Dù ba mươi ba năm bị mất tên (1975-2008) nhưng Sài Gòn vĩnh viễn vẫn là Sài Gòn
Năm Ất Mùi (1295), Nguyên Thành Tôn cử một phái đoàn sứ giả, tới thăm vua Chân Lạp là Cindravarman (1295-1307), nhân tiện nhắc nước này về việc không triều cống cho Tàu. Trong đoàn, lúc đó có tùy viên Châu Ðạt Quan, đã ghi lại cuộc du hành, qua các thiên ký sự như ‘Chân Lạp phong thổ ký, Thành trai tạp ký, Cổ kim thuyết hải, Ðồ thư tập thành... ’ ’ về sau được danh sĩ Ngô Khâu Diên, ca tụng hết lời trong tác phẩm ‘Trúc tố sơn phòng thi tập’.

Home
  • Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
    Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.

  •  
  • Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết


  •  
  • Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003


  •  
  • Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:


  •  
  • Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà


  •  
  • Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona


  •  
  • Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
    Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.

  •  
  • Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử


  •  
  • Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm


  •  
  • Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết


  •  
  • Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh


  •  
  • Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy


  •  
  • Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh


  •  
  • Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo


  •  
  • Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn


  •  
  • Ðấu tranh dân chủ hóa Việt Nam: Kiên nhẫn và cam đảm
    Đấu tranh dân chủ hóa Việt Nam: Kiên nhẫn và cam đảm

  •  
  • Ðấu tranh dân chủ hóa Việt Nam: Kiên nhẫn và cam đảm
    Đấu tranh dân chủ hóa Việt Nam: Kiên nhẫn và cam đảm

  •  
  • Hồi ức tuần lễ cuối cùng ở Saigon, kết thúc chiến tranh Việt Nam
    Hồi ức tuần lễ cuối cùng ở Saigon, 30/4/1975 kết thúc chiến tranh Việt Nam

  •  
  • Nhà báo tự do Bùi Tín phát biểu nhân ngày 30 Tháng Tư
    33 năm đã qua, theo tôi, với khoảng cách thời gian dài để có thể suy ngẫm sâu sắc và nhận ra sự thật lịch sử, mọi người Việt nam, kể cả những người Cộng sản, cần đính chính một nhận thức sai lầm nguy hiểm đã bị những người lãnh đạo cộng sản áp đặt theo kiểu cưỡng hiếp mọi người dân phải thừa nhận. Họ buộc mọi người công nhận rằng việc họ chủ trương đưa quân từ miền Bắc vào miền Nam chiến đấu từ 1960 đến 1975 là chính nghĩa nhằm giải phóng và thống nhất đất nước, và ngày 30 tháng 4 là ngày toàn thắng vĩ đại.

  •  
  • Cộng Sản Việt Nam 33 năm sau ngày đánh chiếm Miền Nam Việt Nam
    "Chiến thắng" ngày 30 Tháng Tư, 1975, với việc Sài Gòn của miền Nam tự do sụp đổ, và việc Việt Nam gia nhập Tổ Chức Mậu Dịch Thế Giới (WTO), ngày 11 Tháng Giêng, 2007, đều được những người Cộng Sản tại Hà Nội coi là những thành tựu vĩ đại của Việt Nam dưới danh xưng là một nước xã hội chủ nghĩa, tức cộng sản.

  •  
  • Khủng hoảng lương thực đẩy hàng triệu người vào cảnh nghèo đói
    Giá thực phẩm đang tăng mạnh ở nhiều nước trên thế giới và các nhà hoạch định chính sách kinh tế cảnh báo rằng điều này có thể khiến cho nhiều triệu người rơi vào cảnh nghèo túng. Các tổ chức cứu trợ đang lo ngại là họ không còn đủ khả năng để nuôi ăn cho những người nghèo.

  •  
  • Việc gì xảy ra cho nhà báo tự do và người nghĩ theo cách của mình?
    Trước ngày 29 Tháng Tư 2008 rước đuốc Olympic Bắc Kinh, những người viết báo tự do ở Sài Gòn đã bị hệ thống công an CSVN khủng bố liên tục.

  •  
  • 33 năm sau ngày gãy súng
    Hơn ba mươi năm sau, cùng với bốn anh em trong đơn vị xưa, chúng tôi trở lại Kontum tìm thăm nơi an nghỉ của những đồng đội cũ. Trong những năm 72 và 73, đơn vị chúng tôi đã có hơn hai trăm anh em vĩnh viễn nằm lại nơi này để giữ vững miền địa đầu, cửa ngõ quan trọng nhất vào Tây Nguyên, nơi có bản doanh Bộ Tư Lệnh Quân Ðoàn nằm không xa phía dưới - thành phố Pleiku.

  •  
  • Ứng viên tổng thống vẫn phải thuyết phục cử tri của mình
    Như giới truyền thông đã dự đoán trước, sau kỳ bầu cử sơ bộ ở tiểu bang Pennsylvania lớn và quan trọng ngày Thứ Ba 22, Tháng Tư, Nghị Sĩ Dân-Chủ Hillary Clinton đã lấy được phiếu đa số tương đối dễ dàng. Bà đã lấy được phiếu của người lớn tuổi, quan trọng là phụ nữ (và thêm phụ nữ trẻ hơn cũng chọn bà), người lao động chân tay (“blue collar,” “dân thợ”) da trắng trong các kỹ nghệ nặng và truyền thống bị ảnh hưởng kinh tế khó khăn.

  •  
  • Không Quên Nước Cũ
    Ðó là ngày Thứ Hai đầu tuần, 28 Tháng tư năm 2008 tại Los Angeles, ngày mọi người phải trở lại nhiệm sở để đi làm để trả nợ áo cơm, nhưng gần trăm đồng hương đã lên xe buýt từ Little Saigon để đến biểu tình trước Sứ Quán Trung Cộng tại 443 Shatto Place, Los Angeles.

  •  
  • Việt Nam: Mặt trái của 30-4
    Mỗi lần kỷ niệm 30 Tháng Tư là thêm một lần phải nghe người Cộng Sản Việt Nam nói phét để che đi những cái xấu của chế độ.

  •  
  • Hồi ký của Ông Võ Long Triều ( Tập II, tiếp theo)
    Chuyện tôi bán bánh kiếm cơm sau khi Cộng Sản trả tự do không có gì là xấu hổ hay ly kỳ cả.

  •  
  • Ngày tự do báo chí thế giới 3 tháng 5
    Từ 1993, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã ấn định ngày 3 tháng 5 mỗi năm là Ngày Tự do Báo chí Thế giới (World Press Freedom Day). Mục tiêu ngày lễ này nhằm đề cao tầm quan trọng của sinh hoạt báo chí tự do và nhắc nhở các chính quyền về nghĩa vụ tôn trọng và gìn giữ quyền tự do ngôn luận (bày tỏ ý kiến) được quy định trong Điều 19 của bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền Quốc Tế.

  •  
  • Ðức Ông Phêrô Nguyễn Thanh Long: “Ra đi để lại tiếng thơm cho đời”
    Tháng 8, 2004, chúng tôi có mặt tại giáo xứ “Mẹ Việt Nam” do Linh Mục Phêrô Nguyễn Thanh Long phụ trách. (Lúc đó ngài chưa được Tòa Thánh Vatican ban tặng tước vị Ðức Ông)... Chúng tôi đã ở lại trong nhà xứ trọn 3 ngày, sống bên cạnh Cha Long, với mục đích thực hiện một thiên phóng sự về sinh hoạt của Cộng Ðoàn mang tên “Mẹ Việt Nam” với sự phát triển đặc biệt đã được dư luận khắp nơi, nhất là giới truyền thông tại Hoa Kỳ xem như là “một phép lạ của người Việt tỵ nạn”.

  •  
  • Tưởng nhớ cậu tôi, cựu Trung Tướng Dư Quốc Ðống
    LTS.- Ðây là bài tưởng niệm về cố Trung Tướng Dư Quốc Ðống của Dân Biểu Trần Thái Văn đã được đọc trong phiên họp khoáng đại Hạ Viện Tiểu Bang California vào ngày Thứ Hai, 28 Tháng Tư vừa qua.

  •  
  • Nhìn xuống cuộc đời
    Cái nhìn xuống chịu đựng này khác với cái nhìn xuống thương yêu, vị tha và lòng bác ái của những con người biết thương yêu những người thua kém, khốn khổ, bất hạnh hơn mình. Như thế trong thương yêu, phải biết nhìn xuống cuộc đời, nhưng muốn sống cho ra con người, lại phải ngẩng đầu lên!

  •  
  • Amerasian - Di sản của chiến tranh
    Cuộc chiến nào mà không để lại những đau thương. Chiến tranh Việt Nam cũng không ra ngoài thông lệ. Những đứa trẻ mồ côi, những làng xóm tan nát, những góa phụ, những thương binh và đặc biệt tại miền Nam, những đứa con hai dòng máu.

  •  
  • Iraq trong vận động tranh cử
    Hôm Thứ Sáu đầu tiên Tháng Năm, Tổng Thống George W. Bush gửi đến quốc hội yêu cầu ngân sách 70 tỉ cho thêm vào cuộc chiến chống khủng bố ở Iraq và A Phú Hãn (Afghanistan) cho đến Mùa Xuân tới (khi ông đã rời khỏi tòa Nhà Trắng, với một tổng thống mới thay thế).

  •  
  • 30.4.75: Ði tìm thời gian đánh mất
    Buổi tối, tôi leo lên sân thượng. Trời tối đen, có một sư im lặng sâu thẳm. Nhưng trong bóng đêm, tôi đã nghe rõ được tiếng của im lặng. Cái im lặng của cõi đêm, của một trống rỗng, của một hố thẳm, của một mảnh đời đang sống đã khép lại. Chỉ mới hôm qua, những chiếc trực thăng còn lập lòe trên các mái nhà và biệt tăm ngay sau đó vào đêm tối. Rồi chốc lát đã mất hút. Kissinger đã bá cáo với TT Ford là phái bộ quân sự Mỹ đã hoàn thành tốt đẹp việc di tản. Ðã có 4500 người Việt Nam, trong đó có 450 người Mỹ đã có may mắn được di tản ra khơi. Còn những người khác? Niềm hy vọng như cạn mòn.

  •  
  • Kể lại vài việc diễn ra trong Dinh Ðộc Lập ngày 30 Tháng Tư 1975
    Hàng năm cứ tới ngày 30 Tháng Tư đa số người Việt nơi hải ngoại chúng ta lại không khỏi bâng khuâng xao xuyến, không khỏi thở ngắn than dài, không khỏi ăn năn hối tiếc, và nhất là không khỏi oán hờn (cả bạn lẫn thù).

  •  
  • Ông Nguyễn Xuân Phong lên tiếng về một bài liên quan tới ông trong Hồi Ký Võ Long Triều
    LTS: Sau khi một bài viết (trong loạt Hồi Lý Võ Long Triều) liên quan tới ông Nguyễn Xuân Phong được đưa lên Người Việt Online vào ngày Thứ Ba, 3 Tháng Năm, ông Nguyễn Xuân Phong có gởi thư tới tòa soạn báo Người Việt xin được đính chính một số chi tiết trong bài viết của tác giả Võ Long Triều về cá nhân ông mà ông cho là không đúng sự thật. Trong tinh thần tôn trọng ý kiến độc giả, Người Việt xin đăng nguyên văn lời lên tiếng của ông Nguyễn Xuân Phong và sau đó là phần phúc đáp của tác giả loạt bài Hồi Ký Võ Long Triều.

  •  
  • Chuyện Di Tản 1975
    Tôi không có đi di tản hồi những ngày cuối Tháng Tư 1975 nên không biết cảnh di tản ở Sài gòn ra làm sao. Mãi đến sau nầy, khi đã định cư ở Pháp, nhờ xem truyền hình mới biết!

  •  
  • Ðám cưới con ông Bush
    Những hàng chữ in nghiêng phía trên tóm lược tất cả những điểm chính được Phòng Báo Chí Tòa Bạch Ốc phổ biến cho cánh nhà báo đang làm việc tại thủ đô, liên quan đến đám cưới của con gái nhà ông Bush. Cuối tháng trước, cô dâu tương lai Jenna cũng đồng ý xuất hiện trước các ông bà ký giả, trả lời chỉ một vài câu hỏi ngắn và nhắc lại: “Ðây là ngày vui của cháu, hai đứa cháu muốn đám cưới diễn ra trong vòng thân mật thôi, xin quý bác, quý chú, quý cô, quý cậu cho chúng cháu được hưởng trọn ngày vui riêng với gia đình và bè bạn”. Nói xong, cô cười tươi và... biến mất khỏi thủ đô Washington của nước Mỹ.

  •  
  • Luận Về Một Lá Cờ
    Ngày Thứ Hai 21 tháng 04 năm 2008, tại trường USC (University of Southern California), có một cuộc hội thảo được hai hội sinh viên tổ chức. Một bên là VSA (Vietnamese Student Association), hội của sinh viên Mỹ gốc Việt. Bên kia là VISA (Vietnamese International Student Association), hội của du học sinh từ Việt Nam đến.

  •  
  • Nhớ Mẹ Nhiều Nhân Mùa Hiền Mẫu
    Không hiểu tại sao cứ mỗi lần nghe tin chính phủ Trung Cộng đàn áp người dân Tây Tạng và tàn sát những người theo phái Pháp Luân Công là làm cho con nhớ lại trang lịch sử của nước nhà đã nhiều phen cùng chung số phận với họ.

