Hình bên: Em Janice Lee (ph?i), ngu?i du?c c?u s?ng nh? nh?n du?c t? bào t?y phù h?p c?a anh Mark Tomita (trái) trong bu?i g?p g? do H?i Hi?n T?y Á Châu t? ch?c t?i Cerritos Center For Performing Arts, Cerritos, ngày Ch? Nh?t, 2 Tháng 11 nam 2008. Ð?ng sau là ba và m? em Janice Lee. (Hình: Vu Ðình Tr?ng/Ngu?i Vi?t)

Vu Ðình Tr?ng/Ngu?i Vi?t

CERRITOS, California (NV).- Nhu thông l? hàng nam, H?i Hi?n T?y Á Châu (Asians For Miracle Marrow Matches (A3M) dã t? ch?c bu?i ti?c gây qu?, t?i Cerritos Center For Performing Arts t?i thành ph? Cerritos, ngày Ch? Nh?t, 2 Tháng 11 nam 2008.

Kho?ng 700 ngu?i b?o tr? có m?t t?i bu?i ti?c, da s? là ngu?i g?c Á Châu v?i m?t s? ít ngu?i Vi?t. Ngoài vi?c g?p g? d? c?m on các m?nh thu?ng quân giúp d? A3M trong nh?ng nam qua, ban t? ch?c cung dã báo cáo tình hình ho?t d?ng c?a h?i, d?ng th?i kêu g?i các c?ng d?ng nhu Nh?t, Ð?i Hàn, Vi?t Nam... ghi danh hi?n t? bào t?y nhi?u hon n?a d? có th? c?u s?ng nh?ng ngu?i b?nh ung thu máu dang ch?t l?n mòn vì không có t?y bào thích h?p d? thay th?.

Ngoài b?a ti?c gây qu?, A3M còn t? ch?c m?t bu?i trình di?n d?c s?c c?a nh?c si ngu?i Nh?t B?n, Keiko Matsui lôi cu?n trên 1,000 ngu?i tham d?. Keiko Matsui là nh?c si chuyên tr? nh?c smooth jazz và nh?c new age. Cô là m?t trong nh?ng nh?c si thành công nh?t th? gi?i mà không ph?i là m?t ca si. Cô v?a dàn piano, v?a dàn keyboard, và sáng tác h?t t?t c? các tác ph?m bi?u di?n c?a mình. Hai nam liên ti?p, 1999 và 2000, cô do?t gi?i Oasis cho n? nh?c si smooth jazz xu?t s?c nh?t.

Hon 100 món t?ng ph?m c?a các nhà m?nh thu?ng quân du?c bán d?u giá h?t. H?u h?t nh?ng ngu?i mua d?u mua cao hon giá tr? th?c món hàng. Ðây là m?t vi?c làm có ý nghia dù mua cho mình hay d? t?ng ngu?i thân. Ý nghia món ti?n b? ra ? ch? nó dùng trong ho?t d?ng d? c?u s?ng m?ng ngu?i.

Ð? tr? thành thành viên trong danh sách, c?n h?i d? m?t s? di?u ki?n sau: 1- Trong d? tu?i t? 18 d?n 60. 2- S?n sàng hi?n t?ng cho b?t c? b?nh nhân nào. 3- Ð?t các yêu c?u v? s?c kh?e, n?u quý v? không có các b?nh sau dây: - HIV hay nguy co nhi?m HIV. - Viêm gan hay nguy co viêm gan. - H?u h?t m?i d?ng b?nh tim hay h?u h?t các lo?i ung thu. - B?nh ph?i kinh niên. - B?nh ti?u du?ng c?n chích insulin ho?c có v?n d? v? s?c kh?e liên quan d?n b?nh ti?u du?ng. - Các lo?i b?nh ?nh hu?ng d?n dông máu hay ch?y máu. - Ph?u thu?t lung g?n dây, ho?c các v?n d? lung nghiêm tr?ng ho?c dang ti?p di?n. - B?nh mi?n d?ch/th?n kinh ch?ng h?n nhu b?nh lupút, th?p kh?p, viêm kh?p hay xo c?ng b?i nhân. - Quý v? là ngu?i nh?n c?y b? ph?n ho?c t?y. - Béo phì.

