PARIS 5-7 (TH) - Hòa Thu?ng Thích Huy?n Quang, d? t? Tang th?ng c?a Giáo H?i Ph?t Giáo Vi?t Nam Th?ng Nh?t (GHPGVNTN) dã viên t?ch trua ngày Th? B?y trong yên bình t?i tu vi?n do ngài sáng l?p cách dây 50 nam.

“Sau m?t th?i gian lâm b?nh, m?c d?u dã du?c các y tá, bác si, H?i Ð?ng Lu?ng Vi?n GHPGVNTN, môn d? pháp quy?n t?n tình cham sóc, ch?a tr? nhung vì tu?i cao, s?c y?u, Ð?c Tang Th?ng dã x? báo thân lúc 13 gi? 00 ngày 5 Tháng B?y nam 2008, t?c mùng 3 Tháng Sáu nam M?u Tý, tr? th? 89 nam, pháp l?p 69.” Hòa Thu?ng Thích Qu?ng Ð?, vi?n tru?ng Vi?n Hóa Ð?o c?a giáo h?i vi?t nhu v?y trong b?n cáo b?ch.

B?n cáo b?ch cho hay chi ti?t là “L? nh?p Kim Quan lúc 8 gi? 00, ngày 6 Tháng B?y 2008 (mùng 04 Tháng Sáu nam M?u Tý) t?i tu vi?n Nguyên Thi?u, xã Phu?c Hi?p, huy?n Tuy Phu?c, t?nh Bình Ð?nh. L? cung nghinh Kim Quan nh?p B?o Tháp lúc 7 gi? 00 ngày 11 Tháng B?y 2008 (mùng 9 Tháng Sáu nam M?u Tý) trong khuôn viên tu vi?n Nguyên Thi?u.”

Mang ch?ng b?nh ti?u du?ng su?t nhi?u ch?c nam l?i thêm tu?i già s?c y?u, khi du?c dua vào b?nh vi?n t?nh Bình Ð?nh cu?i Tháng Nam vì suy tim và trong ph?i có nu?c, nhung “sau m?t th?i gian, y si phát hi?n thêm b?nh gan, th?n y?u và suy dinh du?ng”, ngài t? ý mu?n v? tu vi?n Nguyên Thi?u “cho du?c thanh t?nh và nghe công phu s?m chi?u”.

B?n tin c?a Phòng Thông Tin Ph?t Giáo Qu?c T? t? Paris cho hay nhu v?y và nói “dây cung là u?c nguy?n c?a hàng giáo ph?m H?i Ð?ng Lu?ng Vi?n và môn d? pháp quy?n”.

Hòa Thu?ng Huy?n Quang dã b? ch? d? CSVN b? tù, qu?n ch? hay luu dày liên t?c su?t 33 nam qua t? khi Hà N?i cho thành l?p “Giáo H?i Ph?t Giáo Vi?t Nam” lâu nay b? coi là “Giáo H?i Ph?t Giáo Qu?c Doanh” và n?m trong s? chi ph?i sai s?a c?a d?ng CSVN. Vì ch?ng l?i ý mu?n ép bu?c GHPGVNTN sát nh?p vào Giáo H?i Ph?t Giáo Vi?t Nam, Hòa Thu?ng Huy?n Quang thì b? dày d?n m?t ngôi chùa nh? d?t nát ? huy?n Nghia Hành t?nh Qu?ng Ngãi, Hòa Thu?ng Qu?ng Ð? thì b? dày ra m?t t?nh phía B?c.

Hai ngày tru?c khi Hòa Thu?ng Huy?n Quang qua d?i, toàn b? h? th?ng các t? báo l?n c?a CSVN nh?t lo?t tuyên truy?n bôi bác là các cao tang c?a lu?ng vi?n GHPGVNTN “l?i d?ng Hòa Thu?ng Huy?n Quang (ngu?i s?p n?m xu?ng) d? l?p t? ch?c (chính tr?) d?i l?p”, bài vi?t c?a báo di?n t? VietNamNet.

Báo Công An Nhân Dân vi?t r?ng “Ð?i di?n Ban Tôn Giáo Chính Ph?, Ban Tr? S? Ph?t Giáo t?nh Bình Ð?nh, các t?nh lân c?n cung d?n t?n noi tham h?i. Tuy Hòa Thu?ng Huy?n Quang không ph?i thành viên Giáo H?i Ph?t Giáo Vi?t Nam nhung v?i tình d?ng d?o d?i v?i m?t v? cao tang, Ban Tr? S? Ph?t Giáo Bình Ð?nh dã quan tâm và t?o các di?u ki?n thu?n l?i nh?t...”

Báo Thanh Niên cung có m?t bài vi?t dài v?a d? kích Hòa Thu?ng Qu?ng Ð? và các v? cao tang GHPGVNTN và d?ng th?i cung có nh?ng l?i “t? t?” v? vi?c s?t s?ng “t?o di?u ki?n” cho Hòa Thu?ng Huy?n Quang tr? b?nh.

