| Gân Gà Georgia: Hâm nóng Chiến Tranh Lạnh rồi, thắng bại ra sao? Một thí dụ sát sườn với người Việt là Hoa Kỳ thời John Kennedy và Lyndon Johnson vào Việt Nam mà tơ tưởng đến... Chiến tranh Cao Ly và hình thái trận địa chiến. Tới khi hiểu ra - và muốn xoay lại - thì không kịp vì dân Mỹ đã đổi ý nên chỉ muốn triệt thoái. Người Việt trả giá rất đắt cho sự sai lầm đó khi để Hoa Kỳ giật tay lái điều khiển cuộc chiến theo quan điểm của họ. |
|
Home
|
Nguy?n Xuân Nghia Nhi?u danh tu?ng có khi b?i tu?ng ch? v́ l?m tr?n chi?n. M?t thí d? sát su?n v?i ngu?i Vi?t là Hoa K? th?i John Kennedy và Lyndon Johnson vào Vi?t Trong giai do?n chót c?a cu?c tranh c? t?ng th?ng, d?ng Dân Ch? l?i tái di?n sai l?m nhu v?y. Ngh? Si Barack Obama dang tranh c? v?i Ngh? Si John McCain mà v?n nghi r?ng d?i th? là T?ng Th?ng George W. Bush. Bush không ra tranh c?, McCain dă t?ng d?i l?p v?i Bush t? cu?c tranh c? 2000 và tám nam qua dă có l?p tru?ng trái ngu?c v?i Bush trên nhi?u v?n d? quan tr?ng. Ch?n sai d?i th? và dánh l?m tr?n chi?n th́ danh tu?ng - không là tru?ng h?p c?a Obama - cung s? n?m mùi th?t b?i. Đ?y là th?m k?ch c?a d?ng Dân Ch?. Dù có b?n pháo bông t?a Th? V?n B?c Kinh th́ cung v?y mà thôi. Nhung d?y là chuy?n Hoa K?... nh́n t? bên trong. Nh́n t? bên ngoài, t?ng th?ng tân nh?m s? ph?i gi?i quy?t m?t thách d? khác. Là Georgia. Nh́n t? xa, dây là di s?n c?a c? hai T?ng Th?ng Clinton và Bush 43. C?a Clinton v́ ph? nh?n chính Ḥa U?c Dayton nam 1995 v? Bosnia và gây s?c ép t?i Kosovo t? 1999 nên t?o ra s?c b?t t?i Georgia. C?a Bush v́ dánh giá sai ph?n ?ng c?a Liên Bang Nga và s? th?ng nh?t c?a Âu Châu tru?c ph?n ?ng dó. Mà s? di dánh giá sai v́ quá t?p trung vào cu?c chi?n ch?ng kh?ng b? H?i Giáo c?c doan, trong dó có hai chi?n tru?ng là Iraq và Afghanistan. Nhung d?y là chuy?n xua, có nói t?i Bush hay t?i Clinton th́ cung không gi?i quy?t du?c v?n d?. Chuy?n nay, hay mai, là làm sao ?ng phó v?i m?t cu?c chi?n tranh l?nh có khi s? r?t nóng? Li?u có ph?m vào sai l?m cu là l?i dánh l?m tr?n chi?n không? Ngu?c l?i, Liên Bang Nga có th? ch? quan ngo?m vào m?t cái gân gà quá dai chang? Trong tru?ng h?p dó, Hoa K? tính sao? S? tuong k? t?u k?? *** Hăy nói v? cái gân gà dă. Y nhu Hoa K? vào Grenada nam 1983, Vladimir Putin d? dàng kh?ng ch? du?c Georgia, m?t x? r?t nh? có quân l?c r?t y?u. M?c tiêu không ch? là giành d?c l?p cho hai t?nh Abkhazia và Nam Ossetia c?a Georgia. Cung ch?ng là l?t d? chính quy?n thân Tây Phuong c?a T?ng