Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Chuyện lạ pháp quyền tại Việt Nam
Nhu cầu nhà nước pháp quyền đã được nhiều viên chức Hà Nội nói từ lâu rồi, chứ chưa cần tới các nhà dân chủ phải lên tiếng. Nhưng hiểu pháp quyền như thế nào mới là vấn đề, đó là chưa nói gì tới cách hành xử và cơ chế kiểm tra pháp quyền.
- Đường Kháng Chiến...
Buổi chiều cuối Ðông, trời đang nắng, đột nhiên gió to, thổi nghiêng ngả hàng cây dọc hai bên đường và trời bỗng dưng lạnh ngắt. Tôi đóng kín cửa sổ, chui vào căn phòng làm việc nhỏ bé, xinh xắn nhưng bừa bộn. Những lúc trở trời như thế này, tôi chỉ muốn được ở giữa những đồ vật thân thiết.
- Đối thoại với ông Hồ Văn Xuân Nhi về người H.O.
Từ hai tuần nay, tờ báo mà ông Hồ Văn Xuân Nhi cho là “làm báo như thế hay quá...” đã thấm bài học mà cộng đồng ở đây gởi cho họ. Ði bán báo dạo, đến chỗ nào cũng bị xua đuổi như đuổi tà. Các quí vị tưởng rằng cứ xuống đường bán báo trong tình trạng khốn đốn khiến cộng đồng này cho rằng quí vị bị cưỡng ép, nên sẽ mủi lòng.
- Tâm sự một người dân đi khiếu kiện
Quốc Hội Việt Nam hôm Thứ Năm đã bỏ phiếu phê chuẩn tất cả các thành viên và chức vụ được Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đề cử vào chính phủ nhiệm kỳ khóa XII.
- Thư Baghdad: Chiến tranh - phát triển dưới mắt chuyên gia
Cách đây vài tuần lễ, Tiến Sĩ Ðinh Xuân Quân đã lên đường đi Baghdad để bắt đầu giữ vai trò phụ tá cho Thủ Tướng Iraq, ông Al-Maliki chuyên trách tái xây dựng những cơ cấu kinh tế của đất nước đang trên bờ của cuộc nội chiến và chiến tranh phá hoại này. Trước đó, ông giữ vai trò chuyên viên kinh tế cho chính phủ Kabul trong 3 năm. Sau đây là lá thư đầu tiên Tiến Sĩ Ðinh Xuân Quân gởi cho Người Việt.
- Đối thoại với Hồ Văn Xuân Nhi về người H.O. (kỳ 2)
Tập thể nào cũng có người tốt người xấu. Là một người tuổi tương đối còn trẻ, từng có nhiều cơ hội thấm nhuần nền văn hóa của Mỹ, ông nên tránh việc tổng quát hóa người H.O hoặc những người tị nạn Việt Nam vào những trường hợp ông chê bai. Hơn nữa, khi phê phán một lớp người một cách nhẫn tâm và tệ hại như ông đã làm thì không nên nói suông mà không có căn cứ.
- Nội gián và âm mưu xâm nhập văn hóa của cộng sản
Cả hội trường im phăng phắc, gần hai trăm cặp mắt hướng về tấm bục gỗ trên sân khấu. Sau tấm bục đó là một cụ già, khoảng 70 tuổi, mái tóc bạc phất phơ. Cụ mặc bộ bà ba trắng đơn giản, đôi mắt linh lợi ẩn hiện sau cặp kính lão. Dáng dấp cụ có vẻ hiền hòa, như một người ông, chân chất và khoan thai. Dù gặp ở bất cứ trong hoàn cảnh nào, chúng ta chắc chắn sẽ có cảm tình với cụ ngay.
- CHÚNG TÔI LÀ GIA ĐÌNH H.O
Sự thành đạt của những người H.O và cả con cháu họ không chỉ gồm bằng cấp, địa vị, mà còn là những hy sinh thầm lặng để đóng góp cho đất nước Hoa Kỳ những công dân tốt...
- CHÚNG TÔI LÀ GIA ĐÌNH H.O
Sự thành đạt của những người H.O và cả con cháu họ không chỉ gồm bằng cấp, địa vị, mà còn là những hy sinh thầm lặng để đóng góp cho đất nước Hoa Kỳ những công dân tốt...
- HO, ông là ai?
Một đôi vợ chồng già có công nuôi con ăn học nên người có ích cho xã hội, không ai có thể mắng người ta là đồ “vô dụng”, “phế thải”, “bất lực”, “vô tài”. Ðứa con, dù nó trở thành người hữu ích, hay theo bạn bè đi phá làng phá xóm, cũng không thể nào về nhà kêu cha mẹ ra mà mắng chửi.
- HO, ông là ai?
Một đôi vợ chồng già có công nuôi con ăn học nên người có ích cho xã hội, không ai có thể mắng người ta là đồ “vô dụng”, “phế thải”, “bất lực”, “vô tài”. Ðứa con, dù nó trở thành người hữu ích, hay theo bạn bè đi phá làng phá xóm, cũng không thể nào về nhà kêu cha mẹ ra mà mắng chửi.