  •  
  • Mẹ, quê hương ngày tháng cũ
    Văn hóa Việt Nam khi viết về “Tình Mẹ” mặc nhiên đã được coi như là một thứ di sản tinh thần về lòng yêu thương qua tình mẫu tử sắt son để nói lên hay xưng tụng những tình cảm cao quý và bất diệt nhất trong đời của chúng ta.

  •  
  • Mẹ, quê hương ngày tháng cũ
    Văn hóa Việt Nam khi viết về “Tình Mẹ” mặc nhiên đã được coi như là một thứ di sản tinh thần về lòng yêu thương qua tình mẫu tử sắt son để nói lên hay xưng tụng những tình cảm cao quý và bất diệt nhất trong đời của chúng ta.

  •  
  • Mẹ và ngôn ngữ
    Yêu mẹ bao nhiêu thì yêu tiếng mẹ đẻ bấy nhiêu. Người mẹ nào cũng thích được con nói tiếng. “Con nhớ mẹ, con yêu mẹ” bằng chính ngôn ngữ của bà, cái ngôn ngữ làm bà rung động nhất.

  •  
  • Mẹ và ngôn ngữ
    Yêu mẹ bao nhiêu thì yêu tiếng mẹ đẻ bấy nhiêu. Người mẹ nào cũng thích được con nói tiếng. “Con nhớ mẹ, con yêu mẹ” bằng chính ngôn ngữ của bà, cái ngôn ngữ làm bà rung động nhất.

  •  
  • Chính sách khủng bố dân của chính quyền CS Việt Nam
    Thế nào gọi là khủng bố? Theo định nghĩa của Tự Ðiển Bách Khoa Britannica, khủng bố là: “Sự sử dụng vũ lực một cách có hệ thống để gieo sự lo sợ trong quần chúng để đạt một mục tiêu chính trị nào đó. Khủng bố từng được sử dụng bởi các nhóm quá khích thiên tả hay thiên hữu, bởi những nhóm chủ trương quốc gia quá khích hay các nhóm tôn giáo cực đoan, những nhóm chủ trương đấu tranh cách mạng xã hội và ngay cả bởi các lực lượng vũ trang của một quốc gia như quân đội, tình báo hay công an cảnh sát.”

  •  
  • Bộ trưởng tư pháp Hoa Kỳ đột quỵ trong lúc đọc diễn văn
    Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Michael Mukasey sáng sớm ngày thứ Sáu 21 tháng Mười Một đã trong tình trạng tỉnh táo để đón nhận lời hỏi thăm sức khỏe qua điện thoại của tổng thống Bush, chỉ mấy giờ sau khi ông bị đột quỵ trong lúc đọc diễn văn tối Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, và bất tỉnh trong thời gian ngắn.

  •  
  • Bộ trưởng tư pháp Hoa Kỳ đột quỵ trong lúc đọc diễn văn
    Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Michael Mukasey sáng sớm ngày thứ Sáu 21 tháng Mười Một đã trong tình trạng tỉnh táo để đón nhận lời hỏi thăm sức khỏe qua điện thoại của tổng thống Bush, chỉ mấy giờ sau khi ông bị đột quỵ trong lúc đọc diễn văn tối Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, và bất tỉnh trong thời gian ngắn.

  •  
  • Hải tặc Somalia đòi tiền chuộc chiếc tàu dầu của Saudi Arabia $25 triệu
    Bọn hải tặc bắt cóc chiếc tàu dầu khổng lồ của Saudi Arabia hôm Thứ Năm đưa ra giá tiền chuộc là US$25 triệu (20 triệu euros) và ấn định hạn kỳ phải trả trong vòng 10 ngày.

  •  
  • Không chỉ riêng California – Động đất lớn có thể xảy ra ở miền trung Hoa Kỳ
    Một phúc trình do FEMA (cơ quan liên bang cứu trợ khẩn cấp) đưa ra hôm Thứ Năm nói rằng “nếu xảy ra một trận động đất mạnh tại vùng mà các nhà địa chất gọi là New Madrid Seismic Zone thì tai họa sẽ vô cùng lớn lao về tổn thất nhân mạng cũng như thiệt hại kinh tế”.

  •  
  • Why GM should file for bankruptcy
    We should let General Motors file for bankruptcy. GM is in serious trouble. The company is burning through roughly $65 million every single day. It is asking the government for a "bridge loan," and the merits are being debated in Washington.

  •  
  • APA appointments possible in Obama administration
    While the mad dash to the finish line ended with the election of the nation’s first African American president, a new race has begun, with perhaps equal if not more flurry: Asian Pacific Americans jockeying for key positions in the incoming administration of President-elect Barack Oba-ma.

  •  
  • Mixing sustainability and sustenance
    At the California Academy of Sciences, famed chefs cook up authentic food, aiming to sustain cultures.

  •  
  • Mixing sustainability and sustenance
    At the California Academy of Sciences, famed chefs cook up authentic food, aiming to sustain cultures.

  •  
  • What's Going on


  •  
  • Ông Obama dự trù đề cử bà Clinton vào chức vụ ngoại trưởng
    Tổng thống tân cử Barack Obama dự trù sẽ đề cử bà Hillary Rodham Clinton vào chức vụ ngoại trưởng sau ngày lễ Tạ Ơn này, một dấu mốc mới trong sự nghiệp của vị cựu đệ nhất phu nhân và đánh dấu sự kết hợp của hai lực lượng chính trị đã từng đối chọi mạnh mẽ khi còn tranh cử tổng thống.

  •  
  • Ông Obama dự trù đề cử bà Clinton vào chức vụ ngoại trưởng
    Tổng thống tân cử Barack Obama dự trù sẽ đề cử bà Hillary Rodham Clinton vào chức vụ ngoại trưởng sau ngày lễ Tạ Ơn này, một dấu mốc mới trong sự nghiệp của vị cựu đệ nhất phu nhân và đánh dấu sự kết hợp của hai lực lượng chính trị đã từng đối chọi mạnh mẽ khi còn tranh cử tổng thống.

  •  
  • Overcrowded hospitals leave patients out in the cold
    Patients in Việt Nam have died waiting for a doctor as some hospitals are filled with 10 times more patients than they can handle.

  •  
  • Việt Nam faces growing shortage of females
    Around 3 million Vietnamese men will have difficulty finding wives by 2030 due to the rising gender imbalance, health officials said.

  •  
  • Airfare caps lifted on competitive routes
    A recent decision by the Vietnamese government to lift caps on airfares on certain routes provides more price choices and can change the habits of Vietnamese passengers during the Tết holiday, officials from Việt Nam’s airlines said.

  •  
  • U.S., Vieät Nam to study climate change impact on Mekong Delta
    The U.S. and Việt Nam will jointly address the impact of climate change on the Mekong Delta and other low-lying river regions worldwide, officials said.

  •  

Mu?ng Giang

 

Nam ?t Mùi (1295), Nguyên Thành Tôn c? m?t phái doàn s? gi?, t?i tham vua Chân L?p là Cindravarman (1295-1307), nhân ti?n nh?c nu?c này v? vi?c không tri?u c?ng cho Tàu. Trong doàn, lúc dó có tùy viên Châu Đ?t Quan, dă ghi l?i cu?c du hành, qua các thiên kư s? nhu ‘Chân L?p phong th? kư, Thành trai t?p kư, C? kim thuy?t h?i, Đ? thu t?p thành... ’ v? sau du?c danh si Ngô Khâu Diên, ca t?ng h?t l?i trong tác ph?m ‘Trúc t? son pḥng thi t?p’.

Cung nh? nh?ng ghi chép c?a h? Châu, chúng ta ngày nay m?i bi?t du?c th?c tr?ng c?a vùng Th?y Chân L?p (Nam Ph?n), qua th?y l? t? c?a Đ?i (M? Tho), t?i các vùng d?t c?a mi?n L?c Chân L?p (Kampuchia ngày nay) nhu Trà Nam (t?c Tch'a Nan, t?nh Kompong Chhnag), Bàn L? Thôn (Panlon Is'one), Ph?t Thôn (Fo Is'one), Đàm Duong (Bi?n H?-Tân Yang Tonlésap) và kinh dô lúc dó là Angkor, t?c Đ? Thiên Đ? Thích.

Theo bút kư ghi l?i, ? dâu cung ch? th?y c?nh hoang tàn cô qu?nh, h?u nhu toàn là c? kê lau lách, không m?t bóng cây xanh, vu?n tu?c, ru?ng r?y và s? s?ng hay bu?c chân c?a con ngu?i, ngoài tre n?a và t?ng dàn trâu r?ng t? h?p trong các d?m l?y bùn śnh, d?c theo hai b? sông.d?c ng?u và d?c s?t nh?ng dám l?c b́nh lang thang xuôi ngu?c.

Đ?c ‘Đ?t Vi?t tr?i Nam’, c?a Thái Van Ki?m, ta th?y tác gi? dă h?t ḷng ca t?ng Săi Vuong Nguy?n Phúc Nguyên (1613-1635), và Tr?n Nhân Tông thu? tru?c, v́ hai ngài ch? nghi t?i non nu?c, nên vua Tr?n th́ dă gă Huy?n Trân Công Chúa cho vua Ch? Mân, v?a du?c thêm hai châu Ô-Lư (Qu?ng Tr?-Th?a Thiên), l?i v?a có du?c m?t d?ng minh Chiêm Thành lúc dó, r?t hùng m?nh ? phuong Nam, d? hai nu?c cùng lo ch?ng gi?c Mông C?. C̣n Săi Vuong cung v?y, Ông dă v́ nu?c, nên dem hai ngu?i con gái cung là Ng?c Khoa gă cho vua Chiêm Thành Po Romé và Ng?c V?n l?y vua Chân L?p Chei Chetta II. Nh? v?y Đàng Trong m?i có ḥa b́nh ? Nam phuong, t?o co h?i cho ngu?i dân Thu?n-Qu?ng t?i du?c mi?n Th?y Chân L?p lúc dó dang b? b? hoang, d? khai kh?n làm an v́ lănh th? c?a Chúa Nguy?n r?t h?n h?p, không có bao nhiêu d?ng ru?ng, trong dó d?t dai h?u h?t d?u x?u v́ s? xâm th?c c?a cát bi?n, d?t núi, không tr?ng tr?t du?c là bao, dù nông dân dă t?n l?c.

Nam 1698, sau khi b́nh d?nh xong Thu?n Tr?n, Th?ng Su?t Nguy?n H?u C?nh du?c l?nh Chúa Nguy?n Phúc Chu vào Nam d? m? r?ng b? cơi Đ?i Vi?t. Cùng theo doàn quân di m? d?t phuong Nam, lúc dó có r?t nhi?u di dân theo khai hoang l?p nghi?p. Nhung t?t c? t? quân cho t?i dân, ai n?y d?u không kh?i kinh hoàng b?t vía, trong c?nh bo vo noi d?t l? muôn trùng: “t?i dây x? s? l? lùng, con chim kêu ph?i s?, con cá vàng cung kinh và chèo ghe s? s?u c?n chun, xu?ng sông s? d?a, lên r?ng s? ma”. S? ki?n này cung dâu khác ǵ hoàn c?nh c?a ngu?i Vi?t tru?c dó, khi theo chúa Nguy?n Hoàng, t?i khai kh?n l?p nghi?p các vùng d?t mi?n Trung b? hoang c?a ngu?i Chiêm, t? B́nh Đ?nh vào t?i B́nh Tuy ngày nay. T?t c? dă nói lên m?t th?t c?a mi?n Đ?ng B?ng Sông C?u Long và d?a danh Sài G̣n, thu? xa xua hon 300 nam v? tru?c, khi mà ông cha ta t? mi?t ngoài vào dây kh?n hoang l?p vu?n. T?t c? th?t s? là vùng ác d?a, ma thiêng nu?c d?c, ch?ng nh?ng trên r?ng hoang d?y r?y thú d?, mà ngay du?i sông cung d?c ngh?t ngu ḱnh.

Cung may các v? ti?n nhân trong dó h?u h?t là các Chúa Nguy?n Nam Hà, nh?t là Săi Vuong, Hi?n Vuong và Qu?c Chúa Nguy?n Phúc Chu, cùng v?i các danh tu?ng Nguy?n H?u C?nh, Nguy?n Cu Trinh, Nguy?n C?u Đàm, Nguy?n Van Tho?i, Lê Van Duy?t... và luu dân Thu?n-Qu?ng lúc dó, dă l?y m? hôi nu?c m?t, cùng v?i xu?ng máu và s? quy?t tâm vu?t qua m?i nguy hi?m t?i h?a ch?t ngu?i, mà ngày nay chúng ta con cháu m?i có du?c mi?n dát Nam Ph?n trù phú, cung nhu th? dô yêu d?u Sài G̣n, d? cho C?ng S?n Đ? Tam Qu?c T?, sau ngày 30 Tu 1975 vào cu?p c?a và d?i tên, cung nhu chu?n b? d?n bàn th? huong án d? dón ru?c ‘Đu?c máu c?a gi?c Tàu’ trong ngày 29 Tháng Tu 2008.

