Nguy?n Ng?c Bích

C? tu?ng v?i kinh-nghi?m dã t?ng di v?n-d?ng (trong tu-cách nh? nhoi c?a m?t c?m-tình-viên) cho ông Reagan lên làm t?ng-th?ng r?i l?i di v?n-d?ng (th?t b?i) cho nhi?m-k? 2 c?a ông Bush cha (tôi thu?c thành-ph?n du?c g?i là “Bush-Quayle alumni”), tôi dã bi?t khá nhi?u v? cách t?-ch?c và sinh-ho?t chính-tr? ? x? này nh?m dua m?t ?ng-c?-viên ra tranh c? vào Tòa B?ch ?c.

Th? B?y, 13/9/2008

Th? nhung hôm nay Th? B?y, 13/9, tôi d?n “t?ng-hành-dinh vùng” (“regional headquarters”) c?a Cu?c v?n-d?ng dua liên-danh McCain-Palin vào Tòa B?ch ?c tháng 11 này thì th?t là ng? ngàng. C? van-phòng (n?m ? s? 1235 S. Clark Street trong Crystal City, Arlington, không xa phi-tru?ng Reagan National m?y) nghe nhu m?t cái t? ong, có hàng ch?c bàn dài, m?i bàn ba máy di?n-tho?i, và ? m?i máy di?n-tho?i l?i có m?t tình-nguy?n-viên dang ng?i g?i nh?ng ngu?i có kh?-nang b?u cho d?ng C?ng-hòa nam nay. Tru?c m?t m?i ngu?i là m?t danh-sách 23 tên ngu?i v?i d?y d? d?a-ch? và s? di?n-tho?i. Ngu?i tình nguy?n du?c hu?n luy?n d? theo m?t b?n v?n-l?c (questionnaire) khá don gi?n b?t d?u b?ng: “Xin chào Ông/Bà, tôi tên là __, m?t tình-nguy?n-viên trong cu?c v?n-d?ng cho ông John McCain vào Tòa B?ch ?c. N?u Ông/Bà cho phép, chúng tôi xin du?c h?i m?y câu sau dây...”

Có t?t c? 5-6 câu h?i khá d? tr? l?i nhung s? giúp ta bi?t là ngu?i bên kia du?ng dây di?n-tho?i có là c?m-tình-viên v?i ông McCain (hay không) d? ta tính tru?c du?c ph?n nào nh?ng ngu?i có th? hay ch?c ch?n s? b?u cho liên-danh McCain-Palin trong hon sáu tu?n n?a. C? g?i xong m?t tên là ta có quy?n g?ch ? bên c?nh v?i k?t-qu? ghi v?n t?t và khi g?i xong 23 ngu?i thì ta ra dánh d?i l?y m?t t? khác, n?u ta còn xí oách. M?i tình-nguy?n-viên nhu v?y làm vi?c kho?ng 2-3 ti?ng m?t l?n, thu?ng là m?t hai ca nhu v?y m?t tu?n.

Trông tu?ng không có gì hay cung don gi?n thôi nhung d? ý k?, ta m?i th?y ngu?i M? làm gì cung khoa-h?c. Ngu?i tình nguy?n d?n ký tên vào m?t cu?n s?, g?p ngu?i ph?i-h?p (volunteer coordinator), ngu?i này ch?-d?nh cho ta m?t “station” (ch? ng?i làm vi?c, có di?n-tho?i), ch? cho ta th?-t?c và cách làm vi?c (ph?ng v?n, ghi nh?n v.v.), làm d?n dâu là ghi nh?n d?n dó, và cu?i bu?i là ta dã có m?t b?n k?t-qu? th?t rõ ràng: g?i du?c bao nhiêu ngu?i, bao nhiêu ngu?i tr? l?i thu?n, bao nhiêu ngu?i thu?c d?ng khác hay không nh?n di?n-tho?i v.v... Cách làm này, ngu?i ta g?i là “canvassing,” di su?t m?t d?c không d? sót ai. Trong khi m?t s? tình-nguy?n-viên ng?i trong nhà g?i di?n-tho?i thì cung l?i có nhóm khác di gõ c?a t?ng nhà v?n-d?ng tuong-t?.