- Bịt miệng dân oan khiếu kiện
LTS.- Cuộc biểu tình trước Văn phòng Quốc Hội II, đường Hoàng Văn Thụ của dân 19 tỉnh ở miền Nam và 9 quận của Sài Gòn đêm 18 rạng 19 Tháng Bảy, 2007, đã bị một lực lượng công an võ trang chống biểu tình giải tán. Các báo điện tử trên mạng trong nước đều đồng loạt sử dụng nhóm từ “khiếu kiện đông người” và đây cũng là cách gọi của các giới chức nhà nước. Theo các hãng thông tấn Phương Tây như AFP, Reuters thì đó là một cuộc biểu tình phản kháng của nông dân đòi lại đất đai bị tước đoạt. Ðứng về mặt pháp lý phải coi đó là một cuộc đàn áp hay đó là một biện pháp vãn hồi trật tự bình thường? Ban Việt ngữ của đài Á Châu Tự Do (A.C.T.D.) đã tham khảo ý kiến Luật Sư Trần Thanh Hiệp (T.T.H.), chủ tịch Trung Tâm Việt Nam về nhân quyền, trụ sở đặt tại Paris. Sau đây là cuộc trao đổi giữa Việt Long của đài ACTD và Luật Sư Hiệp. Cuộc trao đổi này đã được phát đi trong chương trình phát thanh lúc 6 giờ 30 sáng 01 Tháng Tám, 2007
- Viết cho Hiệp Hội Đòan kết công nông Việt Nam...
Cuối Tháng Mười năm 2006, Hiệp Hội Ðoàn Kết Công Nông ra đời. Giữa Tháng Mười Một, ngay sau khi nhà nước Cộng Sản tổ chức xong APEC, chính quyền này đã ra tay đàn áp và bắt giam hầu hết những người lãnh đạo và những thành viên công khai của hiệp hội.
- Nỗi thất vọng của dân oan
LTS.- Ðây là một điện thư trích từ Ðiện Thư 65 của đảng Dân Chủ Nhân Dân. Tác giả Minh Sơn là một đảng viên Cộng Sản, một trong số hàng ngàn những nhà bất đồng chính kiến tại Việt Nam hiện nay. Trong điện thư có một vài suy nghĩ của ông có thể làm cho độc giả khó chịu, nhưng nói chung nội dung điện thư của Minh Sơn có những điều cần đọc.
- Nền tư pháp mới: dùi cui cầm cân công lý
Quốc Hội khóa 12 đã họp khóa đầu tiên, kéo dài 2 tuần lễ để “bầu” ra những chức vị cao nhất của các ngành lập pháp, hành pháp, tư pháp, thanh tra và kiểm sát.
- Chuyến công tác cuối cùng của Biệt Hải Võ Chàng
Ðúng một giờ sáng, nhận được ám hiệu trong bờ, sáu nhân viên còn lại đồng loạt nhoài mình xuống nước lội vào còn lại hai anh ở ngoài coi thuyền. Tất cả vội sắp sẵn đội hình di chuyển tìm hướng lội vào bờ biển của làng La Vân. Thời tiết đêm nay bầu trời không một ngọn gió gợn mây khiến cho cảnh vật chung quanh hết sức tỉnh lặng. Ngặt vì trời đêm nay quá tối gây nên trở ngại không ít cho toán trong khi đi tìm mục tiêu.
- Việt Nam: Báo chí tự do trong cũi sắt
Việt Nam càng khoe có tự do báo chí thì người làm báo càng bị nhốt chặt vào cũi sắt để phải làm theo những điều nhà nước muốn. Ðây là một Ðảng lệnh sẽ được thi hành từ nay về sau nhằm kiểm soát đội ngũ những người làm báo sẽ được đảng huấn luyện và chỉ định phụ trách biện tập tại mỗi tờ báo.
- Nguyên văn Thư Tòa Soạn Việt Tide, về Việt Weekly
Chỉ mấy ngày sau khi báo Việt Weekly bị cộng đồng tẩy chay tại Quận Cam, một số báo trong nước như Lao Ðộng, Thanh Niên đã nhảy ra hô hoán như cháy nhà. Rồi ngày 1 Tháng Tám vừa qua, lại đến lượt báo Công An Nhân dân, trên phụ trương chuyên đề của nó là An Ninh Thế Giới - lại có bài viết về chuyện này, in ngay trang nhất, làm như việc cộng đồng người Việt ở Cali chống đối tờ Việt Weekly là xâm phạm tới chính “an ninh văn hóa” của Nhà Nước Cộng Hòa XHCN VN vậy.
- Việt Weekly dưới cái nhìn của báo Công An
LTS.- Chúng tôi đã xin phép và được chấp thuận cho đăng lại toàn văn một tài liệu trên tờ tuần báo Việt Tide, nói về việc tờ An Ninh Thế Giới, một tuần báo chuyên đề của Bộ Công An Việt Nam Cộng Sản, trong đó bài báo nêu ra những điểm bênh vực tuần báo Việt Weekly, một tuần báo đang bị cộng đồng người Việt Nam ở quận Cam phản đối vì cho rằng báo này đăng tải những bài ca tụng Cộng Sản và Hồ Chí Minh. Sau đây là nguyên văn bài báo trên tờ Việt Tide. Lần đầu tiên, một tuần báo Việt ngữ ở quận Cam trở thành một đối tượng để Bộ Công An Việt Nam Cộng Sản bênh vực.