Theo Tr?nh Hoài Đ?c trong ‘Gia Đinh thành thông thái’, ngay t? nam 1623, th́ dân Vi?t dă d?n làm an t?i Sài G̣n lên t?i 10,000 ngu?i, nên Săi Vuong Nguy?n Phúc Nguyên dă cho thu thu? thuong chính cung nhu l?p d?n binh, tr?i quân d? b?o v? an ninh và tài s?n c?a luu dân Vi?t. Nhu v?y Sài G̣n dă tr? thành vùng d?t quan tr?ng c?a Nam Hà, t? n?a th? k? XVII. Nhung theo Lê Quư Đôn trong ‘Ph? biên t?p l?c’, th́ d?a danh Sài G̣n, m?i th?t s? chính th?c vào s? sách, t? Tháng Hai 1674, khi Hi?n Vuong sai Nguy?n Duong Lâm vào b?o v? cho Phó Vuong Chân L?p là N?c N?n, dóng dô ? dây.

Cung t? dó Sài G̣n dă thay d?i không ng?ng theo s? bi?n chuy?n c?a l?ch s? dân t?c, mà kh?i d?u là vi?c Kinh Lu?c S? Nguy?n H?u C?nh nam 1698, d?ng dinh Phiên Tr?n, l?p huy?n Tân B́nh và khai sinh ra dô th? Sài G̣n. Nam 1890 Chúa Nguy?n Phúc Ánh xây thành Bát Quái nguy nga tráng l? v?i m?t chu vi t?i 648m. Thành này du?c Vua Minh M?ng phá b? nam 1836, d? xây Gia Đ?nh Thành và t?n t?i t?i 17 Tháng Hai 1859, m?i b? th?c dân Pháp và Tây Ban Nha phá s?p. T? dó Sài G̣n s?ng du?i gót gi?y nô l? c?a ngo?i xâm nhung dă không b? gi?c dày xéo xóa tên, trái l?i c̣n du?c trân quư, n?i danh thành ‘Ḥn ng?c Vi?n Đông’ m?t th?i l?ng l?y.

Ngày 3 Tháng Chín 1945, Nh?t d?u hàng Đ?ng Minh vô di?u ki?n. Th?a d?p chính quy?n VN lúc dó dang b? b? ng? v́ s? s?p d? c?a Chính ph? Tr?n Tr?ng Kim, s? thoái quy?n b?t ng? c?a Vua B?o Đ?i, nên Vi?t Minh n?i d?y cu?p chính quy?n. Cùng lúc th?c dân Phap cung theo chân quân Anh ?n, tái chi?m Sài G̣n d? dàng, nh? s? góp công c?a ?y Ban Hành Chánh, do Tr?n Van Giàu, Nguy?n Van Tr?n, Duong B?ch Mai, Nguy?n Van T?o... cán b? c?ng s?n d? tam trá h́nh trong M?t Tr?n Vi?t Minh lúc dó ch? lo thanh toán các thanh ph?n d?i l?p, ru?ng b?t th? tiêu, ch? di?m sát h?i các lănh t? qu?c gia, trong s? này có Đ?c Hu?nh Phú S?, giáo ch? Ph?t Giáo Ḥa H?o, k? c? ngu?i anh em c?ng s?n d? t?, làm cho ti?m l?c kháng chi?n ch?ng Pháp t?i Sài G̣n và Nam Ph?n b? chia r?, y?u kém.

R?i l?i d?ng ḷng nhân t?, t́nh d?ng bào và l?nh huu chi?n vào ngày T?t Nguyên Đán thiêng liêng nh?t trong nam c?a dân t?c, H? Chí Minh và d?ng Vi?t C?ng, ra l?nh t?ng t?n công kh?p lănh th? VNCH, t? bên này c?u Hi?n Luong t?i Vi tuy?n 17, vào t?i ch?n t?n cùng c?a d?t Vi?t ? Cà Mâu, trong d?p T?t M?u Thân 1968. Th? dô Mi?n Nam, bao g?m Sài G̣n-Ch? L?n-Gia Đ?nh, b? c?ng s?n qu?c t? t?n công 2 l?n, d?t I vào d?p T?t và l?n 2 trong Tháng Nam 1968. Ngoài s? thi?t h?i v?t ch?t, nh?t là ? nh?ng ch?n th? ph?ng tôn nghiêm, b? c?ng s?n chi?m dóng, d?t súng d?n d? t?n công d?ng bào và QLVNCH, n?n dă b? bom d?n c?a c? hai phía tàn phá, cùng v?i nhi?u khu v?c sinh s?ng làm an c?a ngu?i dân luong thi?n.

Sài G̣n kinh hoàng tru?c c?nh tàn phá và ngu?i ch?t v́ VC, dâu có khác ǵ c?nh quân Tây Son thu? tru?c d?t phá Đ?ng Nai, Biên Ḥa, Gia Đ?nh, d? tr? thù dân chúng ? dây, dă theo chúa Nguy?n Ánh ch?ng l?i h?. Nhung cu?i cùng nh? s? hy sinh xuong máu c?a ngu?i lính mi?n Nam, nên VNCH v?n d?ng v?ng và Sài G̣n v?n là Ḥn Ng?c Vi?n Đông trân quư c?a th? gi?i t? do, cho t?i trua 30 Tháng Tu 1975, qua l?nh c?a T?ng Th?ng Duong Van Minh, b?t dân lính buông súng, ră ngu và d?u hàng gi?c xâm lang, m?i ch?u g?c ngă tru?c b?o l?c.

Sau khi d?p b? cái quái thai c?a th?i d?i, du?c g?i là ‘M?t Tr?n Gi?i Phóng Mi?n Nam’, ngày 20 Tháng Mu?i Hai 1976 c?ng s?n d? tam qu?c t?, qua quy?n hành c?a k? th?ng tr?n, l?p nu?c C?ng Ḥa Xă H?i Ch? Nghia VN g?m hai mi?n Nam-B?c, th? dô c? nu?c là Hà N?i, nam dó có 800,000 dân k? c? ngo?i ô. C̣n Sài G̣n, th? dô c?a Mi?n Nam, vùng d?t thiêng c?a dân t?c, du?c t?o d?ng b?ng máu l? xuong th?t c?a ti?n nhân, qua bao nhiêu th? h? k? c? quân dân VNCH trong 20 nam (1955-1975), b? c?ng s?n qu?c t? cu?ng do?t, d?i tên là thành ph? H? Chí Minh, giá tr? ch? là m?t thành ph? d?a phuong, nhu nh?ng thành ph? lon trong nu?c H?i Pḥng, Vinh, Hu?, Đà N?ng, C?n Tho... dù Sài G̣n nam dó, có dân s? dông nh?t nu?c, là 1,860,000, n?u c?ng thêm vùng ngo?i ô, g?m 6 huy?n B́nh Chánh, Th? Đ?c, Hóc Môn, C? Chi, Nhà Bè và Duyên H?i, t?ng c?ng là 2,680,000 ngu?i.

Ba muoi ba nam qua, k? t? ngày Sài G̣n b? m?t tên, mà th?t s? ch? m?t trên các van ki?n c?a d?ng c?ng s?n ch? noi tâm h?n c?a ngu?i Vi?t trong và ngoài nu?c, tr? m?t vài t? báo b? dít VC xài, c̣n dâu có ai thèm dùng cái xú danh này? dù là giai do?n hung hi?m nh?t (1975-1990).

Sau khi thiên dàng xă nghia b? s?p d? t?i Đông Âu và Liên Xô, b?t bu?c d?ng VC ph?i m? c?a d? ki?m s?ng và c?u ḿnh. Cung k? t? dó cho t?i nay (2008), ngu?i VN trong và ngoài nu?c, h?u nhu không c̣n ai nh? t?i thành H?, k? c? nh?ng lúc b? b?t bu?c, h? v?n nói tr?ng là thành ph? mà thôi. M?y lúc g?n dây, có m?t s? van nô trong nu?c, tru?c v?n n?n c?a d?ng bào v? vi?c t?i sao ph?i d?i tên Sài G̣n, dă tr? l?i dó là d? ghi nh? công on c?a m?t s? danh nhân, nên d?ng dă l?y tên làm m?t s? d?a danh nhu TP. HCM, du?ng Nguy?n Van Tr?i, công viên Lê Van Tám, tru?ng Vơ Th? Sáu, kênh Lê Anh Xuân... Chúng c̣n vi?t thêm, v́ anh thanh niên Nguy?n Van Ba, dă xu?t duong c?u nu?c t?i b?n Đ?u R?ng vào nam 1911, nên ph?i d?i tên Sài G̣n, d? k? ni?m. Lu?n di?u y chang nhu vi?c th?y Thành t?i d?y h?c ? tru?ng D?c Thanh Phan Thi?t d? vài ba tháng. Ch? ch?ng dó thôi, nên d?ng ph?i t?ch thu gia s?n c?a Nguy?n Thông và d?ng bào quanh vùng C?n C?-Đ?c Nghia, d?c theo b? sông Cà Ty (du?ng Trung Nh?), d? l?p nhà b?o tàng cho ‘bác’ du?c s?ng măi trong qu?n, chúng B́nh Thu?n.

V́ g?n h?t cán b? cao c?p c?a d?ng c?ng s?n VN d?u xu?t thân t?i Liên Xô, t? H? Chí Minh, Tr?n Phú, Lê H?ng Phong... xu?ng t?i các th? h? duong c?m quy?n hi?n nay nhu Nông Đ?c Manh, Tr?n Đ?c Luong, Phan Van Kh?i, cho nên vi?c d?ng c?ng s?n VC, sao y b?n chánh t? d?ng CS m? LX, dem v? ?ng d?ng t?i VN, cung là di?u bó bu?c. T?i Liên Xô, sau cách m?ng 1917, Lenin tri?t h? Sa Hoàng, d?i c?, ch? d?, xây tu?ng dài, lang, u?p xác và d?i luôn tên c?a thành ph? l?n th? 2 c?a Nga, v?n là noi sinh quán c?a ḿnh (k? c? Putin sau này), t? tên nguyên th?y ST. Petersburg thành Leningrad (hi?n có 4,456,000 dân).

Sau dó Staline cung b?t chu?c Lenin, d?i thành ph? sinh quán c?a ḿnh là Volgograd thành Stalingard (hi?n có 999,000 ngu?i ). Nhung d?i là m?t cu?c b? dâu tru?c m?t, nên dâu có ai ng? du?c ngày mai, nhu chuy?n bên Tàu, khi Trung C?ng chi?m du?c L?c d?a, dă nhân danh kh?o c?, van hóa, ngh? thu?t... mà th?t s? là dào m? ngu?i khác d? cu?p vàng b?c châu báu, nên ra l?nh cho khai qu?t t?t c? các lang m? c?a h?u h?t các v? d? vuong Trung Hoa, t? T?n Th?y Hoàng, Hán C?nh Đ?, Vơ T?c Thiên... ? d?ng b?ng Guanzhong, Tây B?c t?nh Shannxi (72 hoàng d?), cho t?i m? c?a Càn Long, T? Hi... nh?ng v? vua Măn Thanh, t?i vùng Đông B?c nu?c Tàu.

Nam 1991, ch? d? c?ng s?n b? cáo chung t?i Đông Âu và Liên Xô, ngoài vi?c hai thành ph? Leningard và Stalingard du?c l?y l?i tên cu, các tu?ng Lenin t?i M?c Tu Khoa và c? nu?c b? gi?t s?p, th?m nh?t là b?c tu?ng b? th? t?i qu?ng tru?ng d? c?a th? dô b? dân chúng Nga chém d?u. Riêng lá c? máu búa li?m c?a Liên Xô, du?c xài t? nam 1917 t?i d?u nam 1992, cung du?c thay th? b?ng lá c? tam tài n?m ngang v?i ba màu tr?ng xanh lo và d? c?a nu?c Nga, dă có t? th? k? XIX, v?i ư nghia thiêng liêng, nói lên s? h́nh thành c?a nu?c này, do ba ch?ng t?c: B?ch Nga (màu tr?ng), Ukraine (màu xanh lo, nay dă tách ri?ng thành m?t nu?c d?c l?p) và ngu?i Moskva (màu d?).

Nh?ng ngày máu l?a cu?i Tháng Tu 1975, nhi?u ngu?i u?t h?n dau kh? b? nu?c ra di trong tuy?t v?ng và tin ch?c r?ng c? d?i ḿnh s? ch?ng bao gi? du?c tr? v? quê huong, trong dó có Sài G̣n. B?i v?y Nguy?n Đính Toàn dă vi?t ‘Sài G̣n oi ta dă m?t ngu?i nhu ngu?i dă m?t tên’. Nhung bây gi? th́ ai cung ngang nhiên, dơng d?c v? Sài G̣n hàng ch?c l?n và ngay tru?c m?t công an VC, ai cung xài tên Sài G̣n, ch? có ngu?i nào nói t?i TP. HCM?

Nhu v?y Sàig̣n dâu có m?t tên, v́ ngu?i Vi?t, nu?c Vi?t v?n c̣n. Nên chuy?n l?y l?i cái tên chính th?c ch? c̣n là v?n d? th?i gian mà thôi, v́ cu?c bi?n dâu, dâu ai bi?t tru?c mà ng?? Theo tin c?a Reuters ngày 28 Tháng Chín 2005, th́ các chóp bu Đi?n C?m Linh, trong dó có Putin, dang c?u xét vi?c d?p b? lang Lenin, lănh t? d?u tiên c?a d?ng c?ng s?n d? tam qu?c t?, ch?t nam 1924, du?c xây t?i Qu?ng tru?ng Đ? ? th? dô Moscow, dem chôn theo ư c?a dân Nga, dă ḍi h?i t? nam 2001 t?i nay v?n chua nhúc nhích?