Th?ng Mikhail Saaskashvili t?i Georgia, mà d? l?p ra m?t tr?t t? m?i trong toàn khu v?c xua kia n?m trong lănh th? hay qu? d?o c?a Đ? qu?c Nga, Liên Bang Xô Vi?t hay Liên Bang Nga ngày nay. Khu v?c dó tr?i d?c t? ba nu?c trên vùng Baltic ? Phuong B?c (nay dă là thành viên NATO), t?i các nu?c Đông Âu (nay dă là thành viên Liên hi?p Âu Châu, có nu?c dă gia nh?p NATO), xu?ng d?n vùng Caucasus quanh H?c H?i (mà di?m nóng là Georgia), vào t?i Trung Á. V́ m?c tiêu r?ng l?n và quy?t li?t dó, ngu?i ta m?i nói t?i Chi?n Tranh L?nh. Georgia là noi mà mui giáo c?a Nga d?ng t?m khiên c?a Âu Châu, do Hoa K? nâng d? ? d?ng sau. Nhung, v́ sao Georgia l?i là cái gân gà c?a Liên Bang Nga? Sau khi Putin bi?u di?n vơ công, ngu?i ta m?i th?y ra s? l?c h?u c?a quân l?c Nga trong chi?n d?ch g?i là th?n t?c t?i Georgia. Đó là m?t l?, mà ít ai nói t?i. Th? hai, sau khi công nh?n hai nu?c “C?ng ḥa” Abkhazia và Nam Ossetia trong lănh th? Georgia, Putin b?n ti?ng r?ng H?c H?i có th? là vùng giao tranh gi?a Nga và Minh U?c NATO, n?u M? dua chi?n h?m vào dó v?i lư c? c?u tr? nhân d?o cho Georgia. H?c h?i là noi Nga có cái th? mà không có l?c. Đó là m?t l? khác. Th? ba, ngu?c v?i d? doán ban d?u, không qu?c gia nào trong qu? d?o Liên Xô cu l?i ch?p nh?n tr?t t? m?i c?a Putin. H? quy?t li?t d?ng v? phía Tây Phuong và kêu g?i Hoa K? b?o v?. Th? tu, T?ng Th?ng Dmitri Medvedev du?c Th? Tu?ng Putin - ngh?ch lư c?a ch? d? “dân ch?” Nga - g?i di tham d? thu?ng d?nh c?a kh?i h?p tác Thu?ng H?i SCO t?i Dushanbe c?a Tajikistan nh?m c?ng c? ?nh hu?ng c?a Nga. Kh?i SCO là liên minh gi?a Liên Bang Nga, Trung Qu?c và b?n nu?c C?ng Ḥa Trung Á n?m ti?p giáp v?i hai nu?c. Dù r?t vui khi d?i tho?i M?-Nga chuy?n ra d?i d?u Nga-M? - cho ḿnh r?ng tay gi?i quy?t v?n d? n?i b? - B?c Kinh không d?i ǵ nh?y vào cu?c. Và nh?t là công nh?n hai nu?c c?ng ḥa con d? c?a Nga trong lănh th? Georgia. Công nh?n r?i s? nói sao v? n?n d?c l?p c?a Đài Loan, Tân Cuong hay Tây T?ng? C̣n b?n x? Trung Á (Kazahkstan, Kyrgystan, Tajikistan và Uzbekistan) cung l?ng l? nghe ngóng, mu?n duy tŕ d?c l?p c?a ḿnh mà cung không mu?n làm Nga mích ḷng. Cho nên, Vladimir th?ng keo d?u, khi nu?c M? m?c b?n b?u c?, Liên Hi?p Âu Châu thi?u liên hi?p trong cách ?ng x?, và s?c m?nh NATO tùy thu?c vào quân l?c M? dang vu?ng chân t?i Iraq và Afghanistan. Nhung, th?ng r?i dă v?y, múa g?y làm sao? *** T?ng th?ng tân c? c?a M? s? g? r?i th? nào trên bàn c? r?c r?i ?y? (Xin xem l?i bài “Đi?m Quân Tính