- Cuộc chiến đấu thầm lặng của những H.O
Đổi đời! Hai tiếng ngắn ngủi nhưng hàm chứa bao nhiêu là sự kiện, ý nghĩa quan trọng đến mấy chục triệu nếp sống của dân chúng miền Nam. Từ "ông" đổi ra "thằng", từ "thằng vá xe" nhẩy lên "ông chủ tịch." Đang "bà" xuống "con vợ thằng cải tạo," đang "con bán hàng rong" bỗng biến thành "bà phó giám đốc"...
- Cộng Đồng và Việt Weekly
Có khá nhiều lý do tại sao tôi không thích tờ báo Viet Weekly. Ðây là tờ báo mà trong quá khứ mỗi khi vợ tôi nhắc đến là tôi thường bảo, “Báo lá cải như vậy mà cũng ráng đọc. Bộ em hết chuyện làm rồi sao?” Ðây cũng là tờ báo đã từng cho đăng những bài đặt điều nói xấu về gia đình tôi và ngay cả ngày quan trọng, thiêng liêng nhất trong đời của tôi là lễ cưới ở Phi Luật Tân họ cũng không tha.
- Báo Cộng Sản và Báo Việt Weekly: mở lại hồ sơ cũ
Vào đầu Tháng Sáu năm 2007, tại quận Cam ở Nam California, nổ ra vấn đề phản đối tờ Việt Weekly khi có bản lên tiếng với trên 160 vị đại diện hội đoàn, đoàn thể đấu tranh, nhân sĩ, trí thức, ký giả, văn nghệ sĩ... và, được phổ biến rộng rãi qua cuộc họp báo vào chiều Thứ Bảy, 16 Tháng Sáu. Với những lý do chính đáng được nêu ra trong buổi họp báo này, giới truyền thông Việt ngữ tại Nam California tiếp tay hỗ trợ cho công cuộc chống tờ VW tuyên truyền cho cộng sản và tán trợ hành động khủng bố 11 Tháng Chín năm 2001 tại Hoa Kỳ. Và cùng trong thời điểm bản lên tiếng này, chuyến viếng thăm Hoa Kỳ của ông Nguyễn Minh Triết. Chủ tịch nước trong hai ngày 22 và 23 Tháng Sáu 2007 tại Dana Point, Nam California, dấy lên phong trào đấu tranh chống Cộng.
- Khi báo ANTG bênh vực Việt Weekly
Trong thời chiến tranh, khi mới tập tành viết những bài phân tích và nhận định cho hệ thống truyền thanh quốc gia VNCH vào những năm cuối của thập niên 60, nhóm biên tập viên trẻ chúng tôi thường phải đọc hàng ngày trăm trang kiểm thính hai đài phát thanh Hà Nội và đài Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam để rồi trong phiên họp cùng vạch ra những chiến thuật khai thác, các đàn anh và bậc thầy chúng tôi lúc đó thường nhấn mạnh đến một kinh nghiệm có thể tóm tắt sau đây: “...Khi thấy hai đài này hoặc hai tờ Nhân Dân và Quân Ðội Nhân Dân phản ứng mạnh đối với một vấn đề nào đó mà chúng ta nêu ra, thì điều này có nghĩa là lúc mũi tên chúng ta bắn ra đã trúng đích...
- Việt Nam đã trả giá vì sự bạc nhược của trí thức
Nhiều người và dư luận cho rằng ông Lê Vũ, Etcetera của Việt Weekly, hay Luật Sư Nguyễn Hữu Liêm ở San Jose... là cộng sản, là thân cộng. Tôi không tin điều đó. Tôi cho rằng, ông Liêm, Vũ, Etcetera... chưa bao giờ và không thể là cộng sản.
- Hồi Ký Võ Long Triều: Về nền dân chủ Miền Nam VN
Tôi tự vấn nhiều lần, gần như muốn bỏ cuộc. Nhưng tôi nghĩ rằng thông thường bất cứ một nhà lãnh đạo quốc gia nào hay cấp bực thấp hơn nữa, một tổng giám đốc công ty chẳng hạn, cũng có ban cố vấn, có nhóm người phụ tá lo việc lớn nhỏ cho họ. Nếu như cụ Hương chấp nhận làm việc với tập thể thì mình chỉ cần tạo một “ban bệ” có khả năng đặt chương trình kế hoạch thích đáng là xong.
- Không tiếng, không lời
Thông thường, muốn diễn đạt tư tưởng, con người cần đến ngôn ngữ. Ngữ là lời, là chữ nghĩa. Ngôn là âm thanh phát ra từ chữ nghĩa, là tiếng. Như vậy, tiếng và lời là đôi cánh giúp cho tư tưởng của người dân được bay lượn khắp không gian. Tuy nhiên, sống dưới chế độ độc tài toàn trị kiểu CSVN, quyền tự do tư tưởng chỉ là và chính là chiếc bánh vẽ. Thế nhưng đời sống vẫn còn đó, tư tưởng vẫn còn đó, không có quyền tự do tư tưởng, con người không thể làm người.
- Chuyện tàu USS Peleliu: Nước ta ai là chủ?
Việc chiếc tàu bệnh viện Hoa Kỳ USS Peleliu cặp bến Việt Nam để làm việc từ thiện đã được 2 bên Việt-Mỹ thỏa thuận từ đầu năm nay.