Nh?ng ngày c̣n s?ng trong nu?c, b?t c? nghe ai hát lén bài hát d?u tiên t? h?i ngo?i v?ng v? quê huong VN dang qu?n qu?i ngoi ngóp trong d?a ng?c d?, khi?n ai cung ph?i khóc. Đó là bài ‘Vinh Bi?t Sài G̣n’ c?a Nam L?c, tru?c nam 1975 là m?t si quan c?a QLVNCH, m?t nh?c si tài t?, chuyên môn gi?i thi?u h?u h?t các chuong tŕnh ‘Nh?c Tr? c?a Sài G̣n’ trong th?p niên 60-70. Thiên h? chua k?p khô h?t nu?c m?t h?n h?n, th́ Vi?t Dung l?i làm cho ngu?i ngu?i thét lên thành ti?ng, khi anh vi?t ‘M?t Chút Quà Cho Quê Huong’:

“Em g?i v? cho anh dam bao thu?c lá

Anh d?t cu?c d?i ṃn trên ngón tay

G?i v? cho m? dam chi?c kim may

M? may h? con quê huong quá d?a dày

Con g?i cho cha m?t manh áo tr?ng

Cha m?c m?t l?n khi ra pháp tru?ng phoi thây...”

Nh?ng l?i ca th?m thi?t c?a m?t th?i, nghe hoài v?n th?y d?t ru?t.

 

Sài G̣n tru?c ngày 1 Tháng Nam 1975

 

Sài G̣n kh?i th?y ch? là m?t làng dánh cá nh? c?a ngu?i Miên, n?m ? v? trí giao luu c?a R?ch B?n Nghé-Sông Sài G̣n và tr? nên quan tr?ng, sau khi du?c ch?n làm th? dô mi?t r?ng c?a Phó vuong Miên, cai qu?n mi?n Th?y Chân L?p, nên m?i du?c g?i là Prey Nokor. Trong lúc dó h?u h?t luu dân Vi?t d?u tiên, t?i kh?n hoang l?p ?p trên d?t Miên, d?u t?p trung ? khu v?c Đông B?c, vùng Mơ Xùy-Đ?ng Nai, cách Sài G̣n ch?ng 30 km.

T?t c? cung nh? công lao c?a Hoàng H?u Ng?c V?n, nên tri?u d́nh Chân L?p dă cho phép ngu?i Vi?t vào d?t Miên l?p nghi?p m?t cách d? dàng. Nam 1698 Preykor d?i thành Sài Côn, du?c mô t? là r?n r?p trù phú. Nhung nam sau (1699) b? vua Chân L?p là N?c Thu, ra l?nh d?t phá nhà c?a và tàn sát (cáp Du?ng) luu dân Vi?t t?i dây. Tru?c t́nh c?nh nguy ng?p c?a d?ng bào, nên Chúa Nguy?n Phúc Chu, dă phái Th?ng Su?t Nguy?n H?u C?nh, dem quân hai Dinh B́nh Khang-B́nh Thu?n vào Nam, h?p v?i hai c?u tu?ng nhà Minh là Tr?n Thu?ng Xuyên, Duong Ng?n Đ?ch, lúc dó dang cùng 3,000 binh si du?i quy?n, du?c Chúa Nguy?n, cho khai phá vùng Đông Ph?, L?c Dă, M? Tho... d? l?p các làng d?nh cu Minh Huong.

T?t c? cùng nhau b́nh d?nh Chân L?p, dánh du?i N?c Thu ch?y v? Nam Vang. Sau khi t́nh h́nh kh?p vùng dă ?n d?nh, Nguy?n H?u C?nh tr? l?i d?t L?c Chân L?p cho vua Miên, rút quân v? nhung trên du?ng lui quân, th́ nhu?m b?nh và m?t t?i R?ch G?m (Đ?nh Tu?ng), vào ngày m?ng 9 Tháng Nam nam Canh Th́n (1700), lúc dó ch? m?i 51 tu?i. Đu?c tin bu?n trên, c? nu?c, t? tri?u d́nh xu?ng t?i dân chúng, ai cung thuong ti?c m?t d?ng anh hùng cái th?, có công lao r?t l?n d?i v?i d?t nu?c và dân t?c Vi?t Nam... trên du?ng m? mang b? cơi v? phuong Nam. V́ v?y g?n nhu kh?p noi ? Đàng Trong, nh?t là Nam Ph?n, noi nào cung có d?n th? Nguy?n H?u C?nh, dù theo tài li?u, th́ Ông du?c chôn ? Biên Ḥa, Ông thu?c ḍng dơi c?a Nguy?n B?c (Đ?i nhà Đinh), Nguy?n Trăi (H?u Lê). Nguy?n H?u Bài (Nhà Nguy?n) cung là con cháu c?a Ông. Ngu?i Chân L?p cung l?p d?n th? ông t?i Nam Vang,, v́ kính phuc d?c d? nhân t? c?a m?t tu?ng lănh VN...

Theo Tr?nh Hoài Đ?c, t? nam 1698 tr? di, Nam Hà dă thi?t l?p du?c chính quy?n t?i Sài G̣n, d?a theo qui ch? c?a nhà H?u Lê, v́ lúc dó các Chúa Nguy?n tuy dánh nhau v?i H? Trinh nhung v?n c̣n th?n ph?c Vua Lê. Măi t?i nam 1744, Chúa Nguy?n Phúc Khoát m?i xung vuong hi?u, d?i ph? chúa v? kinh thành Phú Xuân (Hu?), dúc ?n tín và chia b? cơi Đàng Trong, t? Nam B? Chính vào t?i Hà Tiên, thành 12 dinh, 1 tr?n, d?t Huy?n Tân B́nh (Gia Đ?nh) làm Phiên tr?n dinh... Sau khi Th?ng Su?t Kinh Lu?c S? Nguy?n H?u C?nh m?t, các quan vơ cao c?p nh?t th?i ?y, l?n lu?t thay th? nhu Truong Phúc Vinh (1731), gi? ch?c Đi?u Khi?n. Nam 1753 quan Kư l?c B? Chính Dinh là Nguy?n Cu Trinh, gi? ch?c Tham muu, ch? huy 5 Dinh B́nh Thu?n, Tr?n Biên, Phiên Tr?n, Long H?. Đ?ng th?i kiêm Kinh Lu?c S?, cai tr? luôn d?t L?c Chân L?p.

Nam 1772 Chúa Nguy?n Phúc Thu?n c? Nguy?n C?u Đàm, con Nguy?n C?u V?n làm Đi?u Khi?n Sài G̣n, kiêm Th?ng Su?t các Dinh. Ông là ngu?i d?u tiên cho d?p luy d?t, bao quanh các d?n dinh, ch?y d?c theo R?ch Th? Nghè, sông Sài G̣n d? ngan ng?a các cu?c t?n công c?a ngu?i Miên. Nam 1776 b? quân Tr?nh t? Đàng Ngoài t?n công, Chúa Nguy?n Phúc Thu?n cùng hoàng gia, b? Phú Xuân, ch?y vào Sài G̣n nhung nam sau (1777), l?i b? Nguy?n L? (Tây Son) t?n công, nên Chúa Nguy?n ph?i ch?y v? Dinh Tr?n Biên. T? dó, trong su?t 10 nam (1777-1787), Sài G̣n tr? thành băi chi?n tru?ng gi?a hai phe Chúa Nguy?n và Nhà Tây Son. Cu?i cùng vào tháng 8-1788, Chúa Nguy?n Ánh ( cháu Nguy?n Phúc Thu?n b? Tây Son gi?t), m?i chi?m l?i du?c Sài G̣n.

Nam 1802 Vua Gia Long dánh b?i Nhà Tây Son và th?ng nh?t d?t nu?c t? B?c vào Nam, dóng dô t?i kinh thành Hu? thu?c t?nh Qu?ng Thu?n (Th?a Thiên). Sài G̣n và toàn cơi Nam Ph?n, du?c giao cho quan T?ng Tr?n Lê Van Duy?t, là m?t trong nh?ng tu?ng lănh tài ba, d?o d?c c?a Nhà Nguy?n. Vùng d?t cu?i cùng c?a mi?n Th?y Chân L?p, du?c sáp nh?p vào lănh th? c?a Đ?i Nam, nam 1840 là Sóc Trang, k?t thúc cu?c Nam ti?n c?a ngu?i Vi?t, t? Qu?ng B́nh vào t?i Hà Tiên, kéo dài hon 800 nam.

Nam 1858 th?c dân Pháp b?t d?u xâm lang VN, chi?m Sài G̣n lúc dó, theo tài li?u c?a m?t ngu?i Pháp tên Barrière vi?t trong ‘Histoire de l'expédition en Cochinchine en 1861’, th́ dây không ph?i là m?t thành ph?, mà ch? là các làng m?c r?i rác, trên d?a di?m c?a Sài G̣n ngày nay. Riêng luu dân Trung Hoa d?u tiên t?i l?p nghi?p t?i Biên Ḥa t? nam 1860 nhung thành ph? này dă b? quân Tây Son tàn phá nam 1778. Do dó m?i ngu?i ph?i ch?y v? R?ch B?n Nghé lánh n?n và xây d?ng ? dây thành ph? Ch? L?n.

Khi Lê Van Duy?t làm T?ng Tr?n Gia Đ?nh Thành, dă ch?nh trang l?i Ch? L?n, thi?t l?p giang c?ng, tr?i dá d?c theo R?ch B?n Nghé và cho xây c?t nhi?u kho hàng ? c? hai bên b?. Ngoài ra c̣n cho dào nhi?u kênh, bi?n các vùng d?t th?p trung nu?c thành ru?ng lúa. Hàng hóa và ghe thuy?n kh?p noi, nh? có R?ch B?n Nghé (Trung Hoa) và kênh dào nên ra vào Ch? L?n t?p n?p. Tính t?i nam 1861, Ch? L?n có 40.000 dân và 500 nhà l?p ngói, ban dêm thành ph? du?c soi sáng b?i dèn d?u ph?ng.

Tóm l?i trong th?i Pháp thu?c, ? dây có hai thành ph? riêng bi?t: Ngu?i Vi?t và m?t s? ít ngu?i Hoa s?ng ? Sài G̣n. C̣n Ch? L?n là thành ph? c?a ngu?i Hoa, ngan cách nhau b?i m?t nghia d?a l?n. Đ? d?c Le Page (1859) và Bonnard (1861) là nh?ng ngu?i có công, ti?p n?i công tŕnh dang d? c?a T?ng Tr?n Lê Van Duy?t, trong vi?c ch?nh trang, xây d?ng và m? r?ng Sài G̣n-Ch? L?n thành Ḥn Ng?c Vi?n Đông. T? nam 1954-30 Tháng Tu 1975, Sài G̣n-Ch? L?n nh?p chung thành m?t và là th? dô c?a VNCH. Nhung Ch? L?n v?n là trung tâm thuong-công nghi?p s? 1 c?a Mi?n Nam, gi? vai tṛ nh?p-xu?t c?ng m?i s?n ph?m ch? bi?n, k? c? lúa g?o c?a d?ng b?ng sông C?u Long. Trong lúc dó Sài G̣n là m?t thuong c?ng, thành ph? Âu hóa v?i nhi?u cao ?c, tru?ng h?c, gian hàng buôn bán và là trung tâm hành chánh c?a Chính Ph?.

 

Sài G̣n th?i Pháp thu?c (1861-1954)

 

Khi th?c dân Pháp xâm lang Nam K?, chi?m Sài G̣n dă có ư d? coi vùng d?t này nhu là lănh th? c?a chính qu?c. V́ v?y thành ph? dă du?c ch?nh trang và xây d?ng nhanh chóng, d? dáp ?ng v?i t́nh h́nh chính tr? và quân s? lúc dó... Tru?c dây, thành c? Sài G̣n và Ch? L?n th?i nhà Nguy?n du?c bao b?c b?i hai con r?ch Tàu H?, Th? Nghè và sông Sài G̣n, n?m uu th? v? quân s? l?n kinh t?. Chính Chúa Nguy?n Ánh trong th?i gian t?u qu?c, dă nh́n th?y s? l?i h?i c?a Sài G̣n, nên quy?t tâm chi?m l?i trong tay Nguy?n L?, d? làm h?u phuong và can c? chính cho quân Nguy?n, ch?ng l?i Nhà Tây Son.

Qua các b?n d? c? c̣n luu tr? t?i Nha Đ?a Du VN, ta th?y d?u tiên Sài G̣n-Ch? L?n, g?n nhu phát tri?n riêng bi?t. Cung trong th?i gian này t́nh tr?ng dân s? t?i hai thành ph? tang tru?ng nhanh chóng, v́ v?y Pháp dă m? nhi?u tr?c l? giao thông trong hai thành ph?. Sau khi Đ? nh?t th? chi?n 1 ch?m d?t, th?c dân tr? l?i khai thác tài nguyên Đông Duong mà VN là quan tr?ng nh?t. T? Sài G̣n Ch? L?n, Pháp di dân t?i mi?n Đông là vùng d?t xám d? r?t ph́ nhiêu, d? l?p các d?n di?n tr?ng cao su, cà phê, trà, mía, thu?c lá... Đ?ng th?i Pháp cung di dân v? d?ng b?ng sông C?u Long, dào kênh, m? r?ng d?t d?i tr?ng lúa.

