Ngành Mai

Thông thu?ng b?t c? m?t ho?t d?ng nào có tính cách d?i chúng thì cung d?u có nh?ng “chuy?n bên l?” mà ngu?i ta r?t mu?n bi?t, do b?i nó có th? tô di?m cho câu chuy?n du?c h?p d?n hon, lý thú hon và dôi khi l?i tác d?ng m?nh vào trung tâm c?a v?n d?, ch?ng h?n nhu tru?ng h?p c?a doàn Thanh Minh Thanh Nga di Pháp thì chuy?n bên l? không kém ph?n quan tr?ng, n?u gi?i quy?t không xong s? tr? thành chuy?n l?n.

Tôi mu?n nêu lên ? dây m?t s? s? vi?c mà tôi còn nh? hay còn tài li?u t?ng x?y ra trong n?i tình c?a doàn Thanh Minh Thanh Nga t? lúc chu?n b? cho d?n khi doàn sang d?n nu?c Pháp. Lúc b?y gi? tin t?c doàn du?c ch?n di Tây, ai n?y trong doàn d?u vui m?ng, b?i lúc d?u tu?ng dâu ngu?i nào cung du?c di gi?ng nhu là nh?ng l?n luu di?n v?y, nhung sau dó bi?t ch?c là s? ngu?i di b? h?n ch? ch? 25 ngu?i du?c di mà thôi, t?c là phân n?a s? ngu?i c?a doàn, thành ra có k? vui ngu?i bu?n.

Ch? thành ph?n ngh? si g?o c?i nhu Út Trà Ôn, H?u Phu?c thì c?m ch?c trong tay là có tên mình, s? còn l?i ai cung trông ch? s? quy?t d?nh c?a bà B?u Tho, và di nhiên khi m?t ngu?i d?ng l?a ch?n thì không th? tránh du?c nh?ng quy?t d?nh thi?u công b?ng hay n?ng tình c?m. Ch?ng h?n, H?u Thìn trong quá kh? ca hát ch?ng có vai trò nào dáng k?, tên tu?i cung không m?y ngu?i bi?t t?i, th? mà l?i du?c ch?n có l? vì H?u Thìn là con c?a bà B?u Tho và là anh c?a Thanh Nga?

Còn nhu Ng?c Bích thì lúc ?y cung chua có gì sáng chói và th?nh tho?ng m?i lên sân kh?u, nhung ph?i chang nh? là h?c trò c?a Út Trà Ôn nên m?i có tên trong danh sách di Pháp! Th?c s? là nhu th? này: bà B?u Tho dã quy?t d?nh lo?i Ng?c Bích r?i, b?i lúc dó trong doàn có nh?ng ngh? si tên tu?i hon nhu Thanh Thanh Hoa, nhu Ánh H?ng... S? vi?c dua d?n tranh cãi và Út Trà Ôn quy?t li?t t? ch?i di Tây, n?u nhu không có Ng?c Bích trong doàn.

Th? là bà B?u Tho dành ch?u thua m?t keo. Lý do d? hi?u. Theo t? h?p d?ng mà Thanh Nga ký v?i nhà t? ch?c bên Pháp thì chuy?n di b?t bu?c ph?i có Út Trà Ôn. Thi?u ai thì còn thay th? du?c, ch? nhu thi?u d? nh?t danh ca thì có th? b? h?y h?p d?ng, mà m?t khi h?p d?ng b? h?y thì s? có doàn khác s?n sàng thay th? ngay.

K? d?n là Huong Lan. Lúc b?y gi? cô còn nh? m?i v?a qua vai trò “dào con” chua có thành tích gì dáng k? trong lãnh v?c c?i luong, mà ch? có ti?ng bên tân nh?c. N?u nhu không có vai trò nào d?c bi?t trong c?i luong thì gi?ng ca tân nh?c tr? trung dang lên c?a Huong Lan cung thu hút du?c khán gi?, do dó s? có m?t c?a cô cung có l?i cho doàn. Còn nhu Trang Bích Li?u và Nam Hùng thì dang là c?p dào kép gi? vai trò ph?n di?n, t?c dào kép d?c thì có tên cung dúng thôi, và các nh?c si cung v?y, hai cây d?n chánh duong nhiên có tên không ai th?c m?c c?.

Lúc b?y gi? có hai ngu?i n?u nhu còn ? trong doàn thì ch?c ch?n s? du?c di, dó là kép d?c Hoàng Giang, nhung ông dã r?i doàn di c?ng tác v?i gánh Huong Mùa Thu c?a b?u Thu An Ng?c Huong. Hoàng Giang và Thu An là anh em c?t chèo (dào Kim Giác và Ng?c Huong là ch? em ru?t, Ng?c Huong là v? c?a Thu An, Kim Giác là v? c?a Hoàng Giang). Ngu?i th? hai là Thành Ðu?c cung dã r?i doàn tru?c dó không lâu.

Ðó là nh?ng chuy?n lúc doàn s?p s?a chu?n b? di, và lúc v?a qua t?i bên Tây thì x?y ra li?n m?t chuy?n l?m c?m, nhung nó s? n? bùng thành chuy?n l?n d? dàng n?u nhu gi?i quy?t không ?n th?a. S? là khi doàn v?a xu?ng chi?c phi co t?i phi tru?ng Orly, t?t c? du?c dua lên xe buýt v? khách s?n ? Paris (tr? Thanh Nga có xe riêng c?a Tòa Ð?i S? Vi?t Nam C?ng Hòa t?i Paris dón).

