình dâu có xin phép mà in ?n. Không xin phép mà l?i nh?n là c?a mình thì có nghia là l?y ông tui ? b?i này. Thành ra cô gi? l? luôn. Thôi thì ngu?i ta du?c l?i mình du?c danh.

Ðó là ti?u s? x?y ra trong bóng t?i c?a nh?ng khu r?ng âm u.

Ni?m Ph?t giúp ngu?i

Tuy ch? ni?m Ph?t, cô cung t?ng giúp m?t em bé sinh thu?n t? an. Em bé dó b? ung thu. Ngu?i m? th?y con n?m dó mà không ch?a b?nh du?c thì dau d?n vô cùng. Bà d?n v?n k? nh? cô coi ngày, b?a nào t?t ngày cho em dó u?ng m?t mu?ng thu?c rày d? em dó ra di cho nh? nhàng. Ngu?i m? thì ki?t s?c mà em bé s?ng lay l?t hoài.

Khi th?y tru?ng h?p dó, cô s? quá mà cung không dám nói là nên hay không nên. Cô hoãn binh b?ng cách chi?u hôm dó d?n t?ng kinh cho em bé.

Em bé m?i 9 tu?i thôi, b? ung thu xuong, coi nhu th?t b? ho?i thu r?i, mùi thúi lan ra kh?i ngôi nhà, không tr? du?c n?a. Nhung mà em bé dó bi?t. Nó m?i nói, “Cô oi cô d?n con di ch? m? con tính t?i nay gi?t con b?ng cách cho con u?ng thu?c chu?t.”

Cô m?i nói, “Không sao, có cô m? không làm di?u dó dâu, nhung mà cô s? t?ng kinh. Cô xin v?i Ph?t, n?u con s?ng du?c thì cô s? dua con di tr? b?nh. Gi? s? cái thân này nó hu r?i, gi?ng nhu cái xe mà nó hu h?t không xài du?c, cô s? xin Ph?t cho con m?t cái thân khác. ? d?i sau cô cung tìm d?n d? dua con v? chùa. Con ch?u không?” Nó nói, “D? ch?u.”

Theo các v? l?n trong chùa d?y thì d?u tiên cô d?y nó sám h?i. Cô h?i con có l?i gì mà con ray r?t trong lòng. Nó nói con an c?p ti?n c?a m?. Nhà nghèo quá, sáng m? không cho an. Lâu lâu an c?p ti?n c?a m? d? mua bánh an. Cô m?i m? nó d?n d? xin sám h?i.

Nó nói theo cô, “Con là bé Nhi, 9 tu?i. Khi m? sinh ra con, co th? con lành m?nh không có tì v?t gì, nhung mà con không bi?t, cho nên con dùng tay con vào m?t chuy?n không t?t là an c?p ti?n c?a m?. Xin m? tha th? cho. Ð? do sám h?i này d?i d?i ki?p ki?p con sinh ra tay chân lành l?n, sinh noi nào cung có cha m? d?y d?, g?p thi?n h?u tri th?c d?n d?t cho con tu.”

Cô nói t?i dâu nó nói theo t?i dó. Xong cô m?i nói v?y thì con sám h?i du?c m? tha th? r?i, Ph?t ch?ng minh r?i, t?i con h?t r?i. Bây gi? cô ni?m Ph?t. Cô ni?m “Nam Mô A Di Ðà Ph?t,” con nghe theo r?i ni?m v?i cô.

Cô ni?m v?i nó ch?ng vài l?n thì nó nói, “Cô oi, chân con l?nh quá.” Ni?m thêm m?t chút, nó nói, “Cô à cái l?nh nó lan lên d?u g?i.” Cô ni?m m?t lát nó nói, “Cô oi l?nh lên t?i b?ng.”

Cô nói con c? ni?m theo cô cho d?n bao gi? con không ni?m du?c n?a thì cô ni?m m?t mình con nghe. Ð?n ch?ng mu?i phút sau, nó nói, “Cô oi, con nh?m m?t l?i, cô ni?m m?t mình con nghe.”

T? lúc cô d?n d?y nó sám h?i và ni?m Ph?t thì 15 phút sau cô th?y nó b?t d?ng. Cô dua tay lên b?t m?ch thì không còn, dua m?t ng?n dèn tru?c mui cung không còn, thì bi?t cháu dã ra di.