S? phát tri?n kinh t? Nam K?, gi?a hai cu?c th? chi?n, làm tang thêm s? th?nh vu?ng c?a Giang C?ng Sài G̣n, nh?t là vi?c xu?t c?ng g?o. Cung t? dó nhi?u nhà máy xây lúa, các khu công ngh? ch? bi?n... g?n nhu t?p trung ? Ch? L?n, thu hút cu dân c? nu?c d? xô v? th? dô c?a Nam K? l?p nghi?p, nh? s? phát tri?n c?a các h? th?ng thi?t l? xuyên Vi?t t? B?c vào t?i Sài G̣n, M? Tho và L?c Ninh. Đu?ng b? lên t?i Nam Vang c?a Cao Miên, du?c khai thác t? nam 1936 trong th?i gian Doumer làm Toàn quy?n Đông Duong. M?c dù dă có du?ng xe l?a và du?ng b? n?i li?n nhung tru?c nam 1945, gi?a Sài G̣n Ch? L?n v?n c̣n ngan cách b?i khu nghia d?a, nhi?u d?m l?y, ru?ng tr?ng lúa và các khu vu?n tr?ng cây an trái.

Sau ngày 3 Tháng Chín 1945, Nh?t thua tr?n d?u hàng Đ?ng Minh và rút h?t v? nu?c. Ngay lúc dó, th?c dân Pháp du?c Anh giúp d?, dă tr? l?i cu?ng chi?m VN m?t l?n n?a. Chi?n tranh long tr?i l? d?t kh?p toàn cơi Đông Duong, kéo dài su?t 9 nam (1946-1954), gây c?nh nhà tan ngu?i ch?t nhung th?m thê nh?t, v?n là tuy?t l? c?a d?ng bào, trong th?i l?a d?n, m?t c? hai tṛng c?a gi?c Pháp xâm lang và c?ng s?n núp trong M?t Tr?n Vi?t Minh, tha h? nhi?u nhuong bá tánh, nh?t là nh?ng ngu?i không ch?u theo phe d?ng v?i chúng. Do v?y mà dân chúng kh?p noi, nhi?u ngu?i ph?i b? làng m?c, d?ng ru?ng, ch?y v? Sài G̣n lánh n?n, làm cho dân s? ? dây t? nam 1946 t?i 1954, tang thêm 4 l?n (492,000 ngu?i ? 1,900,800 ngu?i).

Cu?i cùng quân vi?n chinh Pháp dă b? toàn dân VN dánh b?i t?i Đi?n Biên Ph? nhung th?m thê thay cho s? ph?n c?a m?t dân t?c nhu?c ti?u tru?c s? s?p d?t c?a cái g?i là Liên Hi?p Qu?c, nên d?t nu?c l?i chia dôi, làm cho n?a ph?n giang son g?m v?c c?a H?ng L?c, dă ph?i ng?m ngùi d?ng cay, l?t vào th? l?c c?a H? Chí Minh và d?ng c?ng s?n. Ngày 20 Tháng B?y 1954, hi?p d?nh phân dôi d?t nu?c chính th?c du?c kư t?i Genève, l?n n?a dă làm hon c? tri?u d?ng bào Mi?n B?c, tr?n ch?y vào Nam t? n?n c?ng s?n, trong s? này có 850,000 ngu?i d? xô v? th? dô Sài G̣n-Ch? L?n. Ngày 7 Tháng B?y 1954 n?i các Ngô Đ́nh Di?m chính th?c ra m?t qu?c dân VN, trong m?t giai do?n c?c k? h?n lo?n nh?t c?a d?t nu?c v?i t́nh tr?ng s? quân nhu th?i nhà Ngô và trên h?t n?n nhân măn t?i th? dô.

 

Sài G̣n th?i VNCH (1955-1975)

 

Ngay khi thu h?i du?c n?n d?c l?p t? th?c dân Pháp, chính ph? VNCH dă n? l?c ch?nh trang và m? r?ng thành ph? Sài G̣n-Ch? L?n-Gia Đ?nh, d? gi?i quy?t t́nh tr?ng gia tang dân s?. Thành ph? du?c m? r?ng kh?p noi, ngo?i tr? phía bên Th? Thiêm v́ s? ngan cách b?i con sông Sài G̣n quá r?ng, không có c?u b?c ngang sông và vùng bên dó có nhi?u ao h?, trung th?p nên thu?ng b? l?t. Nhi?u c?u m?i du?c b?c ngang kênh Tàu Hu và Kinh Đôi, cùng v?i du?ng xe l?a và nhi?u du?ng sá ch?y song song v?i hai con kênh trên, khi?n ranh gi?i gi?a Sai G̣n-Ch? L?n, du?c thu h?p. Trong giai do?n này, dă có nhi?u xóm nhà b́nh dân, m?c lên ? vùng ven biên, g?m khu nhà sàn và nhà ghe d?c theo hai b? kinh Tàu Hu, t? C?u Quây t?i Ch? Quán, d?c theo b?n Hàm T?, B́nh Đông và b?n Ph?m Th? Hi?n (kinh Đôi).

Đ? gi?i quy?t n?n nhân măn t?i th? dô, ngoài vi?c h?i huong c?a quân vi?n chinh Pháp và ngu?i Vi?t có qu?c t?ch nu?c này. T?ng Th?ng Ngô Đ́nh Di?m dă ban hành các D? s? 7 (1955), D? s? 57(1956), nh?m m?c dích khuy?n khích nông gia có ru?ng tr? v? ti?p t?c canh tác, n?u b? hoang s? b? tru?t h?u d? phân ph?i cho ngu?i khác. Đ?o lu?t trên, cung nh?m th?c hi?n chính sách c?i cách di?n d?a c?a Chính ph? Qu?c Gia, giúp tá di?n tr? thành ch? di?n, b?ng chính sách t?ch thu ru?ng c?a nh?ng ch? di?n có trên 100 m?u Tây.

Ru?ng này du?c bán l?i cho tá di?n, qua h́nh th?c Tín D?ng, tr? góp cho chính ph? trong 12 nam. Ngoài ra c̣n có Chính Sách Dinh Đi?n và Khu Trù M?t, dành cho d?ng bào Di Cu Mi?n B?c và Đ?ng Bào nghèo ? Mi?n Trung cung nhu trên các t?nh Cao Nguyên Trung Ph?n... T?i các Khu Dinh Đi?n m?i này, nông dân ngoài ru?ng du?c c?p tùy theo nhân kh?u (t? 1-2 m?u), c̣n có quy?n kh?n hoang t?i 5 m?u d?t. C̣n Khu Trù M?t th́ dành riêng cho các gia d́nh s?ng r?i rác ? nh?ng vùng xa xôi các tr?c giao thông, qu?n, t?nh... du?c d?n v? dây sinh co l?p nghi?p. Đây là m?t d?a di?m chuy?n ti?p, gi?a nông thôn và thành th?, nên có d? co s? h? t?ng, tru?ng h?c, ch? búa và b?nh xá. T?t c? mi?n phí, nhà có di?n và d?t vu?n tr?ng các lo?i cây an trái. Tóm l?i ch? trong 3 nam (1955-1957), chính ph? dă thi?t l?p du?c 72 Khu Dinh Đi?n + Trù M?t ? Cao Nguyên Trung Ph?n, 37 ? Mi?n Trung và 97 Khu t?i Nam Ph?n. Nh? v?y dă gi?m b?t 250,400 ngu?i t?i Sài G̣n (80,325 d?ng bào mi?n B?c di cu + 70,075 dân Mi?n Trung + s? dân Đô Thành t́nh nguy?n).

Ngoài ra Chính Ph? c̣n th?c hi?n nhi?u công tŕnh ch?nh tranh thành ph? nhu d?p b? thi?t lô Sài G̣n-M? Tho và h? th?ng du?ng xe l?a di?n trong thành ph?, m? r?ng các d?i l? chính, xây hai c?u Phan Thanh Gi?n và Th? Nghè, d? m? r?ng thành ph? ra Xa l? Biên Ḥa... M?t h? th?ng xe buưt công c?ng, n?i li?n trung tâm th? dô v?i các quân ven biên Tân B́nh, B́nh Th?nh, Phú Nhu?n, khi?n cho dân s? vùng này, t? 64,700 (1951) tang lên 236,000 (1959).

Ngày 20 Tháng Mu?i Hai 1960, H? Chí Minh và c?ng s?n Hà N?i, l?i phát d?ng cu?c chi?n tranh xâm lang VNCH, qua b́nh phong MTGPMN, theo chi?n thu?t c? h?u ‘lây nông thôn bao vây thành th?’, gây b?t ?n d?i s?ng c?a d?ng bào kh?p noi, khi?n cho nhi?u ngu?i l?i b? h?t tài s?n, ru?ng vu?n, d? ch?y ngu?c v? Sài G̣n lánh n?n.R?i th́ chính bi?n 1 Tháng Mu?i M?t 1963, Anh em T?ng Th?ng Ngô Đ́nh Di?m b? sát h?i dă man trên chi?c Thi?t V?n Xa, t? Ch? L?n v? B? T?ng Tham Muu. Duong Van Minh lên n?m quy?n Ch? T?ch H?i Đ?ng QLVNCH, ra l?nh d́nh ch? chuong tŕnh ch?nh trang th? dô, d?ng th?i gi?i t?a và d?p b? các Khu Dinh Đi?n và Trù M?t c?a T?ng Th?ng Ngô Đ́nh Di?m. S? ki?n trên dă làm h?ng chi?n lu?c gi?m dân thành ph? và trên h?t cô l?p Vi?t C?ng trà tr?n s?ng bám vào dân, t?o co h?i cho c?ng s?n tr? l?i n?m vùng và len l?i vào dân dang s?ng t?i các ?p Đ?i M?i (Tân Sinh), sau khi b? h?t các ṿng rào chi?n lu?c, pḥng th?.

Sau 3 nam (1963-1966) xáo tr?n chính tr? v́ n?n lo?n tu?ng, kiêu tang và cha c? ông tr?i, làm cho t́nh h́nh c? nu?c cung nhu t?i th? dô nát bét v́ s? tranh giành quy?n l?c c?a m?i phe nhóm, t?o co h?i cho VC h?i sinh, dánh phá kh?p noi, khi?n cho dân chúng nông thôn b?ng b? ch?y v? các th? tr?n, t?nh l? và th? dô lánh n?n, làm cho v?t giá leo thang, th?t nghi?p tr?m tr?ng, n?y sinh nhi?u t? doan xă h?i nhu tr?m cu?p, gi?t ngu?i, hút xách, di di?m, l?y M? và quân d?i Đ?ng Minh có m?t t?i VNCH. Tháng B?y 1967, Nguy?n Van Thi?u d?c c? T?ng Th?ng Đ? Nh? n?n C?ng Ḥa Mi?n Nam. T? dó Ông l?i ti?p t?c s? nghi?p phát tri?n Th? Đô nhu m? mang h? th?ng giao thông v?n t?i, th?c hi?n chuong tŕnh làm d?p thành ph?, xây cát cu xá, nhà ?.

Ngoài ra c̣n xây d?ng nhi?u xí nghi?p t?i Th? Đ?c và Khu K? Ngh? Sài G̣n-Biên Ḥa. V? quân s?, d? d?i phó v?i c?ng s?n mi?n B?c dang xâm lang Mi?n Nam, T?ng Th?ng Thi?u ti?p t?c chi?n lu?c dang d? c?a C? T?ng Th?ng Di?m, qua Chi?n D?ch Phu?ng Hoàng (1969-1970), sau tr?n M?u Thân (1968) d? b́nh d?nh nông thôn. Nh? v?y QLVNCH dă d?y lui VC tr? l?i r?ng núi, m?t khu, d?ng th?i ki?m soát h?u h?t dân chúng Mi?n Nam VN t?i Cao Nguyên cung nhu mi?n Đ?ng B?ng t? Qu?ng Tr? vào t?i Hà Tiên. Tang cu?ng an ninh t?i khu Trù M?t, Dinh Đi?n, ?p Đ?i M?i v?i các l?c lu?ng Đ?a Phuong Quân + Nghia Quân + Nhân Dân T? V? và Cán B? Xây D?ng Nông Thôn... Cu?i cùng Chính Ph? l?i ti?p t?c chuong tŕnh c?i cách di?n d?a c̣n dang d? c?a T?ng Th?ng Di?m nhung v?p ph?i s? l?n d?t dành dân c?a c?ng s?n. Do trên Chính Ph? l?i ph?i xây d?ng nhi?u làng m?c m?i trên các Qu?c L?, d? d?nh cu dân chúng trong các vùng xa xôi b? gi?c t?m chi?m, khi?n d?ng ru?ng thôn xóm l?i b? b? hoang, v́ nhi?u ngu?i v? các thành ph? sinh s?ng, lánh n?n.