? Paris khách s?n giá d?t d?, bà B?u Tho vì ti?t ki?m, tránh chi phí nhi?u nên trong th?i gian doàn ? khách s?n, bà cho nam ? chung v?i nam, n? ? v?i n?, nhu v?y ch? c?n thuê vài phòng l?n là d? r?i, th? nhung Út Trà Ôn ch?ng ch?u mà dòi ? m?t mình m?t phòng, vi?c dó dã dua d?n cãi vã ngay t? lúc m?i t? phi tru?ng v? t?i khách s?n.

Trong doàn ai cung n? nang Út Trà Ôn và g?i ông b?ng C?u Mu?i, Anh Mu?i ho?c C?u Út, Anh Út, ch? riêng bà B?u Tho thì g?i b?ng “Chú Út” mà tru?c dây Nam Nghia thu?ng g?i, bà nan n?:

- ? dây mu?n phòng m?c quá dó Chú Út! An nhi?u ch? ? bao nhiêu, chú ch?u khó ? chung v?i anh em di.

- Ðâu có du?c ch? Nam, h?i nào t?i gi? di luu di?n t?i dâu tui cung ? phòng riêng, mà bây gi? ch? “phá l?” coi sao cho du?c ch?!

- ? bên Tây n?y giá phòng ng? m?c g?p mu?i bên mình, tôi mu?n sao n?i ch? Chú Út?

- Tui bi?t ch? l?i quá tr?i r?i! Ch? dua t? h?p d?ng ra tôi nh? ngu?i d?ch d?c cho anh ch? em coi có ph?i nhu v?y không?

T? ngày Thanh Nga mang t? h?p d?ng v? dâu có ai th?y du?c, ch? nghe nói mà thôi, b?i trong t? giao kèo có ghi rõ thành ph?n ngh? si ph?i có Út Trà Ôn. May mà ông chua th?y, ch? n?u nhu bi?t rõ nhu th?, ch?c r?ng C?u Út còn dòi h?i nhi?u hon.

Th?y bà B?u Tho còn lu?ng l? chua d?t khoát, Út Trà Ôn tuyên b? th?ng th?ng:

- N?u không cho ? riêng m?t phòng tôi di v? Sài Gòn ngay!

Th? là bà B?u Tho thua thêm m?t keo n?a, ph?i móc h?u bao thuê riêng cho Út Trà Ôn m?t phòng, b?i d? nh?t danh ca mà không có m?t thì coi nhu vi ph?m h?p d?ng, an nói làm sao dây v?i nhà t? ch?c, b?i 12 dêm hát vé dã bán h?t và vé nào cung có ghi tên Út Trà Ôn d?ng d?u.

Bà B?u Tho mu?n phòng r?ng cho phái nam ?, v?a là noi t?p du?t l?i tu?ng tích tru?c khi lên sân kh?u, dào kép nào cung ph?i theo l?nh t?p tu?ng, k? c? H?u Phu?c, ch? có Út Trà Ôn là không h? có m?t. Tóm l?i th?i gian ? Pháp tuy là di chung doàn mà ch? lúc g?n hát m?i th?y xe du l?ch c?a ngu?i nào dó dua Út Trà Ôn, Ng?c Bích t?i và sau gi? hát thì xe ch?y l?i ru?c di dâu ch?ng bi?t. V?y mà bà B?u Tho không dám dá d?ng gì d?n ông, s? sanh chuy?n, và tuy không t?p tu?ng nhung m?i l?n Út Trà Ôn vô v?ng c? thì ti?ng v? tay vang d?y c? r?p.

Nhu dã nói, Thanh Nga ngay t? lúc xu?ng máy bay dã du?c xe “chi?n” c?a S? Quán dón v?, sau dó thì ngày nào cung có xe ru?c di, không m?t l?n nào di chung v?i doàn. S? còn l?i cung ch? di chung có m?y ngày d?u, sau m?t tu?n thì hon phân n?a doàn không còn di “tham quan” t?p th? mà m?nh ai n?y có m?c tiêu riêng. Út Trà Ôn Ng?c Bích thì cung m?i ngày có xe dua di ca hát ? các ti?m an Vi?t Nam, ? các bu?i h?p m?t c?a ngu?i Vi?t t?i Pháp, nghe nói thì s? ti?n ki?m thêm ki?u này còn nhi?u hon c? ti?n luong phát cho ông sau m?i bu?i hát.

Ð? nh?t danh ca cung không quên vào tham m?y Casino ? Paris, b?i k? t? ngày Ð?i Th? Gi?i b? d?p ti?m không có noi nào dánh b?c công khai nhu ? Pháp, do dó mà dù ki?m du?c nhi?u ti?n, ngày v? c?a Út Trà Ôn cung ch?ng có du du?c bao nhiêu d?ng “ph?t lang” mang v? nu?c.

Ti?p d?n là chuy?n H?u Phu?c. Anh là ngu?i Vi?t nhung l?i mang qu?c t?ch Pháp. Có l?n ngu?i ch? quán bi?t chuy?n nên h?i:

- Nghe nói doàn Thanh Minh Thanh Nga du?c phép ? dây có hai tháng thôi, h?t th?i h?n ph?i v? nu?c, còn anh là dân Pháp ch?c ? l?i thêm ph?i không?

H?u Phu?c tr? l?i:

- ? thêm làm chi, m?i qua dây hon m?t tu?n mà dã th?y nh? Sài Gòn r?i, nh? r?p Hung Ð?o, nh? ti?m cà phê ? Ngã Tu Qu?c T? quá!

Tâm tr?ng c?a H?u Phu?c là nhu th?. Anh dã nói th?t, ngu?i nào di kh?i quê huong mà không nh? ch?! H?u Phu?c tuy có qu?c t?ch Pháp, nhung r?t là ngu?i Vi?t sinh tru?ng và l?n lên ? Vi?t Nam, và nghi?p c?m ca c?a anh cung xu?t phát t? mi?n Nam nu?c Vi?t.