Hãy cứu lấy Nghĩa Trang Biên Hòa!
Ngày xưa, ông Trung Tướng Thiệu có tuyên bố một câu khá ngậm ngùi: “Mất nước, là mất tất cả”. Thật đúng như thế. Chúng tôi và các bạn sĩ quan cao niên, chẳng những mất nước, mất cả binh đoàn, đành mất cả thể diện. Ðám chạy đi mang mối tủi nhục lưu vong, người ở lại gánh nỗi buồn ‘cải tạo’. Nhưng Trung Tướng Nguyễn Văn Thiệu đã qua đời, ông không biết rằng cho đến ngày nay, ba mươi ba năm sau cuộc chiến, chúng ta chưa mất hết. Chúng ta vẫn còn lại nghĩa trang Biên Hòa.

Home
  • Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
    Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.

  •  
  • Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết


  •  
  • Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003


  •  
  • Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:


  •  
  • Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà


  •  
  • Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona


  •  
  • Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
    Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.

  •  
  • Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử


  •  
  • Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm


  •  
  • Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết


  •  
  • Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh


  •  
  • Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy


  •  
  • Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh


  •  
  • Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo


  •  
  • Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn


  •  
  • Thư gửi sinh viên và trí thức tranh đấu đòi dân chủ tại Việt Nam
    Ðúng vào dịp kỷ niệm lần thứ 60 Bản Tuyên ngôn Quốc Tế về Nhân Quyền 10 Tháng Mười Hai 1948, nhiều sự kiện liên quan đến nhân quyền xảy ra liên tiếp.

  •  
  • Thư gửi sinh viên và trí thức tranh đấu đòi dân chủ tại Việt Nam
    Ðúng vào dịp kỷ niệm lần thứ 60 Bản Tuyên ngôn Quốc Tế về Nhân Quyền 10 Tháng Mười Hai 1948, nhiều sự kiện liên quan đến nhân quyền xảy ra liên tiếp.

  •  
  • Bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền
    Xét rằng: Sự công nhận nhân phẩm của tất cả con người trong đại gia đình nhân loại và những quyền bình đẳng không thể tước đoạt của họ là nền tảng của tự do, công lý và hòa bình trên thế giới.

  •  
  • Lại Chuyện Chữ Nghĩa
    Thật ra thì không có ngôn từ nào là của Việt Cộng cả. Ngôn từ là di sản văn hóa chúng ta thụ hưởng từ tiền nhân từ hàng ngàn năm qua, sau khi đã gạn lọc, thêm thắt qua tiến trình sinh hoạt, giao tiếp với thế giới bên ngoài.

  •  
  • Thư ngỏ của một nhà thơ Việt Nam lưu vong nhân dịp Ngày Văn Bút Quốc Tế Vận Ðộng Bảo Vệ Quyền Tự Do
    Hôm nay, 15 tháng 11 năm 2008, là Ngày Nhà Văn Bị Cầm Tù. Tình trạng các nhà văn và nhà báo bị ngược đãi trên thế giới càng thêm tồi tệ nghiêm trọng trong 12 tháng qua. Ủy Ban Văn Bút Quốc Tế Bênh Vực Nhà Văn Bị Cầm Tù (CODEP/WIPC) * đã kiểm tra khoảng một ngàn trường hợp nhà cầm bút bị đàn áp trong 90 nước vì những bài viết hoặc những ý kiến đối kháng của họ.

  •  
  • Ngày 19-12-1946 có phải là ngày toàn quốc kháng chiến?
    Theo đảng Cộng Sản Việt Nam, hậu thân của đảng Lao Ðộng và đảng Cộng Sản Ðông Dương (CSÐD), ngày 19-12-1946 là ngày toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tuy nhiên, mở lại những tài liệu lịch sử về những năm 1945, 1946, thì những tài liệu nầy cho thấy ngày 19-12-1946 chỉ là ngày bùng nổ cuộc tranh chấp giữa đảng CSÐD và Pháp mà thôi. Xin hãy bắt đầu với chủ trương của đảng CSÐD sau khi cướp chính quyền năm 1945.

  •  
  • Tham ô và hệ lụy
    Cờ bạc bịp là kỹ thuật rút tiền của nạn nhân nhưng đương sự không biết bị lường gạt, không cảm thấy tức giận. Trên bang giao Việt Trung, Trung Quốc là tay cờ bạc bịp, CSVN là “nạn nhân chịu đấm ăn xôi” của hành động bịp bợm vừa kể.

  •  
  • Đảng CSVN và Các Nhà Dân Chủ - Ai Thích Đô-la Hơn?
    Ðó là những lời mào đầu của bài viết trên báo Vietnamnet. Vẫn những luận điệu vu khống và bôi nhọ cũ rích, đối với những anh chị em dân chủ vừa bị bắt trong đợt đàn áp vào trung tuần tháng 9 vừa qua ở Hà Nội và Hải Phòng. Bài báo cho rằng, những nhà dân chủ đã treo biểu ngữ, rải truyền đơn chống đảng và nhà nước chỉ vì tiền, và vì sự chỉ đạo của những cá nhân và đoàn thể ở hải ngoại, như đảng Việt tân, đảng Dân chủ Nhân dân v.v... Ðồng thời bài báo cũng không quên vu cáo và mạ lị luôn cả ông Nguyễn Thanh Giang.

  •  
  • Đừng Phán Xét
    Hồi nay tôi được Thánh Linh phò trợ hay sao mà hay nói chuyện Kinh Thánh thế không biết? Nhưng mà, tôi cũng phải dùng cái câu khước từ trách nhiệm này để cảm thấy yên tâm: hay nói là một chuyện, nhưng nói có đúng không lại là chuyện khác. Từ xưa tới nay, tôi vẫn nổi tiếng gầm cầu là một người hay hiểu sai mọi chuyện - hay nói một cách chính xác và thành thật - hay bẻ cong mọi vấn đề theo như cái đầu óc rất trí trá của mình.

  •  
  • Cộng Sản Việt Nam: Quyền dân không bằng quyền Ðảng
    Kế hoạch đề cao đảng Cộng Sản Việt Nam có nhiều thành tích bảo vệ quyền con người đã bị các cơ quan tuyền truyền của đảng vạch áo cho người xem lưng ngay trong ngày Việt Nam kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc (10-12-1948 - 10-12-2008).