Tóm l?i t? ngày d?c l?p (Tháng B?y 1954) cho t?i cu?i Tháng Tu 1975, dù b? H? Chí Minh và c?ng s?n d? tam qu?c t? xâm lang phá ho?i không ng?ng nhung chính ph? VNCH, cung dă c? g?ng k? ngh? hóa d?t nu?c, m? r?ng các xí nghi?p kh?p noi t?i th? dô, nh?t là ngành d?t và ch? bi?n th?c ph?m, hóa h?c, du?c li?u, di?n và các lo?i máy móc.. v?i s? lu?ng th?ng kê là 8132 c? s? l?n nh?.

Sài G̣n cung là noi t?p trung t?t c? co quan d?u năo c?a chính ph? nhu các b?, qu?c h?i, ṭa d?i s? c?a các phái b? ngo?i giao. Tính d?n cu?i Tháng Tu 1975, th? dô (Sài G̣n-Ch? L?n-Gia Đ?nh) v?i t?ng s? trên 4 ti?u dân, là m?t trong nh?ng thành ph? d?p d? tráng l? nh?t th? gi?i, là m?t th? tru?ng tiêu th? to l?n nh?t VN v́ có m?t d?i giang c?ng thu?n l?i, v?i s? hàng hóa xu?t nh?p lên t?i 7.5 tri?u t?n h?ng nam, dó là chua k? t?i Tân C?ng và Giang C?ng nh?p Xang D?u t?i Nha Bè. Th? dô Sài G̣n c̣n có phi c?ng qu?c t? Tân Son Nh?t, vô cùng t?p n?p v?i hon 1,070,000 hành khách di v? (nam 1970) v?i d?y d? các hăng hàng không qu?c t?, nên du?c m?nh danh là Chicago Châu Á. Riêng Hàng Không VN d?m trách các du?ng bay qu?c n?i, t?i các phi tru?ng t?i tân v?a du?c thi?t l?p ? Hu?, Đà N?ng, Qui Nhon, Pleiku, Ban Mê thu?t, Đà L?t, Nha Trang, Tháp Chàm, Phan Thi?t, Biên Ḥa, Vung Tàu, C?n Tho, Phú Qu?c, M? Tho...

Sài G̣n là v?y dó, VNCH là v?y dó, th?m thay t?t c? b? s?p d? hoàn toàn vào trua ngày 30 Tháng Tu 1975, qua l?nh d?u hàng c?a T?ng Th?ng Duong Van Minh.

 

Thành H? (Tháng Nam 1975-Tháng Nam 2008), cái ǵ cung có

 

Ngay khi Sài G̣n v?a l?t vào tay gi?c, Tháng Nam 1975 VC l?p ?y ban quân qu?n th? dô và ?y ban cách m?ng t?i các t?nh, ra l?nh phong t?a ngân hàng và chi?m do?t t?t c? các xí nghi?p c? nu?c, công hay tu, t? l?n t?i nh?. B?t d?u t? dó, các xí nghi?p du?c di?u hành b?i m?t thành ph?n qu?n lư m?i, g?m toàn cán b? c?ng s?n mi?n B?c hay t?p k?t. Riêng ch? nhân th?c s? c?a xí nghi?p th́ gi? vai tṛ ‘c? v?n k? thu?t’. Đ?ng th?i ra l?nh ki?m kê h?t các co s? công nghi?p nh? và nhà buôn nhung ác li?t nh?t v?n là hai d?t cu?p c?a, qua cái danh t? m? l?: Đánh Tu S?n M?i B?n.

Vào Tháng Chín 1975, VC ra l?nh b?t giam hay qu?n thúc t?i nhà, t?t c? d?i k? ngh? gia, thuong gia, ch? cao ?c, khách s?n, nhà hàng, nhà in, ti?m sách báo... t?t c? hon 100 ngu?i. H? b? du?i ra kh?i c?a, sau khi toàn b? tài s?n g?m nhà c?a, xí nghi?p, xe c?, ti?n b?c vàng ng?c.. b? d?ng tr?n l?t h?t. Đ?ng lúc là d?t d?i ti?n d?u ti?n. Cung t? dó d?ng b?c VNCH không c̣n giá tr? và du?c d?i thành ti?n M?t Tr?n, t?i da m?i gia d́nh du?c 200 d?ng (tuong duong 100,000 ti?n VNCH). Theo VC, mi?n Nam lúc dó có hai lo?i tu b?n là Tu s?n thuong nghi?p bao g?m d?i thuong gia, trung thuong gia, ch? ti?m an. du?c d?ng gán t?i bóc l?t nhân dân, d?u co tích tr? d? tr?c l?i, nên ph?i có t?i. C̣n gi?i buôn bán nh? và các ti?u công ngh?... là thành ph?n s?n xu?t có ích cho xă h?i ch? nghia nhung cung ph?i du?c c?i t?o d? theo dúng du?ng l?i c?a ch? d? d? ra.

T? Tháng Ba d?n Tháng Nam 1978, d? tiêu di?t và xóa s? nh?ng ǵ c̣n l?i c?a n?n kinh t? VNCH tru?c nam 1975, VC l?i dánh tu b?n mi?n Nam d?t 2 vào ngày 23 Tháng Ba 1978, vô cùng qui mô và ác li?t, ch?ng nh?ng t?i th? dô Sài G̣n, mà ? kh?p các thành th? t? vi tuy?n 17 vào t?n Cà Mâu, R?ch Giá, Hà Tiên. L?n này coi nhu vinh tuy?t, v́ t?t c? tài s?n c?a ngu?i mi?n Nam, t? ti?n b?c, vàng ng?c, nhà c?a, co s? thuong m?i, l?u nu?c m?m, nhà máy xay lúa, ghe thuy?n dánh cá, xe ḍ, xe v?n t?i và các lo?i xe nh?.. d?u b? d?ng cu?p gi?t, t?ch biên m?t cách công khai.

Tàn nh?n hon, d?ng c̣n ra l?nh cho nh?ng n?n nhân tay tr?ng này, trong ṿng m?t tháng ph?i ra kh?i Sài G̣n, d? di kinh t? m?i. Riêng t?i Sài G̣n, tính d?n ngày 3 Tháng Nam 1978 dă có hon 30,000 ngu?i, b? du?i kh?i mái ?m gia d́nh và noi chôn nhao c?t r?n, d? v?t vu?ng tha phuong t?i các vùng g?i là kinh t? m?i, du?c thi?t l?p sát biên gi?i Vi?t-Miên trong các t?nh Tây Ninh, B́nh Long, Phu?c Long,An Xuyên, An Giang, Đ?ng Tháp Mu?i, Châu Đ?c Lâm Đ?ng... hay g?n hon n?u c̣n chút ti?n ch?y ch?t, s? du?c dua t?i các nông tru?ng t?p th? Lê Minh Xuân, Nh? Xuân, Thái M?, Ph?m Van C?i 1 và 2, ? C? Chi và H?u Nghia.

Tóm l?i ? dâu d?ng bào cung lâm vào tuy?t l?, dù là công nhân t?i các nông tru?ng v?i d?ng luong ch?t dói. Riêng ch? nhân xe ḍ, ghe b?u, tàu dánh cá, xe v?n t?i... du?c xem là thành ph?n tu s?n dân t?c nên tr? thành xí nghi?p công tu h?p doanh nhung do nhà nu?c qu?n lư, cán b? d?ng làm giám d?c, c̣n ngu?i ch? th?t s?, th́ lên ch?c c? v?n k? thu?t. Tuy nhiên gi?i này c̣n du?c chút an ?i, là du?c cho phép ? lai th? dô, có h? kh?u tem phi?u và hu?ng qui ch? công nhân viên nhà nu?c, t? 60-85 d?ng b?c H?. Có m?t ít du?c lănh luong d?ng hóa chuyên viên, luong 105 d?ng. Nhung l? h?t r?i, có không mu?n cung dành ch?u. Sau r?t là nh?ng ngu?i buôn bán nh?, du?c d?ng cho hành ngh? trong các khu v?c t?p trung, v?i giá c? dă có s?n.

Ngày 25 Tháng Tu 1978, Th? Tu?ng Ph?m Van Đ?ng dă kư m?t ngh? d?nh tuy?t m?t, mang s? 78, quy?t d?nh th?ng nh?t ti?n t? c? nu?c và du?c thi hành b?t d?u ngày 3 Tháng Nam 1978. Cung Ph?m Van Đ?ng kư thêm m?t ngh? d?nh ngày 31 Tháng Ba 1978, băi b? tu thuong chuy?n v?n hàng hóa t? nông thôn ra thành th?. Chính sách b? quan t?a c?ng, phong t?a thành ph? này, v?i m?c dích làm tê li?t giao thông gi?a các t?nh, chia các vùng d?t ? mi?n Nam c?a VNCH thành các qu?c gia riêng bi?t.

T?t c? theo dúng d? cuong d?nh hu?ng c?a Lê Du?n, mu?n bi?n m?i huy?n là m?t don v? kinh t? th?i b́nh và là m?t Xô Vi?t Ngh? Tinh, m?t don v? chi?n d?u trong th?i lo?n. Nhung trên h?t là ph?i cô l?p th? dô Sài G̣n v?i các t?nh mi?n Nam, qua thiên la d?a vơng ki?m soát trên b? cung nhu du?ng th?y. Tóm l?i ch? m?i m?y nam Sài G̣n b? m?t tên, VC dă d?t du?c m?c dích cách m?ng, là b?n cùng hóa gi?i tu s?n th? dô, an mày hóa c? mi?n Nam, h?y b? nên kinh t? th? tru?ng d? thay th? b?ng chính sách kinh t? ho?ch d?nh qu?c doanh dem t? mi?n b?c vào. K?t qu? t?t c? hàng hóa và s?n ph?m t?i các t?nh th? ngoài Sài G̣n, b? ? d?ng v́ không xu?t t?nh du?c nên cu?i cùng ph?i bán tháo d?, r? m?t cho NHÀ NU?C. T? dó d?ng l?i ch? nh?ng th? này v? Sài G̣n, bày bán trong các c?a hàng, xí nghi?p, khu ch? c?a d?ng bào v?a b? t?ch biên, v?i s? d?c quy?n.

Nhung v? quưt d?y có móng tay nh?n, k? cu?p luôn g?p bà già, dó là m?t chân lư. VC d?c ác, b?t luong, b?o tàn nhung l?i quá ngu si, luôn tu?ng m?i ngu?i im l?ng tru?c hành d?ng th?o kh?u c?a d?ng và cán b?, là dă d?ng t́nh và s? chúng. V́ v?y chúng l?i càng tham lam, h?p t?p, dem các lu?t l? r?ng rú thú v?t c?a cái g?i là xă h?i ch? nghia, cùng v?i chính sách t?p th? hóa cu?ng bách d?t d?i, d? kh?ng ch? và n?m d?c quy?n kinh t? c?a ngu?i mi?n Nam ? thành th? cung nhu nông thôn.

T?c nu?c v? b?, VC b? d?i ngu?c vào tu?ng, v́ g?p ph?i s? ch?ng d?i c?a toàn th? d?ng bào VNCH, ch?ng nh?ng t?i Sài G̣n-Ch? L?n mà ngay c? nông thôn mi?n Nam. H?u qu? nông dân không bán nông s?n cho d?ng theo gia r? mat, khi?n cho h? th?ng thuong nghi?p qu?c doanh s?p tiêm v́ khan hi?m nhu y?u ph?m, làm cho giá c? tang v?t. M?t s? l?n nông dân t?i các t?nh d?ng b?ng sông C?u Long, n?i lư do suu cao th? n?ng, nên t? ư b? ru?ng d?t hoang không thèm canh tác. Do trên n?n ch? den, ch? tr?i phát tri?n kh?p noi v?i t́nh tr?ng l?m phát, dù kh?p noi d?y ngh?t các tr?m ki?m soát nhung hàng chui t? ngoài v?n d? v? Sài G̣n, d? c? g?o th?t cá rau qu?, v́ dă móc ngo?c, h?i l?, b? chân v?i công an và cán b? d?a phuong...

T́nh tr?ng dân dói l?i càng bi th?m hon, tru?c th?m c?nh c?a nh?ng gia d́nh b? du?i lên vùng kinh t? m?i, nh?t là ? các ch?n ma thiêng nu?c d?c sát biên gi?i Vi?t-Miên, do dói rách, t?t b?nh, nên l?i li?u ch?t quay v? Sài G̣n, s?ng c?nh d?u du?ng xó ch?. Trong s? này, ph?n l?n là thành ph?n quân, công, cán, c?nh và c? thuong ph? binh VNCH. V́ CS Hà N?i luôn coi Mi?n Nam nhu m?t thu?c d?a, nên khi vào du?c Sài G̣n nh? may m?n, dă vo vét h?t các chi?n l?i ph?m v? B?c, k? c? nh?ng nguyên v?t li?u r?t c?n thi?t cho s? phát tri?n n?n công k? ngh? VN. T? sau nam 1977, h?u h?t các co s? công k? ngh? luy?n kim, d?t, ch? bi?n th?c ph?m t?i Sài G̣n và vùng ph? c?n, lâm vào t́nh tr?ng kh?ng ho?ng tr?m tr?ng v́ nguyên li?u dă ki?t qu?. Đây cung là th?i gian VC b? th? gi?i bên ngoài, t? M?, Trung C?ng, Nh?t, các nu?c trong Hi?p H?i Đông Nam A... cho t?i ?n Đ?, Liên Âu.. t?y chay và quay m?t, tru?c nh?ng hành d?ng th?c dân trong nu?c, cung nhu dă công khai làm nô l? cho Liên Bang Sô Vi?t t?i Châu Á.