M?t di?u làm tôi khá ng? ngàng: Tôi nghe ngu?i ta nói là tu?i tr? da-ph?n theo ông Obama vì ông này dua ra du?c m?t cái nhìn r?ng vào tuong-lai, dánh th?c du?c ph?n lý-tu?ng trong m?i chúng ta. Nhung ch? c?n li?c qua toàn phòng, ta s? th?y ít nh?t 3/4 là nh?ng thành-ph?n tr?, có em ch? kho?ng mu?i m?y hai muoi tu?i thôi, nh?t là nhóm di làm canvassing b?ng cách gõ c?a nhà ngu?i ta. H?i ra, các em l?i cung không ph?i là ngu?i ? Virginia n?a mà nhi?u em ? t?n bên Maryland hay DC. H?i t?i sao các em sang bên này thì ngu?i hu?ng d?n các em, m?t thanh-niên da den (l?i m?t b?t ng? n?a!) khá ho?t-bát nói: “Vì Virginia là m?t 'battleground state' (m?t ti?u-bang còn dang ? trên bàn cân, c?n ph?i d?n s?c vào v?n-d?ng ? dây thì may ra m?i an ch?c), nhu chính ông McCain dã nói, nên các em tình nguy?n di t? Maryland và DC sang di gõ c?a các nhà.” Tôi ph?c sát d?t! Ðúng là các em làm vì m?t lý-tu?ng ch? không ph?i ch? bi?t khu khu có h? hàng bà con mình, b?n bè mình, làng xóm mình hay ti?u-bang c?a mình!

Ð?ng-l?c t? dâu mà có?

Tôi t? h?i: Ð?ng-l?c nào dã làm cho các em có tinh-th?n nhu v?y? Và tôi th? tr? l?i: Có l? ? x? này ngu?i ta không s? làm hay tham-gia chính-tr?! Vì chính-tr? chính là huy?t-m?ch c?a m?t xã-h?i t? do, dân-ch?. N?u ai cung th? o v? chính-tr? thì trách sao du?c có ngu?i hay có d?ng s? ra l?i-d?ng lòng tin, lòng yêu nu?c c?a chúng ta? May thay là ? x? này, ngu?i dân v?n còn tin tu?ng là vi?c tham-gia c?a mình vào m?t ti?ng nói chung là di?u có l?i cho qu?c gia, dân-t?c. Nói cách khác, h? chua s? nhau, s? b? “dâm sau lung chi?n-si” nhu trong m?t s? xã-h?i nh? nhen hon!

Tôi không có ý nói nu?c M? hay ngu?i M? khác ta nhi?u! H? cung là ngu?i nhu t?t c? chúng ta mà thôi, cung h? n? ái ? nhu ai! Song có di?u khi ông McCain nói “Country First!” (“Qu?c gia trên h?t!”) thì di?u này có ý nghia d?i v?i ngu?i dân bình-thu?ng ? M?, cung t?a nhu ông John F. Kennedy nam xua, khi nh?m ch?c T?ng-th?ng, dã nói: “Don't ask what your country can do for you! Ask what you can do for your country.” (“Ð?ng h?i qu?c gia có th? làm du?c gì cho mình! Mà hãy h?i mình có th? làm du?c gì cho qu?c gia mình!”)

Lý-tu?ng nhu th? này bao gi? cung có s?c h?p d?n d?i v?i tu?i tr?. Cu?c d?i h? d?p quá, hãy còn nhi?u h?a h?n quá d? h? dã tr? thành nh?ng k? khuy?n-nho (“cynical”)! Và m?t xã-h?i ch? ti?n du?c khi kêu g?i d?n lý-tu?ng và ti?m-nang vô b? b?n c?a tu?i tr?!

Th? nào là m?t “hi?n-tu?ng”?