  •  
  • Mối quan hệ Việt Nam – Trung Quốc đầy đe dọa
    Mối quan hệ Việt-Trung trong 17 năm qua thường được trình bày bởi giới chức Việt Nam và Trung Quốc như một mối quan hệ thắm thiết anh em, mặc dù bên trong sóng gió không ít do việc Trung Quốc muốn chính thức hóa quần đảo Hoàng Sa (Trung Quốc chiếm bằng vũ lực năm 1974) thành đất của mình và lấn chiếm quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

  •  
  • Hãy Cho Chúng Tôi Một Lời Khuyên
    Mặc cho nhân dân vô cùng căm phẫn. Mặc cho CSVN thối nát tận cùng. Chế độ toàn trị tại Việt Nam vẫn tồn tại. Lênin từng viết “muốn lật đổ chế độ phải đẩy cái thối nát đến chỗ tận cùng.” Việt Nam hiện nay đã thối nát trên cả sự tận cùng.

  •  
  • Tóm lược lịch sử Nghĩa Trang Quân Ðội tại Biên Hòa
    Vì chúng tôi có cơ duyên đặc biệt nên đã theo dõi và biết về Nghĩa Trang Biên Hòa. Xin gửi đến quí vị bài viết này coi như bản báo cáo cuối năm 2008 sau 15 năm khởi sự tìm hiểu và tổ chức tảo mộ nghĩa trang. Xin kêu gọi quí vị cựu Quân Cán Chính VNCH sự đồng cảm, tiếp tay khích lệ và yểm trợ ý kiến của chúng tôi.

  •  
  • Quân vương và đối lập: Sự đe dọa các định chế dân chủ của Thái Lan
    Nhân ngày lễ khai mạc tại trường Ðại Học Luật Khoa Saigon 1/8/1963, GS Bông hiên ngang không e ngại, dù không khí chính trị lúc bấy giờ chưa phải là thuận tiện, đã diễn giảng bài “Ðối Lập Trong Chính Thể Dân Chủ”. Ông mở đầu bài giảng bằng một chuyện thời Chiến Quốc, vua Tề Cảnh Công hỏi nhà trí giả Yến Tử rằng trong thuật trị nước cần phải ngăn ngừa điều gì trước hết, và Yến Tử trả lời là phải ngăn ngừa những con chuột ở nền xã.

  •  
  • Cộng Sản Việt Nam: Bảo nhau ngồi lên luật pháp
    Ðảng và Nhà nước Cộng sản Việt Nam có thói quen dùng Pháp lệnh, Nghị định, Quyết định và Nghị quyết để xóa đi các Luật đã ban hành và làm mờ nhạt Luật cao nhất của Quốc gia là Hiến Pháp nên chuyện Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông (TT&TT) ra thêm Quy chế để trói tay người làm báo và vô hiệu hóa Luật Báo chí không phải là chuyện đáng ngạc nhiên.

  •  
  • Duyên tình của tôi với anh chị em Báo Người Việt.
    Tôi đã qua định cư tại Mỹ thấm thoát được 12 năm rồi. Hồi còn ở Việt Nam, tôi có nghe loáng thoáng về chuyện Ðỗ Ngọc Yến và các bạn làm báo ở bên Mỹ, nhưng chưa hề có dịp được xem tờ báo đó như thế nào.

  •  
  • Từ vụ án “nhân văn giai phẩm” đến vụ án “văn nhân báo chí”
    Những người yêu văn học nghệ thuật Việt Nam thời tiền chiến và sau năm 1954, phần nhiều đều biết đến phong trào “Nhân văn giai phẩm.’’ Với nhiều người trong phong trào này là đảng viên CSVN, họ đã nguyện cống hiến hết sức mình cho sự nghiệp văn học nghệ thuật nước nhà. Phong trào “Nhân Văn Gai Phẩm’’ quy tụ hầu hết các văn nhân, nghệ sỹ được học hành đào tạo dưới thời thuộc Pháp. Trong đó có nhiều người đã từng du học tại Pháp... Vì vậy họ chịu ảnh hưởng khá lớn từ nền văn hóa Pháp, một nước có nền văn học nghệ thuật lâu đời và được coi là nước văn minh tự do trên thế giới.

  •  
  • Thương hiệu Việt Nam: Sao còn tai tiếng mãi!
    Ngày 19.11.08 ông Huỳnh Ngọc Sỹ, giám đốc Ban quản lý dự án đại lộ Ðông Tây bị đình chỉ chức vụ, trước đó 5 tháng ông đã bị báo chí Nhật tố giác ăn hối lộ 820.000 USD từ công ty tư vấn Nhật PCI. Ngày 11.11.08 các bị cáo Nhật trong PCI đã thú nhận trước tòa án Tokyo là đã đưa số tiền hối lộ nầy cho quan chức VN.

  •  
  • Vài cảm nhận bất ngờ về giai phẩm Xuân Người Việt 09
    Ở tư cách người đọc, tôi không chờ đợi báo Xuân Người Việt năm nay có nhiều “đột biến”! Bởi thế, khi thấy bìa xuân Người Việt là bức tranh vẽ trâu độc đáo của một họa sĩ chưa tên tuổi, với tôi là bất ngờ thú vị thứ nhất.

  •  
  • Vài cảm nhận bất ngờ về giai phẩm Xuân Người Việt 09
    Ở tư cách người đọc, tôi không chờ đợi báo Xuân Người Việt năm nay có nhiều “đột biến”! Bởi thế, khi thấy bìa xuân Người Việt là bức tranh vẽ trâu độc đáo của một họa sĩ chưa tên tuổi, với tôi là bất ngờ thú vị thứ nhất.

  •  
  • Chuyện của tui
    Tui vẫn thường khuyên hai con sau những buổi đọc kinh cầu nguyện chung: “Me đã được Chúa gọi về, đó là một điều diễm phúc. Phần ba bố con chúng ta phải làm sao để Me ở trên đó vui lòng. Ðiều mong ước lớn nhất của Bố Me là thấy các con ngoan ngoãn và học hành thành đạt”. Tui đã bật khóc khi nhìn thấy hai cháu đem tất cả các tấm khen thưởng và bằng tốt nghiệp để trên bàn thờ Mẹ như một lời tạ ơn sinh thành dưỡng dục.

  •  
  • Khủng Hoảng hay Chiến Tranh
    Hậu quả giống nhau sau các cuộc khủng hoảng kinh tế hay chiến tranh quy ước là có nhiều chính phủ cũng như chế độ cầm quyền trên thế giới bị thay đổi hay sụp đổ do bi thua trận hay không vượt qua những khó khăn kinh tế về sau gây ra.