- Chu Tất Tiến đối thoại với Trịnh Hội
Trịnh Hội, em có 4 điều sai: 1. Em đặt tiền đề sai; 2. Em chỉ nói nửa sự thật; 3. Em kết luận một cách vội vã; và 4. Em chuyển hướng sai lạc.
- Góp ý với ông Trịnh Hội
Trong bài viết “Cộng Ðồng & Việt Weekly” đăng trong phần Diễn Ðàn, Nhật Báo Người Việt, trang A14, số ra ngày 10 Tháng Tám, 2007, ông Trịnh Hội đã nêu lên một số ý nghĩ về các cuộc biểu tình chống tuần báo Việt Weekly từ mấy tuần qua. Tựu trung ông cho rằng tuần báo này “không đáng bị biểu tình như vậy, và những người biểu tình đã vừa là luật sư, vừa là công tố viên, vừa là quan tòa, vừa là người thi hành án”. Ông đã làm một công việc “lội ngược dòng”, một hành động khá dũng cảm và rất chân tình. Vì tính chân tình đó, tôi cũng xin được góp ý cùng ông, và chỉ góp ý về những ý kiến của ông mà thôi.
- Chuyện “dạy bảo” báo chí của ông tân bộ trưởng
Việc bình thường của các chính khách trên thế giới là phát biểu để tạo ấn tượng nhân dịp nhậm chức. Các tân bộ trưởng của chính phủ Cộng Sản Việt Nam vừa được Quốc Hội “không giống ai” thông qua cũng đã mạnh miệng phát biểu lung tung. Chuyện ồn ào trên đang là sự kiện đáng chú ý ở Việt Nam.
- Bộ trưởng tư pháp Hoa Kỳ đột quỵ trong lúc đọc diễn văn
Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Michael Mukasey sáng sớm ngày thứ Sáu 21 tháng Mười Một đã trong tình trạng tỉnh táo để đón nhận lời hỏi thăm sức khỏe qua điện thoại của tổng thống Bush, chỉ mấy giờ sau khi ông bị đột quỵ trong lúc đọc diễn văn tối Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, và bất tỉnh trong thời gian ngắn.
- Bộ trưởng tư pháp Hoa Kỳ đột quỵ trong lúc đọc diễn văn
Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Michael Mukasey sáng sớm ngày thứ Sáu 21 tháng Mười Một đã trong tình trạng tỉnh táo để đón nhận lời hỏi thăm sức khỏe qua điện thoại của tổng thống Bush, chỉ mấy giờ sau khi ông bị đột quỵ trong lúc đọc diễn văn tối Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, và bất tỉnh trong thời gian ngắn.
- Hải tặc Somalia đòi tiền chuộc chiếc tàu dầu của Saudi Arabia $25 triệu
Bọn hải tặc bắt cóc chiếc tàu dầu khổng lồ của Saudi Arabia hôm Thứ Năm đưa ra giá tiền chuộc là US$25 triệu (20 triệu euros) và ấn định hạn kỳ phải trả trong vòng 10 ngày.
- Không chỉ riêng California – Động đất lớn có thể xảy ra ở miền trung Hoa Kỳ
Một phúc trình do FEMA (cơ quan liên bang cứu trợ khẩn cấp) đưa ra hôm Thứ Năm nói rằng “nếu xảy ra một trận động đất mạnh tại vùng mà các nhà địa chất gọi là New Madrid Seismic Zone thì tai họa sẽ vô cùng lớn lao về tổn thất nhân mạng cũng như thiệt hại kinh tế”.
- Why GM should file for bankruptcy
We should let General Motors file for bankruptcy. GM is in serious trouble. The company is burning through roughly $65 million every single day. It is asking the government for a "bridge loan," and the merits are being debated in Washington.
- APA appointments possible in Obama administration
While the mad dash to the finish line ended with the election of the nation’s first African American president, a new race has begun, with perhaps equal if not more flurry: Asian Pacific Americans jockeying for key positions in the incoming administration of President-elect Barack Oba-ma.
- Mixing sustainability and sustenance
At the California Academy of Sciences, famed chefs cook up authentic food, aiming to sustain cultures.
- Mixing sustainability and sustenance
At the California Academy of Sciences, famed chefs cook up authentic food, aiming to sustain cultures.
- What's Going on
- Ông Obama dự trù đề cử bà Clinton vào chức vụ ngoại trưởng
Tổng thống tân cử Barack Obama dự trù sẽ đề cử bà Hillary Rodham Clinton vào chức vụ ngoại trưởng sau ngày lễ Tạ Ơn này, một dấu mốc mới trong sự nghiệp của vị cựu đệ nhất phu nhân và đánh dấu sự kết hợp của hai lực lượng chính trị đã từng đối chọi mạnh mẽ khi còn tranh cử tổng thống.
- Ông Obama dự trù đề cử bà Clinton vào chức vụ ngoại trưởng
Tổng thống tân cử Barack Obama dự trù sẽ đề cử bà Hillary Rodham Clinton vào chức vụ ngoại trưởng sau ngày lễ Tạ Ơn này, một dấu mốc mới trong sự nghiệp của vị cựu đệ nhất phu nhân và đánh dấu sự kết hợp của hai lực lượng chính trị đã từng đối chọi mạnh mẽ khi còn tranh cử tổng thống.