S? - Hoa K? Ch? Đu?ng - Hay L?c Đu?ng - Gi?a Khu Bàn C?” trong s? ra tu?n tru?c). Tru?c h?t, hăy c? d? cho Nga b? ng? d?c v́ gân gà! Và châm thêm m?t chút d?c du?c. Sau khi Lu?ng Vi?n Qu?c H?i Nga bi?u quy?t th́ ngày 26 v?a qua, T?ng Th?ng Medvedev kư s?c l?nh công nh?n hai nu?c “C?ng ḥa” ly khai là Abkhazia và Nam Ossetia c?a x? Georgia. Đây là cách tr? dua v? Clinton t?n công các don v? Serbia t?i Kososo r?i trao vi?c qu?n lư Kosovo cho Liên Âu, r?i các nu?c Âu Châu và M? công nh?n n?n d?c l?p c?a Kosovo du?c công b? hôm 17 Tháng Giêng nam nay. S?c ép t?i Kosovo dă gây s?c b?t t?i Georgia là v?y. T?t nhiên, hoàn c?nh Kosovo có khác Georgia - xin mi?n gi?i thích t?i dây v́ quá dài - và ai công nh?n hai x? này là m?c nhiên d?ng vào qu? d?o Nga. Ch? có Venezuela ? măi t?n Nam M?! Uzbekistan th́ cho bi?t là có th?, nhung c̣n suy nghi. Các nu?c trong kh?i SCO th́ l?c. Th? gi?i c̣n l?i th́ ph?n d?i, ho?c gi? im l?ng. Đâm ra, thành qu? ngo?i giao c?a vi?c bi?u duong th? l?c t?i Georgia là m?t s? công nh?n don d?c. Và nguy hi?m. Lư do là trong lănh th? Liên Bang Nga, có ch?ng m?t tá khu v?c dang mu?n t? tr?, th?m chí d?c l?p v?i ch? d? bá quy?n c?a Moscow. N?i b?t mà không duy nh?t là Chechnya. Đa s? c̣n l?i là các khu v?c theo H?i Giáo, thu?c h? phái Sunni. Khu v?c Vi?n Đông c?a Nga có qu?n d?o Kuriles c?a Nh?t b? Liên Xô cu?p s?ng khi Nh?t d?u hàng Hoa K?. Ngu?i dân t?i dó cung mu?n du?c t? tr? và tr? l?i v?i t? qu?c Nh?t! Cho nên, nu?c Nga b? trúng d?c v?i gân gà Georgia, ho?c Putin t? dâm th?u ru?t d? th?c vào s? toàn v?n lănh th? c?a Georgia. Là m?t tay Nhu d?o, có khi Putin dă dánh m?t ḍn hy sinh “sutemi” mà s? n?m luôn trên th?m. Đă th?, Liên Bang Nga c̣n t?o ra ti?n l? khi?n nhi?u qu?c gia ph?i ch?t d?, t? Trung Qu?c v? t?i Trung Á, Đông Âu, th?m chí Tây Âu, nhu v?n d? c?a dân Basque t?i Tây Ban Nha. Các qu?c gia dân ch? th́ c̣n gi?i pháp ch? các ch? d? d?c tài th́ không. Và noi ti?m ?n nhi?u nguy co ly khai nh?t là Liên Bang Nga. Gi?i pháp n?i ti?p duy nh?t kh? th? là sau khi công nh?n Abkhazia và Nam Ossetia th́ Putin sát nh?p hai x? này vào lănh th? Liên Bang Nga. Và tang cu?ng ki?m soát r?t ch?t! Các chu h?u hay lân bang c?a Nga nghi sao v? vi?c dó? Bài di?n van tranh c? c?a John McCain vào tu?n này s? là bài xu?t s?c nh?t n?u bi?t nêu ra câu h?i dó cho dân M?, và th? gi?i. Và, theo ki?u c?y thêm d?c du?c, t?ng th?ng tân c? c?a M? có th? kín dáo khai thác muu sâu c?a Putin d? l?y ḷng kh?i H?i Giáo - v?i