Và có m?t m?ng ngu?i du?c c?u s?ng, có m?t trong cu?c h?i ng? gi?a ngu?i nh?n và ngu?i cho s? s?ng. Bé Janice Lee, 13 tu?i, (ngu?i Ð?i Hàn, Kentucky) du?c ghép t? bào t?y tháng 12 nam 2006. Ngu?i có t? bào t?y phù h?p là anh Mark Tomita (ngu?i Nh?t lai M?), m?t lính c?u h?a c?a thành ph? Los Angeles, California.

Bu?i g?p g? tuy ng?n ng?i, nhung khi d?ng tru?c m?t em bé tuoi cu?i, h?nh phúc nh? vào t? bào t?y nh?n du?c, tôi c?m nh?n du?c r?ng cu?c s?ng th?t quý giá. Ban t?ng t? bào t?y, m?t “ngu?n s?ng nh? nhoi” cho ngu?i khác không ph?i là m?t vi?c khó nh?c mà là m?t ni?m vinh d?, m?t h?nh phúc không bao gi? c?n. Trong m?t anh Tomita, tôi dã nhìn th?y ni?m h?nh phúc don gi?n nhu th? khi anh ôm ch?t bé Janice Lee vào lòng. Tôi tin r?ng c? hai s? còn liên l?c v?i nhau sau bu?i g?p g? ng?n ng?i này, b?i trong huy?t qu?n c?a cô bé Lee dang có m?ch s?ng c?a anh.

Nhung không ph?i b?nh nhân nào cung du?c h?nh phúc nhu bé Lee. Hi?n nay, có hàng ngàn b?nh nhân c?n du?c c?y t?y d? s?ng sót. Ch? có 30% trong s? h? tìm du?c ngu?i trong gia dình có t? bào t?y phù h?p, 70% còn l?i dang ph?i ch? m?t ngu?i không quan h? huy?t th?ng hi?n t?y có lo?i mô phù h?p.

Trong s? nh?ng b?nh nhân ngu?i Vi?t, mà cu?c s?ng c?a h? ch? tính du?c t?ng gi? tôi du?c bi?t là cô Michell Maykin (26 tu?i) và em Kevin Nguy?n (18 tu?i). Gia dình hai em cung dang s? trong hy v?ng m?c dù h? bi?t r?ng t? th?n s? cu?p con h? di b?t c? lúc nào.

Câu chuy?n v? Michelle Maykin

Sinh ra ? Texas và l?n lên ? vùng v?nh C?u Kim Son. T?t nghi?p Ð?i H?c Berkeley, cu?c d?i dã mang d?n cho Michelle m?t ngu?i b?n trai lý tu?ng. Ðó là Van, ngu?i cùng h?c v?i hai lãnh v?c Qu?n Lý Thuong M?i và Kinh T? Chính Tr? H?c (Business Administration and Political Economy) t?i tru?ng.

Sau khi t?t nghi?p vào nam 2004, Michelle dã làm vi?c cho KPMG trong nh?ng công tác d?ch v? tu v?n (Advisory Services). Ngoài công vi?c ra, cô ?y chua bao gi? b? qua m?t co h?i d? thám hi?m hay th? cái gì m?i l?. Michelle có m?t s?c lôi cu?n và có khí th? thuy?t ph?c ngu?i xung quanh cùng ho?t d?ng và khám phá - t? vi?c d?p xe d?p ngang qua c?u Golden Gate, cho d?n leo tu?ng dá hay trên sàn nh?y.