- Overcrowded hospitals leave patients out in the cold
Patients in Việt Nam have died waiting for a doctor as some hospitals are filled with 10 times more patients than they can handle.
- Việt Nam faces growing shortage of females
Around 3 million Vietnamese men will have difficulty finding wives by 2030 due to the rising gender imbalance, health officials said.
- Airfare caps lifted on competitive routes
A recent decision by the Vietnamese government to lift caps on airfares on certain routes provides more price choices and can change the habits of Vietnamese passengers during the Tết holiday, officials from Việt Nam’s airlines said.
- U.S., Vieät Nam to study climate change impact on Mekong Delta
The U.S. and Việt Nam will jointly address the impact of climate change on the Mekong Delta and other low-lying river regions worldwide, officials said.
|
LTG.- Ph?n d?u h?i kư c?a tôi dă hoàn t?t, nay dang trong th?i kư hi?u dính d? in thành sách. Trong ph?n d?u, có ngu?i khen, ngu?i chê, có ngu?i ch?p nh?n, có ngu?i ph?n bác. Trong trách nhi?m c?a m?t tác gi?, tôi dă làm h?t s?c ḿnh d? hi?u ch?nh nh?ng di?u l?m l?n hay b?o v? nh?ng chuy?n mà tôi tin là s? th?t v́ dă t? thân tr?i qua, ch?ng ki?n.
Ti?p t?c ghi l?i ph?n th? II kư ?c c?a ḿnh tôi mu?n xác nh?n m?t l?n n?a là tôi ch? ghi l?i nh?ng s? vi?c dă x?y ra liên quan d?n cu?c d?i tôi, ho?c chính tôi ch?ng ki?n xa g?n hay do nh?ng ngu?i quen bi?t cùng th?i, cùng gi?i, hi?n c̣n s?ng thu?t l?i v?i tôi. N?u có nh?ng ai cung bi?t cùng m?t s? vi?c nào dó và có cái nh́n hay ư ki?n khác bi?t tôi v?n luôn luôn tôn tr?ng, nhung tôi v?n cuong quy?t gi? nguyên v?n nh?ng ǵ tôi tŕnh bày v́ tin ch?c r?ng dó là s? th?t không th? thay d?i.
Cung có m?t vài vi?c làm hay hành d?ng liên quan d?n nhân v?t này hay nhân v?t khác mà tôi không th? t? cho phép ḿnh vi?t ra, dù là nhi?u nhân ch?ng hăy c̣n s?ng bi?t rơ nhung v́ các nhân v?t dó dă qua d?i nên không c̣n có th? xác nh?n hay ph?n bi?n. Đó là lư do tôi dă ph?i th?t h?a khi trong ph?n d?u tôi dă h?a vi?t v? các s? vi?c di?n ra liên quan d?n h?.
N?u tôi có nh?ng l?i phê phán v? ư ki?n hay hành d?ng chính tr? c?a ai dó hay v? th?i cu?c lúc b?y gi? th́ ch?ng qua cung là v́ chính b?n thân tôi t?ng l?n l?i khá nhi?u trong chính tru?ng mi?n Nam th?i gian tru?c nam 1975 và ch?ng qua cung là nh?ng s? vi?c ch?ng d?ng d?ng. Ngu?i ta có th? bi?u d?ng t́nh v?i tôi hay ch? trích tôi, tôi cung s?n sàng ch?p nh?n di?u dó v́ quy?n t? do tu tu?ng.
Sau cùng vi?t h?i kư là b?t bu?c ph?i nói d?n cái tôi. Xin d?c gi? th? l?i n?u cái tôi có xu?t hi?n nhi?u l?n. Nhu tôi dă vi?t, m?c dích t?p h?i kư này là “d? cho con cháu tôi bi?t du?c cha ông chúng nó dă s?ng nhu th? nào trong th?i gian khá h?n d?n c?a t́nh h́nh d?t nu?c”.
Nh?ng di?u chua du?c nói d? v? n?n dân ch? c?a mi?n Nam Vi?t Nam
I- Cu?c b?u c? cu?i nam 1966
Cu?i nam 1966 chính tru?ng mi?n Nam Vi?t Nam tuong d?i l?ng d?u. Vi?t Nam C?ng Ḥa có Qu?c H?i L?p Hi?n, có Hi?n Pháp, chính ph? ch? truong t? ch?c b?u c? ngay sau khi Hi?n Pháp du?c ban hành. Nhu tôi dă vi?t trong t?p I h?i kư là dă có l?n tôi m?o hi?m t́m g?p c?u Th? Tu?ng Tr?n Van Huong khi ông b? Đ?i Tu?ng Nguy?n Khánh giam l?ng trong nhà mát c?a Đ?c Giám M?c Ngô Đ́nh Th?c ? Vung Tàu.