  •  
  • Anh Hùng
    Anh hùng trong thần thoại và chuyện dân gian Hy Lạp nguyên thủy là Á thần, con của người và thần, việc thờ cúng những vị anh hùng này là một trong những đặc điểm nổi bật của tôn giáo cổ Hy Lạp. Sau này, anh hùng hay anh thư được dùng để chỉ những nhân vật khi gặp hiểm nguy và nghịch cảnh hay từ vị thế yếu kém đã biểu lộ lòng dũng cảm và chí hy sinh cho công ích.

  •  
  • Những ngày trước khi ông Obama nhậm chức
    Sau 8 năm cầm quyền, khoản tiền nợ Tổng Thống George W. Bush để lại cho người kế nhiệm đã gần gấp đôi số nợ chính phủ Hoa Kỳ còn thiếu khi ông Bush mới đặt chân vào Tòa Bạch Ốc.

  •  
  • Hai tập thơ tù: Nguyễn Chí Thiện và Hồ Chí Minh
    Từ tù lớn đến tù nhỏ, từ tù thời Tây cho đến tù thời nay,Việt Nam là nước có số lượng văn thơ tù ngục nhiều nhất thế giới. Ðố ai đếm được nước mình có bao nhiêu thơ tù thì cũng như đố ai biết lúa mấy cây, biết mây mấy từng hay đố ai nằm ngủ mà không mơ vậy.Tuy thế, hầu như mọi người trong chúng ta đều nghe nói tới hai tập thơ Hoa Ðịa Ngục của Nguyễn Chí Thiện và Nhật Ký Trong Tù của Hồ Chí Minh.

  •  
  • Tình yêu thương vô điều kiện
    Cầu mong mọi người ai cũng một lòng như mình.

  •  
  • Vui buồn của chuyện đi xin tiền
    Phải nói ngay rằng cái chuyện “vác túi xách đi gõ cửa tứ phương” như vậy, thì thật là vất vả, đôi khi cay đắng, tủi nhục nữa. Nhưng mà, bù lại nhiều khi cũng gặp được những niềm vui thú và an ủi, đó là nhờ sự hưởng ứng chân tình của những vị có tấm lòng rộng rãi, đại lượng. Nay nhân dịp cuối năm Mậu Tý 2008, tôi xin kể lai rai về một số chuyện vui có, buồn có của người đi xin tiền, mà bản thân mình đã trải qua lâu nay.

  •  
  • Hồ Chí Minh Tự Thú: Tôi Nhận Tiền Và Chỉ Thị Của Quốc Tế Cộng Sản Thành Lập Đảng Cộng Sản Xiêm - Mã Lai!
    Lần trước chúng ta đã bàn đến việc Hồ Chí Minh nhận chỉ thị cũng như tiền do Quốc Tế Cộng Sản cung cấp để đi Thái Lan, và Mã Lai thành lập đảng Cộng Sản tại hai quốc gia này nhằm phục vụ cho chủ trương bành trướng của đế quốc Liên Xô. Lần này chúng ta khảo sát những hoạt động của Hồ tại Xiêm.

  •  
  • Làng Mai Bát Nhã và kịch bản trắng tay
    Nói tóm lại, sau ba năm hòa hợp, hòa giải với CSVN, Làng Mai Bát Nhã đã bị hội nghị bất thường của Phật Giáo quốc doanh trung ương đẩy vào một hoàn cảnh đặc biệt bi thảm: từng người một đang bi trục xuất khỏi Việt Nam trong âm thầm với hai bàn tay trắng. Ðó là nội dung cốt lõi của câu chuyện: Làng Mai Bát Nhã và Kịch Bản Trắng Tay.

  •  
  • Trung Quốc lợi gì trong chiến tranh Việt Nam?
    Như thế, trong chiến tranh ba mươi năm vừa qua trên đất nước Việt Nam, Hồ Chí Minh và đảng CSÐD nhờ CSTQ để đánh Pháp, không khác gì nhờ một kẻ cướp đuổi một tên trộm. Tên trộm bỏ chạy thì kẻ cướp vào nhà. Ðây không phải chỉ là những sai lầm chiến lược của Hồ Chí Minh và đảng Lao Ðộng Việt Nam, mà đây chính là tội lỗi phản quốc lớn nhất trong lịch sử Việt Nam từ cổ chí kim.

  •  
  • Thủy điện xả lũ tiếp tay cho lũ lụt: Làm thiệt mạng 72 người ở Tuy Hòa
    Giám đốc nhà máy thủy điện Sông Ba Hạ nhìn nhận đã hối hả xả lũ làm ngập lụt một số khu vực ở hạ lưu mà người dân không kịp trở tay. Ít nhất đã có 72 người ở tỉnh này chết vì nước lũ, theo các con số thống kê chính thức. Những người sống sót nhờ leo lên nóc nhà, ngọn cây.

  •  
  • Niềm tin bị đánh cắp
    Khi nghe Dương trả lời “Mình sẽ thi vào Ðại học An Ninh,” hầu hết đều ngạc nhiên. “Vào Ðại học An Ninh ra trường làm gì?” - “Làm công an,” Dương tự tin và hãnh diện trả lời. Mặc cho ai bàn ra tán vào, Dương vẫn nhất quyết, “làm công an.”

  •  
  • Basketball: Rajon Rondo ký hợp đồng mới $55 triệu với Celtics
    Boston Celtics, đội bóng rổ nhà nghề có tham vọng sẽ tái chiếm danh hiệu vô địch NBA mùa này, trong tuần qua phải đối phó với hai vấn đề còn lại: Ðó là tình trạng chấn thương đầu gối của Garnett mà cho tới nay đã có dấu hiệu tiến triển tốt đẹp.

  •  
  • MLS Playoffs: Columbus Crew rời khỏi cuộc chơi
    Bốn trận lượt về bắt đầu từ ngày Thứ Năm tuần này, 5 Tháng Mười Một, 2009 với đội Columbus Crew đón tiếp đội khách Real Salt Lake, nhưng đương kim vô địch MLS năm nay đã thật sự bị loại khỏi vòng chiến khi để thua trận thứ hai trước đội khách Real Salt Lake với tỷ số 2-3.