s? y?m tr? hào phóng c?a Saudi Arabia. Nh? d?u thô lên giá, Putin có phuong ti?n choi b?o, th́ cung nh? d?u thô lên giá, Hoàng Gia Saudi có phuong ti?n phóng tài hóa thu nhân tâm ? xa d? mua ḥa b́nh ? nhà! Bài toán H?i Giáo c?a Bush b?ng lan vào nu?c Nga v́ ḍn d?c c?a Putin. *** L? h?p tan trong lănh th? Nga là chuy?n dài, ngay tru?c m?t, chi?n h?m c?a Hoa K?, Ba Lan, Đ?c và Tây Ban Nha dă r? sóng vào H?c H?i. Ho?c là d? thao du?t trong khuôn kh? NATO dă d? trù t? tru?c. Ho?c d? c?u tr? nhân d?o cho Georgia, là nhi?m v? c?a H?i Quân M?. T?i dây, H?i Quân Nga dă có m?t và c̣n dang du?c tang cu?ng theo l?i ham d?a c?a Medvedev. N?u chi?n tranh l?nh có b?c khói, nhi?u ph?n s? là t?i H?c H?i, noi x?y ra nhi?u cu?c giao tranh trong l?ch s? Đông-Tây và Âu-Á. Đây là vùng bi?n kín, n?i li?n Đông Âu ? Phuong B?c v?i Trung Đông ? Phuong Nam mà cung là vùng bi?n n?i li?n vùng Balkans c?a Âu Châu v?i b?c th?m c?a Châu Á. Vùng bi?n này ch? có th? thông thuong ra ngoài, t?i Đ?a Trung H?i, là qua hai eo bi?n Dardanelles và Bosphorus c?a x? Turkey. Trong l?ch s?, lănh th? Nga dă b? các d?i cu?ng Âu Châu t?n công mà th?t b?i. Napoleon c?a Pháp r?i Hitler c?a Đ?c d?u bi?t v?y, dù quá tr?, khi h? vào b?ng du?ng b?, qua lănh th? Ba Lan và các vùng th?o nguyên phía B?c Âu Châu. M?t ng? khác d? ti?n vào nu?c Nga chính là qua H?c H?i. Và vào t?i t?n ru?t gan c?a nu?c Nga là hai khu v?c H?i Giáo - kiêm d?u khí ngày nay - là Tatarstan và Bashkorostan. Đây là con du?ng d? qu?c Ottoman dă s? d?ng và nh? dó cho dân Tatars trong vùng Crimea nhi?u quy?n t? tr?. H?u thân c?a Đ? qu?c Ottoman dó là x? Turkey, hi?n ki?m soát eo bi?n Dardanelles - và là thành viên NATO. N?u Nga có th? d? quân t? r?ng Caucasus xu?ng H?c H?i d? t?n công Georgia, kh?ng ch? bán d?o Crimea và uy hi?p Ukraine - chuy?n dang x?y ra - th́ h?i quân và không quân hi?n d?i hon c?a Hoa K? và NATO hi?n v?n dang chi?m uu th? t?i H?c H?i. Ch?n noi này làm chi?n tru?ng, Putin có th? g?p tr?n Xích Bích và m? du?ng cho nhi?u d?t B?c ti?n t? H?c H?i qua các khu v?c H?i Giáo c?a Nga vào t?i Volvograd. Gi? v? trí then ch?t trong khu v?c và t́nh th? ?y chính là N?u di?m so v? vi?c theo l?i “c? trong b?c ngoài”, Hoa K? s? ph?i thuong thuy?t v?i d?ng minh, nhung d?a trên s?c ḿnh là chính d? cô l?p và khu?t ph?c d?i th?. Thuong thuy?t v?i d?i th? và khu?t ph?c d?ng minh - hy sinh Sau khi Phó T?ng Th?ng Dick Cheney qua tr?n an |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here