Là ch? c? trong gia dình, Michelle có m?t kh? nang t? nhiên d? d?n d?t các em. Cô dã dành th?i gi? làm vi?c thi?n nguy?n cho nh?ng t? ch?c khác nhau nhu Trung Tâm Giam Gi? V? Thành Niên ? thành ph? San Jose (Juvenile Detention Center in San Jose), OASES ? Cal và Tzu Chi ? San Francisco. M?i dây, cô b?t d?u th?c t?p làm m? b?ng vi?c nuôi m?t con chó nh? Yorkshire Terrier r?t xinh d?p có tên Marshawn (l?y tên t? m?t c?u th? banh b?u d?c danh ti?ng). Ni?m u?c mo don so c?a Michelle là s? tr? thành m?t ngu?i m? c?a hai d?a tr? và g?y d?ng gia dình trong vùng v?nh C?u Kim Son.

Ch? m?i 26 tu?i, vào ngày 27 Tháng Hai nam 2007, Michelle du?c ch?n doán v?i can b?nh ung thu máu (Acute Myeloid Leukemia). Sau khi tr?i qua 5 chu k? c?a phuong pháp hóa tr? (chemotherapy), Michelle dã d?t d?n m?t tình tr?ng ?n d?nh và b?t d?u d?n d?n tr? l?i cu?c s?ng bình thu?ng. Ngay sau dó, Michelle dã x? thân vào vi?c giúp d? nh?ng ngu?i khác b?ng vi?c t?o ra d? án Michelle, là cu?c v?n d?ng nh?m vào vi?c kêu g?i m?i ngu?i tham gia vi?c hi?n t?y.

Tháng Tu nam 2008, sau hai tháng tr? l?i công vi?c, Michelle b?t d?u c?m th?y nh?ng tri?u ch?ng tuong t? nhu tru?c tr? l?i. Ngày 7 Tháng Nam, 2008, nh?ng n?i lo s? c?a cô dã tr? thành s? th?t khi bác si chuyên khoa ung thu c?a cô xác nh?n r?ng can b?nh dã tái phát. Hon n?a, gi? dây Michelle l?i ph?i d?i phó v?i v?n n?n c?a th? giác do kh?i u trên não t?o ra.

Ð? thoát kh?i b?nh ung thu máu, l?n này Michelle s? ph?i tr?i qua phuong pháp hóa tr? (chemotherapy) ? m?t li?u lu?ng cao hon c?ng v?i phuong pháp b?c x? (radiation) và d?ng th?i s? ph?i thay t?y. Th?t là r?i ro cho Michelle là hi?n chua tìm ra du?c m?t ngu?i nào có t?y trùng h?p v?i cô, nhu v?y vi?c thay t?y không th? x?y ra du?c cho d?n khi tìm ra du?c t?y trùng h?p. Michelle nh?t quy?t ph?i th?ng du?c tr?n chi?n này. Nhung d? thành công, cô c?n t?m lòng nhân d?o c?a quý v?.

(Theo projectmichelle.com)

Câu chuy?n v? Kevin Nguy?n

Ghi theo l?i k? c?a ch? Lan, m? Kevin:

Gia dình tôi có b?n ngu?i con, ba trai, m?t gái. Ngu?i anh c? và ngu?i em trai l?n lu?t ra di vì b?nh ung thu máu trong hai nam liên ti?p 2006 và 2007. Kevin cung b? b?nh này. Mu?i nam tru?c, chúng tôi tu?ng r?ng dã m?t Kevin khi bác si rút ?ng th? và cho bi?t không s?ng du?c. Chúng tôi ch? bi?t c?u nguy?n, xin gi?m th? 10 nam cho Kevin. Kevin dã s?ng l?i nh? phép l?, và tháng 11 này dúng mu?i nam.

Hi?n nay Kevin 18 tu?i, ph?i ngh? h?c, s?ng ? b?nh vi?n nhi?u hon ? nhà vì thu?ng b? ói ra máu, s?c kh?e ngày càng y?u. H?i d?a l?n m?t, chúng tôi dã chu?n b? 3 ph?n m? g?n nhau cho ba anh em. Nh?ng lúc di tham m?, Kevin thu?ng ng?i c?u nguy?n r?t lâu cho anh và em trai, r?i khóc tru?c ph?n m? dành s?n cho mình.