  •  
  • Lịch sử Bức Tường Bá Linh
    Là hình ảnh tiêu biểu nhất của thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, Bức Tường Bá Linh đã tồn tại trong 28 năm và sự sụp đổ đánh dấu giai đoạn kết thúc của chế độ Cộng Sản ở Ðông Âu.

  •  
  • Ngày 7 tháng 11
    Tổng Thống Hoa Kỳ Lyndon B.Johnson đã gửi hai điện văn chúc mừng ông Phan Khắc Sửu, Quốc trưởng Việt Nam Cộng Hòa, nhân dịp ông được bầu làm Quốc trưởng và nhân ngày Quốc Khánh Việt Nam.

  •  
  • Bão Việt Nam: không biết bơi, ông già đeo trên cây ba ngày
    Một ông 69 tuổi vì không biết bơi nên khi gặp nước lũ dâng lên do trận bão Mirinae, liền leo tót lên cây và bám trụ suốt ba ngày hai đêm.

  •  
  • Linh mục gốc Việt được phong chức Giám Mục Phụ Tá ở Toronto
    Một người Canada gốc Việt thuộc Tổng Giáo Phận Toronto vừa được Ðức Giáo Hoàng Benedict XVI phong chức Giám Mục Phụ Tá (Auxilliary Bishop) ở cùng địa phận nơi Cha đang phục vụ.

  •  
  • Giá vàng ở Việt Nam tăng từng giờ: hơn 25 triệu đồng một lượng
    Giá vàng ở Việt Nam tăng vọt từng giờ dù thị trường vàng trên thế giới không có bao nhiêu biến động trong ngày.

  •  
  • Giá vàng ở Việt Nam tăng từng giờ: hơn 25 triệu đồng một lượng
    Giá vàng ở Việt Nam tăng vọt từng giờ dù thị trường vàng trên thế giới không có bao nhiêu biến động trong ngày.

  •  
  • Tổng thống Obama ban hành đạo luật trợ giúp thất nghiệp, người mua nhà
    Tổng Thống Barack Obama đã ký ban hành một dự luật kích thích kinh tế $24 tỉ, cung cấp các khích lệ về thuế cho những người mua nhà và gia hạn các phúc lợi thất nghiệp cho những người bị mất việc lâu dài - những người đã bị bỏ lại đàng sau giữa lúc nền kinh tế hướng tới sự hồi phục.

  •  
  • Tokyo: băng đảng bắn nhau, 3 người bị thương
    Một người bắn bị thương ba người khác gần Tokyo hôm Thứ Sáu trước khi chạy vào ẩn náu trong một tòa nhà rồi sau đó tự sát - trong một vụ nổ súng hiếm thấy mà phía cảnh sát cho rằng có liên hệ đến băng đảng.

  •  
  • Tường trình từ Berlin: Lá phiếu đầu tiên của 20 năm trước
    Hai ngày nữa, đúng ngày 9 Tháng Mười Một, nước Ðức, và thế giới này, sẽ kỷ niệm 20 năm ngày bức tường Bá Linh sụp đổ.

  •  
  • Tường trình từ Berlin: Lá phiếu đầu tiên của 20 năm trước
    Hai ngày nữa, đúng ngày 9 Tháng Mười Một, nước Ðức, và thế giới này, sẽ kỷ niệm 20 năm ngày bức tường Bá Linh sụp đổ.

  •  
  • Tìm thấy chiếc xe mất cắp từ 35 năm


  •  

 

 

Giao Ch? - San Jose

 

Nghia t? là nghia t?n. Nghia nào là nghia trang.

T? muôn trùng xa cách. Nh?n ai v? c? huong.

Đ?t nén nhang vi?n x?. G?i ngu?i du?i m? sâu.

Bao nhiêu nam quên lăng. Ch?t xót thuong m?t l?n...

 

Tham nghia trang xua

Nam nay m?i bu?c vào mùa L? T? On Hoa K?, vé máy bay v? Vi?t Nam an T?t dă bán h?t. Kinh t? lên, ngu?i ta có ti?n, vui v? v? quê an T?t. Kinh t? xu?ng, th?t nghi?p, bu?n t́nh cung v? quê an T?t!

Thôi b?n dă v?, xin nh?n b?n v? tham m?t ch?;

Các cháu dă v?, xin nh?n cháu v? tham m?t noi:

Nghia trang Biên Ḥa.

Ngày xua, lúc m?i ch?y di, ông K? vi?t cu?n sách t?a d? là 20 nam, 20 ngày. Ư ông nói là mi?n Nam chi?n d?u trong 20 nam, nhung m?t trong 20 ngày. Ông hô hào chi?n d?u, nhung ông l?i b? di. H?t h?ng c? d?o quân. Hai muoi nam sau, ông l?i ra sách, t? xung là con c?a Ph?t. R?i ông tr? v?, cung tham l?i nghia trang. Ngông nghênh, áo xanh, qu?n so?c. Ông làm nh?c anh em. Ông làm bu?n ḷng ngu?i s?ng, và ông làm t?i vong linh ngu?i ch?t. Sau khi dóng vai hàng th?n lo láo, ông làm hoen ? h́nh ?nh nghia trang xua dă hoang ph? l?i c̣n thêm ?m d?m.

Không.

Tôi không mu?n các b?n v? tham nhu ông Thi?u tu?ng Nguy?n Cao K?.

Ngày xua, ông Trung Tu?ng Thi?u có tuyên b? m?t câu khá ng?m ngùi: “M?t nu?c, là m?t t?t c?”.

Th?t dúng nhu th?. Chúng tôi và các b?n si quan cao niên, ch?ng nh?ng m?t nu?c, m?t c? binh doàn, dành m?t c? th? di?n. Đám ch?y di mang m?i t?i nh?c luu vong, ngu?i ? l?i gánh n?i bu?n ‘c?i t?o’. Nhung Trung Tu?ng Nguy?n Van Thi?u dă qua d?i, ông không bi?t r?ng cho d?n ngày nay, ba muoi ba nam sau cu?c chi?n, chúng ta chua m?t h?t. Chúng ta v?n c̣n l?i nghia trang Biên Ḥa.