Ngày 9 Tháng Sáu 1980, Truong Nhu T?ng b? tru?ng ma trong chính ph? d?m, c?a cái m?t tr?n ba làng GPMN, ch?y thoát ra ngoài, t?i Ba Lê h?p báo, t? cáo c?ng s?n Hà N?i tham tàn b?o ác, ngu d?t r?ng rú, nên ch? m?i m?t th?i gian ng?n cai tr? Mi?n Nam, dă làm cho Sài G̣n s?p d? toàn di?n v? kinh t?, thi?u th?n luong th?c và t? n?n tham nhung b?t công c?a quy?n, dă khi?n cho h?u h?t các công ty h?p doanh c̣n l?i khánh t?n v́ thu? theo lu?t r?ng. Cung nh? d?ng quy?t tâm c?i t?o kinh t?, mà dân nghèo càng nghèo, b?t công b?t b́nh d?ng xă h?i càng tr?m trong g?p tram l?n tru?c ngày 30 Tháng Tu 1975, v́ s? ham mu?n hu?ng th? v?t ch?t ti?n nghi, c?a cán b? d?ng t? trên xu?ng du?i, nghia là ch? c?n có ti?n dút lót, th́ vi?c ǵ cung t?t, cung xong.

Đ? l?y l?i ni?m tin c?u d?ng, ngày 3 Tháng Hai 1980, nhân k? niêm thành l?p 50 nam d? tam c?ng s?n qu?c t?, t?ng bí thu Lê Du?n ḍi di?t tr? n?n tham nhung, h?i l?, l?m quy?n và h?a t?n di?t, qua chính sách ‘ba l?i ích’, l?i t?o co h?i thêm cho cán d?ng tham ô l?ng quy?n, móc ngo?c v?i gian thuong dem hàng hóa trong các c?a hàng qu?c doanh bán ra th? tru?ng ch? den. Ba Tàu Ch? L?n l?i tr?i d?y, dóng vai trung gian các nghi?p v? mua bán chui, gi?a các Ba Tàu H?ng Kông, Đài Loan, Thái Lan, Tân Gia Ba, Mă Lai, b?ng cách ch? hàng hóa b?ng thuy?n tàu t?i t?n h?i ph?n VN, d? d?i chác vàng, m? kim ho?c các th? s?n VN nhu g?o, tôm cá dông l?nh... Nh? các d?ch v? chui béo b? này, mà các cán d?ng giàu to nhanh chóng, tr? thành nh?ng tu b?n d?, trong xă nghia thiên du?ng. Cu?c dành an, dă khi?n hai phe d?ng giáo di?u và d?ng canh tân, thanh toán công khai d?m máu t?i Sài G̣n, làm B?c B? Ph? ph?i xét l?i v́ dă nóng m?t, trong c?nh trâu c?t nh́n trâu an, cung th?y thèm.

 

Chi?n cu?c d?m máu, gi?a Tu B?n Đ? Hà N?i và Sài G̣n:

 

Cu?c d?i d?u gi?a hai nhóm tu b?n d? Hà N?i và Sài G̣n, th?t s? dă bùng n?, sau k? d?i h?i d?ng l?n th? V (27-31 Tháng Ba 1982), qua nhi?u thay d?i chính tr? n?i b?, khi?n th? tu?ng Ph?m Van Đ?ng, l?i ph?i c?i t? n?i các l?n th? ba (1980-1982), có 6 cán b? trung uong d?ng b? lo?i kh?i b? chính tr?, trong s? này có Nguy?n Lam, Tr?n Phuong, Đinh Đ?c Thi?n,Nguy?n Thành Tho và Vơ Nguyên Giáp. Riêng Vơ Van Ki?t b? b?ng g?c Thành ?y Thành H?, v? Hà N?i ng?i choi xoi nu?c, trong ch?c v? phó th? tu?ng kiêm ch? t?ch ?y ban k? ho?ch nhà nu?c, k? c? tu?ng công an Mai Chí Th? (m?i theo bác v? ch?u t? Mac-Lê) cung b? lung lay d?a v?.

Phó Th? Tu?ng Đ? Mu?i du?c d?ng giao thi hành chính sách s?a sai t?i thành H?, v?i nhi?m v? dánh tu s?n thuong nghi?p, tr?ng tr? cán d?ng h? hóa tham ô, b?t d?u thi hành vào Tháng Nam 1983. M?c dích cung ch? là tri?t tiêu các c?a hàng IMEX t?i các qu?n trong thành H?, v́ lúc dó t?t c? hàng hóa xu?t nh?p d?u do c?a hàng trung uong IMEX t?i du?ng Nguy?n Hu? d?c quy?n. Cùng lúc Hà N?i ban hành nhi?u s?c thu? n?ng n?, dánh vào gi?i ti?u thuong t?i Ch? B?n Thành và các khu thuong m?i trong Qu?n Nh?t, khi?n cho nhi?u co s? ph?i s?p ti?m nhu Nhà Hàng Chí Tài, Tài Nam, Paris, Cola... dành hi?n cho d?ng, sau dó thành công ty h?p doanh.

Đ?c hi?m hon, Đ? Mu?i c̣n m? chi?n d?ch dánh gi?i tu thuong bán l?, hàng rong trên v? du?ng, vi?n c? ch?nh trang thành ph?. Đ?i v?i d?ng bào có thân nhân nu?c ngoài, Đ? Mu?i ban l?nh h?n ch? s? quà cáp và qui d?nh ti?n nh?n du?c, ph?i b? vào qu? ti?t ki?m. Hành d?ng quái qu? này, khiên cho ngo?i vi?n c?a Vi?t ki?u t?t gi?m tr?m tr?ng, v́ không ai mu?n c?a m? hôi nu?c m?t, l?t vào tay d?ng. Trong d?p này Đ? Mu?i dă thanh toán du?c nhi?u ngàn tu b?n d?, trong dó c?m nh?t có giám d?c xí nghi?p liên hi?p C?u Long,b? t?ch thu trên 20 kư lô vàng ṛng. Cùng v?i nhi?u cán d?ng cao c?p tham ô trong các c?a hàng IMEX nhu Cholimex, Sidimex,Gidimex...

M?c k? cho d?ng bào c? nu?c b?t măn v́ suu cao thu? n?ng, l?m phát, khan hi?m th?c ph?m, th?t nghi?p và tham ô càng l?ng hành, Hà N?i v?n theo dúng du?ng hu?ng Tân Chính Sách (NEP) c?a Liên Xô d? ra, ban hành ngh? quy?t c?a b? chính tr? trong phiên h?p ngày 17 Tháng Mu?i Hai 1984 d? t?p th? hóa d?t dai mi?n Nam và ki?m soát tu thuong. Thêm vào, là ngh? quy?t s? 8-1985,băi b? ch? d? bao c?p, ?n d?nh l?i giá hang qu?c doanh g?n b?ng giá t?i th? tru?ng.

Cu?i cùng là Đ?i Ti?n M?i l?n th? ba, vào ngày 14 Tháng Chín 1985, làm cho ti?n H? l?n n?a b? phá giá t?i 90%, so v?i ti?n tru?c. Đây cung là co h?i d? d?ng Vi?t C?ng có co h?i vàng ṛng, d? ra chính sách buôn bán nô l? m?i trong th? k? XX, m?t m?t d?ng d?y ?i d?ng bào m?t r?p v́ b? cu?p c?n tài s?n qua ba d?t dánh tu s?n và d?i ti?n, t?i các vùng d?t ma thiêng nu?c d?c, trên cao nguyên và sát biên gi?i d? m? các d?n di?n cao su, trà, cà phê du?c tr? b?ng luong công nhân viên ch?t dói. Nhung quan tr?ng nh?t là xu?t ngu?i làm v?t lao d?ng, d? d?i l?y ngo?i t? t?i các nu?c Liên Xô, Đông Đ?c, Ti?p Kh?c... mà theo th?ng kê dă có t?i c? tram ngàn ngu?i. Tuy nhiên t?t c? k? ho?ch c?a d?ng h?u nhu th?t b?i hoàn toàn, dân chúng nghèo Sài G̣n v?n bám tr? t?i ch?, mua hàng chui t?i ch? tr?i ch? den d? s?ng, mà không c?n vào tem phi?u t?i c?a hàng qu?c doanh. N?n kinh t? ch? tr?i-ch? den phát tri?n lên t?n mây xanh, giúp cho ngu?i nghèo t?i th? dô cung nhu các thành ph? l?n khác c?a mi?n Nam, không thèm di kinh t? m?i, m?c cho công an b? d?i hù d?a, b?t b? và kh?ng b?.

 

Sài G̣n bây gi? cái ǵ cung có

 

Nhu l?i Tú Trinh qu?ng cáo, Sài G̣n bây gi?, qua danh xung Thành H? cái ǵ cung có, sau khi d?ng VC lâm vào du?ng cùng ngay lúc thành d?ng xă nghia Liên Xô và Đông Âu tan ră và s?p d?, cúp h?t ngu?n vi?n tr? nuôi s?ng B?c B? Ph?. Đói và g?n ch?t, nên d?ng VC dành m? c?a, tr?i th?m d? ch?ng nh?ng qú ru?c tu b?n d? tr?ng, mà ngay c? k? thù không d?i tr?i chung là Hoa K? và Ngu?i Vi?t ti n?n kh?p th? gi?i, m?t th?i t?ng b? Hà N?i ph? báng, ch?i b?i là nh?ng thành ph?n ph?n qu?c, c?n bă c?a xă h?i, tr?n ra nu?c ngoài gái th́ làm di?m, trai an cu?p luu manh, dâu có ch?a ai, dù là k? su, bác si, tu?ng tá, nhà van, nhà báo, k? c? su cha và me M?-Pháp...

Cung nh? m? c?a c?u d?ng, mà t? nam 1990 t?i nay, thành H? không nh?ng hóa r?ng mà là x? cáo, tung b?ng nh?y v?t qua tuyên truy?n trên báo d?ng và nh?ng lu?n di?u tâng b?c b? dít c?a m?t vài t? báo Vi?t ng? và dài ngo?i qu?c có chuong tŕnh ti?ng Vi?t, la làng qu?ng cáo giùm cho d?ng VC, nào là nam du l?ch, nam v?n d?ng ngo?i giao, nam di?n khí hóa, nam thanh l?c hành chánh, nam ch?n ch?nh kinh t?... r?i nam d?i tác và giao luu c?a Vi?t ki?u sau khi dă di h?t bi?n...

Nhung t?t c? nh?ng ngu?i v? nu?c tham nhà, k? c? nh?ng ngu?i già g?n xu?ng d?t, cung ráng tr? l?i quê huong th? hai d? hu?ng tr? c?p và ti?n nghi, ch? có ai ngu ? l?i ḥa h?p, ḥa gi?i v?i VC d? b? tham nhung bóc tro xuong th?t? Sài G̣n là thiên dàng h? gi?i c?a nh?ng Vi?t Ki?u t? n?n CS, m?t th?i li?u ch?t b? nu?c ra di t?i x? ngu?i, qua bao nam c?y tóe l?a, làm h?c máu, t́m d? m?i cách lu?ng g?t chính ph? l?n d?ng huong d? có nhi?u ti?n, r?i vai vác b? b?c l? kè, ng?o ngh? nhu Simonov hay Don Quichotte, to ti?ng r?ng ta là Vi?t Ki?u, an choi x? láng, vung ti?n qua c?a s?, t?i các ṣng b?c ôm, karaoké hít, matxa l?c, h?t tóc dôi... cho t?i khi b? tr?t l?t s?ch túi. Lúc dó Vi?t Ki?u ta l?i tr? l?i M? và m?i n?o du?ng h?i ngo?i, ti?p t?c c?y, g?t, khóc lóc v?i các chính ph? b?n d?a d? có ti?n ti?p và tr? l?i quê nhà., vung ti?n qua c?a s?, tr? thù dân t?c, mà tru?c khi du?c vu?t bi?n t́m t? do, không có d?p.

Và nhu th? thành H? cái ǵ cung có, bách chi?n bách th?ng l?ng l?y nh?t v?n là n?n bang d?ng Mafia VC, d?ng d?u là ch? soái Nam Cam nghe nói dă b? t? h́nh t?i pháp tru?ng Th? Đ?c, vào m?t bu?i sáng m?t mù suong khói, t? t?i b? trùm d?u, c̣n dân chúng ch?ng ki?n th́ d?ng nh́n r?t xa, nên có ai bi?t dâu mà ṃ? Bang d?ng tr?m cu?p hoành hành c? nu?c, ch?ng nh?ng t?i Hà N?i mà ngay t?i Sài G̣n, noi nào cung có và dây là m?t trong nh?ng tai uong th?m kh?c nh?t trong c?n s? th?i H?. Nh? s? bao che c?a cán d?ng, t? trung uong xu?ng t?i khu ph?, Sài G̣n có t?i 39 bang d?ng tr?m cu?p, su?t ngày ki?m soát sinh ho?t c?a ngu?i dân luong thi?n, kh?p ph? phu?ng, xí nghi?p t?i các trung tâm buôn bán t?i các ch? B?n Thành, Bàn C?, Ḥa Hung, Xóm C?i,Kim Biên, An Đông, Th? Nghè, G̣ V?p, Tân Đ?nh.. các bên xe Mi?n Trung,L?c T?nh, B́nh Tri?u, Ch? L?n... và d?i tu?ng chính là Vi?t Ki?u, Ngo?i Ki?u.