Gia dình chúng tôi cung dã kêu g?i r?t nhi?u t? dân chúng d?a phuong nhung d?n nay v?n chua nh?n du?c t? bào t?y phù h?p. Mu?i nam tru?c, Thiên Chúa dã ban cho Kevin và gia dình tôi m?t phép l? r?i, không bi?t Chúa có cho Keivn ti?p t?c s?ng n?a không. Chúng tôi ch? bi?t m?t ph?n phó thác sinh m?ng Kevin cho Chúa, m?t ph?n phó thác cho t?m lòng nhân ái c?a d?ng bào. Xin Chúa d?n d?t và xin d?ng bào giúp con tôi.

<<BOLD>>

Chúng ta có th? là ngu?i c?u s?ng Michelle, Kevin hay b?t k? ngu?i b?nh nào khác

Có m?t vài th?ng kê r?t bu?n.

Ði?u khó khan là y?u t? ch?ng t?c hay s?c t?c l?i là nh?ng nhân t? r?t quan tr?ng trong vi?c ch?n t? bào phù h?p. T? l? can bào t?y phù h?p ? ngu?i Vi?t là khá th?p. N?u nhu t? l? này ? ngu?i da tr?ng là 1/1 (m?t ngu?i b?nh có th? tìm du?c m?t ngu?i có can bào t?y phù h?p trong danh sách hi?n t?y toàn qu?c), thì t? l? ? ngu?i La Tinh là 2/1, ngu?i Ð?i Hàn là 3/1, ngu?i Trung Hoa là 4/1, ngu?i Vi?t Nam và các s?c dân Ðông Nam Á ch? có 5/1.

Ði?u này có nghia là trong 5 ngu?i b?nh ch? có 1 ngu?i có hy v?ng du?c c?u s?ng.

M?t t? l? dáng bu?n! Nhung còn m?t t? l? khác cung dáng bu?n không kém.

So v?i các s?c dân khác t?i Hoa K?, s? ngu?i Vi?t ghi danh hi?n t? bào t?y cung th?p nh?t. Theo ông Th?ch Nguy?n (H?i Ngu?i Vi?t Hi?n T?y, tr?c thu?c A3M) thì trong vòng 3 nam nay, chua có b?nh nhân ngu?i Vi?t nào nh?n du?c t? bào t?y phù h?p.

Nh?ng l?i d?n d?i không dúng, thi?u thông tin v? vi?c hi?n t? bào t?y ho?c do mê tín d? doan cung là nguyên nhân khi?n ít ngu?i ch?u hi?n t? bào t?y.

M?t s? l?i d?n d?i, bàn tán thu?ng th?y nhu “cho t?y s? làm ta b? li?t, m?t sinh l?c, b? r?ng xuong. N?u ph? n? mà cho t?y s? tr? thành hi?m mu?n...” làm cho nh?ng ngu?i tuy có lòng mu?n giúp nhung l?i e ng?i di?u x?u x?y ra cho mình.

Nhu th?, ch? có s? hi?u bi?t v? vi?c hi?n t?y m?i làm tang tình nhân ái gi?a d?ng bào ru?t th?t, bi?n tình nhân ái thành nh?ng “ngu?n s?ng nh? nhoi” có giá tr? l?n lao.

Khi quý v? ghi danh vào Chuong Trình Hi?n T?y NMDP, quý v? s? du?c l?y m?t m?u t? bào t? nu?c mi?ng trong mi?ng b?ng 4 que g?c bông gòn (Q-tip).

N?u có s? trùng h?p t? bào t?y v?i b?nh nhân, quý v? s? du?c liên l?c d? yêu c?u di th? máu. N?u quý v? có t? bào t?y th?c s? trùng h?p v?i t? bào t?y c?a b?nh nhân, quý v? s? du?c m?i tham gia bu?i nói chuy?n d? bi?t thêm t?t c? m?i d? ki?n liên quan d?n vi?c hi?n t?y và du?c khám s?c kh?e t?ng quát.

T?i dây, quý v? v?n hoàn toàn t? do trong vi?c quy?t d?nh có hi?n t?y hay không.