Khi cu?c chi?n mi?n Nam d?t phim vào Tháng Tu phi?n mu?n, B?c quân vào ti?p qu?n mi?n Nam. B? d?i an cu?p theo binh doàn. Co s? an cu?p theo chính quy?n. Nhà, nhà b? chi?m. Ngành, ngành ti?p qu?n. Tr?i lính, nhà thuong, pḥng s? và doanh tr?i. T?t c? d?u b? chi?m dóng. “Gi?c t? mi?n B?c vô Nam, bàn tay dính máu d?ng bào”. Bài ca tiên tri c?a c?c chính hu?n nhu c̣n vang v?ng noi dây. Nhung th?c ra, có m?t noi, gi?c ch? phá phách mà không chi?m dóng. Đó là nghia trang quân d?i Biên Ḥa. Noi chúng ta dă b? l?i 16 ngàn t? si du?i m? sâu, trong ḷng d?t noi quê m?. Noi có d?i di?n quân dân chính. Có d?y d? quân binh ch?ng. Noi th? hi?n th?c s? t́nh huynh d? chi binh.

V?i tu cách là ngu?i bi?t v? nghia trang này tru?c nam 1975 và dă có d?p nghiên c?u su?t 15 nam qua sau cu?c chi?n, tôi xin g?i d?n các chi?n h?u b?n tu?ng tŕnh d?u duôi và các d? ngh? c?n thi?t d? c?u l?y nghia trang Biên Ḥa.

 

Nghia trang ngày g?y súng

Khi mi?n Nam g?y súng ngày 30 tháng 4 nam 1975, nghia trang Biên Ḥa là pḥng tuy?n r?ng 125 m?u dang tr?i qua nh?ng giây phút sau cùng. 16 ngàn t? si Vi?t Nam C?ng Ḥa n?m du?i m? sâu, chung quanh 'Nghia dung dài' chi?m ng? hon 50 m?u. T? trung tâm chia ra làm 8 lô theo h́nh nan qu?t. Các c?p ch? huy n?m trong ṿng chính gi?a, r?i d?n ṿng cung mai táng các si quan. M? chôn t? nam 68 M?u thân d?n Mùa Hè Đ? L?a 72 dă có b? ciment. M? chi?n si t? tr?n sau này c̣n d?p d?t n?m ṿng ngoài. Sáng ngày 1 tháng 5 nam 1975, nh?ng ngu?i c̣n l?i quanh nghia trang dă chôn c?t l?n chót t?t c? di hài quân dân l?n l?n vào nh?ng m? t?p th?. T? dó d?n nay không có ai du?c chôn c?t thêm t?i khu nghia trang l?ch s? n?a. Sau 1975 nghia trang quân d?i Biên Ḥa ch? có nh?ng ngôi m? c?i táng dem di, không có chôn c?t m?i.

B?c tu?ng ‘Thuong ti?c’ ngoài d?u xa l? b? d?ch phá b?, kéo di. Nhà máy nu?c B́nh An chi?m dóng gi?a con du?ng t? Đ?n T? Si d?n Nghia Dung Đài. Chung quanh khu nghia trang, b? d?i, dân chúng và chính quy?n chi?m d?ng làm doanh tr?i và nhà c?a.

V́ lư do mu?n xâm l?n thêm d?t ṿng ngoài, có l?n chính quy?n C?ng s?n ra l?nh m?t s? ngôi m? ph?i c?i táng. Ai có thân nhân n?m t?i vùng b? gi?i t?a ph?i d?n di, n?u không, th́ chính quy?n s? gi?i quy?t. Cho d?n nay, không ai bi?t rơ C?ng s?n dă gi?i quy?t ra sao, nhung c? th? là phía Nam và phía B?c c?a ṿng tṛn chôn c?t chung quanh Nghia dung dài dă b? xâm chi?m. R?i chính quy?n cho xây m?t b?c tu?ng theo con du?ng ṿng phía Nam nghia trang, ch? dành l?i vào bên hông. Đu?ng vào c?ng chính dă b? nhà máy nu?c B́nh An ch?n ngang. Doanh tr?i b? d?i xây c?t thêm phía B?c. Tr?ng cây xanh kh?p noi trong nghia trang d? hu?n luy?n tân binh. Toàn th? khu v?c tr? thành vùng quân s? c?m quay phim, ch?p h́nh. Lúc d?, lúc khó, thân nhân v?n du?c vào tham m? nhung ph?i di theo b?c tu?ng phía Nam và di ng? sau. Đó là t́nh tr?ng dă x?y ra cho d?n tháng 4-1993.

 

T?o m? chui                              

T? khi bi?t du?c nghia trang quân d?i t?i Biên Ḥa v?n c̣n dó, chúng tôi b?t d?u liên l?c v?i các gia d́nh có m? t? si. Xin h́nh ?nh t?o m?, xin copy c?a cu?n phim quay vi?c c?i táng. B?t d?u g?i ngu?i v? tham vi?ng t? 1993 d?n 1996. T? nam 1997, t? ch?c các toán thuong ph? binh Saigon, Gia Đ?nh di công tác. Nhi?u toán nh?n nhi?m v? v?a t?o m? v?a v? b?n d?. Chúng tôi c?n tài li?u d? làm mô h́nh nghia trang cho Vi?n B?o Tàng. Các anh em thuong ph? binh tham m? ngày T?t, thanh minh Tháng Ba, tháng nam xá t?i vong linh, ngày Quân L?c Tháng Sáu, l? Giáng Sinh, r?i ti?p dó l?i chào m?ng nam m?i. Th?c s? cung ch?ng t?n kém nhi?u. M?t chút ti?n g?i thêm là d? cho các chi?n binh quê nhà v?n d?ng bà con công tác. H́nh ch?p du?c r?t nhi?u. “Before and After”. Cùng m?t ch?. Tru?c là c? m?c um tùm, sau là m? ph?n quang dăng. Tru?c là dám d?t xác xo, sau dă vun lên thành ngôi m? m?i. R?i bia du?c g?n l?i v?i tên k? son rơ ràng. Ngu?i thuong binh c̣n s?ng vui m?ng, anh t? si dă ch?t cung ng?m cu?i noi chín su?i. Công vi?c di?n ti?n d?n nay, tru?c sau dă 15 nam. Nh?ng nam sau này có các doàn th? và gia d́nh trong nu?c hay h?i ngo?i v? t?o m?. Có gia d́nh s?a sang ph?n m?. Có gia d́nh c?i táng. Bà con hai xă B́nh An và B́nh Th?ng có thêm d?ch v?. Hi?n có c? danh thi?p phát ra ghi tên bà Hai, ông Ba chuyên ngh? trông nom m? ph?n lâu dài, hay ch? d?n d?p m?t l?n cho tuom t?t.