Do dó mà khi ông McCain, 71 tu?i, ngu?i ?ng-c?-viên T?ng-th?ng già nh?t t? tru?c d?n gi?, ch?n bà Sarah Palin, 44 tu?i, duong-kim Th?ng-d?c Ti?u-bang Alaska, làm ngu?i phó cho ông nhi?u ti?ng vui m?ng dã reo lên! Thêm vào dó, bà l?i còn là ph? n?, l?n d?u tiên trong l?ch-s? có m?t ?ng-c?-viên Phó-t?ng-th?ng là ph? n? trong Ð?ng C?ng-hòa!

“Hi?n-tu?ng Sarah Palin” dã du?c tôi (ký tên Tâm Vi?t) phân-tích t? th? Hai tu?n r?i (m?ng 8/9). Có ngu?i b?o tôi vì thiên v? hay dúng hon, là ngu?i c?a Ð?ng CH nên “ca” bà ta lên tr?i mây nhu v?y là cung d? hi?u!

Nhung l? thay, b?n ngày sau, báo Washington Times s? ra ngày Th? Sáu và Th? B?y (12 và 13/9/08) l?i vi?t ngay trên trang nh?t v? “phenomenon” Sarah Palin, nghia là dùng ngay ngôn ng? c?a tôi. Hi?n-nhiên làm tôi khá hãnh di?n!

Nhung th? nào thì m?i du?c g?i là m?t “hi?n-tu?ng”? Tôi xin nhu?ng l?i cho báo Washington Times: Trong vòng có hai tu?n (dúng 14 ngày) k? t? ngày bà Palin du?c ch?n làm ?ng-viên Phó-t?ng-th?ng cho ông McCain, có t?t c? là 7.737 bài báo vi?t v? cu?c dua vào Tòa B?ch ?c. Trong g?n 8 nghìn bài dó, bà Sarah Palin du?c nh?c d?n nhu m?t y?u-t? quan-tr?ng trong câu chuy?n trong 60% các tru?ng-h?p, hon c? ông McCain (du?c nh?c d?n trong 52% các bài ?y). V? phía Dân-ch?, ông Obama du?c nh?c d?n nhu m?t nhân-v?t n?i trong 22%, nghia là chua du?c 1 bài trên 5, còn ông Joe Biden, ?ng-viên Phó-t?ng-th?ng c?a ông Obama, thì ch? du?c có 2%.

Có th? vì th? chang mà van-phòng v?n-d?ng cho liên-danh McCain-Palin ? Crystal City hôm nay dã nh?n nh?p h?n lên, nhu có m?t sinh-khí m?i hoàn-toàn? Có th? vì th? chang mà chúng tôi còn dang tham thú, chuy?n trò v?i các tình-nguy?n-viên thì ông McCain và bà Cindy b?ng xu?t-hi?n. Vì tôi d?ng ngay ? c?a, và có l? cung vì ông nh?n ra tôi khi bu?c vào (trong quá-kh?, cá-nhân tôi dã t?ng nhi?u l?n d?n van-phòng ông ? Thu?ng-vi?n d? v?n-d?ng cùng v?i bà Khúc Minh Tho c?a H?i Gia-dình Tù-nhân Chính-tr? VN và bác Lê Van Ba, ch?-t?ch Liên-h?i NVTD vùng Hoa-th?nh-d?n, cho d?-lu?t dón nh?n các H.O cung nhu sau này cho các con H.O trên 21 tu?i, du?c g?i là “the McCain children”) nên ông v?n vã b?t tay tôi. Bà Cindy cung v?y. Sau khi di m?t vòng b?t tay nhi?u ngu?i và ng? l?i cám on s? vô v? l?i c?a t?t c?, ông bà McCain s?a so?n bu?c ra c?a thì t?-nhiên, ông d?ng l?i và nói: “Ð? cho tôi ch?p m?t b?c hình v?i các b?n VN c?a tôi.” Ðó là lý-do vì sao có t?m hình di kèm v?i m?y trang nh?t-ký này.