Trong c?nh dau lòng này ch? có d?y em bé sám h?i và nuong vào h?ng danh c?a Ð?c A Di Ðà. Lúc dó cô v?a r?i tu vi?n, b?n thân cô cung dau. Vì cái dau c?a mình, cô c?m nh?n du?c cái s? bo vo c?a b?nh nhân tru?c ngu?ng c?a t?. Bi?t r?ng ngu?i thân c?a mình s?p ra di, r?t bo vo, thì cô ni?m chí thành nhu v?y. Thân tâm cung kính ni?m, cô ch? có th? làm t?i dó thôi.

Không hoàn t?c nh? pháp v?

Hòa thu?ng là m?t v? th?y dánh d?u m?t bu?c d?i r?t quan tr?ng c?a cô. N?u cô không du?c g?p ngài thì cô dã hoàn t?c nam 22 tu?i. Nam dó khi h?c xong c? nhân, di d?y tru?ng B? Ð?, dâm ra cô chán tu, nghi sao mình tu không th?y có cái gì hay h?t.

Ch? t?ng kinh, c?u an, c?u siêu r?i di xin d? chay ngoài ch? v? nhà n?u an thôi. Mà trong khi nh?ng ngu?i d?ng b?n c?a mình, h? h?c ra làm bác si, làm giáo su, dóng góp r?t nhi?u cho xã h?i. Trong khi mình ch? gi?ng nhu m?t th?y cúng. Do dó mà cô có ý d?nh tr? v?, hoàn t?c, s?ng d?i c?a m?t Ph?t t? t?i gia, và dóng góp vào xã h?i b?ng kh? nang c?a mình.

Khi có cái tâm chán nhu v?y thì cô d? lì ra, không thèm t?ng kinh, không thèm ng?i l?y sám h?i, th?i dó chua bi?t tu thi?n. Th?y v?y, quí su bà m?i “d?n d?” cô lên g?p hòa thu?ng. (Cu?i). Tru?c khi d?n cô lên g?p hòa thu?ng, su bà dã g?p ông th?y bói, nh? ông bói coi can duyên tu hành c?a con nh? này nó t?i bao lâu, ch?ng nào m?i h?t lì. Ông th?y bói m?i nói thôi thì ki?m th?y cho c? h?c d?o di, t?i vì bây gi? c? dang tr?i qua th?i t? tr? con bi?n qua m?t ngu?i l?n, nên nó có nh?ng thay d?i nhu v?y. Su bà m?i “áp gi?i” cô lên núi g?p hòa thu?ng.

Cô nói v?i hòa thu?ng, “Thua th?y, cái mãnh l?c gi? con l?i trong d?o là lòng t? ái, vì khi con di tu nh?ng bà b?n c?a m? nói con nh? này vô chùa b?a tru?c b?a sau, ba b?y hai muoi m?t ngày, nó ch?y v? nhà. Và vì nhi?u ngu?i c?n cho nên con quy?t tâm di tu, bây gi? tr? v? m?c c?, ch? th?t s? ra con nghe chán cái cu?c d?i tu quá.”

Th?y m?i d?y câu th? này: Ngu?i ta s?ng ? d?i ph?i có ni?m vui. Ni?m vui c?a th? gian là ngu d?c, là tài, s?c, danh, l?i, an ng? ch?ng h?n. Khi d?t du?c nh?ng cái dó ngu?i ta c?m th?y d?t du?c m?t cái gì, m?t ni?m vui c?a th? t?c. Ngu?i tu thì không hu?ng ngu d?c nhu ngu?i th? gian. Ni?m vui c?a ngu?i tu là pháp v?.

Th?y không trách m?t ngu?i tu khi h? dòi hoàn t?c, vì h? không th? s?ng ? d?i mà không có ni?m vui. Thành ra không th?y ni?m vui trong d?o thì ngu?i ta s? tr? v? v?i th? t?c. Cô m?i h?i pháp v? ? dâu. Th?y h?i l?i con có th? b? h?t m?i vi?c d? theo th?y h?c kinh không thì th?y s? ch? cho con pháp v?, ch? làm sao th?y ch? li?n ngay bây gi?.