Cho d?n nay, vi?c t?o m? t?i nghia trang Biên Ḥa không c̣n là m?t công tác tu?ng nhu là di?p v? khó khan. Cung không ph?i là d?c quy?n c?a m?t co quan t? thi?n, hay m?t cá nhân, doàn th?. Hon 10 ngàn m? c̣n dó, ai cung có th? t́nh nguy?n vào d?n d?p. Nh?ng ngu?i chi?n si c?a chúng ta v?n măi măi n?m ch? du?i d?t l?nh noi quê huong, Anh là bà con thân thu?c c?a chính chúng ta. M? m? d?p xong, c? d?n s?ch, nén huong vi?n x? d?t lên cho không khí du?m mùi nhang khói. Đ?c bi?t m? bao thu?c lá Hoa K?, châm cho m?i anh m?t di?u. M?t bao là hai muoi di?u. Đ?t cháy d? r?i c?m xu?ng c?nh hai muoi t?m bia ciment dă tàn t?. N?u nghe du?c ti?ng d?ng du?i m? sâu, cung không ph?i là chuy?n l?.

Các b?n lên nghia trang bu?i sáng, cùng ngu?i dân quê, ta d?n d?p ch?ng vài ch?c m? ph?n. T́m khu nào um tùm, hoang v?ng nh?t mà công tác. Bu?i trua làm m?t l? nh? d?m b?c. Ch?n m?t chi?n si n?m chính gi?a làm bà con, chung quanh m? c?a anh là xóm gi?ng. Làm d?n dâu quay phim ch?p h́nh d?n dó. Bu?i chi?u, là giây phút th?p huong và hút chung di?u thu?c giă t?. M?t tr?i dă l?n sau Nghia Dung Đài. C?nh nghia trang quân d?i tuy hoang v?ng thê luong nhung v?n có v? d?p trang nghiêm và huy?n bí. M?i ngu?i n?m du?i d?t d?u có m?t câu chuy?n và chính ngu?i vi?ng m? cung có m?t câu chuy?n. Câu chuy?n t? sinh dôi ng?. Chuy?n chinh chi?n, tù d?y, vu?t biên và cu?c s?ng c̣n l?i.

Trong su?t 15 nam t? ch?c t?o m?, chúng tôi có 10 do?n phim quay t? nam 1997 d?n nam 2008, và chúng tôi có hàng ngàn t?m h́nh. H́nh các bia m?, h́nh c?nh nghia trang tru?c và sau 75, và h́nh các công tŕnh ki?n t?o.

M?t trong các tru?ng toán công tác danh ti?ng c?a chúng tôi là ông Tr?n Van T?o, ngu?i dă t? ch?c l? tu?ng ni?m các chi?n si VNCH nhi?u l?n, có làm l? truy di?u và có quay phim. M?t hôm ông g?i di?n cho chúng tôi, báo cáo t?m m? bia chi?n si vô danh tru?c dây v?n c̣n, sau bi?n m?t, nay m?i t́m th?y l?i. N?u không c?t di, s? b? phá ho?i hay dánh c?p. Ông T?o nói th?i gian g?n dây, ông b? dau n?ng, không bi?t s? ra di lúc nào. V?y xin niên tru?ng bên M? lo cho cháu nó ra di. Cháu dây là t?m m? bia. Đó là anh chi?n si vô danh, không có tên, nhung có ghi ngày mai táng.

Chúng tôi cho tin v? d? bác T?o c?t gi?u. Sau dó anh em chúng tôi t́m du?ng cho bia dá vu?t biên. Đây là m? bia chi?n si vô danh duy nh?t và nguyên th?y c?a nghia trang quân d?i Biên Ḥa t? tru?c nam 75. Cháu qua Hoa K? vào d?u nam 2004. Đ?n tháng 4 nam 2004, tru?ng toán công tác Tr?n Van T?o qua d?i. Công vi?c giao cho ngu?i khác ti?p t?c. T?i nghia trang quân d?i Biên Ḥa ngày nay có m?t t?m bia chi?n si vô danh m?i làm l?i. Đây ch? là phó b?n. B?n chính dă d?t t?i Vi?n B?o Tàng ? San Jose.

 

Ngày Quân L?c 1975

N?u nam 1975 không ph?i là nam C?ng S?n t?ng t?n công. N?u không có tr?n ḍ d?m m? du?ng dánh Phu?c Long. N?u không có tr?n d?t di?m Ban Mê Thu?t. Không có cu?c tri?t thoái 2 quân doàn t? h?a tuy?n cho d?n cao nguyên. Chúng ta dă t? ch?c ngày Quân L?c t?i Nghia Trang Quân Đ?i Biên Ḥa vào 19 tháng 6 nam 1975.

Ngày dó toàn th? quân d?i v?n c̣n cang ra kh?p b?n vùng d?t nu?c d? dành dân gi? d?t nên không th? t?p trung v? Sài G̣n t? ch?c di?n hành. Ph? t?ng th?ng và B? T?ng Tham Muu QLVNCH d?n n? l?c cho ngày quân l?c vinh danh các chi?n si dă hy sinh. T?t c? các ti?u khu d?u t? ch?c l? chi?n si tr?n vong t?i nghia trang quân d?i riêng c?a m?i t?nh. Trung uong có B? T?ng Tham Muu ph?i h?p công tác gi?a ba t?ng c?c: Ti?p v?n, Quân hu?n, và Chính tr?. 16 ngàn ngôi m? du?c hoàn ch?nh v?i 100% các t?m ciment ph?i dúc xong, Nghia dung dài v?i vành khan tang hoàn t?t.

M?t ngàn sáu tram sinh viên si quan t? các quân tru?ng H?i, L?c, Không quân v? tham d?.

Ngay t? bu?i chi?u hôm tru?c, các sinh viên dă chia vùng và lên phiên. M?i ngu?i ph? trách 10 ngôi m?. Khi hoàng hôn ph? xu?ng là huong n?n th?p lên. L? truy di?u lúc 10 gi? dêm, cung du?c g?i là dêm Canh Th?c.