Trong cu?c g?p g? d?u tiên dêm hôm dó, tôi có d? ngh? c? Huong nên ra ?ng c? t?ng th?ng n?u cu?c b?u c? du?c t? ch?c. G?n su?t dêm tâm t́nh, dù chúng tôi chua h? quen bi?t nhau tru?c, c? Huong, ngu?i dang b? giam l?ng có m?t ti?u d?i quân lính canh gác bên ngoài, dă nhi?t t́nh th?o lu?n v?i tôi. Tôi cho r?ng lư do cung là v́ dang b? giam mà b?t ng? có m?t v? duong kim b? tru?ng d?n tham duong nhiên ông yên tâm hon và c?m th?y ?m ḷng hon. Chúng tôi nh?n d?nh t́nh h́nh, trao d?i quan di?m, u?c tính tuong lai. C? c̣n thu?t cho tôi nghe m?t ph?n quá kh? c?a ḿnh: Nào là th?i niên thi?u nghèo, nào là ông giă g?o v?i “s?c m?nh nhu trâu”, nào là th?y giáo d?y ? M? Tho, Tây Ninh, cung v?n nghèo, r?i tr? thành d?i bi?u nhân dân c?a t?nh Tây Ninh th?i k? Vi?t Minh, nhung khi ph?i di t?p k?t ra B?c nam 1954, ông t? ch?i và ? l?i trong Nam. Tôi không h?i c?n k? lư do, lư do khi?n c? quy?t d?nh ? l?i mi?n Nam mà không ra B?c và di?u ki?n nào cho phép c? v?n s?ng du?c yên lành, qua m?t du?c chính quy?n thu?c d?a c?a Pháp h?i dó. Tâm s? g?n su?t dêm, nhung m?c dích cu?c g?p g? c?a tôi hôm dó là ch? d? làm quen và t́m hi?u con ngu?i Tr?n Van Huong. Di nhiên, s? lăo luy?n, t?ng tr?i, già d?n khi?n ông dùng toàn l?i l? ng?t ngào chan ch?a t́nh c?m. L?i l? c?a c? ch? có ư khuy?n d? m?t “th?ng con nít” nhi?t t́nh nhu tôi mà thôi. Ph?n tôi v́ mu?n t́m hi?u xem c? Huong tài d?c d?n dâu, có kh? nang lănh d?o cu?c chi?n tranh ch?ng c?ng s?n trên c? hai b́nh di?n chính tr? và quân s? hay không. Nhung ph?i nói r?ng tôi dă nghe c? nhu nghe m?t b?c ti?n b?i dáng kính nói chuy?n nu?c non.
T?i sao tôi có ư nghi di t́m d? th?n ph?c ngu?i hi?n? B?i v́ trong nh?ng ngày tháng cu?i c?a Đ? Nh?t C?ng Ḥa, nhi?u thành viên trong Phong Trào Trí Th?c Công Giáo Pax Romana, trong dó có tôi, bàn tán luôn mi?ng v? v?n d? “kh?ng ho?ng” lănh d?o c?a mi?n Nam khi du lu?n qu?n chúng b?t b́nh do th?y hai ông c? v?n t?i cao c?a t?ng th?ng là hai ngu?i em Ngô Đ́nh Nhu và Ngô Đ́nh C?n dang thi hành chính sách gia d́nh tr?, phi dân ch? m?t ḷng dân khá nhi?u, c?ng thêm nh?ng s? can thi?p tr?c ti?p v?i t?ng th?ng và luôn luôn có k?t qu? c?a ngu?i anh ông là Giám M?c Ngô Đ́nh Th?c. Tuy nhiên cung có nhi?u anh em trong chúng tôi ?ng h? T?ng Th?ng Ngô Đ́nh Di?m nên thu?ng d?t ngu?c câu h?i: Ngoài Ngô T?ng Th?ng c̣n ai là ngu?i x?ng dáng hon ông ta trong vi?c di?u hành d?t nu?c? Câu h?i không có câu tr? l?i d?t khoát.
Sau cu?c d?o chánh nam 1963, s? “kh?ng ho?ng lănh d?o” hi?n ra càng rơ v?i bao nhiêu xáo tr?n không phuong b́nh d?nh. Nguy?n Ng?c Tho, Duong Van Minh, Nguy?n Khánh, Tr?n Thi?n Khiêm, Phan Kh?c S?u, Tr?n Van Huong, Phan Huy Quát... t?t c? l?n lu?t có co h?i c?m d?u gu?ng máy cai tr? qu?c gia nhung không ai gi?i quy?t du?c mâu thu?n n?i b? c?a mi?n Nam th́ nói chi d?n hy v?ng b?o v? Vi?t Nam C?ng Ḥa hay gi?i phóng mi?n B?c.
Tôi du h?c m?i h?i huong du?c hai nam là x?y ra cu?c d?o chánh, m?t bi?n c? chính tr? dă d?n d?n cái ch?t c?a c? ba anh em h? Ngô. Tôi chua am hi?u tu?ng t?n t́nh h́nh chính tr?, d?t bi?t các nhân v?t kh? kính c?a mi?n Nam. Nhi?u b?n bè l?p di l?p l?i v?i tôi Tr?n Van Huong là m?t chính nhân quân t? b?i v́ khi làm dô tru?ng Saigon ông v?n di chuy?n b?ng xe d?p và không tham nhung. Nhi?u ngu?i khác ca ng?i, “Mi?n Nam ít có ai sáng giá hon c?u Th? Tu?ng Tr?n Van Huong”. Th?i gian dó tôi có quen bi?t m?t nhân v?t mà tôi quí tr?ng là c?u Phó T?ng Th?ng Nguy?n Ng?c Tho nhung ông dă ch?ng minh không d? tài nang cai tr? d?t nu?c lúc d?u sôi l?a b?ng nên b? mang ti?ng là “con rùa hành chánh” khi ông n?m quy?n th? tu?ng sau ngày 1 Tháng Mu?i M?t nam 1963.