Thành H? nói riêng, d?ng VC nói chung ngày nay, d?ng d?u th? gi?i v? qu?c n?n tham nhung, nhu Ph?m Tr?n dă vi?t ‘tham nhung VN nay th? ra nhu khói’. Tham nhung dám bán c? d?t biên gi?i, lănh h?i, d?o và v?n m?nh c?a dân t?c H?ng L?c cho Trung C?ng, Nga, M?, b?n tàu tr?ng, Nh?t, Đ?i Hàn, Liên ?u, Thái Lan... d? l?y vàng b?c chuy?n ra ngo?i qu?c, ch? ngày d?i d?i s?p t?i, có du?c d?i s?ng an nhàn nhu b?n khoa b?ng trí th?c, chính tr? gia, tu?ng tá VNCH, dâm sau lung QLVNCH, tr?n ch?y ra ngo?i qu?c tru?c ngày mi?n Nam th?t th? 30 Tháng Tu 1975.

Vơ Van Ki?t r?i Phan Van Kh?i, t?ng du?c Lê Du?n, Đ? Mu?i giao trách nhi?m thanh tra và bài tr? tham nhung nhung làm sao d?p du?c v́ tham nhung là do b?n chúng bày ra và n?u không nh? vào nh?ng t? doan này, ngày nay các cán cao c?p d?ng trong B?c B? Ph?, mà danh sách giàu nh?t th? gi?i v?n là V? Van Ki?t, Đ? Mu?i, Phan Van Kh?i, Tr?n Đ?c Luong, Lê Đ?c Anh, Nguy?n T?n Dung, Nông Đ?c M?nh, Tôn N? Th? Ninh, Nguy?n Minh Tri?t.. và ‘ bác’Nam Cam, nghe nói dă ch?t nhung vàng ng?c dô la dă chuy?n h?t ra nu?c ngoài.

Thành H? hi?n nay dang bách chi?n bách th?ng tru?c con s?t Karaoke, Parabol, phim Sex, bán buôn b?ng c?p gi? và nh?ng qu?ng cáo du l?ch, cái ǵ cung có. Sài G̣n tru?c Tháng Tu 1975 là noi buôn Ph?t bán Chúa, nh? v?y c?ng s?n d? tam m?i có co h?i nhu?m d? hoàn toàn VN. Thành H? sau Tháng Na, 1975 là th? tru?ng tiêu th? c? v?t VN và là ch?n kinh doanh thân linh, ma qu?, có nhu v?y d?ng m?i l?p chùa d? dúc tu?ng H? T?c dem lên bàn th?, ng?i ch?m ch? chung v?i Ph?t, Đ?c Qu?c T? Hùng Vuong.

T?i Hu?, qua nh?ng danh t? hoa m? nhu Festival hay trùng tu, d? có c? phá ho?i và an c?p c? v?t trong thành n?i, th?i vua Gia Long và Minh M?ng nhà Nguy?n. Th? ph?m tr?m d? c? chính là Nguy?n Khoa Thanh (ch? t?ch UBND Hu?). Đây là nh?ng c? v?t l?ch s? c?a dân t?c, du?c cán b? trong d?i ki?m kê t?u tán, r?i dem bán cho m?t công ty Ḥa Lan có tên Recherches Historis, trong nh?ng ngày d?u giá vào tháng 4-1994, v?i 239 món hàng tr? giá 5 tri?u dô la nhung bán v?i vàng, d? tháo nên ch? có 56.000 $ US. S? ki?n trên dă làm cho co quan UNESCO th?t v?ng và b?t l?c nhung ai làm ǵ du?c VC? nay qua b? d?a v?ng ch?c c?a siêu cu?ng M?. Ma túy t? Tam Giác Vàng, du?c Hà N?i thông d?ng v?i Lào C?ng, d? liên h? v?i trùm Khum Sa, qua phuong ti?n c?a b? d?i công an biên pḥng, chuy?n th?ng t?i Đà N?ng, d? phân ph?i kh?p các nu?c Đông Nam Á và tràn ng?p thành H?.

Nghèo dói tuy?t v?ng, dă d?y m?i t?ng l?p d?ng bào vào cu?i du?ng h?m, nên h? ch? c̣n bi?t tin vào nh?ng may r?i cu?c d?i, nhu r? nhau di t́m vàng ? Hi?u Liêm (Phu?c Long), Tà Pao (B́nh Tuy), Ba Thê (An Giang)... d? mong m?t s? d?i d?i. Đây cung là co h?i d? cho b?n kinh doanh th?n thánh ma qu? h?t b?c, qua nh?ng màn thông di?p, phán quy?t, s?m truy?n. Trong khi dó dâu dâu cung có nh?ng ông bà cô c?u, th?n thông qu?ng d?i, chuyên môn ch?a b?nh b?ng bùa phép, qua các b?c tu hành l?ng danh nhu Đ?i Đ?o Tiên Cô, Th?y Bùa, Th?y Mo, Th?y Tu Nu?c L?nh... th?y cô nào ti?ng tam cung l?ng l?y, ch?ng nh?ng ? th? dô mà c̣n vang d?i c? nu?c. T?t c? d?u là s?n ph?m c?a th?i m? c?a d?i m?i, khi?n cho ngu?i dân ch?ng nh?ng dói l?nh mà c̣n m?t h?t ni?m tin cu?c d?i, nên ph?n l?n b? b?nh tâm th?n, m?ng du, t? l? ngu?i b?nh ch? thua A Phú Hăn mà thôi.

Tóm l?i thành H? ngày nay cái ǵ cung có, xoay tṛn qua 3,500 d?ch v? v?i nh?ng bàn tay n?i dài, ch?ng ch?t không khác ǵ h? th?ng du?ng ṃn mang tên ‘bác’ ngày xua. Đă cu?p c?n h?t tài s?n c?a mi?n Nam trong nu?c, qua ba d?t dánh tu s?n và d?i ti?n, d?ng VC qua Đ? Mu?i, c̣n bày ra chi?n d?ch ‘ki?u h?i’, theo pháp l?nh kư ngày 22 Tháng Chín 1993 d? móc túi m?y tri?u n?n nhân, v́ d?ng ph?i vu?t biên vu?t bi?n t? n?n s?ng d?i luu vong kh?p m?i n?o du?ng th? gi?i. Nhung mu?n là m?t chuy?n, nên dù VC dă l?p nhi?u co s? kinh tài ? h?i ngo?i nhu Vinexco, Far East Express, VN Express.. d? móc n?i tuyên truy?n d?ng bào nhung ph?n l?n h?ng t? b?c, du?c g?i v? nu?c cho thân nhân qua con du?ng chui., ch? dâu có ai ngu g?i chính th?c, d? dóng cho d?ng t?i 4 lo?i thu??

Thua bài cào, VC g? me qua ngành du l?ch mà cao di?m b?t d?u t? nam 1995, v?i s? h?p tác c?a các công ty du l?ch ngo?i qu?c nhu EW và A.I.O tour (Japan), Đài Loan... tr? s? d?t t?i Imex cu, du?ng Nguy?n Hu?, dă b? cháy ngày 14 Tháng Mu?i 1991. Kèm theo trong d?ch v? béo b? này c?a Hà N?i, là d?ch v? kinh doanh phim SEX. Trong khi dó, thành H? cung tung b?ng n?n t?u tán vàng, dô la trong nu?c, ra ngo?i qu?c nh?t là các nu?c Đ?ng Nam Á, qua các c?a kh?u ? biên gi?i Hoa Vi?t, Ngh? An, Tây Ninh, Long An, Châu Đ?c... t?t c? d?u c?a b?n tu b?n d?, cán b? g?c, chuy?n ra ngo?i qu?c r?a thành ti?n s?ch, tru?c khi g?i ti?p vào các ngân hàng qu?c t?... nh?t là Th?y Si hay chuy?n ngân cho Vi?t ki?u t?i Hoa K?, Úc, Canada, Châu Âu... d? m? ti?m vàng, ra báo, m? dài phát thanh, tàu dánh cá, mua nhà.. R?i th́ nh?ng d?ch v? làm gi?y t? gi? m?o, trong các chuong tŕnh ODP, HO, Con lai, k?t hôn... tràn lan kh?p Mi?n Nam, nh?t là t?i thành H?... giúp cho m?t s? l?n can b? và gia d́nh Vi?t C?ng, sau khi tham nhung tom góp du?c m?t tài s?n l?n, mua gi?y t? gi? m?o, cu?i v? ch?ng gi?, d? tr?n ra h?i ngo?i hu?ng th?...

Phú quư sinh l? nghia, giàu có th́ ph?i xài ti?n, không nh?ng ch? có cán d?ng, tu b?n d?, b?n thuong buôn tu b?n ngo?i qu?c, mà c? Vi?t Ki?u bôn phuong v?, vung ti?n qua c?a s?, d? phanh thây xé xác nh?ng ngu?i con gái, dàn bà nghèo vô t?i VN, v́ ti?n ph?i bán thân cho thú v?t t?i các t? di?m an choi hay trá h́nh ? các khách s?n h?ng sang Bông Sen, B?n Thành, C?u Long, Hu?ng Duong, H?i Âu, Hoa Sen, Lê Lai, H?u Ngh?... d?ng lúc v?i nh?ng trung tâm du hí B́nh Qu?i 1-2, Đ?m Sen, H? K? Ḥa và Su?i Tiên. Noi nào dù ? trong khách s?n hay ngoài tr?i, d?ng qua thân xác c?a ngu?i ph? n? VN, tha h? tr?n l?t nh?ng con thiêu thân, quy?t ḷng vung ti?n, d? tr? thù dân t?c.

Thành H? cái ǵ cung có mà bó tay không th? gi?i quy?t du?c, v?n là tham nhung, t? doan xă h?i và n?n nhân măn. Đ? gi?i quy?t, d?ng theo Mao-Đ?ng-Giang-H?, ban hành chính sách cai d?, t? sau tr?n mùa hè d? l?a 1972, do Đ?i Tu?ng Anh Hùng Đi?n Biên là Vơ Nguyên Giáp ph? trách, qua hàm Phó Th? Tu?ng d?ng VC. Theo l?nh, m?i gia d́nh ch? du?c t?i da 2 con, sau dó du?c phá thai h?p pháp. Đ?i v?i Hoa ki?u t? tru?c t?i nay t?i th? dô, v?n s?ng riêng bi?t nhu m?t nu?c khác nu?c VN, ? Ch? L?n theo th?ng kê nam 1958 dă có 600.000 ngu?i, chi?m t? l? 75% Hoa Ki?u c? nu?c. Sau ngày 30 Tháng Tu 1975, Hoa Ki?u Ch? L?n l?p t?c ph?n Đài Loan, theo Trung C?ng d? d?a hoi hù VC nhung v?n b? d?ng h?t sach qua ba l?n dánh tu s?n và d?i ti?n. Sau dó Hoa Ki?u càng thê th?m hon, khi VC và TC tr? m?t, m?t s? nghèo b? di kinh t? m?i, trong lúc nh?ng k? có ti?n chung vàng cho d?ng d? du?c chính th?c xu?t ngo?i, lên t?i 250,000 ngu?i, trong dó ngu?i Tàu chi?m t?i 85%. Nhung Hoa di b?t, dă có Liên Xô và các nu?c Đông Âu d? xô vào thành H? t? nam 1977 nhung t?p trung t?i các can c? cu c?a M? ? trong phi tru?ng Tân Son Nh?t, k? c? du hư cung du?c dành riêng ? các khách sang sang tr?ng nhu C?u Long (Majestic), Th?ng Nh?t (Carevelle), H?u Ngh? (Palace) và B?n Thành (Rex)...

Nhung Tàu di r?i Tàu l?i v?, ch?ng nh?ng Hoa ki?u mà c̣n d? Tàu tr?ng, Tàu d?. T?t c? dang làm ch? thành H? nhu tru?c Tháng Tu 1975 dă kh?ng ch? m?i sinh ho?t c?a Sài G̣n. Ba mu?i hai nam qua, thành H? là th? dó, cho nên ngu?i Vi?t dù có thuong nh? Sai G̣n t?i d?t ru?t, v?n không ai mu?n nh?c t?i cái tên H? Chí Minh dang hi?p dâm Ḥn Ng?c Vi?n Đông, dù bi?t ch?c s?m mu?n ǵ th? dô yêu d?u cung du?c mang tên Sài G̣n nhu ti?n nhân ta dă g?i t? hon ba tram nam tru?c.

Ngày 29 Tháng Tu 2008, toàn b? B?c B? Ph? tr?i th?m d? d? dón ‘Đu?c Máu’ c?a gi?c Tàu t?i Sài G̣n ra Hoàng Sa, trong s? cam ph?n c?a d?ng bào c? nu?c. Bi?t tru?c là s? có bi?n lo?n, nên Nguy?n t?n Dung dă ra l?nh c?m nhung ngày mai v?n chua t?i, nên bi?t dâu mà ṃ?

Xóm C?n

Cu?i Tháng Tu 2008

Mu?ng Giang

 

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here