T? trên Nghia dung dài nh́n xu?ng hay t? Đ?n t? si ngó lên, 16 ngàn ngôi m? th?p n?n m?t lu?t, m?t ngàn sáu tram sinh viên si quan c?m du?c di l?i gi?a hàng m? chí. Đoàn tr?c thang c?a Phái doàn Chính ph?, Qu?c h?i, T?ng th?ng và các tu?ng lănh T?ng tham muu chi?u dèn dáp xu?ng. Đ?i quân nh?c c?a H?i, L?c, Không quân cùng r?n ri ti?ng kèn chiêu h?n t? si. T? phía sau doanh tr?i c?a Liên d?i chung s?, ti?ng n? vang tr?i do Công binh d?t ḿn và ti?p theo là ng?n l?a b?c cao v?i các thung d?u thô l?y t? gi?ng d?u B?ch h? ngoài khoi bi?n Đông. Trên n?n tr?i xám, khói den bay lên cu?n cu?n nhu ng?n n?m c?a bom nguyên t?.

Đó là bi?u hi?n gi?c mo c?a T?ng Th?ng Thi?u mu?n l?y kho d?u bi?n Đông thay cho vi?n tr? M? mà ch?ng gi? mi?n Nam. C?u nguy?n cho linh h?n 16 ngàn t? si n?m t?i nghia trang quân d?i Biên ḥa phù h? cho mi?n Nam dang ră r?i v́ M? b? roi. Nhung dây ch? là gi?c mo không bao gi? thành s? th?c. Nh?ng tháng d?u c?a nam 1975 là ngày gi? c?a th?m h?a kinh hoàng n?i ti?p. Chúng ta không bao gi? có ngày tu?ng ni?m 19 tháng 6 nam 1975 t?i nghia trang Biên Ḥa. Ngay sau 30 tháng 4-75, t?i nghia trang v?i 16 ngàn ngôi m?, không m?t ngôi m? nào du?c toàn v?n, không m?t t? si nào c̣n du?c vi?ng tham nhang khói. Hàng tram ngàn quân, dân, chính Vi?t Nam C?ng Ḥa x?p hàng vào tr?i ‘c?i t?o’.

 

Dân s? hóa

Tháng 7 nam 2007, chính quy?n C?ng S?n Hà N?i ra l?nh dân s? hóa nghia trang Biên Ḥa. T? 16 ngàn ngôi m? dă c?i táng, d?n nay c̣n hon 10 ngàn ngôi m?. T? 125 m?u nam 1975 nay b? chi?m h?t d?t tr?ng nên ch? c̣n 52 m?u. B?c tu?ng phía Nam du?c xây vào th?i k? 80. Nay bàn giao xong, b? d?i rút di. B?c tu?ng phía B?c xây thêm d? ngan nghia trang v?i khu giao cho Trung tâm giáo d?c. Khu ph?n m? du?c g?i là nghia trang nhân dân xă B́nh An. B?ng c?m ch?p quay phim dă du?c g? b?. Vi?c qu?n tr? chua có l?nh chi ti?t. Cho phép c?i táng dem di nhung không du?c phép chôn c?t m?i, dù r?ng t?i dây v?n c̣n ch? cho g?n 5000 ngôi m? b? tr?ng.

C?ng s?n vào chi?m nhà c?a dân Saigon vu?t biên. C?ng s?n vào chi?m ng? nhà c?a HO ra di. Nh?ng ngôi m? t? si mi?n Nam c?i táng v? quê. Không có chi?n binh C?ng s?n qua d?i vào n?m thay th?.

Ngay sau khi l?nh dân s? hóa ban hành, chúng tôi có d?p d?t v?n d? v?i ông th? tu?ng Vi?t Nam, qua h́nh th?c d?t câu h?i tr?c tuy?n b?ng Internet. Qua dài BBC chuy?n ti?p. Câu h?i du?c ghi nh?n nhung không có câu tr? l?i.

Ti?p theo, g?i h? so d?t v?n d? d?n van pḥng th? tu?ng t?i Hà N?i, g?i qua B? Ngo?i Giao Hoa K?, qua d?i s? M? t?i Vi?t Nam, qua các dân bi?u. K?t qu? cho bi?t tài li?u dă nh?n du?c nhung cung chua có câu tr? l?i.

 

H?i tham th? tu?ng CSVN

V?i tu cách là m?t công dân Hoa K?, có chi?n h?u n?m t?i nghia trang, chúng tôi dă xin Th? tu?ng chính ph? Vi?t Nam các di?u chính sau dây:

1) Ban hành quy?t d?nh dành nghia trang quân d?i Biên Ḥa là khu di s?n l?ch s? c?a qu?c gia, c?n b?o v? và duy tŕ nguyên tr?ng. Tuy?t d?i không du?c l?n chi?m, phá ho?i hay làm hu h?ng các công tŕnh ki?n trúc l?ch s? và các ph?n m?.

2) Cho di?u tra và quy d?nh trách nhi?m cho gi?i ch?c nào dă phá ho?i 10 thu?c chi?u cao c?a Nghia Dung Đài vào nam 2004. Đây là m?t công tŕnh có giá tr? l?ch s? r?t quan tr?ng. N?u không du?c b?o v? s? m? du?ng cho vi?c phá ho?i toàn di?n v? sau.

L?i yêu c?u k? trên d?a trên n?n t?ng van hóa truy?n th?ng Vi?t Nam, ph?n ?nh tính van minh c?a nhân lo?i, du?c b?o v? b?i các công u?c qu?c t? v? vi?c tôn tr?ng di hài t? si, m? m? chi?n binh. Chính ph? Vi?t Nam dă kư k?t t? Geneve 54 d?n Paris 73 cung nhu các lu?t l? theo công pháp qu?c t? mà Vi?t Nam ph?i tuân th? v?i tu cách là thành viên c?a Liên Hi?p Qu?c.

 

Nghia trang v?n c̣n dó, t?i sao?