Trong cu?c ti?p xúc d?u tiên dó v?i ông Huong, tôi nh? th?t rơ hai di?u mà Tr?n Van Huong can d?n tôi nhi?u l?n. Th? nh?t ông nh?n m?nh v?i tôi: “Xin em coi qua là m?t th? ‘s?c th?n’ và m?y em nhu Huong Ch?c H?i T? trong làng dem s?c th?n ra mà làm l? cúng d́nh ch? th?c t? s?c th?n c̣n làm ǵ du?c n?a dâu? M?i vi?c là nh? em t?t c?, m?y em tính sao th́ qua nghe v?y”. Th? hai, khi tôi h?i c? c̣n có nh?ng ai là ngu?i thân, tin c?y du?c, có th? ti?p tay giúp c? trong vi?c này? Ông tr? l?i: “Hai anh lu?t su Nguy?n Van Huy?n và Lê Van Thu là b?n thân thi?t c?a qua”. Tôi m?ng th?m v́ anh Nguy?n Van Huy?n dù là cao niên hon tôi nhi?u nhung chúng tôi là b?n chí thân. C̣n Lê Van Thu th́ hoàn toàn xa l? d?i v?i tôi.
Lu?t Su Nguy?n Van Huy?n là ngu?i công giáo thu?n thành và tôi xem ông nhu th?n tu?ng khi tôi c̣n h?c ti?u h?c ? tru?ng Saint Joseph M? Tho. Ông là lu?t su danh ti?ng ? t?nh, g?y ?m, khiêm t?n, nói nang nh? nh?, nhă nh?n. M?i ngày Ch? Nh?t ông d?u d? thánh l? ng?i trên gh? hàng d?u, bàn qú có kh?c tên tu?i c?a ông. Đi?u này có nghia dây là ch? danh d? dành riêng cho ông. Lu?t Su Nguy?n Van Huy?n và linh m?c chánh x? h? d?o M? Tho, ngu?i Pháp, thu?ng du?c các th?y ḍng trong tru?ng Saint Joseph c?a tôi m?i d? ti?c nh?ng ngày l? l?n c?a d?o Công Giáo.
U?c mo c?a tôi th?i dó là hy v?ng l?n lên tôi ph?i tr? thành m?t lu?t su kh? kính nhu v?y. Ông Nguy?n Van Huy?n và tôi g?p nhau khi cùng ho?t d?ng trong phong trào Pax Romana. Tôi g?i ông b?ng bác nhung anh m?t m?c ph?n d?i c̣n ham d?a s? không nói chuy?n v?i nhau n?a n?u tôi không d?i cách xung hô g?i ông b?ng anh. Th?i gian cùng ho?t d?ng chung trong van pḥng liên l?c c?nh Ṭa T?ng Giám M?c chúng tôi tr? nên thân nhau hon. M?t chuy?n khá bu?n cu?i là có l?n tôi nói s? ghi danh h?c lu?t và s? nh? anh d? d?u cho t?p s? d? tr? thành lu?t su (? mi?n Nam Vi?t Nam, sau khi m?t sinh viên t?t nghi?p C? Nhân Lu?t Khoa s? ph?i t́m ki?m m?t van pḥng lu?t su d? t?p s? trong 3 nam. Sau ba nam ?y, v? lu?t su t?p s? ph?i qua m?t k? sát h?ch c?a lu?t su doàn d? du?c công nh?n là lu?t su th?c th? m?i có quy?n hành ngh? - BTV). Ông khuyên nh? d?t khoát “không nên làm ngh? này, b?n th?u l?m, không nên”. Nghe l?i ông, tôi dă b? ư d?nh theo h?c thêm ngành lu?t d? tr? thành lu?t su. Tuy nhiên, sau này, tôi nghi ông có v? hoi c?c doan d?i v?i ngh? nghi?p c?a ông và ông không th? ch?ng minh du?c quan di?m c?a ông v? ngh? lu?t là chính xác.
Nhân cu?c b?u c? d?u tiên c?a n?n Đ? Nh? C?ng Ḥa, T?ng Giám M?c Saigon Nguy?n Van B́nh khuyên Lu?t Su Nguy?n Van Huy?n d?ng ra l?p liên danh tranh c? vào Thu?ng Ngh? Vi?n, anh không nh?n và nói th?ng: “Tr? phi Đ?c Cha ra l?nh th́ con xin vâng l?i”. T?ng Giám M?c Nguy?n Van B́nh cung ch?u thua, không th? dùng quy?n c?a m?t tu si công giáo cao c?p d? bu?c ông ph?i thi hành m?t vi?c không liên quan d?n d?o. Đ?n lu?t giám m?c d?a ph?n M? Tho Nguy?n Van Thi?n cung ng? l?i yêu c?u th́ v? giám m?c này cung nh?n du?c câu tr? l?i tuong t? nhu trên. Đ?c Cha Thi?n bèn nói: “Tôi không có quy?n ra l?nh mà tôi cung không dám ra l?nh cho ông lu?t su, nhung n?u lu?t su coi l?i khuyên dó là l?nh th́ tùy ông thôi”. Ngày hôm sau ông Huy?n v?i vă thành l?p liên danh cho k?p th?i v́ ngày n?p don ?ng c? dă g?n k?. S? khiêm t?n và d?c vâng l?i c?a ông Nguy?n Van Huy?n d?i v?i hàng giáo si Công Giáo g?n nhu tuy?t d?i. K?t qu? liên danh Nguy?n Van Huy?n d?c c? vào Thu?ng Ngh? Vi?n VNCH.