Khi dó cô m?i thu x?p d? lên theo th?y v?i l?i h?a th?y s? ch? cho pháp v?. Theo h?c th?y không du?c bao lâu, x?y ra cu?c bi?n d?ng nam 1975. Th?y m?t noi trò m?t ng?. Tuy ? xa, không g?n d? t?, th?y luôn luôn xách t?n. Chính nh? th?y mà quí cô m?i c? g?ng c?m c?, g?m d?t mà an d? s?ng. Ð?n bây gi? còn tu là nh? lúc g?p th?y.

Pháp v? ch? không m?t ngày m?t b?a. Chính th?y cho cô cái ni?m tin r?ng có ngu?i th?c hành Ph?t pháp, có ngu?i uu tu d?n chuy?n s?ng còn c?a Ph?t pháp.

*

Sau bu?i pháp tho?i ? Qu?n Cam, Su Cô Nhu Th?y lên du?ng d?n San Jose và nh?ng noi khác, mang theo câu chuy?n pháp v? lênh dênh nhu m?t con thuy?n d?o trên dòng d?i mênh mông ? x? ngu?i. M?t chi?u Th? B?y d?u Tháng Nam, g?n h?t gi? làm vi?c ? tòa so?n Nh?t Báo Ngu?i Vi?t, tôi liên l?c du?c v?i Su Cô b?ng di?n tho?i. Lúc dó Su Cô dang ? Boston, Massachusetts, cách xa Qu?n Cam, California hon 3,000 d?m.

V?n v?i gi?ng di?m d?m, hoi m?t m?i sau m?t ngày thuy?t pháp, Su Cô nói r?ng ngu?i Vi?t mình ? x? M? này r?t dáng n? ph?c. T? hai bàn tay tr?ng, h? t?o d?ng nh?ng c?ng d?ng l?n m?nh, gìn gi? van hóa, và h? “ki?m d?ng ti?n r?t khó khan,” không d? nhu ngu?i trong nu?c t?ng nghi.

“Ði tu ? bên M? cung khó hon nhi?u l?m,” Su Cô nh?n xét. “Tang si ? bên này c?n bi?t ngo?i ng?, c?n có th?y hu?ng d?n. ? Vi?t Nam tang si s?ng trong túp l?u cung du?c, có ngu?i d?ng tu giúp d?. ? bên M? m?t tang si ph?i làm h?t m?i th? ? chùa, t? A d?n Z. Quá khó.”

Thay vì ? l?i M? cho d?n d?u Tháng B?y, Su Cô Nhu Th?y c?n tr? v? Vinh Long g?p vì có thân nhân dang lâm tr?ng b?nh. Khi bi?t tôi có ý d?nh vi?t bài, dang hình, Su Cô khuyên tôi d?ng vi?t gì h?t vì d?i tu và công vi?c t? thi?n c?a Su Cô không có gì dáng nói. Bi?t bao ngu?i khác dã th?c hi?n du?c nhi?u hon cho xã h?i, tu t?p kh? hon, Su Cô th?y.

Tôi không nghi nhu v?y. Nh?ng ngu?i t?o du?c công d?c nhu Su Cô không là bao nhiêu. Trong lúc vi?t bài này, tôi du?c hai v? Ph?t t? d? ngh? cung c?p nh?ng t?m hình ghi nh?n công tác t? thi?n c?a Su Cô ? Vi?t Nam cung nhu trong nh?ng bu?i gi?ng t?i Hoa K?. Th? nhung nh? l?i v? t? kheo ni khiêm t?n không mu?n nh?c d?n cái tôi, ngu?i vi?t này quy?t d?nh không dùng nh?ng b?c hình ?y d? bày t? s? tôn tr?ng.

Nhung mà có l? nh? nhân duyên, tôi ch?p du?c m?t t?m hình khác trong cùng th?i gian Su Cô d?n Nam California. B?c hình dó cho th?y hình ?nh Ð?c Ph?t t?a thi?n bên c?nh nh?ng dóa xuong r?ng n? r? nhu hoa sen. M?i khi xem l?i b?c hình này, tôi nghi d?n chuy?n d?i tu c?a Su Cô Nhu Th?y, và th?y hoa n? trong tâm Ph?t.