PARIS, Pháp (AP) - Hôm Th? Nam 3 Tháng B?y, m?t công t? viên Pháp cho bi?t m?t th?m phán dã ra l?nh cho hãng hàng không Continental và nam ngu?i ph?i ra tòa d? b? xét x? v? các cáo tr?ng ng? sát trong v? r?t m?t chi?c ph?n l?c co Concorde vào nam 2000, khi?n 113 ngu?i thi?t m?ng.

Nh?ng nhà di?u tra Pháp nói v? r?t máy bay x?y ra m?t ph?n vì m?t thanh kim lo?i b?ng titanium t? m?t chi?c DC-10 c?a Continental Airlines roi ra và n?m trên phi d?o khi chi?c ph?n l?c co siêu âm c?t cánh. L?nh c?a v? quan tòa cung mô t? tám nam kh? công xác d?nh ai th?c s? có trách nhi?m d? có th? b? xét x? tru?c tòa.

Hai trong s? các cá nhân s? ra tòa là các nhân viên c?a hãng hàng không Hoa K?, theo m?t b?n tuyên b? t? van phòng c?a bà Marie-Therese de Givry, công t? viên t?i vùng Pontoise ? ngo?i ô Paris.

Hai ngu?i khác là nh?ng nhân viên c?a Aerospatiale, hãng s?n xu?t máy bay Concorde và là ti?n thân c?a hãng ch? t?o máy bay Airbus. Ngu?i th? nam là m?t nhân viên c?a co quan hàng không dân s? Pháp.

Chi?c Concorde c?a hãng Air France dã r?t ít lâu sau khi c?t cánh t? phi tru?ng Charles de Gaulle ? Paris vào ngày 25 Tháng B?y nam 2000, gi?t ch?t t?t c? 109 ngu?i trên phi co - h?u h?t là các du khách ngu?i Ð?c - và b?n ngu?i trên m?t d?t khi chi?c máy bay dâm vào m?t khách s?n.

Các nhà di?u tra Pháp dã nói r?ng m?t thanh kim lo?i t? chi?c máy bay c?a Continental dã khi?n m?t trong nh?ng bánh xe c?a Concorde n? tung. M?nh v?n t? s?c m?nh c?a v? n? dã dâm th?ng các b?n nhiên li?u c?a chi?c ph?n l?c co. Cu?c di?u tra c?a Pháp cung k?t lu?n r?ng các b?n nhiên li?u thi?u s? b?o v? d?y d? tru?c ch?n d?ng - và r?ng các nhà ch? t?o c?a Concorde dã hay bi?t v? v?n n?n này k? t? nam 1979.

Th?m h?a dã dua t?i nh?ng c?i ti?n cho chi?c máy bay và cu?i cùng khi?n t?t c? các máy bay Concorde, c?a Anh l?n Pháp, b? ngung ho?t d?ng vào nam 2003.

Chi?c máy bay, do Anh và Pháp h?p tác ch? t?o, dã bay chuy?n bay thuong m?i d?u tiên vào nam 1976. Ch? có 20 chi?c du?c s?n xu?t: sáu chi?c du?c dùng d? nghiên c?u và 14 chi?c còn l?i du?c dua vào ph?c v?, ph?n l?n trên các l? trình xuyên Ð?i Tây Duong v?i v?n t?c lên t?i 1,350 d?m (2,170 km) m?t gi?.

Chuy?n bay, hu?ng t?i New York, là v? r?t máy bay ch?t ngu?i duy nh?t d?i v?i lo?i máy bay Concorde.

Hãng hàng không Continental, tr? s? t?i Houston, hôm Th? Nam dã lên ti?ng d? kích các tòa án c?a Pháp.

“Nh?ng l?i bu?c t?i này vô lý và hoàn toàn không th? bi?n minh du?c,” theo l?i Phát Ngôn Viên Julie King. “Continental v?n tin ch?c r?ng c? công ty l?n các nhân viên c?a công ty d?u không gây ra th?m h?a Concorde, và chúng tôi s? m?nh m? bào ch?a ch?ng l?i nh?ng cáo tr?ng này,” bà nói.

Ông Thierry Dalmasso, lu?t su d?i di?n cho các c?u nhân viên c?a Aerospatiale, nói v? xét x? có th? di?n ra vào nam 2009. Ông cho r?ng v? r?t Concorde không th? nào tiên doán du?c, và nói tòa dã không l?ng nghe l?i khai c?a các thân ch? c?a ông cho r?ng nên h?y b? v? án.

“Không có s? b?t c?n nào th? du?c ch?ng minh,” ông nói.

Van phòng công t? viên nói ông John Taylor, nhân viên c?a Continental, dã ch? và l?p d?t thanh kim lo?i “mà không tôn tr?ng các ch? th? khi dó có hi?u l?c.” Tru?ng ban b?o trì Stanley Ford b? xét x? vì ch?p nh?n vi?c l?p d?t thanh kim lo?i, b?n tuyên b? nói.

Henri Perrier, c?u giám d?c chuong trình Concorde; Jacques Herubel, m?t k? su hàng d?u c?a Aerospatiale; và Claude Frantzen, ngu?i ph? trách chuong trình Concorde cho co quan hàng không dân s? Pháp, b? cáo bu?c làm ngo m?t s? nh?ng v?n n?n, k? c? vi?c “b? qua nguy co h?a ho?n” trên chi?c ph?n l?c co siêu thanh, b?n tuyên b? c?a van phòng công t? viên nói.

Ðáng l? h? cung ph?i tìm cách c?ng c? m?t ph?n c?a máy bay d? b? v?t l? dâm th?ng, tuyên b? nói. (n.n.)