Nhung ch? ít tháng tru?c, báo Ti?n Phong v?n còn vi?t r?ng Hòa Thu?ng Huy?n Quang, Hòa Thu?ng Qu?ng Ð? là “ch?ng nào t?t n?y” và “l? rõ b?n ch?t chính tr? ph?n d?ng, dã công khai thách th?c ch?ng chính quy?n và pháp lu?t” (báo Ti?n Phong ngày 27 Tháng Tám 2007. Nhi?u báo khác cung d?ng th?i d? kích th?m t? GHPGVNTN trong chi?n d?ch bôi nh? hai Hòa Thu?ng Huy?n Quang và Hòa Thu?ng Qu?ng Ð? cùng nhi?u giáo ph?m c?a lu?ng vi?n GHPGVNTN).

Trong m?t bài khoe thành tích, S? Công An t?nh Qu?ng Ngãi t?ng vi?t r?ng dã “d?u tranh vô hi?u hóa ho?t d?ng l?i d?ng tôn giáo ch?ng nhà nu?c c?a Huy?n Quang...”

Khi th?y ch? d? Hà N?i d?t ng?t có m?t lo?t bài vi?t nhân d?p Hòa Thu?ng Huy?n Quang tr? b?nh n?ng, Hòa Thu?ng Thích H? Giác, phó vi?n tru?ng Vi?n Hóa Ð?o kiêm ch? t?ch Van Phòng II Vi?n Hóa Ð?o (h?i ngo?i) ph? bi?n nh?ng l?i ph?n bác và nói r?ng CSVN dang “âm muu d?ng d?ng” nh?m chu?n b? l?i d?ng cái ch?t c?a hòa thu?ng tang th?ng cho các nhu c?u chính tr? c?a ch? d?.

“Nhà c?m quy?n d?a phuong ? Bình Ð?nh ch? luu tâm t?i vi?c giành gi?t cho Giáo H?i Ph?t Giáo Nhà Nu?c t? ch?c tang l?. Hành x? nhu th? v?i b?c cao tang còn s?ng là di?u b?t nh?n, n?u không nói là vô nhân d?o, trái v?i truy?n th?ng van hóa nghìn d?i c?a Vi?t Nam”.

Tháng Ba 2003, CSVN cho ngài ra Hà N?i ch?a b?nh. D?p này, ngài dã du?c cho g?p Phan Van Kh?i, khi dó là th? tu?ng, d? nêu ra các l?i ph?n d?i ch? d? dã liên t?c dàn áp GHPGVNTN. Ngài dã thu?t l?i r?ng ông Kh?i dã nói “Chúng tôi cung bi?t có sai l?m, xin hòa thu?ng t? bi h? x?”.

Sau dó, ngài du?c th? cho di v? Hu? và Sài Gòn, tham và g?p l?i các ch?c s?c c?m d?u giáo h?i ít ngày r?i b? ép v? tu vi?n Nguyên Thi?u cho t?i nay, s?ng trong s? canh gi? thu?ng xuyên c?a công an CSVN.

Hòa Thu?ng Huy?n Quang dã nhi?u l?n lên ti?ng yêu sách ch? d? Hà N?i tr? l?i t? do hoàn toàn cho ngài cung nhu Hòa Thu?ng Qu?ng Ð?. Ð?ng th?i ph?i d? cho GHPGVNTN t? do ho?t d?ng.

T? tru?c d?n nay, không có m?t van b?n nào nói GHPGVNTN là ho?t d?ng b?t h?p pháp, cung không có van ki?n nào c?a nhà nu?c CSVN bu?c giáo h?i này gi?i th?. Nhung h? th?ng báo chí tuyên truy?n c?a CSVN luôn luôn g?i giáo h?i này là ho?t d?ng “b?t h?p pháp”.

Hòa Thu?ng Huy?n Quang cung nhu Hòa Thu?ng Qu?ng Ð? dã nhi?u l?n du?c d? c? gi?i thu?ng Nobel Hòa Bình vì dã kiên trì d?u tranh cho t? do tôn giáo và nhân quy?n b?t ch?p các c?m c?n, kh?ng b? t? phía nhà c?m quy?n Hà N?i.

Ngày 20 Tháng Mu?i M?t 1993, trong b?n tuyên cáo “Gi?i Tr? Qu?c N?n và Pháp N?n”, Hòa Thu?ng Huy?n Quang dã dòi d?ng CSVN ph?i b? di?u 4 Hi?n Pháp (giành d?c quy?n cai tr? cho d?ng CSVN) và ph?i “sám h?i v?i ngu?i ch?t trong tinh th?n h?a lo cho ngu?i s?ng du?c s?ng ngu?i.”

Sau m?t phiên h?p ? Bình Ð?nh h?i Tháng Mu?i 2003, GHPGVNTN dã quy?t d?nh tái t? ch?c ph?c ho?t b?t ch?p các s? c?n tr? c?a nhà c?m quy?n. Hi?n nay, ph?n l?n các t?nh t? mi?n Trung d?n mi?n Nam dã có các ban d?i di?n c?a GHPGVNTN du?c thành l?p. H? d?u b? sách nhi?u, kh?ng b? k? c? vi?c du?i tang ni ra kh?i chùa.

“Tôi không tin r?ng CSVN dám ngan c?n GHPGVNTN làm tang l? cho Ð?c Ð? T? Tang Th?ng Thích Huy?n Quang. N?u ngan c?n thì không còn l?i nào n?a d? phê phán hành d?ng vô d?o d?c, vô d?o lý c?a h?.” Ông Nguy?n Thanh Trang, phó trí viên M?ng Lu?i Nhân Quy?n Vi?t Nam phát bi?u.