Có hai phuong pháp d? các bác si l?y t? bào t?y t? ngu?i hi?n t?ng; bác si c?a b?nh nhân s? yêu c?u cách nào t?t nh?t cho b?nh nhân:

1. Hi?n can bào huy?t ngo?i vi (PBSC Donation)

Theo các bác si chuyên ngành, cái mà ngu?i ta g?i là “t?y s?ng” là nh?ng “can bào g?c” (stem cells) du?c l?c ra t? máu, ch? không ph?i là ch?t t?y s?t s?t mà ta thu?ng th?y ? ?ng xuong d?ng v?t.

Phuong pháp l?y “can bào g?c” c?a t?y gi?ng nhu ta di hi?n máu. Ngu?i hi?n t?ng “can bào g?c” s? du?c chích khích thích t? Filgrastim trong vòng b?n d?n nam ngày li?n tru?c khi hi?n máu. Kích thích t? Filgrastim này s? làm cho t?y bào s?n xu?t ra “can bào g?c” luân chuy?n trong máu nhi?u hon bình thu?ng g?p 10 l?n.

Khi hi?n máu, máu t? cánh tay c?a b?n s? du?c dua vào m?t máy tách các “can bào g?c” d? gi? l?i, ph?n t? máu du?c dua tr? l?i co th? qua m?t cây kim khác n?i vào m?ch máu cánh tay bên kia. 80% tru?ng h?p hi?n t? bào t?y du?c dùng b?ng phuong pháp này.

Thu?c Filgrastim có th? gây nh?ng tri?u ch?ng gi?ng nhu b? c?m cúm. Tri?u ch?ng này s? gi?m d?n m?t hai ngày sau khi b?n du?c chích mui thu?c cu?i cùng.

2. Hi?n t?y (Marrow Donation)

M?t s? lu?ng nh? t?y bào du?c rút ra t? xuong ch?u c?a b?n. B?n s? du?c gây mê hay tê t?ng ph?n. H?u h?t nh?ng ngu?i hi?n t?y (kho?ng 90%) s? tr? l?i v?i nh?ng sinh ho?t bình thu?ng ngay trong ngày.

B?n có th? c?m th?y hoi ê nh?c noi vùng xuong ch?u trong m?t vài ngày ho?c m?t vài tu?n, tùy th? tr?ng. T?y bào trong co th? b?n s? t? s?n sinh l?i d?y d? d? bù vào s? lu?ng b?n dã hi?n t?ng.

Sau khi hi?n t?y (b?ng m?t trong hai phuong pháp trên), di?u ph?i viên trung tâm hi?n t?ng Chuong Trình Hi?n T?y Qu?c Gia c?a quý v? s? theo dõi tình tr?ng c?a quý v? cho d?n khi quý v? có th? tr? l?i ho?t d?ng bình thu?ng.

Hãy th?c hi?n bu?c d?u tiên d? c?u s?ng m?ng ngu?i b?ng cách tham gia vào Danh Sách Chuong Trình Hi?n T?y Qu?c Gia (National Marrow Donor Program, hay NMDP).

Dù dã có danh sách g?m hàng tri?u ngu?i, nhung v?n có r?t nhi?u b?nh nhân dang ch? d?i và hy v?ng vì chua tìm du?c ngu?i có lo?i mô phù h?p. Quý v? có th? là ngu?i mà b?nh nhân dó c?n. Quý v? không th? bi?t du?c di?u dó tr? phi quý v? gia nh?p vào danh sách này.

Hãy tham gia cùng v?i A3M trong n? l?c toàn c?u nh?m c?u s?ng ngu?i khác b?ng vi?c hi?n t?y.

Sinh m?ng c?a m?t ngu?i tùy thu?c vào lòng nhân ái c?a t?t c? chúng ta.

Ð? bi?t thêm chi ti?t, xin liên l?c:

Ông Th?ch Nguy?n (714) 797-0661, email: tnguyen@ltsc.org

Bà Hoàng Anh Nguy?n (714) 553-0520, email: anguyen@ltsc.org.