Sau 33 nam cu?c chi?n, ngày nay nghia trang Biên Ḥa v?n c̣n dó. Lư do chính là v́ có s? t?i lui tham vi?ng c?a gia d́nh t? si. M?c dù b? phá ho?i và quên lăng nhung th?c s? v?n có th? coi nhu t?n t?i. Tuy nhiên không có ǵ b?o d?m t?t c? s? b?n v?ng muôn d?i. Th?i gian, thiên nhiên và chính con ngu?i s? làm các di tích l?ch s? tàn l?i hay du?c b?o v?. V́ v?y nh? s? chia x? thông tin, thu?ng xuyên tham vi?ng, chúng ta s? có nhi?u n? l?c và sáng ki?n thích h?p. Nghia trang qu?c gia Hoa K? t?i Arlington là m?t thí d? c? th?. Xin hăy ghi l?i nh?ng nam l?ch s? c?a m?t d?t nu?c tr? trung và hùng cu?ng nh?t th? gi?i. Chi?n tranh giành d?c l?p 1775-1783, t? si chôn kh?p m?i noi. Nam 1864, t? si d?u tiên c?a cu?c n?i chi?n Nam B?c chôn t?i Arlington. Khi chi?n tranh ch?m d?t, mi?n B?c chôn t?ng c?ng 16 ngàn t? si c?a liên bang t?i nghia trang qu?c gia. Đ?ng th?i có khu m? t?p th? chôn c?t chung binh si c?a c? hai mi?n. Trên toàn lănh th? c?a các ti?u bang mi?n Nam dă có hàng tram nghia trang l?n nh? mai táng chi?n binh c?a phe b?i tr?n nhung dă du?c xây d?ng và b?o toàn b?i lu?t l? c?a liên bang t? phe chi?n th?ng. Nhung th?c s? ph?i ch? d?n b?n muoi nam sau, m?i d?n ngày ḥa gi?i dân t?c. G?n 500 ngôi m? t? si mi?n Nam du?c c?i táng dem vào chôn t?i Arlington, chung quanh tu?ng dài v?i h́nh ?nh bà m? chi?n si dân quân c?a phe Liên hi?p thua tr?n. Ti?p theo, nhi?u m? ph?n c?a các chi?n si anh hùng hy sinh t? cu?c chi?n tranh cách m?ng ch?ng Anh Qu?c cung du?c c?i táng dua vào Arlington. Đó là phuong cách c?a ngu?i M? d?i x? v?i phe thù ngh?ch sau chi?n tranh, d?a trên n?n van hóa tr? trung c?a hon 200 nam l?p qu?c. Dân t?c Vi?t Nam chúng ta, v?i 4,000 nam van hi?n, ti?n nhân dă d?y r?ng, nghia t? là nghia t?n. Đ?n bao gi? nghia trang Biên Ḥa m?i có th? tr? thành di s?n l?ch s? c?a qu?c gia. Đ?n bao gi? nh?ng di hài các chi?n binh mi?n Nam ch?t trên chi?n tru?ng, trong các tr?i tù m?i du?c t́m ki?m và dem v? c?i táng t?i Biên Ḥa. Lúc dó Nghia trang Biên Ḥa có c̣n không?

 

C?u l?y nghia trang

Trên dây là toàn b? b?n tu?ng tŕnh v? nghia trang quân d?i Biên Ḥa. Chúng tôi cung có m?t b?n tóm lu?c v? l?ch s? nghia trang dính kèm. Đ? có th? c?u l?y nghia trang Biên Ḥa m?t cách c? th?, xin d? ngh? các di?m sau dây:

Th? nh?t: Không khuy?n khích quư v? v? tham quê huong, nhung hàng tri?u ngu?i dă v?. Chúng tôi xin các b?n, có v? Vi?t Nam, xin m?t l?n d?n tham nghia trang Biên Ḥa.

Th? hai: Vi?t tho cho dân bi?u d?a phuong d? xin quí v? quan tâm d?n v?n d? này. Không c?n d?t ra nh?ng d? ngh? phù phi?m, không tu?ng. Không ḍi h?i ph?i xây c?t, trùng tu qui mô l?n lao. Không c?n ph?i t? ch?c l? h?i gi?i oan hay ḥa h?p. Ch? c?n xin b?o v? cho toàn th? 52 m?u c̣n l?i không b? xâm ph?m. Các ki?n trúc hi?n h?u s? không b? hu h?ng thêm. Nhiên h?u nh?ng bu?c k? ti?p s? du?c th?i gian gi?i quy?t.

 

Cho tôi xin m?t m? ph?n

Cá nhân chúng tôi có m?t câu chuy?n. Nam 1968, chi?n tranh kh?c li?t, khói l?a lan d?n c? Saigon, Ch? l?n. M?t l?n, tôi và Đ?i tá Đ? Tùng lên tham nghia trang, g?p Đ?i tá Nguy?n t? Đóa, c?c tru?ng Quân Nhu. N?a dùa n?a thi?t, bác Đ? Tùng và tôi, xin d?t m?i ngu?i m?t lô. Bây gi? ông Đóa qua d?i, chôn ? mi?n Trung M?. Ông Đ? Tùng di tru?c, chôn ? nghia trang Hollywood.

Trong s? ba anh B?c k? ngày xua l?m c?m giành d?t nghia trang Biên Ḥa, ch? c̣n m?t ngu?i, có ngày s? v? n?m l?i ? noi h?n u?c. N?u có s?m n?m choi du?i c?i hoa trên mi?n d?t t?m dung th́ th? h? tuong lai s? thi hành di chúc. Đ?a cháu ba d?i dem hu tro tàn leo 65 b?c thang s?t d?t trên d?nh ng?n Tháp c?a Nghia dung Đài. Ng?n gió dông b?c tháng tu s? th?i di hài cát b?i c?a ngu?i giao ch? bay kh?p cánh d?ng m? chí. S?ng dă ch?ng tr?n t́nh chi?n h?u, dành t́m con du?ng chung s? lăng m?n d? tr? n? binh doàn.

16 ngàn ngôi m? b? l?i nam 1975, trên 5,000 t? si dă c?i táng v? quê kh?p 4 vùng chi?n thu?t. Đ? l?i 8 khu nghia trang, khu nào cung c̣n d?t tr?ng. N?u nghia trang du?c b?o v?, quư v? th? nghi coi, dâu có anh cán b? c?ng s?n nào dám vào n?m c?nh nh?y dù hay th?y quân l?c chi?n!. Dân chúng cung không mu?n vào d?y n?m. Có chang là các c?u chi?n si VNCH, các thuong binh li?t si c̣n t?i Vi?t Nam. Hay là nh?ng ngu?i lính tha huong mu?n v? g?i n?m xuong tàn noi quê huong. N?u là c?u chi?n si, th́ vào dó ch? c̣n di dâu? L?ch s? nghia trang qu?c gia Hoa K? cho th?y c? tram nam sau mà ngu?i ta v?n c̣n c?i táng dem di hài t? si vào Arlington.

Đó là lư do t?i sao chúng ta ph?i c?u l?y nghia trang Biên Ḥa...

“Khi tôi ch?t, d?ng dem tôi ra bi?n,

Hăy dem v? chôn t?i nghia trang xua.”                          

Giao Ch?, San Jose.

 

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here