Khi du?c b?u vào ch?c ch? t?ch Thu?ng Ngh? Vi?n, ông Nguy?n Van Huy?n không h? s? d?ng bi?t th? sang tr?ng dành cho ch?c v? ch? t?ch ? du?ng Hai Bà Trung, ngo?i tr? lúc ông c?n kho?n dăi chính th?c khách nu?c ngoài hay các nhân v?t chính trong nu?c. Ngày thu?ng ông v?n ? nhà nh? h?p c?a bà ch? ru?t ? du?ng H?ng Th?p T?, ng? giu?ng s?t có chi?u không n?m. Ông không khi nào di chuy?n b?ng công xa ngo?i tr? khi chính th?c di l?i v́ công v?. Ngoài ra, khi di taxi bao gi? cung có ngu?i v? si theo d́u ông v́ tu?i già s?c y?u. Sau khi ra tù, chúng tôi g?p nhau nhi?u l?n và l?n cu?i cùng là d? dám tang Giám M?c M? Tho Nguy?n Van Thi?n. Vào nh?ng ngày cu?i cùng khi VNCH h?p h?i, ông ch?p nh?n d?ng phó cho T?ng Th?ng Duong Van Minh d? gi? nhi?m v? thuong thuy?t v?i phía c?ng s?n d? tránh cho Saigon không thành bi?n máu (chú thích c?a BTV).
Th? theo l?i can d?n c?a c? Tr?n Van Huong tôi m?i hai v? lu?t su b?n thân c?a c? d?n nhà d? com d? bàn vi?c ?ng c? và b?u c?. Hai v? d?u tán thành nhung không ai dua ra m?t ư ki?n ǵ th?c t?. H? toàn nêu nh?ng khó khan mà không h? d? ngh? gi?i pháp. Tóm l?i sau nhi?u b?a ti?c kho?n dăi, tôi r?t th?i chí v? nh?ng ngu?i thân tín mà c? Huong tu?ng là trông c?y vào du?c.
Nhu v?y th́ bi?t tin c?y vào ai dây? Đi?u dó s? tính sau. Bây gi? tôi ph?i t́m hi?u xem c? Tr?n Van Huong có ph?i là m?t chính nhân quân t? nhu b?n bè tôi t?ng kh?ng d?nh chang. Và c? có kh? nang lănh d?o cu?c chi?n này hay không? Thú th?t tu?i tr? b?ng b?t, hang hái, nang n? nhung v? v?n d? kinh nghi?m chính tr? tôi chua du?c trang b? d?y d?. Tôi th?c hi?n nhi?u chuy?n vi?ng tham c? Huong, lên xu?ng Vung Tàu khi th́ di v?i Hu?nh Van Đ?o, khi th́ v?i Lư Chánh Trung, Bành Ng?c Quí, khi th́ v?i Lư Quí Chung hay Nguy?n Van Tru?ng.
Tôi xác d?nh theo ch? quan c?a ḿnh:
S? nhă nh?n khéo léo, c? Tr?n Van Huong có th?a.
Tinh th?n ch?ng c?ng c?a c? là quy?t li?t.
Nhung quan ni?m v? kinh t? chính tr? c?a c? không rơ ràng, và n?u c?n nói th?ng th́ h́nh nhu không có. Đ?i v?i c?, chính tr? là làm sao ng?i yên v? du?c trên cái gh? lănh d?o lâu dài.
Tính t́nh ông “ĺ l?m” ngang bu?ng. Chính ông xác d?nh v?i tôi nhi?u l?n và có l? c? hănh di?n v? di?u dó. Thói quen c?a c? khi nói hay mím môi c?n ch?t rang. Khi b?t b́nh hay cao h?ng c? lên xu?ng “gi?ng óc”.
C? không tin kh? nang lănh d?o c?a quân nhân, nhung r?t s? t?p th? quân d?i. C? không hi?u du?c quan di?m: Quân d?i là công c? ph?i ph?c v? chính tr?. C? cho r?ng chính tr? là m?c tiêu d? quân d?i chi?m l?y quy?n hành. C? Huong cung không tin chính ph? có th? nhân danh hi?n pháp và lu?t pháp sai khi?n quân d?i. Có l? c? Huong quá bi quan hi?u m?t cách sai l?c t?t c? nh?ng di?m can b?n mà m?t chính tr? gia ph?i hi?u ch? v́ dă t?ng b? quân d?i h? b? và giam l?ng.
Tóm l?i ngoài ti?ng d?n ông là chính nhân quân t?, tôi chua t́m th?y noi ông là m?t “minh chúa d? th?” nghia là m?t nhà lănh d?o mà l?p tr? chúng tôi có th? d?t tin tu?ng hoàn toàn.
(C̣n ti?p) |